Gajeriyar hanyarsu ta mutu ba ni ba #2
Mairo ta kama takardar jeren marasa lafiya daga hannun wata mata mai zufa kafin ta fadi, ta danna lambar tsohon rajista da sauri, sannan ta ce, “Umma Talatu ba sabuwa ba ce, an juya fayil dinta ne kawai.” A gefen kujerar roba mai karyayyen kusurwa, yara suna kuka, wani tsoho yana ta gyaran hularsa, kuma fitilar sama tana rawa saboda janareta ya sake canza amo. Igiyar katinta da ta dushe ta manne a wuyanta da gumi. Kafin matar ta ce na gode, Rabi ta mika hannu daga kan kujera mai kyau kusa da taga, ta kwace takardar tana kallon dakin kamar ita ta tsamo lamarin daga ruwa. “Ki kai su dakin auna zafin jiki,” ta fada wa Mairo, ba tare da kallonta ba. “A nan gaba, ki bari masu zama a gaba su yi magana.”
Mairo ta kalli Umma Talatu, ta ga rabin rasit din magani a cikin tafin hannun matar, a nade sau da yawa har ya yi laushi. Idan ta bi maganar Rabi, tsohuwar za ta sake shiga karshen layi. Idan ta tsaya ta yi musu gardama, za a ce tana raina wadda aka fi ganin ta a gaba. Sai ta ja wata karamar kujera daga gefe, ta zaunar da tsohuwar kusa da kofa, ta rubuta “an dawo da tsohon rajista” a saman takardar, sannan ta saka fayil din kai tsaye cikin tiren da ake kaiwa dakin likita. Karamin motsi ne, amma ya mayar da marar lafiyar cikin layi ba tare da izininsu ba. Rabi ta dan yi tsaki kawai.
Asibitin nan ba babba ba ne, amma kowa a unguwar Rijiyar Lemo ya san shi. Idan akwai cunkoso, masu zuwa su kan kira ‘yan uwansu ta waya su fada abin da suka gani; idan aka yi kuskure, sai labari ya isa kasuwa kafin la’asar. Mairo ce ke sa tsarin ya yi kama da yana da numfashi, ko da babu wanda ke son a fadi haka. Ita ce ke sanin wane fayil aka ajiye a inda bai dace ba, wane ma’aikaci ya makara amma zai zo ya ce ya yi sallah ne, wane mara lafiya ba zai iya sake biyan kudin rajista ba idan aka yi masa kuskure.
Rabi ta tashi daga kujerar gaba ta gyara mayafinta da wata nutsuwa mai nuna gida na gari. “Daga yau,” ta ce, tana dora takardar jadawalin aiki a kan teburin shigarwa, “ni zan zauna a counter. Hajiya Binta ta ce muna bukatar fuska mai tsafta a gaba. Mairo, ke ki dinga baya. Kar ki taba drawer na kudin shiga, kuma kar ki shiga system sai an kira ki.” Ta cire katin Mairo daga karamin na’urar shiga ta dora a gefen tebur, kamar ba wani abu ba ne. Sannan ta ba ta mabudin dakin ajiya da ya kamata a dawo da shi tun jiya, tana cewa, “Tun da kina yawan zagawa.”
Mairo ta karbi mabudin ba tare da magana ba. Karfe goma na safe, kuma an riga an tura ta daga inda take iya gyara komai zuwa inda za ta dinga tara kuskure a bayanta. A gefen koridor, Sadiq—matashin da ke karbar jini da kai samfurin dakin gwaje-gwaje da mashin—ya tsaya yana kallon yadda Rabi ta mamaye gaban teburin. Ya dan motsa kamar zai ce wani abu, amma Hajiya Binta ta fito daga ofisinta da hijabi mai kauri da takalman da ke danna tayal. “A yi sauri,” ta ce kawai. “Yau akwai iyalan Malam Jafaru daga Dorayi. Kada a ba ni abin kunya.”
Wannan ne ya sa sata ta yi nauyi. Ba wai Rabi ta fi iya aiki ba; ta fi iya nuna kanta ce. Ta san gaisuwa daidai, ta san lokacin da za ta mike ta ba dattijo hanya, ta san yadda za ta kira yara “ranmu” a gaban iyaye. A wajen Hajiya Binta, wannan ma nau’in kwarewa ne. Mairo kuwa yarinya ce daga gidan da ke dogaro da abin da take samu; mahaifiyarta na sayar da kayan miya a kasuwa, kaninta na makarantar gwamnati, kuma babu wani uba mai suna da zai zo ya fadi cewa diyarsa ce ke rike asibiti. Saboda haka sai a sa ta baya, a ci ribar aikinta daga gaba.
Da karfe sha daya, abin da Rabi ta yi ya fara zama tsarin yau. Ta karbi katin marasa lafiya, ta yi murmushi, ta jera su a wani sabon tsari da bai dace da dakin likita ba. Ta tura wadanda suka fi surutu gaba, ta dora fayilolin da suka kamata a kai dakin allura a kasan tiren, ta ce wa Mairo daga nesa, “Ki duba pharmacy din mana, kin san can ma.” Duk hatsari ta jefa a hannun Mairo, duk ganin kyau ta tattara a kanta. Lokacin da wata uwa ta tambayi me ya sa sunan danta bai fito ba, Rabi ta daga murya da natsuwa, “Baya suna gyarawa.” Kamar “baya” ba mutum ba ne.
Mairo ta shiga dakin magunguna ta samu ana neman allurar tetanus ga wani mai raunin kafa daga hatsarin mashin. Ta nemo fayil din cikin minti biyu, ta haɗa takardar biyan kudi da sakamakon dakin gwaje-gwaje, ta mikawa ma’aikacin pharmacy. Da ta dawo gaba, ta ji Rabi na cewa wa wani saurayi mai rigar Juma’a, “Ka tsaya can, za mu kira ka.” Saurayin ya nuna mata rabin takardar biya ya ce mahaifiyarsa na cikin zafi. Rabi ba ta ko duba takardar ba. Mairo ta hango sunan: Hajiya Saratu Jafaru.
Sai ta tsaya. Wannan shi ne dangin da Hajiya Binta ta so a kula da su fiye da kowa a yau.
“An taba bude musu rajista?” Mairo ta tambaya.
Rabi ta kalle ta da gefen ido. “Kin ji ba? Ki koma baya.”
Amma Mairo ta riga ta dauki takardar. Ta ga an biya, an yi timestamp, amma babu lamba a jeren da Rabi ta rubuta da hannu domin ta manta danna shigarwa a na’ura bayan karbar kudi. Wannan irin kuskure ne da baya bayyana sai lokacin da marar lafiya ya bace daga tsarin gaba daya. Mairo ta zura hannunta zuwa keyboard. Rabi ta dan buga mata yatsa. “Na ce kar ki taba.”
Sai Sadiq ya iso da akwatin samfurin jini a hannu. Ya ga takardar, ya ga fuskar saurayin, ya ga yadda matar da ke cikin koridor ke rike kirji tana lanƙwashewa. “Wannan ta gaggawa ce,” ya ce.
“Na san aikina,” Rabi ta amsa, da sauri fiye da yadda ta kamata.
Sai wutar NEPA ta yanke. Janareta bai hau nan take ba. Kwamfutar tebur ta mutu, fan ya tsaya, dakin ya yi kaurin zafi a lokaci guda. A cikin duhun dakika biyu, sautin marasa lafiya ya canza. Ba wai hayaniya ba ce kawai; rikicewa ce. Lokacin da janareta ya dauki wuta, tsarin ya dawo da shafin shigarwa babu ajiyar bayanan da Rabi ta yi mintuna goma da suka wuce. Layi uku na marasa lafiya sun ɓace daga allon.
Rabi ta danna maballan a rikice. “Ina suka shiga?” Ta bude drawer na kudin shiga, ta ga rasit amma ba ta san wanne ya yi daidai da wane fayil ba. Wata uwa ta fara daga murya cewa an karbi kudinta. Tsohon da aka sa ya jira ya mika sanda ya ce sunansa ya kasance a gaba. Saurayin nan na Hajiya Saratu ya matsa zuwa tebur yana cewa, “Mahaifiyata tana ta sanyi.”
Wannan karon babu abin da zai rufa wa Rabi asiri. Tsarin da take takama da shi ya tsaya saboda ta zauna a wurin da bai san hannunta ba. Ta juya ta ce, “Mairo, zo ki gyara nan mana.” Amma ta fadi haka kamar ana kiran yar aiki daga bayan kofa, ba kamar ana mikawa mai wurin ba.
Mairo ba ta matsa nan take ba. Ta tsaya da mabudin dakin ajiya a hannu, zuciyarta na dukan kirjinta da zafi. Duk idan ta shiga yanzu, za su sake amfani da ita su ci gaba da nuna Rabi a gaba. Sadiq ya kalli allon, ya kalli fayilolin da suka rikice, sannan ya juya zuwa ofishin Hajiya Binta ba tare da izini ba. Bai yi ihu ba, bai yi jawabi ba. Ya dauko jadawalin shift din daga bango tare da babban clipboard, ya zo ya ajiye shi a gefen teburin da babu komai a kansa.
“Hajiya,” ya ce lokacin da Binta ta fito da sauri, “sunayen da suka ɓace ba za su dawo ba idan ba a maida shigarwa wajen wanda ke haddace layin yau ba. Hajiya Saratu na can cikin ciwo. Idan muka yi kuskure a kansu, ba za a boye ba.”
Kalmar “ba za a boye ba” ta dan sauya fuskar Hajiya Binta fiye da duk wani zargi. Ta tsaya ta ga yadda Rabi ke jujjuya rasit ba tare da gane alamar likita a kusurwa ba. Ta ga Sadiq ya riga ya tsayar da trolley a gefen koridor don a bude hanya. Ta ga Mairo har yanzu a bayanta, amma duk idanu suna komawa can.
“Mairo.” Muryar Hajiya Binta ta yi tsauri, ba ta da dumi, amma wannan karon ba ta turo ta baya ba. “Ki zo nan.”
Rabi ta yi saurin cewa, “Ai zan iya—”
“Ki matsa,” Hajiya Binta ta ce, cikin kalmomi kadan masu datse iska. Ba ta daga murya ba. Ta cire katin shigarwa da aka dora gefe, ta dauki clip din da ya dan nika gefensa saboda dadewa a amfani, tare da jadawalin shift din da Rabi ta yi ta lullube da hannunta tun safe. Ta mika su ga Mairo.
Clip din ya buga tafin hannunta da karamin nauyi mai dumi daga hannun wata. Daga wannan dan lokaci, komai ya koma ga abin da ta saba. Ta ja kujera gaba, ba tare da kallon Rabi ba, ta danna sassan da suka dace a na’ura, ta fara kira da suna ba lamba ba. “Umma Talatu, an tura ki dakin likita. Hajiya Saratu Jafaru, a kawo ta nan yanzu. Yaron mashin, takardar allurar ki na pharmacy.” Ta ware rasit din da suka nade da yawa daga wadanda sababbi ne, ta gane hannun wadanda suka riga suka biya daga launin tawadar ma’aikacin cashier, ta ciro fayilolin da aka cusa ba daidai ba. Cunkoson da ya yi kama da zai cinye kofar ya fara motsi daidai, kamar an bude karamar bututun numfashi a kirjin daki.
Sadiq ya matsa kusa da koridor, yana tsare hanya kada wani ya shiga tsakani. Lokacin da aka kawo Hajiya Saratu, Mairo ta dago kai sau daya kawai. “A kai ta dakin duba zuciya kai tsaye, ba ta jira lamba.” Sadiq ya amsa da “to” ya dauke trolley din ya ba da hanya. Wannan karamin yarda ce, amma ta bayyana a fili: ba ya jiran izinin Rabi kuma.
Rabi ta tsaya gefe da mayafinta a hade. Ba wanda ya ce mata komai. Wannan ya fi zafi; babu dakin da zai tsaya domin a yi mata fada. Aikin kawai ya ci gaba ba tare da ita ba. Da ta kai hannu kan drawer, Hajiya Binta ta mayar da shi a rufe da yatsarta daya. “Ki je duba inventory a baya,” ta ce, kamar tana gyara takardar da aka sa a wurin da bai dace ba.
Mairo ta ci gaba da kira, gyara, tura, karba. Hannunta bai rawa ba yanzu. A karon farko tun safe, babu wanda ya ce mata ta bari wani ya yi magana a gabanta. Wata tsohuwa ta taba gefen tebur ta ce, “Yanzu na gane.” Mairo ba ta amsa da murmushi ba; ta tura fayil dinta zuwa madaidaicin tire kawai. Amma a gefen idonta ta ga Sadiq ya mayar mata da mabudin dakin ajiya a kan tebur, wannan karon a lokaci, ba a makare ba, ba kamar abin da za a jefa wa yar aiki ba. Yatsunsa suka taba gefen clipboard din na dan lokaci kafin ya janye. “Har yanzu akwai mutum shida kafin azahar,” ya fada cikin kasa-kasa.
“Na gani,” Mairo ta ce.
Bai tafi nan take ba. “Idan za a sake yin canjin roster,” ya ce, idanunsa a kan allon ba a kanta ba, “ni zan tsaya a nan wajen corridor. Wanda ke gaba ya kamata ya zauna a gaba.”
Kalmar ta ratsa ta fiye da duk wani yabo. Ba soyayya ba ce, ba kalmar sanyaya rai ba ce. Matsayi ne da aka gyara a wurin aiki, a gaban hadari, daga bakin wanda ya ga komai ya lalace sannan ya ki barin a boye. Mairo ta daga jadawalin shift din, ta ga sunanta da aka goge a saman an bar wata alama ta alkalami. Ta ja layi daya mai tsabta ta sake rubuta shi ba tare da wani karin bayani ba.
Da la’asar ta yi kusa, cunkoso ya lafa. Janareta na ci gaba da ruri a bayan gini, fitilar sama na rawar da aka saba. A cikin dakin karbar marasa lafiya, tebur ya koma nasa kamanni na yau da kullum: rasit, fayil, kwalbar sanitizer, da karamin rumbun safar hannu a bangon gefe. Mairo ta cire clip din daga wuyanta ta ji karfen ya dan buga tafin hannunta kamar yana auna mata nauyin da ya dawo. Ta rataye safar hannun guda biyu a cikin inuwar rack din kayan aiki, gefen roba ya ja ya saki a hankali—tsap.