A gabansu aka kira sunana
“Ke nan fa, Aisha. Ki zauna tukuna.” Rabi ta jefa fayil ɗin Aisha a gefen tebur kamar takardar talla marar amfani, sannan ta ɗaga kai ta kira wata mace da ta iso bayan mutane huɗu. Benchi mai tsawon bango ya yi cunkoso; mutane suna ta gumi a ƙarƙashin fan ɗin da yake juyawa da ƙarfin janareta. A ƙasan ƙafafun Aisha akwai ƙaramin kwandon abinci, shinkafa ta yi sanyi tun safe. A yau ne za a saka sunayen waɗanda za su samu rumfunan gaba a bikin kasuwar trade na Kano, kuma sunan da aka ɗora yau zai iya ɗaga gida ko ya kunyata shi.
Aisha ba ta tashi ba. Ta ɗora fayilinta daidai a kan cinyarta, gefen katin shiga nata da ya tsufa yana fito wa daga jakar roba. “Na iso kafin su,” ta ce a sanyaye.
Rabi ta yi wani murmushi mai kaifi. “Ai ba zuwan wuri kaɗai ake dubawa ba. Wasu sun cika komai yadda ya dace. Wasu kuma sai a duba sau biyu.” Ta ɗaga murya da gangan domin layin benchi ya ji. “Musamman idan mutum yana son abin da ya fi ƙarfinsa.”
Wata tsohuwa a gefe ta matsa gyalenta. “Haka ne. Idan ba a da baya, sai a yi haƙuri.”
Kalmar ta tsaya a iska kamar tozali. Aisha ta ji ta, ta bar ta zauna. A ƙofar rabin buɗe ofishin, Mansur ya tsaya na ɗan lokaci kamar wanda bai yanke shawarar shiga ko komawa ba. An san shi a wajen: ɗan Hajiya Binta, mai shagon kayan masarufi a Sabon Gari, kuma mutumin da iyalansu suka riga suka san yana neman Aisha da mutunci. Bai yi mata magana ba. Hakan ya fi zafi; idan ta fadi a nan, ba ita kaɗai za a yi wa dariya ba.
Rabi ta ci gaba da kiran suna. “Maryam Musa. Bilkisu Adamu. Jamila Traders.” Kowane suna yana sa wani ya miƙe, ya karɓi takarda, ya yi godiya, ya wuce. Duk lokacin da hannun Aisha ya matsa kan fayilinta, Rabi sai ta taɓa nata ta mayar da shi ƙasa da sauran. Har ta ɗora kofin shayi a kansa; wani zoben shayin sanyi ya biyo a saman murfin.
Hajiya Binta ta shigo daga ƙofa, ta tsaya a ƙarshen benchi da ƙarfin mutunci irin na dattijuwa. Mutane suka matsa mata wuri. Idonta ya sauka kan Aisha, daga nan ya wuce kan Rabi. “An gama da ke?” ta tambaya, ba tare da murmushi ba.
Kafin Aisha ta buɗe baki, Rabi ta amsa. “A’a Hajiya. Takardarta akwai matsala. Ba a tabbatar da lambar rumbun da take nema ba. Kuma kin san wannan na gaba-gaba ba wa kowa ake ba.”
Jikin benchi ya ɗan motsa; mutane suna son irin wannan magana mai wari amma cikin tsarin aiki. Wani mutumi ya yi ƙasa da murya, amma a sarari isa: “To, ita ma ta ga akwai manya. Wannan ba kasuwar unguwa ba ce.”
Aisha ta ɗaga kai zuwa wurin Hajiya Binta. “Na biya kuɗin rajista tun jiya da safe. Na kawo shaidar biyan kuɗi. Na kawo wasiƙar ƙungiya. Na kawo amincewar reshen mata. Rabi ta karɓa.”
“An karɓa ba yana nufin an dace ba,” Rabi ta yanke, tana juya takardun kamar ita kaɗai ce ma’abociyar iska a ɗakin. “Wataƙila a ba ki bayan layi. Ki bari waɗanda aka tanada su wuce.”
Aisha ta zaro wayarta. Fuskar Rabi ta ɗan canza; wannan ne ƙaramin tsaga na farko. “Ba a yi kira a nan,” Rabi ta faɗa da sauri.
Aisha ta riga ta buɗe sakon banki da na ƙungiya. Ta miƙa wayar ba ga Rabi ba, sai ga Hajiya Binta. “Ga biyan kuɗi. Ga saƙon shugaban reshen mata na daren jiya. Ya ce an amince da sunana a rumfar gaba saboda na haɗa kuɗin rukuni daga matan Tsohon Kasuwa.”
Hajiya Binta ta karanta da idanu masu tsauri. “Rabi, wa ya ce ba a tabbatar ba?”
Rabi ta ɗan gyara mayafi. “Hajiya, ai saƙon waya kawai ne. Mu nan muna aiki da takarda.”
Aisha ta matsa gaba kaɗan a benchi. “Takardar ma tana nan. Ke kika karɓa.” Ta nuna zoben shayi a murfin fayilinta. “Har kin ɗora shayi a kai.”
Wani saurayi a gefe ya saki ɗan dariyar da ya yi ƙoƙarin hadiyewa. Rabi ta yi saurin janyo kofin daga saman takardar. Karamin tabon shayi ya riga ya zauna a murfin, kuma abin ya fito fili. Daga nan ba raini kawai ba ne; ya zama abin da kowa ya gani.
Hajiya Binta ba ta ce komai na ɗan lokaci ba. Sai ta miƙa hannunta. “Ba ni fayil ɗin.”
Rabi ta yi jinkiri na daƙiƙa ɗaya, ta ba ta. Hajiya Binta ta buɗe murfin, ta duba takardun ɗaya bayan ɗaya. Akwai wasiƙar reshen mata, tambarin ƙungiya, shaida ta biyan kuɗi, har da takardar da ke nuna an ware rumfa A-17 a layin gaba na bikin. Sai dai a saman akwai wata ƙaramin ƙetarewa da biro ja, an rubuta “pending review” ba tare da sa hannu ba.
“Wa ya sa wannan?” Hajiya Binta ta tambaya.
Rabi ta ɗaga kafaɗa. “Ofis. Idan akwai dubawa, akwai dubawa.”
Aisha ta ce, “Babu sa hannu. Babu hatimi. Babu lokaci. Babu sunan wanda ya yi.”
Mutanen benchi suka fara kallon takardar, ba fuskar Rabi ba. Wata mace da aka kira sunanta tun farko ta dawo daga ƙofar, ta leƙa. “Hajiya, idan ba sa hannun ofis ba ne, to wa ya rubuta?”
Tambayoyin suka fara komawa gefen Aisha. “Wace rumfa kika ce?” “A-17?” “Wannan dai layin da manyan kayan abinci ke samu ne ko?” Wani tsoho ya miƙe daga benchi, ya jingina da sanda. “Idan ta haɗa kuɗin rukuni, me ya sa za a ajiye ta?”
Rabi ta ji canjin iska, sai ta yi ƙoƙarin murɗa ta. “Ku yi shiru mana. Kowa zai samu lokacin sa. Aisha, idan kina da magana, ki zo bayan an rufe kira. Ba sai kin rikita layi ba.”
Amma layin ya riga ya rikice ba da hayaniya ba, da sauyin ido. Mutanen da suke jira yanzu suna kallon Aisha domin jin abin da ya biyo baya. Ko Mansur, daga bakin ƙofa, ya matsa ciki sosai har kafadarsa ta kusa bango. Ba ya kallon Rabi yanzu; yana kallon takardar a hannun Hajiya Binta.
Hajiya Binta ta danna wani lamba a wayarta, ta saka a kunne. Duk ɗakin ya yi tsit irin na jiran hukunci. “Malam Kabiru? Ina ofishin rajista yanzu. Akwai fayil na Aisha Usman, reshen mata na Tsohon Kasuwa. A nan an rubuta pending review ba tare da sa hannu ba. Kana gani a tsarin ku?” Ta saurara, fuskar ta tauri. “To ka turo min hoton shafin rajista yanzu.”
Rabi ta yi yunƙurin karɓar fayil ɗin. “Hajiya, bari na daidaita—”
“Ki barshi.” Muryar Hajiya Binta ba ta yi ƙarfi ba, amma ta yanke ɗakin biyu.
Wayarta ta yi ƙarar shigo saƙo. Ta duba, ta faɗa a fili, “An tabbatar. Aisha Usman. Rumfa A-17. An saka alamar ‘approved’ tun ƙarfe tara da minti goma sha biyu. Wanda ya yi shi Kabiru.” Sai ta juya allon wayar ga waɗanda ke kusa. Tambarin ƙungiya da lokacin rajista suka fito sarai.
Wani numfashi ya fita daga layin benchi tare. Wata mace ta juya ga Aisha kai tsaye. “’Yar uwa, ke ce kika tara kuɗin matan nan? Kai, wannan fa aikin ki ne.” Wani mutumi kuma ya ce, “To me ya sa har yanzu ba a kira ta ba?” Ba su tambayi Rabi ba kamar da; suna tambayar Aisha da Hajiya Binta, kamar hannun ikon ya zame daga tebur ya koma inda hujja take.
Rabi ta ga ƙasa na zamewa. Nan take ta ɗauko wata takarda daga ƙasa, ta ce, “Ko da an amince, posting bai fito ba tukuna. Idan ba a manna suna a bango ba, ba a gama ba. Za mu iya mayar da rumfa idan—”
“Mayar wa wa?” Aisha ta tsaya. Muryarta ba ta da ƙarfi, shi ya sa ta cinye ɗakin. “Ga fayil na. Ga amincewa. Ga lambar rumfa. Abin da ya rage shi ne kira da manna suna. Ki na son ki janye daga gaba bayan kin ɓoye fayil ɗin?”
Rabi ta yi saurin ɗaukar ƙaramin allo mai ɗauke da katunan suna daga gefen tebur, tana ƙoƙarin janye wanda ke da “A-17”. “Ba ke za ki koya min aiki ba.”
Aisha ta matsa har gaban tebur. Wannan shi ne karo na farko ta tashi daga benchi tun aka fara wulakancin. Kujerar filastik ta yi ƙara a bayan ta. “Aiki nake karewa. Na zo da hakki na, ba bara ba.”
Rabi ta murɗe katin suna zuwa ƙasa, ta nufi jefa shi cikin babban fayil na gefe. Hajiya Binta ta ce, “Ki ajiye.” Amma Rabi ta yi kamar ba ta ji ba.
Sai Mansur ya matsa daga ƙofar zuwa tsakiyar ɗakin, ba domin ya yi mata magana mai laushi ba, sai domin ya janye allon sanarwa daga bango ya ajiye shi kusa da tebur, a sarari ga kowa. Ya ce wa ma’aikacin tsaro da ke gefen ƙofa, “Ka tsaya nan.” Aikin nasa ya tsaya a nan; bai rufe lamarin da bakinsa ba. Ya buɗe fili ne kawai.
Aisha ta miƙa hannu, ta kama katin suna A-17 kafin Rabi ta ɓoye shi. Rabi ta riƙe ɗaya gefen, Aisha ta riƙe ɗaya. Katin ya lanƙwashe a tsakaninsu. A gaban kowa.
“Ki saki,” Rabi ta hura.
“A’a.” Aisha ta zaro fayilinta daga hannun Hajiya Binta, ta buɗe shafin da ke da amincewar Kabiru, ta ɗora shi kan tebur har kowa na kusa ya gani. “Karanta. Aisha Usman. A-17. Approved.” Ta juya ga layin benchi, ba ga Rabi ba. “Duk wanda ya zo tun safe ya ga an zaunar da ni an kira wasu a gabana. To ku gani da idanunku: an amince da sunana tun daɗe.”
Wani tsoho ya taka gaba, ya gyara tabarau. “Hakane. An rubuta nan.”
Rabi ta ɗan ƙoƙarta ta yi murmushi. “To yanzu an gani. Sai mu yi cikin natsuwa—”
“A’a,” Aisha ta katse ta. Ta ja katin daga hannun Rabi da ƙarfi ɗaya; kusurwar katin ta fasa ƙaramar fil ɗin da ke manne a yatsan Rabi. Fil ɗin ta tsinke, ta faɗi a kan tebur da ƙaramin sauti mai kaifi. Wannan ƙaramin sautin ya fi ihu. Fuskar Rabi ta canza; hannunta ya tsaya a iska ba tare da abin da take riƙe ba.
Aisha ta ɗaga katin suna sama yadda duk layin zai gani. “Ba za a yi min gyara a ɓoye ba.” Ta nuna allon sanarwa da Mansur ya kawo kusa. “Wurin wannan suna can yake.”
Rabi ta yi yunƙurin sake shiga. “Ni ce nake manna—”
“Ba yau ba.” Hajiya Binta ta cire alƙalamin rajista daga gaban Rabi, ta ajiye a gefen Aisha. “Ki karɓi posting slip ɗinki.”
Aisha ta ɗauki slip ɗin daga ƙarƙashin kundin da Rabi ta yi niyyar lulluɓe shi. A saman akwai rubutun lambar rumfa da hatimin ofis. Ta sa hannu a inda ya dace, ba tare da rawar hannu ba. Sannan ta matsa zuwa allon sanarwar da aka jingina kusa da bango. Mutanen da ke kan benchi suka matsa baya kaɗan don su ba ta fili. Wannan sauyin ne mafi zafi: su ɗin da aka sa su yi mata kallon ƙasa yanzu suna buɗe mata hanya.
Ta manna katin A-17 a tsakiyar sashe na rumfunan gaba. Fil ɗin farko bai shiga ba; ta cire shi, ta sake danna shi da yatsan da ya ɗan yi baki da tawadan sa hannu. Haruffan suka zauna daidai: AISHA USMAN — A-17. A ƙasa akwai reshe: Mata, Tsohon Kasuwa.
Sai ta juya, ta riƙe posting slip ɗin a hannu ɗaya, muryarta a sarari. “Sunana aka kira. Rumfata aka tabbatar. Duk wanda yake biye da wannan layi, ya bi yadda aka rubuta, ba yadda aka ɓoye ba.”
Rabi ta buɗe baki, babu abin da ya fito nan da nan. Alƙalamin rajista ba ya gabanta kuma; fayil ɗin ya buɗe a inda biro ja marar sa hannu ya tona asirinta. Ta kai hannu ga takardu, ta rasa abin da za ta fara gyarawa. Wannan rashin sanin me za ta yi ya bayyana a fili fiye da kuka.
Aisha ta ɗauki fayilinta, ta ɗora kwandon abincin sanyi a kai, ta matsa zuwa allon da kanta. “A wurin bango ake karanta gaskiya,” ta ce, tana daidaita gefen katin da yatsanta. Haruffan suna suka tsaya a kan allon sanarwa, a sarari, ba sa motsi.