Ya dawo bayan an rufe kofa

An miƙa mata akwatin takardu da ƙarfi har ya goga gefen counter ɗin da ke cike da ƙananan kaya—alƙalami, tambarin karɓa, da akwatin abinci da ya huce tun la’asar—sannan yaron da aka aiko ya ce, “Daga gidan Malam Nura. An ce ki tsaya yau. Sadiq ya dawo.”

Amina ta ɗaga kai daga jerin sunayen ɗaliban trade da take kammalawa. Hannunta ya tsaya a kan layin sa hannu. Daga masallacin layin baya ana kiran sallar magariba, generator na maƙwabta yana tari kamar tsoho, amma kalmar ta fi hayaniya a kunnenta: ya dawo. Ba ta da damar ɓacewa. Ofishin ƙaramin cibiyar horo yana manne da gidan kawunta; idan aka kira ta gida saboda baƙi ko taron dangi, aikinta da mutuncinta duk a wuri ɗaya suke kamawa.

Khadija, wadda ke a gefen printer tana ɗaure hijabinta, ta kalli akwatin sannan ta kalli Amina. “Ke dai ki je ki ga me ake nufi. Na ji Hajiya Rabi ta ce baƙon daga Accra ne, kuma an san shi.” Wannan “an san shi” ya fito da ɗan ɗaci. A Kano, sanin mutum yakan fi sanin gaskiya aiki.

Amina ta share yatsanta da gefen zannuwarta, ta ɗaga akwatin. Takardar cikinsa ta yi sautin busasshen takarda da aka naɗe cikin gaggawa. Ta san sautin. Sau ɗaya, shekaru biyu baya, Sadiq ya aiko mata da katin walima ta wajen wani, ba da kansa ba. Ranar da ya yi aure da ‘yar attajiri daga Sharada, ita kuma tana tsaye a cikin dakin gwaji tana koya wa wasu yadda ake cike fom ɗin jari. Ba ta karɓi kukan kanta a wancan rana ba; ta kammala aikin da hannun da ke rawa.

Ta isa gidan a daidai lokacin da fitilar filin harabar ke walƙiya ta mutu ta koma da generator. Matan gida na shimfiɗa tabarma a ɗan tsakar gida. Malam Nura yana zaune kan kujera mai hannu, yana ƙoƙarin nuna nutsuwa irin ta dattijo mai baƙo. Da Amina ta shigo, ya ce, “Ki je ofishin gaba. An kawo jadawalin sabon shirin horo. Shi zai duba.”

Shi. Bai ambaci suna ba, kamar ana son a rage zafin abu ta hanyar ɓoye shi. Amma tana ganin takalman Sadiq tun daga bakin ƙofa—masu sheƙi, sababbi, masu cewa kuɗi sun ji iska. Shi kansa yana tsaye kusa da teburin karɓa kamar mai gidan wuri. Farar riga mai tsabta, agogon hannu, wayar da take haskawa. Ya yi sallama da murya mai laushi ga dattawa, sannan da ya juya gare ta, laushin ya yi kauri.

“Amina,” ya ce, yana kallon jerin fayilolin da take riƙe da su maimakon fuskarta. “Ki ajiye waɗannan a can. Muna buƙatar wuri a teburin. Kuma ki kira waɗanda suka zo interview su zauna a waje tukuna.”

Ba shi ne shugaban cibiyar ba. Ba ma’aikaci ba ne. Amma yadda ya ja kujera mafi kusa da teburin babban baƙo ya zauna, yadda Hajiya Rabi ta gyara mayafinta ta yi masa murmushi, yadda Khadija ta yi shiru—duk sun ba shi aron iko. Amina ta tsaya tsaf, ta ajiye fayilolin a hankali, ba inda ya nuna ba, sai a gefen da aka saba. “Jadawalin yana hannuna,” ta ce. “Ni nake kula da rajista na yau.”

Ya ɗan yi murmushi, irin murmushin da ke so ya nuna cewa ba a kai ka ba. “To, ai yanzu muna son tsarin ya canza. Ina taimakawa ne kawai. Malam ya sani.”

“Idan Malam ya canza tsarin,” Amina ta ce, “sai ya ce da kansa.”

Maganar ta yi kauri a dakin. Hajiya Rabi ta ja tsaki a hankali, ba don ta kare kowa ba, sai don kada abin ya ɓaci a gaban baƙo. Sadiq ya miƙa hannu ya ɗauki babban ledger da ke gaban teburin, ya buɗe shi kamar wanda ya saba da wurin. “A kawo katunan shiga. Waɗanda ba su cikin jerin za a mayar.”

Khadija ta motsa kamar za ta tashi ta kawo masa, amma Amina ta riga ta matsa. Ta ɗora tafin hannunta a kan ledger ɗin, ba tare da ta taɓa hannunsa ba. “Kar ka taɓa littafin aiki.”

Ya ɗaga gira, sai ya waiwaya ga Malam Nura kamar zai nemi goyon baya daga matsayinsa a dangi da tsohuwar kusanci da gida. “Malam, idan za mu tafiyar da wannan shirin da tsari, dole a ba ni access tun yanzu. Kamfanin da ya aiko ni—”

Malam Nura bai amsa nan take ba. Kafin ya amsa, wani mutum mai ciki, da ID a wuyansa, ya shigo yana ta goge zufa. “Ina mai kula da rajista?” ya tambaya. “Na makara daga titin Sabon Gari. Dole a kulle jerin sunayen yanzu domin wanda zai sa hannu ya tura zuwa Cibiyar.”

Sadiq ya yi saurin cewa, “Ni ne nake duba wannan bangaren.”

Mutumin ya kalle shi daga kai zuwa ƙafa. “Sunanka ba ya cikin active roster.” Ya karɓi ledger ɗin daga karkashin tafin Amina, ya juya zuwa shafin farko, ya nuna layin da aka yi ja. “Ga nan. Amina Nura—mai kula da rajista da sa hannun ƙarshe. Idan ba ta sa hannu ba, ba wanda za a shigar gobe.”

Dakin ya canza ba tare da hayaniya ba. Khadija ta janye katunan shiga daga hannunta ta mayar su kan counter. Hajiya Rabi ta gyara zamanta. Sadiq ya miƙe daga kujerar ba da son rai ba, kamar kujera ta yi masa ƙanƙanta. Mutumin mai ID ya ba Amina stamp ɗin cibiyar. “Ki tabbatar da waɗanda suka biya. Mu na jira.”

Amina ta zauna a kujerar da shi ya ɗauka da ɗan lokaci baya. Kujerar ba ta yi wata magana ba, amma dukan idanu sun gani. Ta karɓi wayoyi biyu, ta duba saƙonnin biyan kuɗi, ta bugi tambari ɗaya bayan ɗaya. Sadiq ya tsaya gefe, hannayensa a aljihunsa, kamar bako da ya shigo ofishin da ya yi tsammanin nasa ne. Da ya yi yunƙurin cewa wani ɗan yaro cikin jerin bai cika shekaru ba, Amina ba ta kalle shi ba. “Khadija, a dawo da takardar shaidarsa.” An yi. An bi umarninta.

Bayan mintuna kaɗan, aikin ya kammala. Mutumin mai ID ya tattara fayiloli ya ce wa Malam Nura, “Kun yi daidai da kuka riƙe ta. Da yawa suna da baki, amma wannan aiki sai mai rike da kai.” Sai ya juya ya fita kamar mai gaggawar isar da abu kafin dare ya yi.

Sadiq bai yi magana ba har sai bayan isha’i, lokacin da jama’a suka ragu. Daga ofishin gaba zuwa bakin ƙofar gida akwai ɗan inuwa da benci ƙarƙashin fitilar da ba ta cika haske ba. Amina ta fito da jakarta a kafaɗa, gajiyar yini tana zaune a wuyanta da lanƙwashewar hannun rigarta. Ta yi zaton ya tafi. Sai ta ga Yaro mai kawo sako yana tsaye yana ta murza yatsa a kan ƙaramin akwatin takarda.

“An ce in ba ki wannan,” yaron ya ce, ya mika akwatin. “Ba ni ya rubuta ba. Wata tsohuwa ce a gidan Hajiya Binta ta ce in kawo da safe, amma ta ce a ba ki yau idan ya zo.”

Amina ta karɓa saboda ya riga ya mika. Sautin takardar ciki ya sake bushewa. Ta buɗe murfin akwatin a hankali. Akwai tsohuwar wasiƙa, gefenta ya fara rawaya, an taɓa lanƙwasa ta aka buɗe aka sake nade ta. A saman ta akwai rubutun da ta gane tun kafin ta karanta: na Sadiq.

Ba a aika mata da ita ba a lokacin. Ba ta taɓa gani ba.

Ta karanta tsaye. A rubuce yake cewa ya je gidan kawunta watanni kafin aurensa; ya roƙi a ba shi lokaci domin ya tsaya a kanta, ya yi aure da ita da zarar ya samu kuɗin da zai tsayar da kansa. A rubuce yake cewa an gaya masa ba za su ba shi ba; cewa yarinya mai takardar trade ba za ta ɗauki nauyin sunansa ba, cewa gidan nasa ya fi girma da hakan. A rubuce yake kuma—wanda ya fi zafi—cewa daga ƙarshe ya yarda. “Ba don ban san ƙimar ki ba ba,” ya rubuta, “amma ban iya tsayawa ba idan na tsaya ni kaɗai.”

Kafafunta suka yi sanyi. Ba wai bai so ta ba kawai ba. Ya san. Ya ga. Sai ya bari a rage ta, sannan ya zaɓi hanya mai sauƙi. Dukan shekarun da ta yi tana zaton watakila bai taɓa ganinta da gaske ba, ashe ƙarya ce da ta taimaka mata ta rayu. Gaskiyar ta fi muni. Ya gani sosai, kuma hakan bai isa ya sa ya tsaya ba.

“Na nemi ta,” muryarsa ta fito daga inuwa kusa da ƙofar. “Hajiya Binta ta ɓoye ta. Na gano yau bayan mutuwarta ake gyara akwatin tsofaffin takardu. Amina—”

Ta nade takardar ta maida cikin akwatin. Ba ta yi saurin kuka ba; abin ya fi haka sanyi. “To ka sani yanzu me ya kai ni nesa da kai,” ta ce.

Ya matsa rabin taku, sannan ya tsaya, yana mutunta tazarar da bai mutunta ba a baya. A hannunsa akwai envelope mai kauri. “Na zo ba domin in ce ki manta ba. Na zo ne da magana ga Malam Nura, da kudin tallafin shirin nan, da kuma...” Muryarsa ta dusashe. “Da abin da ya rage na gyara. Idan kin yarda, zan nemi a bude abin da aka rufe. A gaban dangi, a daidai hanya. Wannan”—ya ɗaga envelope—“na farkon abu ne.”

Amina ta kalli envelope ɗin, ba shi ba. Yana da nauyin kuɗi ko takarda ko alkawari; ba ta son sanin wane. Da ya ƙara miƙawa, takardar cikin sa ta yi ƙaramar ƙara mai bushewa. Kusa da bencin, iska ta jawo ƙurar harabar. Daga ciki gida, aka ji ɗan dariyar mata, kamar duniya ba ta damu da wani abu a waje ba.

“Lokacin da suka ce ba zan kai maka ba, me ka yi?” ta tambaya.

Ya haɗiye yawu. “Na yi rauni.”

“Na sani.” Ta ɗan gyara jakarta. “Ai wannan wasiƙar ta faɗa min. Ka san ƙimata. Ka san ana zalunta min suna. Sai ka zaɓi kanka. Yanzu da ni na riƙe teburin da ka zo ka mallaka, yanzu da ka ga ba su yi min rangwame ba sai sun dogara da ni, sai ka kawo gyara.” Ta ɗaga idanunta kansa a karon farko tun da ya fara magana. “Abin da ka kawo ba gyara ba ne. Tayi ne bayan an gama gini.”

“Amina, don Allah.” Kalmar ta fito ƙasa, ba da girman kai na farko ba. “Kar ki sa komai ya tsaya a kan kuskure ɗaya.”

“Ba kuskure ɗaya ba ne.” Ta nuna akwatin a hannunta. “Wannan zaɓi ne. A rubuce.”

Ya miƙa envelope ɗin sosai, kamar idan ya kai kusa hannunta zai tuna tsohon hanya ya buɗe. “Ki karɓa ko da ba don ni ba. Don abin da ya biyo baya. Don mu iya fara magana.”

Ta ja hannunta daga kusa da akwatin, ta bar duka hannayenta a gefen jikinta. “Ni ba zan ɗauki farawar da ta zo bayan ƙarshe ba.”

Har yanzu ya tsaye da envelope ɗin a sama. Fuskar sa ba ta buƙatar tausayi; ta riga ta rasa abin da take nema tun da daɗewa. Amina ta ajiye tsohuwar wasiƙar cikin akwatin, ta rufe murfin, sannan ta ɗora akwatin a kan bencin da ke ƙarshen inuwa kusa da ƙofa. Ta bar envelope ɗin a hannunsa, ba tare da ta taɓa shi ba.

“Ka ba su duk abin da kake so a ciki,” ta ce. “Ni kam ba zan sake karɓar abin da aka tuna da shi bayan an wofintar da ni ba.”

Ta juya ta fita ta bakin ƙofar, takalman ta suna yin ƙaramar amo a kan siminti. A ƙarshen bencin, cikin inuwa mai sanyi, akwatin da ba a ɗauka ba ya ci gaba da riƙe siffarsa ta kwali.