ஒரே கேள்வியில் அறை அவள் பக்கம் திரும்பியது

“மேலே போகாதே,” என்று நிர்மலா அத்தை கைநீட்டி காவேரியின் தோளில் தட்டவில்லை—தடுத்தாள். மண்டப அலுவலகத்தின் சுவிட்ச்பேக் படிக்கட்டின் இடைநிலையிலே மக்கள் இரண்டு பக்கமும் நெருங்கி ஏறிக் கொண்டிருந்தார்கள்; நடுவே காவேரி கையில் தேநீர் கோப்பைகள் இருந்த தட்டைக் காப்பாற்றிக் கொண்டாள். அவள் மெட்ரோ அட்டையின் நசுங்கிய விளிம்பு பையில் வெளியே தெரிந்தது, காலை முதல் ஓட்டத்தின் சாயம் சட்டையின் முறுக்கில் ஒட்டியிருந்தது. “சமையலறைக்கு எடுத்துட்டு போ. மேல இருக்குற குழு கூட்டம் உன்னைப் போல வேலைக்காரிக்காக இல்ல.”

அந்த ஒரு சொல்லைச் சொல்லும்போது அத்தை சத்தத்தை குறைக்கவே இல்லை. மேல் தள கதவின் அருகே இருந்த ஆண்கள் திரும்பிப் பார்த்தார்கள். கீழே இருந்த பரிமாறும் பெண்கள் கண்களைத் தாழ்த்தினார்கள். மண்டபம், கேட்டரிங், அலங்காரம்—சென்னையில் திருமண காலம் வந்தால் இந்தக் குடும்பம் நடத்தும் சேவைத் துறை நிறுவனத்துக்கே எல்லாரும் ஓடுவார்கள்; ஆனா அந்த ஓட்டத்தின் முதுகெலும்பு யார் என்று கேட்க யாரும் முன் வரமாட்டார்கள். காவேரி தட்டைப் பக்கத்து சுவரின் மேல் வைத்து, தோளில் இருந்து நிர்மலா வைத்திருந்த கையை மெதுவாக எடுத்துக் கீழே இறக்கினாள்.

“தேநீரை வேறு யாராவது எடுத்துப் போவாங்க,” என்றாள் அவள். “நான் கூட்டத்துக்குத்தான் வந்திருக்கேன்.”

அந்தச் சிறிய பதில் தான் முதல் பிளவு. படிக்கட்டில் மேலே ஏறிக் கொண்டிருந்த சங்கர் மாமா காலடி நிறுத்தினார். கீழே இருந்து அருண் ஏறிவரும்போது கைப்பேசியைத் திருப்பிப் பையில் நுழைத்தான். நிர்மலா அத்தை உடனே முகம் மாறாமல் சிரித்தாள்; அந்த சிரிப்பில்தான் அவள் பழக்கம்—அழிக்கும் வார்த்தையை உறவுப் பாசத்தின் பட்டு காகிதத்திலே மடித்துக் கொடுத்துவிடுவாள்.

“கூட்டமா?” என்று இன்னும் கொஞ்சம் உயர்ந்த குரலில் கேட்டாள். “குடும்பப் பெயர் இருந்தாலே போதாது. எங்க வீட்டுப் பெண்ணுங்க அப்படி மேலே வந்து வாக்கெடுப்புல கையை உயர்த்த மாட்டாங்க. உன்னை நாங்களே வேலை பார்த்து வாழ வைத்தோம். இப்போ வரன் பார்க்கற வயசுல, எல்லாருக்கும் முன்னாடி நீ உரிமை கேட்க ஆரம்பிச்சா நாளைக்கே பேச்சு வேற மாதிரி போயிடும்.”

அவள் ‘வரன்’ என்றதும் கீழே நின்ற பெரியம்மாக்கள் ஒரே மூச்சில் ஒன்றைக் ஒன்று பார்த்துக்கொண்டார்கள். குடும்பத்தாருக்கும் நண்பர்களுக்கும் தெரியும் என்று அரைமறை வைத்திருந்த காவேரி–அருண் நெருக்கத்தையும் அந்தக் குரல் திட்டமிட்டே இழுத்தது. மேலே கதவின் வாசலில் பாதி திறந்த இடைவெளியில் நின்றவர்கள் வெளியே சாய்ந்து கேட்டார்கள். காவேரிக்கு கையில் இன்னும் காலை சந்தையில் வாங்கிய பொருட்களின் அரைமடிக்கப்பட்ட ரசீது இருந்தது; அதை விரலால் நேர்த்தியாகத் தட்டி மடித்தாள். நடுக்கம் இல்லை. அவள் அத்தை முகத்தையே பார்த்தாள்.

“என்ன காரணம் எழுதறீங்க?” என்று கேட்டாள்.

நிர்மலா சற்றே இடறினாள். “எதுக்கு?”

“என்னை மேலே விடக்கூடாத காரணம். பதிவுல எழுதணும் இல்லையா? குழு உறுப்பினர் இல்லைன்னு. உரிமை இல்லைன்னு. அதுதான் சொல்லறீங்களே.”

படிக்கட்டில் வழி மறித்திருந்த நிர்மலா கையைப் பின்னே எடுத்துக்கொள்ளவில்லை; ஆனால் அங்கே இருந்தவர்களுக்கு இப்போது அந்த கை தடைசுவரைப் போல இல்லாமல், சிக்கிக் கொண்ட அசைவாகத் தோன்றியது. சங்கர் மாமா இருமி, “அட, உள்ளே போய்ப் பேசலாமே,” என்றார்.

“இல்ல மாமா,” என்றாள் நிர்மலா. “இதையே இப்பவே தெளிவா சொல்லணும். இந்தக் குழு குடும்ப ரத்தத்துக்கும் பதிவு செய்யப்பட்ட பங்குக்காரருக்கும் தான். சம்பளம் வாங்கிட்டு ஓடறவங்க—அவங்க எவ்வளவு நம்பிக்கைக்குரியவங்க ஆனாலும்—வாக்கு போட மாட்டாங்க.”

அது அதிகமாகிவிட்டது. ‘சம்பளம் வாங்கிட்டு ஓடறவங்க’ என்ற வார்த்தை கீழே இருந்த கணக்குப் பையனுக்கும் கேட்கும் அளவுக்கு விழுந்தது. காவேரி இந்த வீட்டின் மகள் அல்ல, அனுதாபத்துக்கு வைத்த ஒருவர் என்ற வாசிப்பை அத்தை வெளிச்சத்தில் தள்ளி வைத்தாள். அருண் இரண்டு படிகளை ஒரே தடவையில் ஏறி இடைநிலைக்கு வந்தான். “அத்தை—”

“நீ ஒதுங்கு,” என்றாள் நிர்மலா, அவனைப் பார்க்காமலே. “நீங்க இப்போ பேசினா வேற பேச்சு தொடங்கிடும்.”

காவேரி அங்குதான் அவளைத் திருப்பிப் பிடித்தாள். “வேற பேச்சு வேண்டாம்,” என்றாள் அமைதியாக. “ஒரே கேள்வி. நான் நிற்க உரிமை இல்லன்னா, நிறுவனர் பதிவேட்டுல இருக்கும் மாற்றுப் பதிவில் கையெழுத்து போட்டது யார், நிர்மலா அத்தை?”

அவள் சொல்லிக்கொண்டே தோள்பையில் இருந்த பழைய கோப்பை எடுத்தாள். மஞ்சள் பிடித்த வெளிப்படையான கவர். உள்ளே நீல மை சிதறிய பதிவேட்டுப் புகைப்பட நகல். படிக்கட்டின் நடுப்பகுதி மின்விளக்குக்குக் கீழே அவள் அதைத் திறந்து ஒரு குறிப்பிட்ட வரியை விரலால் தட்டினாள். “இதோ. நிறுவனர் ராமமூர்த்தி ஐயா மரணத்துக்கு அடுத்த மாதம். ‘செயல்பாட்டு உரிமை பங்கில் காவேரி, மறைந்த லலிதாவின் வழியே ஏற்கப்படுகிறார்’ன்னு. இந்த வரிக்கு சாட்சி கையெழுத்து யாருடையது?”

அந்தப் பெயர் படித்தவுடன் மேல் தள வாசலில் இருந்த இரு மூத்தவர்கள் முழுக்க வெளியே வந்தார்கள். நிர்மலா முகத்தில் சிரிப்பு முதலில் மறைந்தது; பிறகு கோபம் வரவே முடியாமல், உதடு வெறுமையாக இருந்தது. அவள் கீழே பார்த்தாள். அந்த வரியின் கீழே அவள் சொந்த கையெழுத்து இருந்தது.

“அது பழைய ஆவணம்,” என்றாள் அவள் உடனே. “அதைப் பிறகு நடைமுறைக்கு—”

“யார் கையெழுத்து?” காவேரி மறுபடியும் கேட்டாள். இந்தமுறை படிக்கட்டில் நின்றிருந்த எல்லாரும் அந்தக் கேள்விக்காகவே இடம் விட்டு நின்றார்கள் போல. தேநீர் தட்டு கீழே சுவரோடு ஒட்டியபடி குளிர்ந்துகொண்டிருந்தது.

சங்கர் மாமா கீழே வந்து கோப்பை கைப்பற்றாமல், காவேரி காட்டிய இடத்திலேயே குனிந்து பார்த்தார். “நிர்மலா, இது உன் கையெழுத்துதான்,” என்றார். குரல் சுருங்கவில்லை; ஆனால் இனி அவர் யாரையும் அமைதிப்படுத்தும் நிலையில் இல்லை. “இதுக்குப் பக்கத்துலே கீழே விதிமுறையும் இருக்கு. நிறுவனர் மாற்றுப் பதிவில் ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டவர், உரிமைப் பக்கம் எண்ணிக்கையில் சேர வேண்டும். அடுத்த திருத்தம் பதிவேட்டிலேயே செய்யணும். வாயால முடியாது.”

நிர்மலா உடனே அவர்மேல் திரும்பினாள். “மாமா, அப்போ சூழ்நிலை வேற. லலிதா செத்தப்போ பிள்ளை இளமையா இருந்தது. வேலை பார்த்து எழுப்பினோம். அதனால்தான் பெயர் போட்டோம். அதனாலே இன்று வந்து—”

“இன்று வந்து என்ன?” காவேரி கேள்வியைத் துண்டிக்கவில்லை; நேராக நிறுத்தினாள். “சமையலறையில்தான் இருக்கணுமா? வாக்கெடுப்பு தரையில் எண்ணிக்கைக்குள் வரக்கூடாதா? நான் சுமந்து எழுப்பினதே இந்த நிறுவனமில்லையா? கடந்த மூன்று சீசனில் கடன் கட்டிய கணக்கை யார் முடிச்சது? ஆனா அது வேண்டாம். பதிவேட்டுல இருக்குற வரி போதும்னு நீங்களே கையெழுத்து போட்டீங்களே.”

அருண் இப்போது பேசவில்லை. அது காவேரிக்கு உதவியாக இருந்தது. அவன் பேசினால் இதை காதல் வழக்காக மாற்றி விடுவார்கள். இப்போது இது கணக்கின் வழக்கு. குடும்ப முகத்தின் வழக்கு. படிக்கட்டின் மேலே கூட்டறை கதவு முழுக்கத் திறந்து, உள்ளே இருந்தவர்கள் வெளியிலிருந்த சிக்கலைக் கூட்டத்துக்குள் இழுத்தார்கள்.

கீழ்மட்டத்தில் இருந்து ஒருவன் மைக் வயரை எடுத்துக் கொண்டு மேலே போக முயன்றான்; நிர்மலா வழிவிட மறந்திருந்தாள். அவன், “அத்தை, கொஞ்சம்—” என்று சொன்னபோதுதான் அவள் ஓரமாக நின்றாள். அந்த ஓரம்தான் இரண்டாவது பிளவு. காவேரி அவளைத் தள்ளவில்லை; ஆனாலும் மேலே செல்வதற்கான பாதை இப்போது திறந்திருந்தது.

கூட்டறையில் நீண்ட மேசை, இருபுறம் பிளாஸ்டிக் நாற்காலிகள், முன்புறம் குடும்பக் குழு உறுப்பினர்களுக்கான பெயர்ப்பலகைகள். ஓரத்தில் வாக்கு அட்டைகள். காவேரி உள்ளே சென்றவுடன் ஒருவன் தன்னிச்சையாக ஒரு நாற்காலியை இழுத்தான்; உடனே நிறுத்திக்கொண்டான். இன்னும் முடிவு வரவில்லை. இன்னும் காற்று தரப்பைத் தேடிக் கொண்டிருந்தது. சங்கர் மாமா பதிவேட்டை முதலில் கைப்பற்றினார். மூக்குக்கண்ணாடியை கீழிறக்கி வரிகளை படித்தார். ஒவ்வொரு வார்த்தையும் அறைக்குள் சத்தமாக விழுந்தது.

“‘நிறுவனர் பங்கு மாற்றச் சான்று. லலிதா மறைவுக்கு பின்பு, செயல்பாட்டு உரிமை மற்றும் உரிமைப் பக்கம் வாக்குரிமை, காவேரி என்பவருக்கு பாதுகாப்பு நம்பிக்கையில் ஏற்கப்படுகிறது. திருமண நிலை, தங்கும் இடம், சம்பள அமைப்பு ஆகியவை எண்ணிக்கையை நீக்க காரணமல்ல.’” அவர் கண்களை உயர்த்தினார். “இதுதான் விதி.”

நிர்மலா உடனே புதிய கயிறு தேடினாள். “பாதுகாப்பு நம்பிக்கைன்னா தனியா முடிவு எடுக்க முடியாதுன்னு அர்த்தம். பெரியவர்கள் இருக்கும் வரை—”

“பெரியவர்கள் யார்?” என்று சங்கர் மாமா குளிர்ந்த குரலில் கேட்டார். “இந்த வரியை வாசிக்கிற பெரியவர் நானே. இதை பதிவு செய்த சாட்சியும் நீதான். நீ கடவுச்சொல்லைப் போல பிடிச்சிருந்து கதவை மூடிக்கிட்டு இருந்த அதிகாரம், இந்த வரியிலிருந்து தான் வந்தது. அதே வரியில்தான் இவளுடைய எண்ணிக்கை இருக்கு.”

அறையில் யாரும் ஓசை செய்யவில்லை; ஆனால் காகிதம் மாறிய சத்தம், நாற்காலி கால்கள் தரையில் இழுத்த சத்தம், வியர்வைத் துடைக்க துண்டை எடுக்கும் சத்தம்—அனைத்தும் படிந்தன. நிர்மலா அத்தை முதன்முதலாக யாரை பார்க்கவேண்டுமென்று தெரியாமல் சுற்றிப் பார்த்தாள். முகம் விழுந்துவிட்டது என்று சொல்ல வேண்டியதில்லை; அவள் பல ஆண்டுகளாக வைத்திருந்த உரிமைத் தொனி முதலில் மெல்லியது, பிறகு முறிந்தது.

“அப்படின்னா,” என்றாள் அவள், குரலைச் சரிசெய்ய முயன்று, “அவள் இருப்பா. ஆனா இந்த தீர்மானத்துல வாக்களிக்காம—”

“அதை முடிவு செய்யுற வரி எங்கே?” காவேரி கேட்டாள்.

அந்த நேரம் வாக்கெடுப்பு அட்டைகளைப் பகிர்ந்த பையன் சங்கர் மாமாவை பார்த்தான். மாமா தலைஅசைத்தார். அவன் ஒரே தயக்கத்தில் இருந்த சிவப்பு அட்டைகளில் ஒன்றை எடுத்துக் காவேரி முன் நீட்டினான். நிர்மலா உடனே கையை நீட்டினாள்; அட்டையை அவன் தருவதற்கு முன் தடுக்க. ஆனால் அந்த முயற்சி தாமதமாகிவிட்டது. பையன் அட்டையை காவேரியின் கையில் வைத்து விட்டான். அறைக்குள் இருந்த சிலர் பார்வையைத் தவிர்த்தார்கள்; சிலர் நேராகப் பார்த்தார்கள். எந்தப் பார்வையிலும் இப்போது ‘வேலைக்காரி’ என்ற உறுதி இல்லை.

தீர்மானம் வாசிக்கப்பட்டது—நிறுவனத்தின் அடுத்த நிர்வாகத் தலைமை, திருமண மண்டப முன்பதிவு, சமையல் ஒப்பந்தங்கள், கடன் மாற்றம் அனைத்தையும் ஒரே கையில் சேர்க்கும் திருத்தம். இதைத்தான் நிர்மலா அவசரமாக நிறைவேற்ற நினைத்திருந்தாள். ஏனெனில் இந்த வாக்கு கடந்துவிட்டால் பதிவேட்டு வரி வாழ்ந்தாலும், அதை யாரும் தொட முடியாத நிலைக்கு கொண்டு போகலாம். அவள் மீண்டும் முயன்றாள்.

“சங்கர் மாமா, சண்டையா வேண்டாம். இவளுக்குப் பின்பு தனியா பேசிக்கலாம். இப்போ கணக்கு சரியில்லை. உரிமைப் பக்கம் இருக்கிறவர்களே—”

“நான் உரிமைப் பக்கம்,” என்றாள் காவேரி.

அவள் எழுந்து நிற்கவில்லை. அவள் இருக்கையிலிருந்து எழும்பாமலேயே அட்டையை எடுத்துக் கொண்டாள். பிறகு வாக்கெடுப்பு தரைக்கு ஓரமாக இருந்த பக்கவழி இடத்தில் நின்றாள்; அங்கேயே உறுப்பினர்கள் எண்ணிக்கை பதிவு செய்யப்பட்டது. இந்த நகரத்தில் அவள் எத்தனை முறை பின்பக்கம் நின்று பட்டியல் பிடித்திருக்கிறாள், எத்தனை முறை மற்றவர்களின் வாக்கு எண்ணிக்கையை எழுதித் தந்திருக்கிறாள்—அதனுடைய எல்லா பழக்கமும் இப்போது அவள் உடம்பில் இருந்தது. அட்டையின் மூலையை இரண்டு விரல்களுக்குள் நேராகச் சீர்செய்தாள்.

“எண்ணிக்கையில் சேர்க்கவும்,” என்றாள் தெளிவாக. “காவேரி. நிறுவனர் மாற்றுப் பதிவின் உரிமைப் பக்கம்.”

அந்தச் சொற்கள் மைக்கில் போகவில்லை. ஆனா அறையில் இருந்த ஒவ்வொருவருக்கும் மைக்கை விட தெளிவாக வந்தது. எண்ணிக்கைப் புத்தகம் வைத்திருந்த இளைஞன் தவறுதலாக முதலில் நிர்மலாவைப் பார்த்தான்; உடனே சங்கர் மாமாவைப் பார்த்தான்; பிறகு பதிவேட்டின் திறந்த வரியைக் கண்டான்; பின்னர் புத்தகத்தில் புதிய கோடு இழுத்தான். “உரிமைப் பக்கம்—ஒன்று சேர்க்கப்பட்டது,” என்று எழுதிக்கொண்டே சொன்னான்.

நிர்மலா அத்தை திடீரென்று முன் வந்தாள். “அதை நிறுத்து. நான் சொல்றேன்—”

“நீ சொல்லுற இடம் இதுக்கப்புறம் இல்ல,” என்று காவேரி கூறினாள். குரல் உயரவில்லை. அதனால் தான் அது அதிகம் கேட்டது. “நீங்க படிக்கட்டுல என்னை சமையலறைக்குத் தள்ளின இடத்திலிருந்தே இந்த எண்ணிக்கை ஆரம்பிச்சிருக்கு. இப்போ வாசிச்ச பதிவு நடக்குது.”

வாக்கெடுப்பு அழைப்பு வந்தது. “ஆதரவு?” என்று சங்கர் மாமா கேட்டார்.

காவேரி அட்டையை உயர்த்தினாள்.

அது ஒரு அசைவு மட்டுமில்லை. அறை முழுக்க பல வருடங்களாக அவள் கையில் கொடுத்த தட்டுகள், சாவிகள், ரசீதுகள், சம்பள உறைகள், ஒப்பந்தக் கோப்புகள்—அனைத்தையும் மீறி முதல் முறையாக எண்ணிக்கைக்குரிய பொருளாக ஏதோ ஒன்று மேலே சென்றது. பக்கவழி தரையில் அவள் சிவப்பு அட்டை உயர்ந்து நின்றது. எதிரே நிர்மலா அத்தை இன்னும் கையை பாதியில் வைத்திருந்தாள்; யாரை நிறுத்துவது, யாரைக் கட்டுப்படுத்துவது என்று பழகிய அந்த இரு கைகளும் மெதுவாக கீழே விழுந்தன. காவேரியின் உயர்த்திய அட்டை எண்ணிக்கைக்காக அப்படியே நின்றது.