જેનોએ ગેટ રોક્યો, એ જ અટક્યા

“એ ગાડી રોકો. આ પટ્ટી વરપક્ષની મુખ્ય ઉતારણી માટે છે, સ્ટાફ માટે નહીં.”

કાવ્યા હાથમાં અડધો વણેલો બિલનો પોચો કાગળ, ખભા પર લેપટોપ થેલો અને નાનું ઠંડું પડી ગયેલું ભોજનનું ડબ્બું લઈને અમદાવાદના સેટેલાઇટ પાસેના લગ્નસ્થળની ડ્રોપ-ઓફ લાઇન સુધી આવી હતી ત્યારે મનનભાઈએ હાથ આગળ કરીને વેલેટ છોકરાને ઈશારો કર્યો. કાવ્યાની ટેક્સીનો દરવાજો ખુલ્યો પણ તરત જ બંધ કરાવી દેવામાં આવ્યો. બાજુમાં ફૂલના થાળ સાથે ઉભેલી હીના મામીની નજર કાવ્યાના ચહેરા પર અટકી ગઈ. પરિવારને અને ઓળખીતાઓને ખબર છે કે કાવ્યા છેલ્લા આઠ મહિના થી જીગ્નેશભાઈની ઇવેન્ટ ગોઠવણીમાં મુખ્ય દોડધામ કરતી હતી; આજે દુલ્હાની બાજુનું પ્રીમિયમ આગમન પ્રવાહ તેના કોડ પર ચાલવાનો હતો. છતાં મનનભાઈએ યાદી પકડીને વેલેટને કહ્યું, “આને પાછળના દરવાજે મોકલો. અહીં નામ નથી.”

વેલેટ છોકરાએ અચકાતાં પૂછ્યું, “મેમ, તમે સામાન આપો, હું—”

“પાછળ,” મનનભાઈએ ફરી કહ્યું, જાણે કાવ્યા કોઈ ઉછિન્ન કામવાળી હોય. “મોટા મહેમાનો આવી રહ્યા છે.”

કાવ્યાએ ટેક્સીમાંથી ઉતરીને થેલો ખભે ચઢાવ્યો. એની મેટ્રો કાર્ડનો ઘસાઈ ગયેલો કિનારો થેલાની ચેન પાસે દેખાતો હતો. તેણે માત્ર એટલું પૂછ્યું, “મારી આરક્ષણ પટ્ટી કોણે બદલી?”

મનનભાઈએ હસતાં આસપાસ જોયું. “આજે ઘરની વ્યવસ્થા હું જોઈ રહ્યો છું. કાગળ લઈને ફરવાથી કોઈ મુખ્ય દરવાજે ઉતરતું નથી.”

આ વાક્ય નજીક ઉભેલા બે સગા ભાઈઓએ સાંભળ્યું. એકે બીજાના કાનમાં કહ્યું, “સેવા ક્ષેત્રમાં કામ કરે એટલે બધે ચઢી જવાની આદત પડી હોય.” કાવ્યાના હાથમાંનો બિલનો કાગળ વધુ વાળી ગયો. એને ખબર હતી—અહીં બે મિનિટ ઊભું રાખવું પણ અપમાન હતું; અહીંથી કોણને સૌથી પહેલા સ્વાગત મળે, કોણ કયા દરવાજેથી અંદર જાય, એ જ સંકેત હતું.

પાછળની તરફ મોકલાવતાં પહેલાં તેણે પોતાની ખીસ્સામાંથી પારદર્શક કવરમાં રાખેલું પ્રવેશ-ચિહ્ન કાઢ્યું. કાળા અક્ષરે આરક્ષણ સંખ્યા હતી. વેલેટ છોકરાની આંખ તે નંબર પર અટકી. મનનભાઈએ એ ચિહ્ન કાવ્યાના હાથમાંથી લઈને જોયું, પછી ઉડાઉ રીતે પરત ધકેલી દીધું. “આ જૂનું છે. નવી યાદી મારી પાસે છે.” એણે બાજુના સ્વાગત ડેસ્ક પર રાખેલી પાટલીમાંથી સોનેરી પટ્ટાવાળું બીજું ચિહ્ન ઉપાડી પોતાના ભાણેજને પહેરાવી દીધું. “આગળ લાવો. કેમેરા તૈયાર રાખો.”

એ પહેલી ચીરો હતી—નાની, પણ દેખાતી. હીના મામીએ થાળ થોડું નીચું કર્યું. વેલેટ છોકરાએ કાવ્યાની ટેક્સીને બાજુની ગરમ ધૂળિયાળી પટ્ટીમાં હંકારવા કહ્યું, જ્યાં ભાડાની ટેક્સીઓ, ડેકોરવાળાની લોડિંગ વાન અને કચરાના ડબ્બા માટે જગ્યા રાખવામાં આવી હતી. કાવ્યા ત્યાં ઊભી રહી. ઠંડું ડબ્બું હવે હાથમાં ભારે લાગતું હતું.

જમ્પ કટ જેવી ઝડપે આગળની અપમાનની શ્રેણી આવી. સ્વાગત માટેના શહેણાઈવાળા છોકરાઓ મનનભાઈના ઈશારે બીજી ગાડી તરફ વળી ગયા. આરતીનો દીવો કાવ્યાની સામેનો વળાંક છોડીને સીધો મનનભાઈના પસંદના મહેમાનો સુધી પહોંચ્યો. અંદરથી એક છોકરો દોડતો આવ્યો—“પ્રીમિયમ સુઇટની ચાવી?”—મનનભાઈએ તરત પોતાના કોટના ખિસ્સામાંથી કડી કાઢી અને કહ્યું, “મારી પાસે છે.” એ ચાવી પણ કાવ્યાએ જ બપોરે માલિક-પક્ષને સોંપેલી હતી.

જીગ્નેશભાઈ હજુ પહોંચ્યા નહોતા. કાવ્યા માટે આ માત્ર માનનો પ્રશ્ન નહોતો. તેણે ત્રણ દિવસની ઊંઘ તોડી આ પ્રવાહ ગોઠવ્યો હતો—કઈ ગાડી કયા મિનિટે વળશે, દુલ્હાની કાકી કઈ બાજુથી ચડશે, કોને મુખ્ય કાચના દરવાજા સુધી સીધી લીટી મળશે. આજે જો મનનભાઈ તેની સામે જ બધું કબજે કરે, તો આવતી કાલે એની પાસે કામ રહેશે પણ કમાન રહેશે નહીં.

પાછળના માર્ગે જવા બદલે કાવ્યા સ્વાગત ડેસ્ક સુધી આવી. કાઉન્ટરના કિનારે ક્લિપ, રૂમાલ, ચાવીનું ટેગ, બે ફાટેલા કવર અને ચાસણી પડેલો ચમચો એકમેકે અથડાતાં હતાં. તેણે ડેસ્ક પર પોતાની પારદર્શક કવરવાળી ચિઠ્ઠી પાથરી. “માલિક-પક્ષનો પ્રાથમિક આગમન કોડ ખોલો.”

ડેસ્કની છોકરીએ મનનભાઈ તરફ જોયું. મનનભાઈએ ગળો સાફ કર્યો. “ખોલશો નહીં. આ અંદરના કામમાં હતી. હવે બધી ગોઠવણી ઘરના લોકો પાસે છે.”

“ઘરના લોકો?” કાવ્યાનો અવાજ શાંત રહ્યો. “ઠીક છે. તો રેકોર્ડમાં એ જ લખો કે તમે મારા કોડ પર અટકાવ્યું.”

છોકરીનો હાથ અટક્યો. તેણે મશીન તરફ જોયું. “મેમ, એક વાર ઓનર-સાઇડ પુષ્ટિ જોઈએ.”

“કરો.” કાવ્યાએ તરત કહ્યું.

મનનભાઈ આગળ વધ્યા. “નાટક ન કરાવશો અહીં. મહેમાનો ઊભા છે.” પછી ધીમા ઝેરથી ઉમેર્યું, “જેને અંદર રહેવું હોય, એ સગવડ સમજે.”

એ જ ક્ષણે કાવ્યાનો પહેલો ઘા પરત ફર્યો. તેણીએ પોતાના ફોનમાં સાચવેલું સંદેશ બતાવ્યું—આરક્ષણ નંબર, સમય, ઉતારણી પટ્ટી, અને માલિક-પક્ષની સહીવાળી ફાઈલનો ફોટો. ડેસ્કની છોકરીએ નંબર નાખ્યો. સ્ક્રીન પર લાલ ચિહ્ન ઝબૂક્યું; પછી એ જ છોકરીએ મનનભાઈના ભાણેજના ગળામાંનું સોનેરી ચિહ્ન પકડી ખેંચ્યું. “આ કોડ બંધ છે. ખોટી ફાળવણી છે.” એની આંગળીઓથી કાતરની ક્લિક થઈ, પટ્ટો કાપાયો, અને કાવ્યાની સામે નવી પટ્ટી સરકાવી દેવામાં આવી. “મૂળ ઉતારણી પટ્ટી—કાવ્યા મેડમ.”

ભાણેજનું મોઢું સૂજી ગયું. બાજુમાં ઊભેલા સગા ભાઈના હાથમાંથી સ્વાગતનો ગુલાબ નીચે પડ્યો. મનનભાઈએ તરત કહ્યું, “એક મિનિટ, આ તો—” પરંતુ છોકરીએ પહેલેથી જ ઇન્ટરકોમમાં બોલી દીધું, “મુખ્ય ઉતારણી કોડ ફરી ચાલુ. વાહન લાઇન બદલો.”

આ જીવંત પાછો કબજો હતો. સામે ઊભેલા વેલેટ છોકરાએ દોડીને પીળો કોણો ઊંચક્યો અને પાછળ ખસેડી દીધો. જે પટ્ટીમાં કાવ્યાને પાંચ મિનિટ પહેલાં રોકી હતી, એ હવે એની માટે ખાલી થઈ. મનનભાઈએ જોઈ લીધું કે ગાડીની લાઇન શરીર જેવો વળી શકે છે—જો સાચો કોડ એકવાર ખુલ્લો પડે.

પણ ઘા હજી પૂરો નહોતો. અંદરથી દુલ્હાના કાકા, હીના મામી, બે બહેનો, અને વસ્ત્રાલયના મેનેજર સુધી આ ફેરફારની હવા પહોંચી ગઈ. લોકો પૂછવા લાગ્યા, “તો મુખ્ય આગમન કોણે નક્કી કર્યું?” “ચાવી ક્યાંથી આવી?” “પ્રીમિયમ સુઇટની કડી મનન પાસે કેમ?” મનનભાઈ હવે હુકમથી નહીં, સમજાવટથી બોલતા હતા. “ઘરમાંથી મને કહેવાયું હતું.” “સગવડ માટે રાખી.” “હવે તો બધું એક જ છે.”

“એક જ નથી,” કાવ્યાએ કહ્યું, અને પહેલી વાર એને જોતાં બધાની આંખ અટકી. તેણે મોબાઇલ સીધો ડેસ્ક પર સ્પીકર પર મૂકી દીધો. બીજી તરફથી જીગ્નેશભાઈનો સૂકો, કંટાળેલો અવાજ આવ્યો—સ્પષ્ટ, જાહેર, છૂપાવા લાયક નહીં.

“હા, ડેસ્ક સાંભળે છે? પ્રાથમિક આગમન કોડ, પ્રીમિયમ સ્વાગત પ્રવાહ, સુઇટ ફાળવણી અને ડ્રોપ-ઓફ લેન—બધું કાવ્યાના અધિકાર હેઠળ છે. સહીવાળી ફાઇલ એના પાસે છે. જે કડી અને પટ્ટી મનનભાઈએ લઈ છે, એ તરત પરત કરાવો. કોઈ ફેરફાર મારે સિવાય માન્ય નહીં.”

કાઉન્ટર પાસેની હવાના અવાજમાં પણ આ શબ્દો કડક લાગ્યા. હીના મામીએ થાળ બીજી છોકરીને આપી દીધી. દુલ્હાના કાકાએ મનનભાઈના હાથમાંની કડી જોઈ. હવે એ ચાવી ચમકી નહોતી; પસીનાથી ભીની લાગતી હતી. મનનભાઈએ હસી કાઢવાનો પ્રયત્ન કર્યો, “અરે, બધું પોતાના લોકોમાં જ છે.”

જીગ્નેશભાઈનો અવાજ હજી સ્પીકર પર હતો. “પોતાના લોકોમાં છે એટલે જ જેનું છે એને આપો.”

કાવ્યાએ ડેસ્કની છોકરી તરફ હાથ લંબાવ્યો. “ફાઈલ.”

છોકરીએ નીચેની શેલ્ફમાંથી નીલાં કવરવાળી ફોલ્ડર બહાર કાઢી. કાવ્યાએ એ ખોલી. અંદર સહીવાળી ફાળવણી, વાહનક્રમ, ઉતારણી સમય, સ્વાગત ક્રમ—બધું સ્પષ્ટ હતું. એણે મનનભાઈને જોયા વગર કહ્યું, “મુખ્ય દરવાજો મારી યાદી પ્રમાણે ખૂલશે. તમારી બાજુની ગાડી પાછળની લાઇનમાં રાખો.”

એ જ સમયે બહાર હોર્નનો ટૂંકો તીવ્ર અવાજ સંભળાયો. મનનભાઈએ જેમને આગળ લાવવા કહ્યું હતું એવી સફેદ એસયુવી વળાંક પર આવીને ઉભી રહી. એની પાછળ ખરેખર માલિક-પક્ષની કાળી સેડાન હતી—જેને કાવ્યાએ સમયસર અહીં સુધી લાવવી હતી. બે ગાડીઓ એક જ પટ્ટી માંગતી હતી. આખું તાણ હવે એક રેખા પર ઊભું હતું.

કાવ્યા બહાર નીકળી. પવનમાં ગાંઠવાળાં ગેંદાના હાર હલતા હતાં. વેલેટ છોકરાઓ તૈયાર ઊભા. દુલ્હાપક્ષના બે વડીલ કાચના દરવાજા પાસે. મનનભાઈ ઝડપથી એની બાજુએ આવ્યા. “આ એસયુવી પહેલા જશે. મારા મહેમાન છે. પછી જે કરવું કરો.”

“પાછળ ખસેડો,” કાવ્યાએ વેલેટને કહ્યું.

મનનભાઈએ વેલેટના ખભા પર હાથ રાખ્યો. “કોઈ ગાડી નહીં ખસેડે.”

વેલેટ અટકી ગયો. બંને આદેશ વચ્ચે ઘસાતી પળ હતી. કાવ્યાએ પોતાના ફોનમાં તાજી આવેલ સંદેશ ખોલ્યો. ઓનર-સાઇડ પ્રવેશ સંકેત, એક વખત વપરાય એવો કોડ, અને જોડાયેલી લેન ફાળવણી. તેણીએ ફોન વેલેટની આંખ સમક્ષ રાખ્યો. “મુખ્ય ઉતારણી—કોડ ચોવીસ-અગિયાર. આ ગાડી.” એણે પાછળની કાળી સેડાન તરફ આંગળી કરી. “એસયુવી અટકાવો.”

“કોડ બતાવીને શું—” મનનભાઈએ વાક્ય પૂરું કર્યું નહીં. કાવ્યાએ કાચના દરવાજા પાસેના સુરક્ષા કર્મચારીને સીધું કહ્યું, “મુખ્ય દ્વાર માત્ર કોડ ચોવીસ-અગિયાર માટે.”

સુરક્ષા કર્મચારીના કાનમાં પહેલેથી ઇન્ટરકોમનો આદેશ આવી ગયો હતો. એણે તરત કાચના મુખ્ય દરવાજા ખોલી દીધા. અંદરની લાઇટ સોનાની પટ્ટી જેમ બહાર વરસી. સાથે જ વેલેટ છોકરાએ પીળો કોણો ખસેડ્યો, કાળી સેડાન માટે સીધી લાઇન ખુલી ગઈ. શહેણાઈ ફરી વાગવા લાગી—આ વખતે સાચી ગાડી માટે.

સફેદ એસયુવી દરવાજા સામે અટકેલી રહી. એની આગળનો માર્ગ બંધ. સુરક્ષા કર્મચારીએ હાથ ઊંચો રાખ્યો. “એક મિનિટ. તમારી લાઇન પાછળ છે.” અંદરથી આરતીનો થાળ પણ અટકાવી દેવામાં આવ્યો. ફૂલ લઈને ઊભેલી છોકરીએ ગેરસમજમાં એસયુવી તરફ પગ લીધા, પણ કાવ્યાએ માત્ર આંખથી રોકી દીધી; તે તરત કાળી સેડાન તરફ વળી.

મનનભાઈનો અવાજ પહેલી વાર તૂટી ગયો. “કાવ્યા, હવે અડિયાળ ન બનો. મહેમાનોમાં વાત જશે.”

“ગઈ ગઈ છે,” કાવ્યાએ કહ્યું. “હવે ગાડી પાછળ ખસેડાવો.”

એણે હાથ આગળ કરીને મનનભાઈની પકડમાં રહેલી પ્રીમિયમ સુઇટની કડી લઈ લીધી. મનનભાઈએ છોડવા વિલંબ કર્યો, પણ પાછળથી દુલ્હાના કાકાનો કઠોર અવાજ આવ્યો, “મનન, આપો.” કડી કાવ્યાના હાથમાં આવી. તેણે નજીક ઊભેલા રૂમ સંચાલકને આપી. “ફાળવણી પત્રક મુજબ જ.”

કાળી સેડાનનો દરવાજો ખૂલ્યો. અંદરના માલિક-પક્ષના વૃદ્ધ દંપતી સીધા લાલ પટ્ટા પર ઉતર્યા. શહેણાઈ, આરતી, ફૂલો, ફોટોગ્રાફર—બધી ગોઠવણી તેમની આસપાસ ગૂંથી ગઈ. સફેદ એસયુવીમાં બેઠેલા મનનભાઈના મહેમાનો કાચમાંથી બહાર જોઈ રહ્યા હતા; દરવાજો તેમને માટે ખૂલ્યો નહીં. ડ્રાઇવરે પાછળ જવાની જગ્યા માગી, પણ હવે પાછળ બીજી ગાડીઓ ભેગી થઈ ગઈ હતી. એસયુવી અડકી રહી—મુખ્ય લાઇનમાં નહીં, પાછળ પણ નહીં. મનનભાઈ બાજુએ ઊભા હતા, હાથ ખાલી, અવાજ નીચે.

એટલામાં કાવ્યાએ ડેસ્કને કહ્યું, “બાહ્ય આવકાર પ્રવાહ પૂર્ણ. હવે કોન્ટ્રાક્ટ ટેબલ અંદર.”

જેમ ગાડીઓનો શોર થોડો પડ્યો, તેમ અંદરનું કોન્ટ્રાક્ટ ટેબલ વધુ તીક્ષ્ણ લાગ્યું. ચાંદીના વાટકા, બે પેન, ઉપર વળેલો મેન્યુ પ્રિન્ટ અને કાઉન્ટરના કિનારે પડી રહેલું એ જ ઠંડું ભોજનનું ડબ્બું. કાવ્યાએ નીલાં કવરવાળી ફાઇલમાંથી અંતિમ ફોલિયો બહાર કાઢ્યો. મનનભાઈ દરવાજા બહાર જ અટકાવવામાં આવ્યા; અંદર બોલાવાયા નહીં. જીગ્નેશભાઈના સહીવાળા સ્થાનની સામે તેણીએ સ્વીકારપક્ષ તરફ ફોલિયો સરકાવ્યો અને કહ્યું, “અંતિમ ફાળવણી આ બાજુ રહેશે.” કાગળ ટેબલ પર સરક્યો.