A gabansu ta karbi hanya

“Ki matsa gefe,” in ji Rabi’u yana zare katin ɗaukar baƙi daga gaban Maryam kamar ya tsamo nasa ne daga aljihunsa. Ya danna shi a kan ƙaramin allo da ta ajiye a kan kujerar roba mai karyayyen kusurwa, ya juya wa direbobi biyu baya, ya ce, “Ni zan saki motoci. Kada kowa ya motsa sai na kira suna.”

A gefen filin ajiye motoci na gidan taron da ke Kano, fitilun janareta suna walƙiya suna dusashewa, ƙurar tayoyi tana ɗagawa, mata masu lalle suna tsaye da jakunkuna, dattawa suna jiran waɗanda za su ɗauke su gida. Kafin magariba ta faɗi, Maryam ce ta tsara komai: wa zai tafi Zoo Road, wa zai bi hanyar Gwale, wa zai ɗauki tsohuwar Hajiya Binta da jikokinta. Yanzu a gaban kowa, mutumin da bai san rabin direbobin ba ya tsaya a kan aikinta kamar maigida.

Maryam ba ta yi masa roƙo ba. Ta miƙa hannu a hankali. “Katin nawa ne.”

Rabi’u ya yi dariyar da mutane ke yi idan suna son a ji su. “Naki? A yau ai ba aikin kasuwa bane. Bikin dangi ne. Ki tsaya can ki duba idan ana neman ruwa.”

Wasu suka yi ‘yar dariya. Wani matashi da ke riƙe da wayarsa ya ja kujerar robarta ya ɗan matsar da ita gefe saboda Rabi’u ya samu fili. Wannan ne farkon tsaga cikin tsohon tabbacin ɗakin: Sule direba, wanda kullum ba ya saka baki, ya tsaya bai kunna motarsa ba. Ya kalli katin a hannun Rabi’u, ya kalli Maryam, sannan ya ce da ƙasa, “Amma ita ce ta turo mana jerin ɗauka tun azahar.”

Rabi’u ya watsa masa hannu. “Kai ka yi shiru. Idan kana son aiki, ka bi umarni.”

Maryam ta ɗora wayarta kan allo. A ƙarƙashinsa akwai rabin takardar rasit da ta ninke ta buɗe sau da yawa, da alkalami mai tsohon tabo na tawada a jikinsa. Ta yi aikin yau tun safe da kuɗin data na ƙarshe da kuma kuɗin hawa okada da ta ciwo daga Amina. Rabi’u bai zo ba sai bayan an gama cin tuwo a cikin babban zaure. Amma shi ne ɗan’uwan ango na nesa, mai yawan shiga tsakanin manya, irin mutanen da suke magana da sunan gida ko da ba su ɗauki kaya ba.

“Rabi’u,” in ji Hajiya Binta daga bakin matattarar hawa, murya mai nauyin shekaru da umarni, “ka tabbata kada ka rikita mana tsofaffi. An ce akwai masu zuwa Sabon Gari daban, akwai masu zuwa Hotoro daban.”

“Na san komai, Hajiya,” ya amsa da sauri, yana daga katin kamar hujja. “Maryam ta yi ta taimaka ne kawai.”

Taimaka. Kalmar ta bugi Maryam fiye da zafin ƙurar da ke shiga idonta. Ita ce ta tattara kudin man direbobi ta mobile money, ita ce ta kira mai bus daga Rijiyar Zaki lokacin da ya ce ba zai zo ba, ita ce ta ware tsofaffi daga matasa saboda kada a cusa su cikin babbar mota. Amma a gaban dattawa, ya mayar da ita ‘yar kawar da ke kawo ruwa.

Ya kuma ƙara da abin da ya fi zafi. Ya ɗaga murya don sauran mata su ji. “Ki kiyaye kanki, Maryam. Biki ne na dangi. Ba kyau mace ta tsaya tana yi wa maza ihu a hanya.”

Amina, kawar amarya, ta motsa daga cikin taron da sauri, kamar za ta zo. Sai ta hango idanun Hajiya Binta a kanta, ta tsaya. Wannan ne matsin dangi: kowa ya san gaskiya, amma kowa yana auna fuskar gida.

Rabi’u ya fara sakin motoci ba tare da sani ba. “Kai, Corolla baƙa, ɗauki Hajiya Binta!”

Sule ya ɗaga hannu daga sitiyari. “Ba ni ba ne ke ɗaukar Hajiya. An ce min zan bi Court Road da samari uku.”

“Ni nake ba ka umarni yanzu.”

“Ai motar Hajiya tana can,” Maryam ta faɗa karon farko da sauti ya fito ya huda hayaniyar injuna. Ta nuna farar Sienna da ta tsaya can gefe, direbanta yana fuskantar su. “An tanadi kujerar baya a kwance saboda ƙafarta.”

Rabi’u ya juyo mata da raini. “Kin ce me?”

Maryam ta taka zuwa gefen hanyar ɗauka, amma wani saurayi mai tsaron ƙofa ya miƙa hannu gabanta saboda kallon Rabi’u. “Ki tsaya nan.”

Ta tsaya. Wannan tsayuwar ita ce abin kunya mafi muni: aikin nata a can, hanyarta a toshe, hannunta babu komai. Hajiya Binta ta riga ta fara matsowa da sanda. Tsoho Alhaji Musa, kawun ango, ya sauko daga matakin zaure yana daidaita hularsa, idanunsa na lissafi. Idan aka yi kuskure yanzu, ba kawai raini ba ne; tsoho zai iya faɗuwa, direba ya tafi da baƙi ba daidai ba, gidan ya sha kunya.

Maryam ta ɗauki numfashi ɗaya. Ta yi magana ba ga Rabi’u kaɗai ba, sai ga dukkan layin motoci. “Waye ya karɓi kuɗin mai daga hannuna yau?”

Sauti ya fito daga ƙarshen taron, daga inda wata motar Hiace ke lilo da fitilunta. “Ni!” Sule ya amsa da ƙarfi, ya buɗe ƙofar ya fito. “Ita ta ba ni.” Ya ɗaga wayarsa. “Ga sakon tura kuɗi.”

“Waye ya turo jerin hanya ga kowane direba?” Maryam ta sake kira.

“Maryam!” wani ya amsa daga farar Sienna. Shi ne Nasiru, direban Hajiya, ya fito har rabin jikinsa yana daga wayarsa. “Ita ta ce in tsaya a inuwa saboda ƙafar Hajiya.”

“Waye ya sauya bus ɗin Rijiyar Zaki lokacin da wancan ya fasa?”

Daga gefen ƙofa, wani direba mai jan hula ya ɗaga mabuɗinsa. “Ita ce.”

Mutane suka fara motsi, ba da surutu ba, da juyawar jiki. Wani dattijo ya janye sandarsa daga hanyar Rabi’u ya dubi Maryam kai tsaye. Amina ta zo ƙarshe ta tsaya bayan Maryam, ba ta ce komai ba, amma ta tattara jakunkunan baƙi biyu ta kawar da su daga gaban Rabi’u zuwa kusa da allo. Tsaron da ya tare ta ya sauke hannunsa a hankali.

Rabi’u ya yi ƙoƙarin dannawa kan wannan sauyin. “To me? Taimako ta yi. Ni nake kula da fita. Kada ku rikice da yawa.”

Sai Alhaji Musa ya tsaya tsakiyar hanyar motoci. Ya yi maganar da ta sa komai ya tsaya: “To wa ke da ikon sakin ɗaukar nan a yau? Katin wa ne?”

Rabi’u ya ɗaga katin da sauri. Amma katin ya juya a hannunsa, aka ga a gefensa alamar tsohon tabon tawada, aka ga rubutun da Maryam ta yi da gajeren alkalaminta: layin suna, lambar mota, alamar tsofaffi da yara. Ba nasa rubutu ba ne. Ba nasa abu ba ne. Dukkan direbobin da suka karɓi kira daga ita sun san wannan katin.

Maryam ta miƙa hannu ba tare da rawar jiki ba. “Ba ka ma iya karanta alamomin da ke ciki. Ka ba ni.”

Rabi’u ya matsa katin zuwa baya kamar yaro da aka kama da abin da ba nasa ba. “Ka ce me? A gaban manya?”

Amina ta kai hannu ta ɗauke rabin rasit ɗin daga kan allo, ta buɗe ta nuna wa Hajiya Binta. “Ga lissafin kuɗin mai da suna. Rubutun Maryam ne. Tun safe take nan.”

Wata mata daga cikin ‘yan uwa ta ce, “Ai gaskiya ne, ita muka gani tun azahar.” Nan take wani saurayi da ya yi dariya a baya ya daina. Mutanen da suka yi tunanin za a ture ta kawai sun fara neman matsayi mafi aminci.

Maryam ba ta tsaya jiran a tausaya mata ba. Ta zagaya tsaron kai tsaye, ta shiga bakin hanyar ɗauka. Takararta ta tsaya a inda ƙafafun motoci ke yi wa ƙasa alama baki. Ta kama gefen allon da hannun hagu, da na dama ta cafke katin daga hannun Rabi’u lokacin da ya yi sakaci da kallon Alhaji Musa. Bai yi tsammanin za ta karɓe shi a zahiri ba. Katin ya zare da sautin takarda mai tauri.

Ta ɗora shi sama a fili, rubutun yana kallon taron. “Nasiru, ka kawo Sienna kusa. Hajiya Binta da jikokinta su fara. Sule, ka tsaya a bayan ta; Court Road bayan fitarta. Jan hula, ka ɗauki matasan Sabon Gari. Kada kowa ya cusa motarsa ciki kafin na kira.”

Nan take injin Sienna ya amsa. Motar ta motsa ta zo ta daidaita inda Maryam ta nuna da tafin hannunta. Sule ya mayar da motarsa baya daidai cikin layi. Jan hula ya juya key ya ja gefe kamar an danna igiyar da ta ɗaure duka layin. Babu wanda ya dubi Rabi’u don karin izini.

“Ke!” Rabi’u ya yi tsalle gaba, fuska ta canza. “Wa ya ba ki wannan iko?”

Maryam ba ta sauke katin ba. “Aikin da na yi.” Ta juya ga tsofaffin da ke jiran hawa, muryarta ta natsu fiye da tasa. “Hajiya, ku zo nan. Mataki ɗaya. A hankali.”

Rabi’u ya ƙara yunƙurin shiga gaban motar, amma Sule ya buɗe ƙofarsa ya tsaya da jikinsa a hanya. Ba tare da wata faɗa ba, kawai ya zama bango. Wannan ne asarar fuskar farko. Ta biyu ta zo da sauri: Alhaji Musa ya ɗaga yatsa bai kalli Maryam ba, ya kalli Rabi’u. “Ka fita daga layi. Kada ka sake rikita mana.”

Rabi’u ya buɗe baki, bai sami kalma mai tsaya ba. Ya dubi Hajiya Binta domin ta ceci fuskar da ya aro, amma ita tana rike da hannun Maryam tana shiga mota. A gaban matasa, mata, direbobi, da dattawa, umarninsa ya karye kamar igiyar da aka datse.

Maryam ta tsaya tsakiyar hanyar ɗauka kamar tun farko wurin nata ne. Ta kira suna, mota ta motsa. Ta daga tafin hannu, wata ta tsaya. Ta karkatar da yatsa, aka sauke jaka. Katin a hannunta ya zama abin karantawa ga kowa: ba wai ta yi gaskiya kawai ba, ita ce wadda ake jira kafin a motsa. Rabi’u ya yi ƙoƙarin cewa, “Ni fa—” amma babu mota ko mutum da ya jira ƙarshen kalmarsa.

Da aka saka Hajiya Binta lafiya, Alhaji Musa ya sake juyowa, yana kallon katin da ke sama. “Na tambaya sau ɗaya,” ya ce. “Wa ke da hakkin ɗaukar nan?”

Maryam ta daga katin fiye da baya, rubutun tawadarta yana kama hasken janareta. “Ni ce ke sakin layin. Motar Zoo Road, tashi yanzu.”

Sienna ta fita. Sule ya biyo bayan ta cikin tsari. A gefen allon da kujerar roba ke nan, hannayen da suka riƙa nuna mata gefe tun farko suka sauka ɗaya bayan ɗaya. Maryam ta ci gaba da riƙe katin sama na ɗan bugun zuciya guda, hanyar a buɗe take. “Na gaba,” ta ce.