An mayar da iko a hannuna

An jefa katunan kaya daga bakin sito zuwa ƙafafun manyan mota, ana ta dukan ƙahon kira daga layin fitarwa, amma kujerar sallamar kaya da Aisha ke zama kullum ta riga ta sami wani jiki a kanta. Malam Rabi’u ya baza cinyarsa a kai kamar ya gaji da sarauta tun haihuwa, rediyon sallama yana hannunsa, allo mai sunayen motocin yau a gefensa. Aisha ta tsaya a bakin layin tana riƙe da takardar lissafi da aka ninke aka buɗe sau da yawa har gefenta ya yi laushi. “Ki tsaya can,” in ji shi ba tare da ya dube ta ba. “Yau ni zan tafiyar da fita.”

Mota uku sun riga sun tsaya a jere har zuwa gefen titi inda hayaniyar kasuwa ke shigowa daga Kano road. Injin janareta ya yi murya mai kauri bayan ɗan yanke wuta, fitilar bakin sito ta kakkarye ta dawo. Masu ɗora kaya suna ɗaga murya kan wace pallet za ta fara fita. Direba ɗaya ya sauko ya daga takardar sa. “Malam, ni na taho tun kafin sallar azahar.” Rabi’u ya ɗaga hannu kamar yana kore ƙuda. Rediyon ya yi ƙara, ya amsa cikin rawar jiki, ya ba da umarni biyu da ba su haɗu da juna ba. Nan take aka ja pallet ɗin garin masara zuwa ƙofar da tuni aka killace da man fetur da ake lodi. Layin ya ƙulle.

Aisha ta matsa kusa da kujerar. A gefen katakon kujerar akwai tsohon tabon biro da ta sani; ita ce ta yi shi watanni baya lokacin da ta cusa alkalami cikin ramin itace don ya tsaya. “Malam,” ta faɗa a taƙaice, “idan ka fitar da lodi na Zinder kafin na Accra, ƙofar biyu za ta tsaya. Ka juya jerin.” Ya dubeta a karon farko, ya yi murmushin raini saboda direbobi na kallo. “Ke fa ma’aikaciya ce kawai. Idan ba a tambaye ki ba, ki ɗauki key ɗin ɗakin ajiya ki je can.”

Ya zaro maɓallin ƙaramin ɗaki daga aljihu ya jefa mata. Maɓallin ya buga ƙafarta ya fāɗi ƙasa. Wannan shi ne abin da ya fi ciwo; ba wai aikin kaɗai ba. Umma Binta, ƙanwarsa ta uwa da take sayar da kayan miya a layin ciki, ta shigo da flask ɗin shayi ga direbobin da take sani. Ta ga maɓallin a ƙasa, ta ga kujerar da ba ta da Aisha a kai, ta kuma ja gyalenta sama a hankali. A cikin gidansu an riga an ji jita-jitar cewa an ture Aisha daga aikin da take tafiyarwa. Yanzu ana nuna hakan a fili kamar tsinke.

Aisha ta sunkuya ta ɗauki maɓallin ba tare da ta ce komai ba. Sai dai ba ta nufi ɗakin ajiya ba. Ta sa maɓallin a gefen takardar lissafinta, ta juya ta tsaya a bakin ƙofa ta biyu, inda masu ɗora kaya suka fara cakudawa. “Kada ku ɗora wannan pallet ɗin nan,” ta yi magana kai tsaye ga Sadiq. “Idan kuka sa shi a farko, babu isar fitarwa.” Sadiq ya yi jinkiri, idonsa na kan Rabi’u. Wannan kaɗan ne, amma shi ne farkon sauyin da ya fito a fili: ma’aikaci ɗaya ya tsaya saboda maganar Aisha, ba ta Malam ba.

Rabi’u ya tashi daga kujerar da sauri kamar an kunna wuta a ƙarƙashinsa. “Wa ya ce miki ki bada umarni?” ya yi tsawa. Ya ɗaga rediyo ya nuna mata da shi. “Ni ne a kujera.” Ya koma ya zauna da ƙarfi, ya ja allon sunaye gabansa, ya goge “Aisha” daga gefen layin farko da yatsarsa mai datti, ya rubuta “Rabi’u” a wurin da biro mai shuɗi. A wannan lokacin direba daga Accra ya buga ƙofar motarsa da hannu. “Wallahi idan ban tafi yanzu ba, zan kwana a hanya.” Wani mai ɗora kaya ya amsa masa cikin fushi, “Ai mu ma ba mu san wanda ke bada hanya ba yanzu.”

Sai ƙofar uku ta makale.

Karfen babbar ƙofar ya yi ƙarar haɗewa, pallet mai nauyi ya tsaya a tsakiya, jack ɗin hannu ya liƙe a karkace, ɗaya daga cikin kwalayen man gyada ya tsage ya zubo mai a siminti. Mai ɗora kaya ya yi tsalle baya. Direban da ke jere na biyu ya taka birki da ƙarfi har motarsa ta yi jijjiga. Rabi’u ya miƙe da rediyo a hannu yana ta kururuwa, “Ja baya! Ja baya! Buɗe ta can!” Amma babu wanda ya san wace “can” yake nufi. Ƙofa ɗaya a rufe take, ɗaya cike take, ɗaya kuwa pallet ya makale a bakinta kamar ƙashi a maƙoshi.

Aisha ta riga ta shiga cikin cunkoso kafin ya gama tsawa. Ta zame takalminta daga tabon mai, ta kama gefen pallet ɗin da hannaye biyu. “Sadiq, ɗaga hagu kaɗan. Kai, ka janye jack ɗin baya, ba gaba ba. Musa!” Ta kira guard Musa da ke bakin shinge. “Rufe motar biyu a minti ɗaya. Kada ta matsa.” Muryarta ba ta da yawa, amma tana yanke hayaniya kamar wuƙa. Ta janye kwalin da ya tsage, ta kai ta baya da ƙafarta, ta sunkuya ta sa katakon a ƙasa don daidaita tayar pallet ɗin. Sadiq ya bi umarninta. Wani ya yi ƙoƙarin tambaya, ta daga hannu kawai. “Shiru. Ƙofar uku ta fara numfashi, sai ɗaya ta biyo.”

Rabi’u ya yi yunƙurin shiga tsakaninsu. “Ki bar shi, za ku karya kaya!” Ta buɗe masa ido ɗaya kacal. “Idan ka matsa yanzu, ƙofar za ta rufe gaba ɗaya.” Ba ta yi roƙo ba. Ba ta yi bayanin ilimi ba. Ta juyo ta karɓi rediyon daga hannun wani yaro mai gudu da aka ba shi a rikice. “Layin ɗaya ya tsaya. Layin uku zai fara. Motar Zinder ta jira. Accra ta zo ƙofa uku. Maimaita.” Wannan karo, rediyon ya maimaita muryarta.

Motar Accra ta matsa bisa umarninta. Pallet ɗin da ya makale ya saki da ƙaramin tsalle, ya shiga ciki. Keken hannu ya fita daga karkace. Numfashin da ya taru a bakin sito ya sauka cikin gajeren lokaci, sai aikin ya sake motsi. Sadiq ya ɗaga kansa ya kalli Aisha kafin ya ɗora pallet na gaba; bai duba Rabi’u ba. Direban da ya yi zagi ɗazu ya mayar da takardarsa ga aljihu ya koma motarsa cikin sauri. Umma Binta ta tsaya kusa da shingen gefe da flask ɗinta a hannu, kallonta ya koma daga kunya zuwa wani irin tsauri mai cike da fahimta. Aisha ba ta waiwaya gare ta ba. Ba ta da lokacin haka.

Da zarar layi ya fara numfashi, Rabi’u ya sake ƙoƙarin mayar da duniya yadda take minti goma baya. Ya miƙa hannu zuwa rediyon da ke hannun Aisha. “Ki bani. An gama.” Sai dai babu wani da ya motsa da wannan kalma tasa. Mai ɗora kaya na ƙarshe ya tsaya da pallet a iska, yana jiran wanda zai kira ƙofa. Guard Musa ya riƙe motar biyu a waje yana kallon Aisha. Sadiq ya tambaya kai tsaye, “Wace mota ta biyo?” Tambayar ba ta je wurin Rabi’u ba ko kaɗan.

Rabi’u ya ji hakan. Fuskar sa ta yi kauri. Ya koma kujerar sallama ya zauna, ya buga allon sunaye da tafin hannu. “Ni na ce a kawo min takardun fita!” Amma takardun suna hannun Aisha; ta ɗauko su ne daga aljihun gefe da aka saba sakawa, inda takardar kuɗin man mota da aka ninka rabin-rabi take makale tun safe. Ta bi su da ido, ta ware biyu, ta jefa ɗaya kan cinyar direban Zinder, ta riƙe ta Accra. “Kai, ka tsaya. Kai, ka shigo. Sadiq, pallet ɗin siminti baya zuwa ƙofa uku. Kayan miya ne kawai. Musa, buɗe shingen dama.”

Rabi’u ya tashi da sauri ya kama gefen allon. “Na ce ba za ki yi ba.” Ya ja allon zuwa gare shi, amma ya makara. Motoci huɗu na safiyar farko sun riga sun bar alamar cunkoso; yanzu guguwa ta biyu ce ke dawowa daga waje. Sabbin manyan motoci biyu sun iso baki ɗaya, suna cike da kayan hatsi da sabulai. Idan ba a sake jerin allo daidai ba a lokacin nan, ƙofar duka za su rikice a lokaci guda. Kowa a wurin ya gane abu ɗaya: babu wanda zai iya sake haɗa wancan jere cikin hanzarin nan sai Aisha.

Ta yi abin da ta jima tana ƙin yi saboda girmamawa. Ta taka kai tsaye zuwa kujerar sallama. Rabi’u ya tsaya tsakaninta da ita, amma ya yi haka ba tare da tabbaci ba; kamar mutum da ya san ƙasa ta riga ta motsa a ƙafarsa. “Kada ki wuce,” ya ce cikin murya mai rauni fiye da da. Aisha ta miƙa hannu ta ɗaga allon daga gabansa. Bai saki ba sai da ta ce, “Ka matsa, kaya na baya suna tsayawa.” Ba ƙara ba, ba musu ba. Kawai hukunci.

Ya ci gaba da riƙe rediyon nasa, sai Sadiq ya kawo mata wanda ta yi amfani da shi ɗazu. “Na cika baturinsa,” ya faɗa a gaggauce. Wannan ya sa fuskar Rabi’u ta sauya. Wannan ba gardama ba ce kuma; wannan sauya hannu ne. Aisha ta ɗauki rediyon, ta ɗora allon a gefen kujerar, ta kalli sunan da aka goge nata aka maye gurbinsa da “Rabi’u.” Ta cire tsohon biro daga ramin tabon itacen, ta murza shi a yatsunta, ta ja layi ɗaya mai kauri a kan sunan nasa. Sai ta rubuta nata a fili: AISHA.

Rabi’u ya miƙa hannu don ya mayar da biro ko ya tsinke allon daga gare ta, amma ƙahon motar na biyu ya yi ƙara mai kaifi. Direban ya fito ya daga hannu cikin hanzari. “Wace ƙofa?” Ya tambayi iska, amma ido goma sun koma wurin Aisha. Wannan shi ne ƙofa ta ƙarshe da za ta tabbatar wa kowa. Idan ta yi kuskure, za a sake mata dariya. Idan ta yi daidai, kujerar za ta koma nata ba tare da izini daga bakin kowa ba.

Aisha ta ja kujerar da ƙafa ɗaya, ta zauna a kanta da cikakken nauyi, kamar tana dasa sanda a ƙasa. Daga can ta yi wa Rabi’u abin da ya yi mata a farkon rana, amma cikin hanyar aiki, ba raini na banza ba. Ta miƙa masa maɓallin ɗakin ajiya da ya jefa mata tun farko. “Je ka buɗe ɗakin igiya. Ana buƙatar sabuwar madauri a ƙofa biyu.” Kalmar ba ta da zafi, amma ta tube shi daga tsakiyar fili ta mayar da shi ɗan gudu. Umma Binta na tsaye a nesa ta ga maɓallin ya dawo hannunsa.

Rabi’u bai karɓi maɓallin nan take ba. Wannan jinkirin ne ya kashe sauran abin da ya rage masa. Musa ya ce daga shinge, “Malam, ki—” ya gyara kansa nan da nan saboda ya dubi wanda yake kan kujera yanzu. “Aisha, motar biyu ta shirya.” Har ma guard ya canza murya. Wani mai ɗora kaya ya ture pallet zuwa inda ta nuna ba tare da tambaya ba. Rabi’u ya karɓi maɓallin daga hannunta a ƙarshe, amma ba a sake kallon sa don umarni ba. Ya juya gefe, ya yi tafiya zuwa ɗakin igiya da saurin mutumin da ya fahimci ana yin aiki ba tare da shi ba.

Yanzu cunkoson ya kai kololuwar sa. Mota ta Zinder na tsaye a baya tana hura hayaki. Motar Accra a ƙofa uku na jira fitowar takarda. Layin biyu na fitarwa ya cika da sabbin pallet. Aisha ta motsa kamar ba ta taɓa sauka daga wannan kujera ba. Ta ware takardu, ta sanya lambar fitarwa, ta danna hatimi, ta ɗaga rediyo. “Ƙofa uku, saki Accra yanzu. Layin biyu, a jawo hatsi bayan minti ɗaya. Zinder ta jira har sai madauri ya zo. Kada a buɗe ƙofa biyu sai an kira.” Kowace magana nata tana ƙirƙirar sarari ne cikin cinkoso. Motar Accra ta fara motsi. Daga baya motar sabulu ta shiga inda ta tanada mata. Ƙahon da ya dade yana cin rai ya yanke.

Rabi’u ya dawo da igiya a hannu yana zufa, ya tsaya a gefen kujerar kamar bako. Ya yi ƙoƙarin cewa wani abu kan takardun fita, amma ta nuna masa littafin rajista da ke kan ƙaramin teburin gefe ba tare da ta dube shi ba. “Rubuta lokacin shigowar su. Kar ka toshe hanya.” Wannan karon ba ta karɓi iko da baki kawai ba; ta rarraba masa ƙaramin aiki a sarari. Ya tsaya da bakin da bai kammala magana ba, sannan ya juya ya yi abin da aka ce masa. Allon sunaye a gefenta na nuna AISHA a layin da ya fi muhimmanci, kuma babu hannun da ya sake matsawa zuwa goge shi.

Lokacin da guguwa ta biyu ta rabu, bakin sito ya koma irin hargitsin da za a iya sarrafawa. Ba shiru ba ne, amma hargitsi mai biyayya. Janareta na ci gaba da gunji, ana ta tura pallet, ana ta amsa kira. Amma akwai tsari yanzu, kuma tsari yana fitowa daga kujera ɗaya. Aisha ta ba da umarnin ƙarshe ga motar Zinder, ta danna hatimin karshe, sannan ta miƙa takardar fita zuwa hannun direban ba tare da ta tsaya kallon wani ba.

A bayan receiving bay, a ƙaramin tsakar hanyar da ke tsakanin bango da layin akwatinan komai, Aisha ta ajiye allon a gefen kujerar sallama da aka mayar nata, sunayen sun riga sun daidaita. Tsohon tabon biro yana ƙarƙashin yatsanta, rediyon sallama na hannunta. Ta latsa maɓallin magana sau ɗaya. “Ƙofa biyu, yanzu.” Sai aka ji ƙaramar ƙarar klik, sannan ƙarar tsattsafan static ta lafa a cikin wannan bayan layi har ta yanke.