Ta karbi gaban kowa

“Ki matsa gefe mana.” Muryar Malam Farouk ta fasa karar injinan motoci a bakin kofar otel ɗin da ke kan titin Murtala Muhammad a Kano. Ya ɗaga tafin hannunsa kamar yana korar mai ɗaukar kaya, ba mai tsara tarbar baki ba. Aisha Rabi’u tana tsaye da wayarta, katin shiga mai gefen roba ya tsufa yana caccakewa a yatsarta, rigarta kuma ta yi lanƙwasa a kafaɗa sakamakon yini guda tana ta zirga-zirga tsakanin masu kaya da masu dafa abinci. Duk tsarin da ke tafiya a wajen—jerin motocin baƙi, sunayen ɗakuna, kujerun dattawa, har ma da mutumin da zai tsaya a ƙofar ɗakin taro—duk aikinta ne. Amma Farouk ya ce da ƙarfi, domin masu shigowa su ji, “Ke kin zo ne domin taimako. Bar wurin nan ga masu gida.”

A gefen titi, Bilkisu ta rungume akwatin abinci mai sanyi da ba ta samu ta ci ba tun la’asar, ta kalli Aisha da idanun tausayi amma ba ta yi magana ba. Direbobi biyu suka ja akwatunan kaya, suka rage gudu. Wata tsohuwa da ta sauko daga Prado ta dubi Aisha daga sama har ƙasa, ta juya ta ce wa diyarta, “Ai ga shugaban tarbar nan.” Ta nufi Farouk.

Aisha ta haɗiye zafin da ya taso mata a wuya. Wannan liyafar ba ta zo mata daga alfarma ba. Watanni biyu tana bi ta WhatsApp da kira, tana gyara jerin baƙi tsakanin dangin amarya, ƙungiyar ’yan trade, da baƙi daga Zinder da Accra. Ta samo ɗakuna a lokacin da otel ya kusa cika saboda wani taron agriculture. Ta yi hakan ne domin Alhaji Sani—kawun amarya—ya yi mata alkawarin idan ta yi nasara, zai sa a ba ta babban aikin shirya tarukan ƙungiyar su na shekara. Wannan ba ƙaramin hawa ba ne. Farouk ya san haka. Shi ya sa yake cin aikinta da sunansa.

Ta ɗauki mataki guda baya. Ba gudu ba ne; sarari ne. Ta juya ta ce wa wani mai ɗaukar kaya da ke jiran umarni, “A ajiye akwatin baƙin Zinder a gefen hagu. Kar a kai su sama tukuna.” Yaron ya kalli Farouk da Aisha. Farouk ya yi ɗan dariya mai raini. “Wa ya ba ki ikon bada umarni?”

Aisha ba ta amsa ba. Ta tura saƙo guda zuwa ƙungiyar masu karɓar baƙi, ta rubuta: Ku tsaya a shiri. Kada ku motsa har sai na ce.

Da karfe ya yi kusa da magariba, kiran salla daga masallacin da ke can gefe ya gauraye da ƙarar janareta. Wani coaster mai launin toka ya shigo da sauri ya tsaya. Mutane shida suka fito—baƙi na musamman daga Accra da kuma shugaban wata ƙungiyar trade da ake jiran sa domin ya zauna gaban teburin dattawa. Amma matsala ta zo tare da su: ɗakunan da aka yi musu alƙawari an ba wasu masu zuwa taron agriculture saboda kuskuren canjin jadawali. Front desk ta kira Farouk sau uku. Bai san abin da zai ce ba sai, “Ku jira kaɗan, ana gyarawa.”

Baƙon da ya fi kowa ƙima, Alhaji Musa Bichi, ya sauko a hankali yana dafa sanda. Fuskarsa a daure. “Ni ba zan tsaya a bakin mota ina jira ba,” ya faɗa. Matarsa da surukai sun tsaya a bayan sa. Idan wannan dattijo ya ji an wulaƙanta shi, labari zai wuce liyafa ya kai cikin ƙungiyar kasuwa da iyalai biyu.

Farouk ya miƙe da sauri kamar wanda aka kunna. “Alhaji, ku biyoni. Komai yana hannuna.”

Aisha ta san ƙaryar. Ita ce ta sami mafitar gaggawa tun safe lokacin da ta gano otel ya yi kuskure. Ta tanadi ɗakuna biyu a tsohon reshen da ke baya, ta biya ajiyar farko da kuɗinta ta hanyar canja wurin waya, tana jira a rama mata daga baya. Tabbacin yana cikin wayarta. Amma Farouk ya tsaya gabanta da gangar jiki, ya rage murya sosai don kada dattawan su ji. “Idan kika buɗe baki yanzu, za ki kunyata iyalin amarya. Ki bari ni na yi magana.”

“Za ka yi da me?” Aisha ta tambaya a sanyaye.

“Da sunana a nan,” ya ce, ya gyara hularsa, ya matsa gabanta kamar ƙofar ta mallakinsa ce. Wannan karo zafin ya fi. Ba wai kawai yana sata ba; yana amfani da kunyar gida don ɗaure mata baki.

Alhaji Musa ya ɗaga murya daga inda yake, “Malam, wa ya yi booking ɗin nan? Ni ba na son yawo.”

Farouk ya juyo da murmushin da ya kasa zaunawa a fuska. “Ni ne nake kula da komai, Alhaji. Ku ba mu minti—”

Aisha ta katse, ba da ihu ba, da murya madaidaiciya da ta kai can. “To, idan kai ne kake kula da komai, mene ne lambar ɗakin da aka ajiye wa Alhaji Musa da baƙin Accra?”

Tambayar ta sauka kamar abin da aka jefa cikin tafkin mai tsit. Bellboy ɗin da ke riƙe da trolley ya tsaya cak. Bilkisu ta sauke akwatin abincin daga ƙirjinta. Matar Alhaji Musa ta juya gaba ɗaya zuwa Farouk.

Farouk ya lumshe ido sau biyu. “Ai… reception na ciki ne ke—”

Aisha ta ɗaga wayarta ba tare da ta matsa kusa da shi ba. “Lambar su ita ce 214 da 216 a reshen baya. Na canja su tun ƙarfe goma sha ɗaya da rabi bayan hotel ya haɗa jadawalin taron agriculture da namu. Wa ya karɓi ajiyar farko? Ni. Wa ya san wanda zai kai su? Sadiq da mutanena.”

Sai ta juya kai tsaye ga Sadiq, saurayin da ke sanye da rigar karɓar baƙi. “Sadiq, ka kai Alhaji Musa da iyalinsa ta ƙofar hagu. Ka kira Hassan ya buɗe musu lif ɗin baya.”

“Na’am,” Sadiq ya amsa nan take, ba tare da ya sake duba Farouk ba.

Wannan shi ne fashewar farko. Ba a yi shela ba, amma tsohuwar amincewar da Farouk ke fakewa da ita ta yi tsatsa a fili. Direbobin suka juya ga Aisha domin jin sauran umarni. Wata yarinya mai ɗaukar jakunkuna ta matso ta karɓi hannu daga matan Accra kai tsaye daga wurin Aisha, ba daga wurin Farouk ba.

Farouk ya yi saurin cike gibin da tsoro ya buɗe. “Aisha, kar ki rikita tsarin. Mata su shiga ciki kawai, maza su jira. Ba kowa ne za a kai daga ƙofar hagu ba.”

“Waye ya ce haka?” Aisha ta mayar nan take. “Malamai nawa ne za ka tsayar a nan wajen motoci saboda kai ka so ka ci gaba da yin magana?”

Kalmar ta bugi inda ya fi masa ciwo: ba iko ba ne, magana ce. Alhaji Musa ya ƙwace sandarsa daga hannun ɗan saurayi da yake son taimakonsa, ya nuna Farouk. “Kana so ka tsayar da ni ne saboda baka san hanyar ka ba?”

Farouk ya buɗe baki ya rufe. Gumi ya fito a gefen hancinsa duk da sanyin maraice. A cikin gilashin ƙofar otel, ana ganin ma’aikatan ciki suna waiwayowa. An buɗe ƙofar sau biyu a jere domin wasu baƙi su fito; dukan motsi ya rikide. Masu tarba da aka ɗaure a baya yanzu suna duban Aisha kafin su motsa.

Aisha ta shiga wannan gibi kamar ta dade tana jiran sa. “Bilkisu, ki ɗauko allon sunaye daga teburin gefen shigarwa. Ki cire wanda aka rubuta ‘Coordination: Malam Farouk’. Ki kawo mini.” Ta juyo ga wani jami’in tsaro. “Ka buɗe hanyar motocin dattawa. Wannan coaster ɗin Accra ya biyo ta baya; sauran su jira a gefe.”

“Na’am, Hajiya,” jami’in ya faɗa. Da ya kira ta da wannan lakabi a fili, wani abu ya sake motsawa a cikin idanun masu kallo. Ko dangin amarya da suke ta cewa “a hankali” tun ɗazu, sai suka koma gefe domin a ba hanyar.

Farouk ya yi yunƙurin riƙe allon lokacin da Bilkisu ta zo da shi. “Ki mayar! Ba ke ce kike yanke wannan ba.”

Aisha ba ta ja da shi ba. Ta zaro daga jakarta takardar da aka nade sau biyu, gefenta ya yi laushi saboda yawan cirewa da mayarwa. Takardar ta fito da hatimin otel da layin gyara a ƙasa. A baya-bayan nan Alhaji Sani ya sa hannu a canjin ikon gudanar da tarbar bayan Farouk ya gaza halartar zaman shirye-shirye uku; Aisha ce ta tursasa a aiko mata da kwafi saboda ta san halinsa. Ta riƙe takardar a fili, ba a kirji ba, inda idanu za su iya kaiwa.

A lokacin ne Alhaji Sani kansa ya fito daga ƙofar babban ɗakin taro, saboda hayaniyar bakin ƙofa ta kai can. Fararen hannayen rigarsa suna lilo, fuska cike da gajiya da haushi. “Me yake faruwa a nan?”

Farouk ya yi gaba da sauri. “Alhaji, ita ce ke ƙoƙarin—”

Aisha ta ɗaga takardar zuwa matakin da dattijo zai gani. Muryarta ba ta yi ƙarfi fiye da yadda ake buƙata ba, amma kowane kalma ta yi kaifi. “Alhaji, ni ce na ke jagorantar tarbar baki a wannan ƙofa tun daga gyaran da kuka sa hannu a kai jiya da dare. Wannan kwafin yana nan. Na tanadi ɗakunan baƙin Accra, na ware hanyar dattawa, kuma ma’aikatan karɓa na hannuna suke. Idan akwai umarni a bakin ƙofar nan, daga gare ni zai fita.”

Jin “daga gare ni” a gaban jama’a ya yanka iska. Bilkisu ta miƙa mata allon sunayen da hannayenta ke rawa kaɗan. A allon har yanzu an manna tsohon takarda da sunan Farouk cikin manyan haruffa.

Alhaji Sani ya karɓi takardar daga hannunta, ya karanta layin gyaran da idanu a matse. Sai ya juyo ga Farouk. “Na sa hannu a wannan. Me ya sa sunanka yake a allo?”

“Alhaji, ni dai ina ƙoƙarin kiyaye martabar gida ne—”

“Da karya?” Alhaji Sani ya yanke. Ya juyo ga jami’in tsaro da ke ƙofa. “A cire sunansa daga jerin masu bada umarni a yau. Kada ya sake tsayar da motoci ko ma’aikata. Idan yana da magana, ya je ciki ya zauna da sauran baki.”

Hakan bai tsaya a magana ba. Jami’in tsaron ya miƙa hannu. “Katin ku, Malam.” Farouk ya yi kamar bai ji ba. “Katin,” jami’in ya maimaita. A gaban direbobi, bellboy, matan da suka sauko daga motoci, da dattawan da ke kallon lokaci, Farouk ya zare katin shigarsa daga aljihu. An ɗauke shi daga hannunsa kamar ƙaramin abu. Visible damage ya yi nauyi fiye da zagi.

Ba a bar shi ya daidaita labari ba. Sadiq ya ratsa gefensa da trolley ya nufi baya, yana binsa da “Aisha, na kai su 214 da 216.” Wata ma’aikaciyar reception ta fito da sabon maɓallan ɗaki a tray, ta miƙa su ga Aisha kai tsaye. Wani direba ya tambayi Aisha, “Wace mota ce ta gaba?” ba tare da ya kalli Farouk ba. Ikon da ya kwaɓe ya sauya hannu a fili, ba da shawara ba, da tafiyar mutane.

Farouk ya yi yunƙurin ƙarshe, irin wanda mutum ke yi domin kada ya faɗi a fili. “Aisha, ki tuna akwai iyaye a nan. Kar ki yi kamar—”

“Na tuna,” ta ce, ta karɓi sabuwar takardar manne daga Bilkisu. “Shi ya sa nake gyara abin da ka lalata a gaban su.”

Ta cire tsohon takardar daga allon sunan da kanta. Murya mai ɗan kauri ta tashi lokacin manne ya yage daga allo. A ƙasa ta manna sabon: “Tarbar Baki da Tsarin Zuwa: Aisha Rabi’u.” Ta juya allon ya fuskanci hanyar motocin da ƙofar shiga, yadda kowa da ke saukowa ko shiga zai karanta.

Ƙofar gilashi ta sake buɗewa a bayanta. Hasken ciki ya bugi allon. Aisha ta miƙa shi ga Bilkisu. “A ɗora shi a bangon sanarwa, dama da ƙofa. A tsayin ido.”

Sai ta kai kanta can, ta tabbatar allon ya zauna daidai ba karkace ba, ta lafa gefen takardar da yatsa ɗaya. A kan bangon sanarwar kusa da ƙofar da take ci gaba da buɗewa da rufewa, haruffan suka tsaya a sarari: “Tarbar Baki da Tsarin Zuwa: Aisha Rabi’u.”