Hanyarsu ta mutu ba ni ba

Aisha ta janye babban kundin takardu daga hannun wani manomi mai zufa kafin ya fadi, ta danna lissafin biya a waya, ta karɓi rasit ɗin da aka ninka sau da yawa, alhali Rabi’u yana tsaye a gaban tagar karɓa da katin shaidar wuya a kirjinsa kamar shi ne ya tafiyar da komai. A gefen teburin akwai kofin shayi da ya huce ya bar zobe a kan farin roba, sai ƙananan takardu, ƙwayar alƙalami, da wayar POS suna cakude da juna. Wutar NEPA ta yanke daidai lokacin da layi ya yi tsawo, janareta ya yi kara daga bayan shago, amma mutanen da suka cika harabar ba su kalli Rabi’u ba. Su Aisha suke kallo. Ita ce take sanin wane kaya na gero ya iso daga Kura, wane mai siye ya tura kuɗi ta waya, wane direba ya riga ya karɓi kaya ba tare da sa hannu ba.

“Ki yi sauri mana,” Rabi’u ya faɗa ba tare da ya duba allon ba. Ya juya wa dattijon da ya shigo cikin alkyabba. “Baba, ku kwantar da hankalinku. Mu ne ke kula da trade ɗin nan.”

Aisha ba ta daga kai ba. Ta sa hannu a gefen kundin, ta ce wa manomin, “Ka ba ni sunan da ka turo da shi a sakon waya.” Ya faɗa. Ta ciro takardar daga cikin fayil ɗin shuɗi, ta nuna masa rabon da ya yi daidai. Dattijon ya gyada kai garesu, amma gaisuwarsa ta tafi wajen Rabi’u. Wannan ne ciwon kullum: ita tana ɗaukar nauyi, shi yana sanya fuskar iko.

Rabi’u ya kai hannu ya ɗauki fayil ɗin shuɗi daga inda ta ajiye. “Balaraba ta ce ki shiga baya ki ƙirga sababbin rasit. Kuma ki duba motar da za ta je Gezawa. An ce an yi kuskure a kaya.” Ya yi maganar a fili, saboda mutanen da ke layi su ji kamar laifin yana kanta. “Idan ba ke kin rikita lambar kaya ba, ba za mu tsaya haka ba.”

Aisha ta ɗago idanu a kansa karon farko. Ba ta yi gardama ba. Ta ɗauki ƙaramar na’urar bugawa da yake manta amfani da ita kullum, ta janye wayar POS daga gabansa, ta ajiye a gefen taga. “To,” ta ce a sanyaye, “idan ni ce na rikita, ka ci gaba da karɓar jama’ar.” Ta cire hannunta daga allon rajista, ta tura masa kujera da ɗan ƙaramin motsi. Wannan ne abin da bai zata ba.

Mutane uku da ke gaba suka matsa kusa da taga. Rabi’u ya murɗa fuska, ya zauna, ya ɗora katin shaidarsa da ya lanƙwashe daga yawan sawa a gefen keyboard kamar alama. “Na sani,” ya faɗa. “Ku kawo takardu.”

Na farko ya ba shi slip ɗin tura kuɗi. Na biyu na son a gyara adadin taki. Na uku ya zo da saƙon da aka turo masa a WhatsApp jiya. Rabi’u ya duba allon kamar yana neman rijiya a yashi. “Wane account ne aka yi amfani da shi?” ya tambaya. Mutumin ya kalli Aisha. Ita kuwa ta juya ta ɗauki akwatin rasit daga kan ɗakin baya ba tare da ta ce komai ba.

Minti biyu kacal suka isa. Layi ya makale. Wani direba ya fara dukan sandalinsa a ƙasa. Dattijon da ya zo daga Dawanau ya ce, “Yarinya nan fa ita ta san takardun.” Wata mata mai niqab ta ɗaga rasit ɗinta ta ce an riga an cire mata kuɗi sau biyu. Rabi’u ya danna maɓalli mara kyau, na’urar ta yi ƙarar kuskure. Ya miƙe yana neman a yi masa bayani kamar ba shi ne ya ce shi ke kula da komai ba.

“Aisha,” ya kira, muryarsa ta yi kauri saboda kunya, “zo ki nuna min na wannan guda.”

Ta tsaya a bakin ƙofa, akwatin rasit a hannunta. “Na shiga baya ne, kamar ka ce.”

Wani ɗan dariya mai ɓaci ya yanke daga layi. Ba wani babban abin kunya ba ne, amma ya ishi mutum mai son fuska. Rabi’u ya yi hanzarin cewa, “Ke dai ki zo. Kin san muna da baƙi.” Ya ƙara ƙarasa, “Yaya Mansur zai zo yanzu.”

Sunan Mansur ya motsa iska a cikin shagon fiye da kiran sallah daga masallacin layin baya. Mansur ɗan uwansu ne ta wajen Balaraba, mai duba kuɗi da zirga-zirgar kaya tsakanin Kano da Zinder. Ba ya yawan tsayawa gaban taga; idan ya tsaya, to lamarin ya kai wani wuri. Aisha ta san dalilin da Rabi’u ke fakewa da sunan nasa: a idanun gida, Rabi’u yana son ya zama mutumin da aka gani, musamman yanzu da ake yawan yi masa maganar aure da rashin tabbas. Ita kuwa ba ta da gata sai aikin da hannunta yake yi.

Ta dawo sannu, amma ba ta zauna ba. Ta nuna wa abokin cinikin da ke gaba takardar sa, ta ce, “An shiga da wannan a jiya da yamma, amma ba a saka lambar motar ba.” Ta ɗan juya allon kawai. Rabi’u ya yi saurin cewa, “Na gani.” Sai ya kasa shiga wurin gyaran bayanan saboda ba shi da kalmar shiga ta cikin kundin jigilar kaya. Aisha ta zura masa ido kamar dutse. “Akwai a cikin fayil ɗin ka?” ta tambaya. Babu.

A lokacin ne Mansur ya shigo, ya ware labulen roba da ke hana kura daga kasuwa shigowa. Hularsa ta ɗan cika da ƙurar hanya, amma idonsa a tsaye yake kamar kullum. Ya kalli layin, ya kalli allon da ya tsaya, ya kalli Rabi’u a kujera, sannan ya kalli Aisha tsaye a gefe da akwatin rasit a hannu. Bai yi wa kowa doguwar magana ba. Ya ɗauki rabin rasit ɗin da aka ninka a hannun matar da ake jayayya da ita, ya ce wa Rabi’u, “Ina entry ɗin cire kuɗin na biyu?”

Rabi’u ya buɗe baki ya rufe. “An... akwai matsala ne da network.”

Mansur bai kalli shi ba. Ya juya ga Aisha. “Idan an cire sau biyu, a wane shafi ne kike haɗa mayarwa da asalin biya?”

Tambayar ta fito kai tsaye kamar allura. Aisha ta ɗora akwatin rasit a ƙasa, ta mika hannu ta buɗe fayil ɗin shuɗi daga inda Rabi’u ya ajiye shi ba daidai ba. “A nan,” ta ce. “Shafi na uku bayan jerin taki. Idan an sa lambar mai siya da lambar waya tare, ba a rikicewa.” Ta ciro takardar cikin dakika ɗaya. Mansur ya kalli takardar, sai allon, sai tambarin lokacin da aka yi shigar bayanai. Akwai sunanta a gefen rubutun ƙarami, kamar ɗigon tawada da aka manta.

Shi ne ƙaramin sauyin farko. Ba yabo ba ne, ba gyara a fili ba. Amma Mansur ya ɗauki katin shaidar da Rabi’u ya ajiye a gefen keyboard ya matsar da shi zuwa can nesa da allon, ya kuma jawo fayil ɗin kusa da Aisha ba tare da ya ce komai ba. Rabi’u ya lura. Fuskar sa ta yi tsami.

Sai matsalar ta fashe da gaske.

Wani matashi daga jami’a ya zo da takardun karɓar iri da za a tura masa hostel ɗin su gobe. A lokaci guda direban motar Gezawa ya buƙaci a ba shi takardar fita kafin la’asar. Wata mata kuma ta dawo tana kuka a murya ƙasa cewa ba za ta iya komawa gida ba idan ba a tabbatar mata da kuɗinta ba. Ana ta danna waya, ana ta miƙa rasit, janareta na rawa. Rabi’u ya yi ƙoƙarin rungume komai a hannunsa saboda Mansur na tsaye a baya. Ya ɗauki fayil ɗin shuɗi, ya ce, “Ni zan yi.”

Aisha ta matsa baya rabin taku. Wannan ne iyakarta. “To ka yi,” ta ce.

Ya buɗe fayil ɗin a wuri mara kyau. Ya sa takardar fita a cikin jerin mayar da kuɗi. Ya ɗauki rasit ɗin jami’ar ya shirya bugawa a sunan wanda bai biya ba. Mutanen layi suka fara matsowa saboda kowa ya ga kuskure yana haihuwa a gaban idonsa. Wata takarda ta fadi ƙasa. Wani ya ce, “Wallahi za a rikita komai.” Direban ya zaro mukullin mota ya buga da ƙarfi a kan silin taga.

“Ka dakata.” Muryar Mansur ba ta yi ƙarfi ba, amma ta sare hannun Rabi’u a iska. Rabi’u ya tsaya da alƙalami a saman layin sa hannu. Mansur ya miƙa hannu ya karɓi fayil ɗin daga gare shi, bai yi tashin hankali ba, bai ba da damar jayayya ba. Sannan ya juya kai tsaye ga Aisha. “Ki zo nan.”

Rabi’u ya yi saurin cewa, “Ina kan yi ne—”

“Ka dakata,” Mansur ya maimaita, yanzu idonsa ya sauka kansa. “Layin nan ba zai jira gwaji ba.”

Aisha ta taka zuwa taga. Zuciyarta ba ta bugawa da sauri kamar ta ji kunya ba; tana bugawa ne saboda ta san idan ta yi gaggawa za a ce ta yi wa ɗan gida rashin mutunci. Amma mutanen nan suna riƙe da kuɗinsu, kayansu, da hanyoyin dawowa gida a hannun taga guda. Ta sa tafin hannunta a kan teburin da ya cika da ƙananan tarkace, ta daidaita fayil ɗin, ta janye takardun da aka rikita, ta fitar da jerin fita daban, ta ajiye mayar da kuɗi daban. “Kai,” ta ce wa direban, “lambar motarka.” Ya faɗa. Ta rubuta. “Ke kuma, ki ba ni saƙon cire kuɗin farko.” Matar ta miƙa waya. Ta haɗa da shafin mayarwa. “Kai ɗalibi, ka nuna min sunan wanda ya turo.”

A cikin motsi uku kacal, wurin ya fara numfashi. Ba saboda an yi mu’ujiza ba; saboda hannun da ya san inda komai yake ya koma wurinsa. Mansur ya zame ƙaramar na’urar bugawa zuwa gabanta. Sannan ya ɗauki katin shaidar da ya tura gefe ɗazu, ya kalli rubutun sunan da ke jikin sa, ya ce wa Rabi’u, “Wannan na yau daga baya.” Ya cire clip ɗin, ya sa a kan teburin kusa da hannun Aisha.

Ba wata sanarwa aka yi ba. Ba wanda ya tafa. Amma hatta direban da yake huci ya sauke kafaɗunsa. Rabi’u ya tsaya gefe da alƙalamin sa a hannu, ba a kore shi ba, sai dai ba a bashi damar ba da umarni ba kuma. Wannan ya fi yi masa zafi.

“Sa hannu a nan,” Mansur ya ce, yana jawo wata takarda daga fayil ɗin da ke nuna layin wanda ya duba ya tabbatar. Da farko an rubuta sunan Rabi’u a can da tawadar safiya. Mansur ya ja layi ɗaya a kai, ba tare da hargitsi ba, ya rubuta sabo a ƙasa. Ya mayar da takardar gaban Aisha. “Ke kika daidaita wannan jigilar. Ki sa hannu.”

Yatsunta sun ɗan tsaya kan alƙalami. Idan ta ɗaga kai za ta ga idanu da yawa. Don haka ba ta ɗaga ba. Ta sa hannu ɗaya mai tsabta, ta ɗora hatimin lokaci. Takardar fita ta wuce hannun direba, mayar da kuɗi ya samu shaida, rasit ɗin ɗalibin ya fito ba tare da kuskure ba. Layin ya fara lafa yana motsi kamar ruwa da aka warware masa dutse.

Rabi’u ya ɗan matsa kusa, cikin ƙoƙarin ceto abin da ya rage a fuska. “Aisha, ba sai kin ɗauki komai ba. Ni zan kai fayil ɗin ofis.”

Ta danna clip ɗin katin shaidar a tafin hannunta, ta ji santsin ƙarfen da ya yi dumi da zafin mutane. “A’a,” ta ce a hankali, ba tare da kallon sa ba. “Wannan nawa ne yanzu.” Ta ɗauki fayil ɗin shuɗi ta ajiye shi a gefen da take aiki, inda kowa zai kawo takarda ya san hannun wane zai nema. Mansur bai ƙara komai ba. Ya juya kawai ya ware wa wanda ke gaba hanya ya zo taga.

Bayan an sauke labulen ƙarfe da maraice, hayaniyar kasuwar Kano ta koma kamar tana can nesa a cikin ƙura. Janareta ya mutu. Sallar magariba ta ratsa ta cikin titin. A kan kananan tarkacen gefen teburin, zoben shayin da ya huce yana nan, amma an matsar da kofin gefe. Fayil ɗin shuɗi ya tsaya a kan counter ɗin inda Aisha ta ajiye shi. Takardar da aka gyara layin sa hannun ta na jiranta a sama, tawada ta bushe sarai. Ta ɗauki clip ɗin katin shaidar da aka cire, ta sa shi cikin tafin hannunta, sannan ta ja shi zuwa nata lanyard ɗin da ya tsufa. Takardar ta ci gaba da jira a sa hannu na ƙarshe a gabanta.