Tarkonsa ta komo kansa
Mota ta tsaya da ƙyar a gefen hanya, kofar baya ta buɗe da ƙara, Safiya kuma ta daga hannu tana nuna wa direba ya matsa kadan gaba kafin ya toshe layin baki ɗaya. A ƙugunta akwai takardar hanya da aka nade sau biyu, a yatsunta tsohon alƙalami ya bar tabon tawada mai duhu, a gefen shingen bakin otel kuma kofin shayi ya riga ya huce har ya bar zobe a kan ƙaramin teburin roba. Generator na gurguɗa a bayan gini kamar mai ciwon kirji. Sai ga muryar Malam Rabi’u daga bayanta, a fili, da gangan ya ɗaga ta yadda dattawa da baƙi za su ji.
“Safiya, ki daina nuna kamar ke kika shirya wannan taron. Ki tsaya can gefe. Ki bari wadanda suka san trade su yi aikin.”
Ta juyo tana kama wayarta daga ƙirji zuwa tafin hannu. Ita ce ta kwana tana haɗa sunayen masu sauka daga filin jirgi, ita ce ta tura kuɗin mota ta wayar hannu ga direbobi uku saboda asusun kwamitin ya makale, ita ce ta kira Bala sau huɗu ya gano baƙin daga Zinder da suka ɓata jaka. Amma Rabi’u na tsaye da sabon ɗan katin hanya a wuya kamar shi ne ya gina titin.
Wata Hiace ta shigo da sauri. Matasa masu ɗaukar kaya suka rikice kan wane baƙo za a fara karɓa. Safiya ta ɗaga takardar hannunta. “Na farko Hajiya Binta da baƙin Accra. Su ne za su shiga ɗakin tarba na gaba.”
Rabi’u ya zo ya danne takardar da yatsa. “A’a. Na canja. Alhaji Lawan da abokan kasuwancinsa za su fara. Ke kuma ki koma can gefen lif, ki yi rajista kawai. A nan ni nake bada hanya.”
Ya faɗi haka yana kallon Hajiya Binta, wadda ta fito daga wata Prado tana gyara mayafinta a hankali. A irin wannan taron, wanda aka fara karɓa shi ne fuskar mutunci. Wanda aka ture gefe, an gama da shi a idon mutane kafin a fara biki. Rabi’u ya san haka. Shi ya sa ya zaɓi nan, ba cikin ofis ba.
Safiya ta miƙa wa wani saurayi trolley. “Kai, ka ɗauki jakar baki na Accra tukuna.” Saurayin ya karɓa. Wannan ne ƙaramin lada na farko kawai—ba ƙarfi ba, amma ba a tsaya ba. Rabi’u ya hango, ya saki ƙaramin tsaki, sannan ya daga murya fiye da da. “Duk wanda zai bi umarni, daga yanzu daga gare ni zai karɓa. Safiya ta rikita layi tun safe.”
Wasu idanu suka juya. Wata ƙawar mahaifiyarta ta yi ƙasa da murya, “Ai ita ce muke gani tana nan tun asuba.” Amma ba ta faɗa da ƙarfi ba. A irin wajen nan, mutane suna son a ci gaba da cin gajiyar mutum har sai an yi masa tsattsauran rashin adalci a fili.
Safiya ba ta roƙa ba. Ta miƙe tsaye duk da nauyin gajiya da ya manne a kafaɗunta tun daga sallar asuba. “Malam, wannan takardar hanya da nake riƙe da ita ita aka bi da safen nan. Idan ka sauya, ka sauya a fili.”
Ya yi murmushi irin na mutumin da yake aron iko daga sunan dangi. “Na riga na sauya.” Ya ciro wata takarda daga babban fayil dinsa, ya nuna sa hannun shugaban kwamitin baki a ƙasa. “Ga umarni. A yau ni nake lura da layin sauka. Ke za ki tsaya wajen rajistar cikin gida. Babu fitowa nan sai idan na kira ki.”
Wannan ya fi zafi. Ba wai ya kwace aikin ba ne kawai; ya tura ta ciki, inda baƙi da dattawa ba za su ga wace ce ke ɗauke komai ba. Ya rufe ta da mutunci. Hajiya Binta ta ɗan ɗago gira. Usman, mai kula da ƙofar gilashi, ya duba takardar daga nesa ya sake sauke idanu. Dole ne ya bi rubutu idan an kai masa.
Safiya ta karɓi takardar ba tare da hayaniya ba. A kusurwar takardar akwai lambar hanya da aka yi da jan alƙalami, kuma a layin ƙarshe an rubuta: “Mai kula da bakin titi ya miƙa baƙi masu muhimmanci kai tsaye zuwa gefen sabis na Arewa idan akwai cunkoso.” Ta san wannan layi. Ita da kanta ce ta sa a jiya lokacin da otel ya ce akwai gyaran kofar gaba ta biyu. Amma ba kowa ya san karin bayanin da ke cikin tsarin ba.
Wata karamar motar Corolla ta tsaya, direba Bala ya fito a guje da gumi a goshi. “Hajiya Binta, ga baƙin Accra.” Ya yi niyyar bi wajen Safiya, amma Rabi’u ya yi saurin fizgo ratayen katin hanya daga hannun wani mai gadi. “Ba sai ta ba. Ka ba ni.”
Bala ya tsaya. Katin nan ba irin na ado ba ne; yana buɗe hanyar shiga da juya masu gadi daga hanya zuwa hanya. Ya dubi Safiya sau ɗaya. Safiya ta buɗe tafin hannunta ba tare da magana ba. Bala bai ba ta katin ba; ya mika wa Usman takardar jigilar da aka manne da shi, wadda ke ɗauke da tambarin otel da sunan wanda ya ɗauka daga ofishin zirga-zirga. Usman ya karɓa yana karantawa a tsaye, motoci na ci gaba da shigowa.
Rabi’u ya ji kamar ya ci nasara, ya juyo ga jama’a. “Kun gani? Aiki yana bukatar tsari. Ba wai gudu-gudu irin na mata ba.”
Kalmar ta zame a fili kamar datti a farar riga. Hajiya Binta ta kalle shi da tsanaki, amma har yanzu ba ta yi magana ba. Mutumin da yake amfani da dangantaka don danne wani yakan yi ƙarfinsa ne idan bai ga wanda zai tsayar da shi ba.
Usman ya danna maballin katin, ya ɗaga takardar jigilar. “Malam, katin nan da umarnin nan suna haɗe da hanya ɗaya. Wanda ya karɓi ikon bakin titi shi ne zai bi hanyar sabis ta Arewa idan ya ce akwai cunkoso.”
Rabi’u ya ɗaga hannu da sauri, yana jin yana mulkin sarari. “To madalla. A aiwatar yanzu. Ki fita daga layin karɓa, Safiya. Ki koma ciki. Ni zan karɓi Alhaji Lawan, ni kuma zan jagoranci baƙi daga Accra. Ku buɗe masa hanya zuwa can.” Ya nuna gefen ginin da ƙaramin corridor ke biyo bayan bangon kitchen.
Safiya ta ɗan karkata kai. Wannan shi ne matakin ƙarin da ya kamata. Idan ya tsaya a kwace mata bakin titi kawai, da zai iya yi wa kansa mafita. Amma ya nace sai an aiwatar da rubutun da bai fahimta ba, a gaban kowa.
Ta mika takardar da yake takama da ita ga Usman. “Karanta layi na uku a ƙasa.”
Usman ya karanta a sarari saboda hayaniyar mota da generator. “Hanya ta Arewa ga mai kula da bakin titi na wucin gadi ne kawai idan yana da sahihin katin aiki daga otel, mai lambar shuɗi. Duk katin bako ko na kwamitin ba ya ba da izinin wucewa. Idan aka samu kuskuren miƙa aiki, a mayar da jagoranci ga wanda ya kafa jadawalin sauka na yini.”
A lokacin ne Bala ya ciro abin da ya yi kama da ƙaramin tabo mai baki daga bayan takardar—katin shuɗi na aiki da sunan Safiya a jiki, tsohon alƙalami ya yi ɗan rauni a gefen filastik. An rataye shi da igiya mai launin toka. Ya miƙa shi ba ga Rabi’u ba, sai ga Safiya.
Komai ya motsa lokaci guda. Wata Lexus mai baƙi ta lanƙwaso cikin layi; Alhaji Lawan ya buɗe kofa yana jiran wanda zai tarbe shi. Mai ɗaukar kaya ya janye trolley daga hannun wanda ke kusa da Rabi’u ya koma wajen Safiya. Usman ya matsa gefe ya buɗe ƙofar gilashi ta gaba, ba ƙofar sabis ba. Hajiya Binta ta ɗaga hannu ga baƙin Accra su biyo Safiya.
Rabi’u ya yi wani irin ɗan dariya na rashin yarda. “Wannan wasa ne. Ni nake da sa hannun umarni.”
Safiya ta karɓi takardar daga Usman, ta nuna layin da ke ƙasa da babban sa hannu, inda ƙaramin rubutu ya ɗaure dukkan girman bakinsa. “Sa hannun ya ba ka jagoranci ne idan kana da abin da takardar ta nema. Ba ka da shi.” Ta ɗauki sabon katin hanyar da yake rataye a wuyansa, ta juya shi ta dubi lambar. Na baki ne, ba shuɗi ba. “Wannan na baƙo ne. Ba ya kai ka can.”
A fuskar Rabi’u ne aka fara ganin ɓarnar. Ya juya ga mai gadi kamar zai sa shi karya abin da ya karanta. “Buɗe masa. Ban ce a buɗe ba ne?”
Usman bai yi musu ba. Yana da ƙaramin sha’awa mai sauƙin ganewa: idan ya karya tsarin otel a gaban jama’a, aikinsa zai bi ruwa. Ya taɓa takardar a hannun Safiya, ya gyara matsayin tsayuwarsa. “Hanya ta gaba ta buɗe ga baƙi. Hanyar Arewa sai mai katin shuɗi.”
Sai Alhaji Lawan da kansa ya yi taku biyu zuwa inda aka buɗe masa. Bai jira Rabi’u ya yi wani gabatarwa ba. Hajiya Binta ta shige gaba da baƙin Accra cikin ƙofar gilashi, Safiya a gefensu tana lissafo sunaye cikin nutsuwa. Wanda za a fara karɓa an fara karɓa. Wanda ya yi ikirarin iko ya rage a bakin titi da takarda a hannu.
Amma Rabi’u bai sauke ba. Maza irin sa idan an datse musu mulki a gaban jama’a sai su ƙara ja, su ɓata kansu da kansu. Ya fizgo katin hanyarsa daga wuyansa, ya miƙa wa mai gadi kamar zai tilasta canjin doka da ƙarfi. “To ni zan bi hanyar sabis. Zan nuna muku wa ke kula da wannan taro. A buɗe.”
Safiya ta juyo daga rabin shiga ƙofa. Murya ba ta tashi ba, amma ta yanke. “Ka bi rubutun da ka dage sai an bi.”
Ta ɗora katin shuɗinta a na’urar karanta hanya. Wata ƙofa ƙarama a bangaren Arewa ta yi ƙarar latsa. Sai ta ɗauki takardar umarnin da ya sa aka kori ta daga layi, ta rubuta a ƙasa da sauri da alƙalaminta mai tsohon tabo: “An gyara layin iko bisa sharadin katin aiki. Mai katin baƙo ya wuce ta hanyar sabis idan ya nace da jagoranci.” Ta sanya sa hannunta a wajen mai tsara jadawalin yini, ta miƙa wa Usman. Ba jawabi, ba zagi.
Usman ya karɓa ya miƙa wa Rabi’u. Domin ya nace da jagoranci, aka ba shi hanyar da ta rage masa. Wata ƙaramar ƙofar karfe ta buɗe zuwa corridor mai sanyi, dogo amma makaho, bangon sa ɗauke da tsoffin tabon shafewar hannu kamar a madubin lif da aka goge ba a gama ba. Ba ya kai ga ɗakin tarba. Yana ƙarewa ne a kofar kayan sabis mai kulle saboda gyara.
A wajen, ƙofar gilashi ta gaba tana ci gaba da karɓar baƙi. Trolley na wucewa. Takalman Safiya sun buga fale-falen shiga da daidaitaccen sauti, ba tare da ta waiwayo ba.
Rabi’u ya tsaya a bakin wannan corridor ɗin da katin hanyarsa na baƙo yana lilo a hannunsa, ya yi yunƙurin ci gaba, sai ya kai gaban kullewar ƙarshen hanya. Safiya ta ja ƙaramar ƙofar karfen daga bayansa ta rufe, makullin hanya ya koma ja, sannan ta yanke daga wajen.