Tayin ya rage a hannunka

“Ki ce mata ba ni da lokacin hira,” Amina ta faɗa tana karɓar wayar daga hannun yarinyar gaban teburin, idonta a kan mutumin da ya tsaya a bakin ƙofa da leda mai tambarin wani shagon shayi. “Idan daga wurin Sadiq ne, a rubuta masa ya tsaya a inda yake.”

Yarinyar, Zulaiha, ta yi ƙasa da murya. “Ba shi ne ya zo ba. Wata tsohuwa ce daga gidan su. Ta ce ai ke amaryarsa ce a baya, dole ki saurare ta.” Kalmar ta faɗi a ɗakin kamar abu da aka jefa cikin ruwa. Malam Baffa daga cikin ofishin baya ya ɗago kai. Kabiru mai kula da kaya ya dakata da lakume ragowar tuwon da ke cikin akwatin abincinsa da ya yi sanyi tun azahar. Amina ta ji igiyar katin shigarta da ta tsufa tana gogar wuyanta, tamkar tana tuna mata tsawon shekarun da ta yi tana ɗaure komai kada ya zube.

Ta karɓi wayar, ba tare da ta bar tsohuwar ta ɗaga murya a kanta ba. “Hajiya, assalamu alaikum. Idan magana ce ta mutunci, a yi ta da mutunci. Wannan wurin aiki ne a Kano, ba za a tsaya a bakin ƙofa ana kiran ni da sunan da aka taɓa ƙin ni da shi ba.”

Muryar tsohuwar ta fita da zafi. “Ke Amina, kin san yaron nan ya yi kuskure. Tun da iyaye sun taɓa sanin ku, ba ki da kyau ki hana shi shigowa. Ya zo da abu mai kyau. Ya ce ku yi magana ko da minti goma.”

Amina ta kalli gilashin ƙofar ofishin da yake da datti na yatsu a jiki, tana hangen kanta a raunane a ciki—hijab ɗinta a daure da kyau, kafaɗunta a danne saboda gajiyar yini da hawan adaidaita. “Idan abu mai kyau ne, da ya zo tun kafin ya bar ni saboda motar wani mutum da girman gida. Yanzu ina aiki. Ku tura shi ya dawo.” Ta yanke kiran. Sai ta miƙa wayar ga Zulaiha. “Idan suka sake kira, ki ce ana taro.”

Sai dai ba a gama ba. A bakin ƙofa, mutumin da ya kawo leda ya gyara tsayuwarsa. “Ni daga tashar jirgin ƙasa nake,” ya ce. “Na ga sunan nan a parcel. An ce na kawo da hannu saboda akwai tsohuwar lamba a ciki, ana neman a tabbatar kin karɓa. Sun ce daga Accra ya dawo, an same shi a ajiyar kaya.”

A cikin ɗakin ƙananan numfashi suka canja. Amina ta kai hannu ta karɓi ƙaramin ambulof ɗin da aka manna da tsohon tef. Sunanta a rubuce yake da tsohuwar rubutun Sadiq—saurin hannun da take iya ganewa ko a cikin duhu. A ƙarƙashinsa akwai wata takarda ta jigila, ta nuna kwanan wata na watanni uku da suka wuce. Watanni uku. Ba yau ya tuna da ita ba.

Malam Baffa ya fito zuwa gaban teburin, fuskarsa cike da irin kulawar dattijo da ba ya son fitina ta zube a gabansa. “Ki buɗe idan akwai abin da ya shafi wurin nan,” ya ce a hankali. Bai ce saboda Sadiq ba. Bai ce saboda tsohon al’amari ba. Amma idanun Kabiru da Zulaiha sun riga sun ɗaure abin da ya wuce tsakaninsu da na yanzu. A nan dangantaka ba ta taɓa zama sirri gaba ɗaya ba; mutane sun san lokacin da iyaye suka taɓa zuwa gida, lokacin da aka taɓa sa rai.

Amina ta ja kujera amma ba ta zauna ba. Ta zare tef ɗin. A ciki akwai ƙaramin wayar hannu tsohuwa, irin wadda take riƙe da caji sosai, da takarda ɗaya a ninke. Wayar ce ta taɓa ba wa Sadiq lokacin da yake fama da neman aiki bayan NYSC dinsa, ta yi ta sayar da ɗinkin maraice da koyarwa a hostel domin ta saya masa. Ta san tabon gefen murfinsa. Ta san karyewar ƙaramar maɓallin ƙara. Ya ɓace ne ranar da ya daina amsa mata daidai, ranar da ya ce “ki yi haƙuri da ni, gidansu Hajiya Rabi suna son mu haɗa zuri’a.”

Zulaiha ta shanye iska. Kabiru ya mayar da cokalin cikin akwatin abincinsa ba tare da ya ƙara ɗiba ba.

Amina ba ta buɗe takardar nan take ba. Ta kunna wayar. Allon ya yi walƙiya a hankali sannan ya buɗe saƙonnin da aka adana. Ba sai ta yi zurfi ba; abin da ta gani a sama ya isa. Saƙo daga lambar Sadiq, kwanan watan watanni uku baya: Na san ban yi miki adalci ba. Ban taɓa daina tunanin ranar da kika ba ni wannan wayar da kuɗin hannunki ba. Zan zo in mayar da ita da abin da ya fi haka. Ki ba ni dama ɗaya.

Watanni uku baya. Tun kafin tsohuwar ta zo ta takura mata a wurin aiki. Tun kafin ya rasa fuskar da yake fakewa da ita.

Malam Baffa ya yi kusan matso wa, sai ya tsaya. “Toh,” ya faɗa, kalma ɗaya tak tana sauya yanayin ɗakin. Ba tambaya ba ce. Hukunci ne a hankali. Idan mutumin ya daɗe da sanin laifinsa amma ya zaɓi shiru sai da abin ya matse shi, to ba a ce ya zo da gaskiya kawai ba; ya zo ne da ƙarewar mafaka.

Kabiru, wanda ya taɓa yi wa Sadiq biyayya lokacin da yake zuwa ofishin nan da rigar alfarma yana ɗaukar kanta sama, ya ce a hankali, “Shi ne ya taɓa cewa ke dai kina da tausayi ne kawai, ba matsayin zama a gabansa ba.” Sai ya yi shiru nan take, kamar ya gane ya yi abin da bai dace ba. Amma abin ya riga ya fito fili, ba a buƙatar karin shaida.

Amina ta buɗe takardar da ke cikin ambulof. Ba kuɗi ba ne. Ba zobe ba ne. Cikakken rubutu ne da hannu, layi-layi a haɗe, kamar mutumin da ya sake koyon yadda ake furuci bayan ya rasa hakkin yin magana. Ta karanta farkon layin kawai: Na yi kuskure ranar da na tsaya a gaban kawunki na ce ba zan iya aure daga gidan da ba shi da abin da zai ɗaga ni ba—

Ta ninke takardar ta maida cikin ambulof. Wannan shi ne ainihin rauni: ba wai ya tafi kawai ba, sai da ya sa ta ji kamar tsayuwarta a duniya ba ta isa a tsaya da ita ba. Ya yi hakan a gaban mutane. Yanzu kuma gaskiyarsa ta zo ne cikin marigayi kamar kaya da aka rasa a tasha.

Wayarta ta yi kara a hannunta. Sabuwar kira daga wata lamba. Zulaiha ta kalli allo, ta haɗiye bakin magana. “Shi ne.”

“Ki ba ni.” Amina ta ɗaga kiran amma ba ta sa shi a kunne nan take ba. “Kana ji?”

Muryar Sadiq ta fito a raune, ba da waccan santsi da ta saba ji a baya ba. “Amina, na san ba ki so jin muryata. Na san na makara. Amma don Allah kar ki bar ni in zama mai magana ta waya. Ina ƙasa, a corridor na sama zuwa gare ku. Zan tsaya a bakin ƙofa kawai.”

Ta ji jinin jikinta ya ɗan ja da sauri, ba saboda ta yi fatan gani ba, sai saboda tsari ya sake tsuke mata. A gaban ma’aikata, a ofishin trade ɗinsu da ke kula da jigilar kaya zuwa Zinder da Accra, tsohon abin kunyarta ya sake komawa ƙofa. “Ba ka shigowa cikin ofishina. Idan kana da abin cewa, ka tsaya a wajen gilashin.”

Ta kashe. Ba ta nemi izini wajen Malam Baffa ba; sai dai ya gyada kai. Wannan gaisuwar dattijo ce ga iyakar da ta ɗora.

A corridor ɗin bene na biyu wutar lantarki ta yi ɗan rawa saboda janareta yana ɗaukar lodi daga ƙasa. Hasken ya yi sanyi a kan bangon da aka taba sake fenti rabin-rabi. Sadiq na tsaye a wajen gilashin ƙofar, ya ragu fiye da yadda labarin sa ya taɓa raguwa a kunnenta. Riga mai tsada tana jikinsa amma ta rataye kamar ba ta san mai ita ba. A hannunsa akwai kofin shayi mai murfi da ƙaramin farin akwatin da za a iya ɗauka da hannu.

Bai yi yunƙurin matsowa kusa ba. Wannan ne ya sa abin ya fi cizo. Da ya zo da hayaniya, da za ta sauƙaƙa mata ƙin sa. Amma ya tsaya cikin nisan da ya dace kamar wanda ya koyi ladabi bayan ya rasa damar amfani da shi.

“Na kawo miki shayi irin wanda kike sha lokacin makaranta,” ya ce. “Da kuma—” Ya ɗaga ƙaramin akwatin kadan. “Mabuɗin ƙaramin shagon da na karɓa a Sabon Gari. Na sa a sunanki. Ba domin in saye ki ba. Don in mayar da wani abu daga abin da na ci.”

Amina ta kalli akwatin ba tare da ta ɗauka a ido sosai ba. “Abin da ka ci ba shago ba ne.”

Kalaman sun sauka a tsakaninsu kamar abin da aka daure tun daɗe. Sadiq ya sauke idanu. “Na sani.” Harshe ya yi masa nauyi. “Na karanta wasiƙar da na rubuta sau da yawa. Ba ta isa ba. Na san saƙona ya isa wayar kafin yau. Na kasa zuwa. Na rasa haɗin da na jingina rayuwata a kai. Na ga mutanen da na bi suna kallona kamar babu komai. Sai na gane ranar da na jefar da ke, ni ne na jefar da abin da ya tsaya min.”

Amina ba ta taya shi ta’aziyya ba. A corridor din, Zulaiha ta tsaya cikin ofishin amma ba ta fito ba; Kabiru kuma ya yi kamar yana duba takardun jigila a bango. Kowa ya ba su nisan da mutunci ke bayarwa, amma kowa ya san abin da ke faruwa. Wannan shi ne ainihin azaba a irin garin da dangantaka ke da idanu.

Sadiq ya miƙo kofin shayin, ɗaya hannun kuma na kan akwatin. “Ki karɓa ko da ba don komawa ba. Ki bari in yi abu ɗaya da ba zai sa ki sake jin ni ba. Ki samu abin da ya fito daga hannuna ba tare da raini ba, ko sau ɗaya.”

Amina ta ji abin ya bugi inda ya kamata: ba shagon ba, ba shayin ba, sai yadda ya faɗi “ba tare da raini ba.” Da ya ce haka shekaru uku da suka wuce, da watakila da ba ta taɓa tara kanta daga ƙasa ba. Yanzu kalmar ta zo ne daga mutumin da ya riga ya ga yadda duniya take cirewa mutum kujera idan asalin tsayuwarsa karya ce.

“Ka zo ne bayan ka rasa,” ta ce. “Ba bayan ka gane ba. Gane ya rigaye ka watanni uku a cikin wannan wayar. Tsoronka ne ya fi ka sauri, ba gaskiyarka ba.”

Sadiq ya ɗan matsa numfashi kamar an danna masa kirji. “Haka ne.”

“Ka zo ne saboda yanzu ka san abin da ka karya yana da suna.” Ta taɓa ƙirjinta da yatsa ɗaya. “Ba sai ka faɗa min ba. Na riga na rayu da shi.”

Ya ɗaga akwatin a sake, ba da ƙarfi ba, kamar mutum mai neman a yafe masa ta hanyar wani abu mai ɗaukuwa. “Ki karɓa. Na roƙe ki.”

Amina ta buɗe ƙofar gilashin kaɗan kawai, ba don ya shigo ba, sai don muryarta ta fita masa ba tare da waya ba. Igiyar katinta ta zame a gefen kirjinta. Gajiyar yini ta yi mata layi a kafadu, amma tsayuwarta ta yi daidai. “A’a. Ka ajiye abin da ka kawo a hannunka. Ni ba zan karɓa ba. Ba shayi. Ba mabuɗi. Ba damar sirri.” Ta ɗaga tsohuwar wayar da ya dawo da ita. “Wannan ma ba ka dawo da ita da wuri ba. Amma yanzu ta isa.”

Ya yi kamar zai ce wani abu, sai kalmomin suka mutu. Abin da ya rage masa shi ne tsayuwa da abubuwan da bai iya sayen komai da su ba.

Amina ta ja ƙofar ta rufe tsakaninsu. Murfin kofin shayin ya ɗan yi ƙara a hannunsa. Ta juya cikin corridor, ta wuce gaban lif din da madubinsa mai datti ke nuna mata rabin fuska kawai. Ta ji wayarta ta sake rawa da kira daga lambarsa. Ba ta duba ba har sai ta isa ƙarshen hall ɗin inda hasken janareta ya yi rauni.

A can ta tsaya, ta bude allon kiran, ta danna toshe lambar. Daga nesa kofin shayin da ya kawo ya rage a kan kujerar bakin bangon corridor, tururinsa ya riga ya mutu. Amina ta ajiye tsohuwar wayar a saman ledar takardunta, ta juya ta tafi, allon wayarta a duhun hall ɗin ya yi baƙi.