Ramin da ya haƙa ya faɗa

Malam Rabi’u ya ɗaga hannunsa a gaban ƙaramar ƙofar shigar kaya ya ce wa Bala mai gadi, “Tsayar da ita. Sunanta ba ya kan jerin safen nan.” Amina ta tsaya da fayil ɗinta a ƙirji, ƙafarta ɗaya har yanzu tana kan layin siminti na ƙofar, yayin da baburori ke ta sauke ma’aikata a gefen titi. A kan ƙaramin teburin duba izini, akwai zoben shayin da ya huce a gefen kofi da kuma takardar rajista mai tsohon alamar biro a saman ta. Rabi’u ya juya takardar gare ta da gangan, ya sa kowa ya gani. “Ki bi ta can baya. Ko ma ki jira. Ba a san me ya sa ake kawo kowa cikin trade ba.”

Amina ba ta ce komai ba. Ta zaro wayarta, ta nuna masa saƙon da aka turo mata tun ƙarfe shida da rabi: a shigo ta ƙofar baya domin ta karɓi takardun kaya daga motar Accra da za ta iso da sassafe. Rabi’u ko kallon allon bai yi ba. Ya ɗauki biro, ya zana layi a gaban sunanta cikin jerin, ya rubuta “tsaya” da manyan haruffa. Ma’aikatan da ke ratsa ƙofar suka rage tafiyarsu. Wani yaro mai ɗora kaya ya yi kamar ya nemi wucewa, sai ya tsaya don ya ga abin da zai biyo baya. Rabi’u ya ɗan yi murmushi mai ƙyama. “Saƙo daban ne. Jerin yau daban ne. Idan an ce ki tsaya, ki tsaya.”

Wannan safiyar ba safiya ce ta yau da kullum ba. Da yamma Hajiya Binta za ta zo ofis ɗin kamfani tare da ƙaninta domin a gabatar da Amina a matsayin wadda ke jagorantar lissafin shigowa da fitowar kaya na sabon reshe. Idan ta ɓata a ƙofar ma’aikata a gaban masu gadi da ‘yan ɗora kaya, abin ba zai tsaya a wajen aiki kaɗai ba. Sunan mutum a Kano ba ya yanke kashi-kashi. Idan aka rage ki a hanya, magana tana ratsa gida kafin la’asar.

Sai dai Rabi’u bai tsaya ga kunyata ta kaɗai ba. Ya ɗaga murya ya ce, “Sani! Kai ka shiga karɓar motar Accra. Kada a jira.” Sani, wanda Amina ce ta shirya masa takardun ma’auni tun jiya da dare, ya kalle ta da ido biyu cike da jin haushin abin da bai iya ƙin yi ba. Amina ta ga takardar rabin nadewa a hannunta—rasitin kuɗin maganin mahaifinta da ta taɓa buɗewa ta naɗe sau da yawa—ta ƙara lulluɓe fayil ɗin a kanta. Wannan ba tsayarwa kaɗai ba ce. Wannan kwace aikinta ne a rubuce.

Wayarta ta yi ƙarar saƙo. Hajiya Binta ce. “Muna kusa da Zoo Road. Ki tabbata kin gama abin safen nan. Ba na son a ce yarinyar da ake son gabatarwa tana ta rikici a ƙofa.” Saƙon ya tsaya a allon kamar mari. Amina ta ɗaga ido, ta ga Rabi’u yana kallon ta, ya san da zuwan Hajiya Binta. Ya tsara lokacin. Ya so a ga ta an tsaya da ita, a ɗauka ana ƙoƙarin cusa kanta ne cikin aiki fiye da matsayinta.

Sai Bala mai gadi ya yi wani ƙaramin abu da bai yi kama da yawa ba, amma ya sa Amina ta ɗan ji numfashi ya buɗe. Yana juya rajistar zuwa inda zai rufe shafin, ya motsa yatsarsa kan rubutun da Rabi’u ya yi yanzu. Sabon tawada ne, yana sheƙi; ba a yi shi da hannun ofishin kula da shiga da fita ba. Bala ya ɗaga ido ya ce a hankali, “Malam, wannan sabuwar alama ce. Ban ga hatimin kula da kaya ba.” Rabi’u ya ce da sauri, “Ni na sa. Na ce ka tsayar da ita.” Bala ya ja kujera baya kaɗan, bai rufe rajistar ba. Wannan kaɗai ya isa. Takardar ta kasance a buɗe, rubutun ya zauna a bayyane a gaban idanu.

Da ƙarfe tara, ƙofar bayan ta cika da motsi. Motar kaya ta zo, janareta na can bayan bango yana yi wa fili wani ƙaramin gurnani mai ɗorewa, fitilar korido zuwa dakin ajiya na rawa saboda wutar NEPA ta sake yankewa. Amina ta iso daga ofishin lissafi tare da fayil mai kauri da tambarin kamfanin, tana tafiya a gefen bango ba tare da hanzari ba. Rabi’u ya rigaya ya ja Sani da wasu biyu zuwa ƙaramin layin da ke shiga rumbun, ya tsaya da jikinsa a tsakiyar hanya kamar mai mallakar ƙofa.

“Nan za ki tsaya,” ya ce mata, yana nuna ƙaramin mashigar da ke tsakanin bango da ƙugiyar ƙarfe. “Tunda kina son shiga ta bayan gida, nan ake jirawa har sai an gama clearing.” Ya matsa gefe kaɗan da nufin ta shiga wannan matacciyar aljihu ta hanya. Amina ta kalle shi, ta shiga, amma ba ta tsaya a inda yake so ba. Ta wuce rabin zango ta tsaya da bayanta ga ƙaramin ƙofar ƙarfe da ake buɗewa zuwa ofishin kula da jigila. Wannan ya tilasta Rabi’u ya shigo gabanta idan yana son ci gaba da toshe ta.

Bala ya biyo da rajista a hannu. Sani ya tsaya da akwatunan takardu a gefe, ba zai iya wucewa ba sai an ba hanya. Matar da ke kula da ajiya, Hauwa, ta fito daga korido tana gogar zufa da zanin kanta, ta tsaya saboda hanyar ta cika. Rabi’u ya ga mutane sun tara ido, sai ya ɗauki dama. Ya miƙa hannunsa ya karɓi takardar duba izini daga Bala. “Bari a gama. Duk wanda ba ya cikin active roster, ba ya shiga.”

Amina ta ce da murya madaidaiciya, “Karanta layin ikon da ke ƙasa, Malam.” Bai saurare ta ba. Gaban kowa ya janyo sabon shafi, ya cika akwatin “ƙarin takunkumi” da hannunsa, ya rubuta sunan Amina cikakke, ya ƙara da cewa ba za ta shiga ta kowace ƙofa ba har sai an “sake dubawa daga sama.” Ya sa hannu da ƙarfin da ya bar tawada ta ɗan tara a ƙarshen sunansa. Ya matsa takardar zuwa Bala. “A liƙa wannan yanzu. Idan ta motsa, ka mayar da ita gida.”

Amina ba ta taɓa takardar ba. Ta kalli Bala, ba Rabi’u ba. “Ka juyo shafin baya.” Bala ya tsaya. Rabi’u ya yi tsaki. “Me kuma?” Amina ta ce, “Shafin baya.” Muryarta ba ta ɗaga ba, amma ta sa Bala ya bi umarni. A bayan takardar ƙarin takunkumin akwai kwafin umarnin safen nan daga ofishin shugaban reshe, an naɗe shi da stapler ɗaya a kusurwa. Rabi’u ne ya sa hannu ya karɓa tun safe, amma bai karanta ƙasan sa ba. Layin farko ya jera sunayen masu kula da shiga da karɓar motar Accra. Sunan Amina na farko. A ƙasa kuma akwai gyaran ikon sanya takunkumi a ƙofar bayan: daga wannan rana, duk wani ƙarin umarni na hana shiga zai inganta ne idan shugaban sashen shigowa da fita ko mataimakiyarsa ta tabbatar.

Hauwa ta karɓi takardar daga hannun Bala kafin Rabi’u ya ja ta baya. Ta karanta layin ƙasa sau ɗaya, ta ɗaga gira. “Mataimakiyar shugaban sashen shigowa da fita?” ta maimaita. Sani ya zaro ido ya kalli Amina. Rabi’u ya ce da sauri, “Wannan tsohon takarda ne.” Amma Bala ya nuna kwanan wata a sama; tawadar ofishin ta jiƙe har yanzu, ta yi ɗan laushi. Hajiya Binta ta iso daga korido a wannan lokacin, tare da ƙaninta da wani dattijo mai riga fari. Ta tsaya ba da nisa ba, saboda hanyar ta riga ta toshe.

Amina ta miƙa hannunta. “Bala, ba ni takardar da ya sa hannu.” Bala ya ba ta. Ta juya takardar, ta dora yatsarta kan layin ikon, sannan ta ɗauko ƙaramin tambarin roba daga cikin fayil ɗinta. Tsohon alamar biro ya ɓata gefensa, alamar an daɗe ana amfani da shi amma ba a taɓa fito da shi a fili ba. Ta buga hatimin a kan kwafin umarni, ta sa shi ya yi daidai da sunanta da sabuwar muƙaminta. Sannan ta mayar da takardar ƙarin takunkumin cikin hannun Bala.

“Duba abin da ya rubuta,” ta ce.

Bala ya karanta a bayyane kamar yadda doka ke tilasta masa idan akwai takunkumi a ƙofa. “An hana Amina Yusuf shiga ta kowace ƙofa har sai an sake dubawa daga sama.” Ya tsaya, ya kalli layin ikon da ke ƙasa. Hannunsa ya canja wurin takardar daga dama zuwa hagu. “Saboda sabuwar umarni, wanda yake da ikon tantancewa a wannan ƙofa shi ne Amina Yusuf.” Ya ɗaga kai zuwa Rabi’u. “Takunkumin da aka rubuta ba ya tsaya a kanta. Ya dawo kan ikirarin da ya fito daga wanda ba shi da iko.”

Rabi’u ya yi yunƙurin kwace takardar. Hauwa ta ja ta baya kafin ya taɓa ta. Sani, da har yanzu yana riƙe da akwatuna, ya ja baya daga tsakiyar hanya saboda wani abu ya canja a fili, ba a cikin magana ba. Bala ya matsa ƙafarsa gaba, ya toshe Rabi’u da sandar ƙaramar ƙofa. “Malam, sai ka tsaya.”

Amina ta matsa daga cikin ƙaramar aljihun hanyar da ya tura ta ciki, ta fito kai tsaye zuwa tsakiyar mashigar. Wannan kaɗai ya sa jikunan mutane suka sake jera kansu: ita a hanya mai buɗe, shi a gefen sandar tsayawa. Ta ɗauki wayar kamfani daga cikin fayil, ta buɗe jadawalin ma’aikata na rana, ta nuna wa Bala da Hauwa. Sunan Rabi’u babu shi cikin masu izinin shiga ƙofar bayan. An cire shi daga active roster na wannan yini saboda binciken da shugaban reshe ya sa a kan ɓatan sa hannun karɓar kaya biyu makonnin baya. Wanda ya kawo umarnin safe shi ne ya manta ya sanar da kansa, ko ya yi zaton babu mai iya karanta ƙasa.

Hajiya Binta ba ta matsa kusa ba. Amma dattijon da ke tare da ita ya gyara zama a takalminsa, ya ɗan karkata kansa yadda manya ke yi idan suna ganin abu ya fito fili fiye da yadda aka zata. Wannan ya fi kowace magana nauyi.

Rabi’u ya ce, “Wannan wasa ne. Ni nake kula da wannan ƙofa tun kafin—”

“Bala,” Amina ta katse shi, “bi jadawalin yau.” Wannan ne kaɗai ta faɗa. Ba ta juya ga Hajiya Binta ba. Ba ta nemi a tausaya mata ba. Ta miƙa wa Bala kwafin umarnin mai hatimi da takardar da Rabi’u ya sa hannu. “Ka yi gyaran layin iko. Ka mayar da abin da ba shi da izini ga mai shi.”

Bala ya amsa da aiki, ba da magana ba. Ya zare katin shigar wucin gadi daga aljihun Rabi’u da yake rataye a kan rigarsa. Ya dora shi kan teburin ƙarfen da ke bakin ƙofa. Sai ya ɗaga rajistar, ya ja layi ja kan sunan Rabi’u a shafin baƙi, ya rubuta “an tsayar da hanya” a gefensa. Hauwa ta buɗe hanyar Amina zuwa rumbun. Sani ya juya akwatunan zuwa bayanta, yana bin ta ciki. Motar Accra ta yi ƙara daga bakin ɗaukar kaya; mutanen da aka riƙe a baya suka fara motsi da sauri, amma ba wanda ya buƙaci a sake yi musu bayani. Hanya ta zaɓi mai izini.

Rabi’u ya yi ƙoƙarin zagayawa ta ɗayan gefe. Bala ya matsa sandar ƙarfen ƙofa ya kulle ƙaramin layin da ke kaiwa ofishin baya, wannan layin da Rabi’u ya saba amfani da shi domin ya shige ya fito ba tare da tambaya ba. “Ba ta nan gare ka yanzu,” Bala ya ce. Hajiya Binta ta wuce ta babban hanya ba tare da kallonsa ba, ta bi bayan Amina zuwa wajen karɓar kaya. Wannan rashin kallo ya fito masa da fuska fiye da zagi.

Amina ta tsaya a bakin layin da aka kulle, ta karɓi maɓallin daga hannun Bala. Ta duba takardar da Rabi’u ya sa hannu sau ɗaya ta ninke ta biyu, ta saka cikin fayil ɗinta. Sannan ta ja ƙofar ƙarfen daidai, ta sa maɓallin a cikin makullin, ta jujjuya sau ɗaya, ta cire shi. Rabi’u ya kamo makullin da hannu biyu ya gwada buɗewa nan take. Makullin bai juya ba.