An fallasa mai aikin karya
Motar dakon kaya ta baya ta buga birkin karfi har tayoyi suka yi ƙara a bakin layin fitarwa, kuma Aisha ta miƙa hannu zuwa kan na’urar duba kaya kafin Malam Bako ya tsare ta da tafin hannu a gabanta.
“Ki koma gefe,” ya ce ba tare da ya kalle ta ba. “Ni nake kula da wannan yau.”
A gaban su, pallets na sukari da man girki sun yi jere har suka kusa toshe ƙofar rumfar ajiya. Direbobi biyu suna ta daga wayoyi suna karɓar kira, wani yaro mai tura keken hannu yana faman waiwayen agogo, sannan fitilar wutar janareta ta yi rawar haske bayan ɗan ɗanewar lantarki. A kan kujerar roba mai karyayyen kusurwa kusa da teburin iko, akwatin abincin Aisha ya yi sanyi tun azahar, ba wanda ya taɓa shi.
Ta janye hannunta a hankali. “Truck ɗin Jafaru ya kamata ya fita kafin na Zinder. Takardarsa ta riga ta cika.”
Malam Bako ya ɗaga murya don kowa ya ji. “Ni na san yadda ake trade a nan. Ba ke za ki koya min ba.” Sai ya zauna kan kujerar da ba ta taɓa zama tasa ba, ya ja na’urar scanner da littafin fitowa kusa da kirjinsa kamar gadon sarauta ne. Wannan ba sabon cin fuska ba ne, amma yau ya yi muni saboda a ƙarshen mako Hajiya Rabi za ta zo daga unguwar su duba aikin da ya sa aka hana Aisha canjin da ta nema. A gida, mahaifinta ya riga ya faɗa mata, “Ki daure, Bako ɗan uwan Hajiya ne.” A nan bayin kaya kuwa, dauri na nufin ganin jahilci yana mulki.
Direba Jafaru ya sauko daga mota, dogon rigarsa ta yi ƙura. “Hajiya Aisha,” ya fara, sannan ya kalli Bako ya gyara, “Malam… wa zan bi? Kasuwar Dawanau tana jira.”
Aisha ta juya ta ɗauki kwafin takarda daga hannun wani mai lodin kaya kafin Bako ya kai gare ta. Ita ce kaɗai ta lura cewa lambar ƙofar fitarwa ta canza bayan ɗan kashewar wuta. “Ka tsaya kusa da ƙofa ta biyu,” ta ce da sanyin murya ga Jafaru. “Idan ya ba ka ƙofa ta uku, za ka makale da motar Accra.”
Wannan shi ne farkon ramuwar da ta samu: Jafaru bai saurari Bako ba; ya ja motarsa ɗan gefe zuwa inda Aisha ta nuna. Bako ya jefa mata harara, amma kafin ya yi magana, motar Accra ta shigo ta karkata a kuskure zuwa ƙofar da ya ware.
Nan take komai ya fara riƙicewa. Bako ya yi umarnin a fara loda wa motar Accra kwalayen da ba nata ba. Sani, mai lodin gaba, ya tsaya da hannu a sama yana jiran sake umarni. Direbobi suka fara ta yin amo, takardun fitarwa suna kaɗawa da busasshen sautin takarda a hannayensu. Wani ya ce idan ba a fita cikin minti goma ba, za a rufe hanyar kasuwa. Bako kuwa sai ya ƙi buɗe ƙaramin rumbun hatiman ƙofa, yana cewa, “Sai na gama wannan ɗin.” Alhali wannan “wannan ɗin” shi ne kuskuren da zai ƙara toshe komai.
Aisha ta tsaya gefen teburin iko tana jin nauyin gajiyar dogon aiki a kafaɗunta, amma muryarta ta zauna daram. “Ka tsaya loda man girki a motar Accra. Na sukari take ɗauka. Ka buɗe hatimin ƙofa ta biyu yanzu.”
“Ba ke za ki ba ni umarni ba.” Bako ya ture littafin fitowa zuwa nesa da ita. “Tun da ke mace ce da aka saba da keyboard, kina tunanin fili ma na hannunki ne?”
Sani ya sauke kwalin da ya ɗaga da wuya ya ce, “Malam, wannan ba zai shiga manifest ɗin su ba.”
“Ka yi abin da nace.”
Wannan ya sa cin fuskar ya koma abin kallo. Mai gadi a bakin ƙofa ya yi tari ya dubi sama kamar bai ji ba. Jafaru ya kira wani a waya ya ce da ƙarfi, “Har yanzu suna gardama.” Aisha ta ga saƙo ya shigo a wayarta daga ƙanwarta: Hajiya Rabi na hanya, kada a ba ta kunya yau. Ta kulle allon ba tare da amsa ba. A bayin kaya, kunyar da ake magana a kai ba ta gidan kaɗai ba ce; idan motoci suka tsaya, kowa zai haɗa sunanta da cinkoso, duk da cewa an hana ta taɓa na’urar.
Sai fitilar janareta ta sake yin ƙyaftawa. Allon tsarin fitarwa ya yi duhu na daƙiƙa biyu sannan ya dawo. A dawowarsa, jerin fitowar ya rikice. Bako ya zura ido cikin firgici ya latsa maɓalli mara kyau. Ƙofar uku ta kulle; ƙofar biyu ta buɗe ga motar da ba ta shirya ba. Wani pallet ya karkace daga kan keken ɗagawa, kwalayen sukari biyu suka fashe a ƙasa. Farar ƙura ta tashi, mutane suka ja baya. Wannan ba gardama ba ce kuma; asara ce.
“Ka cire truck ɗin Zinder daga queue!” Aisha ta faɗa, ta riga ta matsa kusa da teburin.
“Na sani!” Bako ya yi ihu, amma yatsunsa suna rawa. Ya kasa nemo inda za a gyara umarnin. Wayar kamfani ta fara ƙara ba tare da tsayawa ba. Mai gadi ya ɗaga murya daga ƙofa, “Wata sabuwar mota ta zo da sakin gaggawa!” Wani kuma ya ce, “Malam, idan ba a buɗe lane nan yanzu ba, motoci uku za su tsaya a hanya.”
Bako ya miƙa hannu zuwa scanner, ya kusan jefa shi saboda zufa. Sai ya kalli allon, ya kalli sukari da ya zube, ya kalli direbobin da ba sa sauraron sa. Aisha ba ta ce “na gaya maka” ba. Ta tsaya tana jiran abin da ya rage masa na girman kai ya mutu da kansa.
“Karɓa,” ya ce da muryar da ta tsinke. Ya miƙa mata scanner da katin shiga teburin da ya riƙe a aljihunsa tun safe. “Gyara.”
Ba ta tambaye shi komai ba. Ta ƙwace kayan daga hannunsa, ta ɗan ture kujerar da ya mamaye ta, ta zauna. “Sani, ka mayar da pallet ɗin sukari gefe, ba a taɓa shi sai na ce. Jafaru, ka shigo lane biyu yanzu. Kai, mai gadi, ka tsare sabuwar motar a waje minti uku. Babu wanda zai motsa ba tare da na kira lambar sa ba.”
Muryarta ta yanke hayaniyar kamar wuƙa. Ta duba allon sau ɗaya, ta canza tsarin fitowa, ta mayar da motar Accra baya daga ƙofa uku zuwa jiran lodi, ta saka Jafaru a gaba, sannan ta aika umarnin buɗe ƙofa biyu. Da ta ɗaga kai, kowa ya riga ya motsa. Sani ya daina kallon Bako gaba ɗaya; ya bi yatsan Aisha. Direban da ya fi hayaniya ya koma motarsa ba tare da gardama ba. Mai gadi ya rufe hanyar shiga da sanda ya ce, “Ku tsaya.”
Aisha ta tsaya daga kujerar kafin ta sake zama, saboda ba allon kaɗai matsalar take ba. Ta fita bakin lane, ta taɓa jikin motar Jafaru da tafin hannu. “Ka juya inci biyu hagu. Haka. Tsaya.” Sai ta juya ga matasan lodin kaya. “Uku-uku, ba huɗu ba. Kada ku sake karya pallet.” A ƙarƙashin hasken janareta, gajiyar jikinta ta bayyana a lankwashewar hannun rigarta, amma umarninta ba su da rawa. Daƙiƙa kaɗan sai cinkoson da ya yi kamar bango ya fara samun rata.
Bako ya yi ƙoƙarin dawo da murya. “Bayan wannan, ki tashi. Ni zan—”
“Ka tafi ka kirga asarar sukari,” ta ce ba tare da ta kalle shi ba. “Idan ka tsaya a nan, za ka sake toshe hanya.”
Maganar ta same shi a inda mutane suka fi ji. Ya dubi Sani, yana sa ran wani zai dakata saboda shi. Sani ya ɗauki sabon hatimin ƙofa daga rumbu ya kai wa Aisha kai tsaye. Wannan ƙaramin motsi ne, amma ya fi duka surutun baya nauyi: kayan aiki sun daina wucewa ta hannun Bako.
Motar Jafaru ta fice da ƙarar ƙofa ta ƙarfe. Lane ya yi numfashi. Nan take sabuwar sakin gaggawa ta iso daga babban ofis: kayan magani na wani asibiti a cikin gari, dole su fita kafin a rufe hanya. Bako ya mike da sauri kamar ya sami damar da zai dawo. “Wannan na musamman ne. Ku jira umarnina.”
Babu wanda ya motsa.
Aisha ta karɓi takardar da mai gadi ya kawo, sautin busasshiyar takarda ya fito a sarari tsakanin ƙarar injina. Ta duba lamba, ta san matsalar kafin kowa. Kayan maganin suna makale a bayan pallets na auduga da aka shirya wa gobe. Idan aka bi tsohon tsari, za a kwashe rabin sa’a ana warwarewa. Idan aka yi ta hanyarta, sai a saki ƙaramar ƙofa ta ciki, a juya keken ɗagawa daga baya, a ɗauko cartons ɗin kai tsaye.
Bako ya matsa kusa da kujerarta. “Ni zan yanke wannan shawarar.”
Aisha ta ɗaga idonta a kansa karon farko tun da ta zauna. “Ka yanke ta ɗazu, ga sakamakon a ƙasa.” Ta nuna kwalayen sukari da suka ɓalle. Sannan ta juya ga ma’aikata. “Usman, ka buɗe ƙofar ciki. Sani, ka dawo da forklift ta baya. Jafaru ya fita, saboda haka lane biyu ta zama ta asibiti. Kowa ya ji?”
“Mun ji,” suka amsa ba tare da sun duba Bako ba.
Wannan ne lokacin da tsohon tsarin ya karye a zahiri. Bako ya miƙa hannu zuwa allon kamar zai hana ta, amma mai kula da tsaro daga babban ofis ya bayyana a bakin rumfar da sauri, ya ga kaya a zube, ya ga Aisha ce ke tafiyar da layi, ya ga Bako a tsaye ba tare da iko ba. Ya zare katin shiga na wucin gadi daga igiyar Bako. “Malam, ka ba da hanya. An cire sunanka daga active roster har sai an gama bincike.”
Fuskar Bako ta tsuke kamar an mare shi. “A gabanta?”
“A gaban lane,” mutumin ya ce. Ya juya ya ajiye sabon katin a gefen Aisha, kusa da littafin fitowa. “Ci gaba.”
Babu wata magana mai nauyi da ta bi. Ba a buƙatarta. Aisha ta karɓi katin ba tare da ta ɗaga shi sama ba, ta saka shi a kan na’urar karatu, ƙaramar fitila ta koma kore. Forklift ta baya ta shigo da ƙarar sarka. Matasa suka zare auduga gefe, suka fito da cartons na magani. Aisha ta dora su cikin sabuwar jerin fitowa, ta sake ware ƙofofi uku cikin minti biyu, ta tura motar asibiti zuwa lane biyu, ta dakatar da motar Accra har sai an gama abin gaggawa. Kowa na jiranta yanzu: mai gadi, direba, mai lodi, har mutumin tsaron babban ofis. Ko sautin kira daga wayar kamfani ya daina zama umarni; ya zama abu da ake amsawa idan ta ce.
Bako ya tsaya gefe kusa da kujerar roba mai karyayyen kusurwa, wurin da aka saba barin wanda ba a ba wurin zama ba. Hannunsa babu komai. Ya yi yunƙurin cewa, “Na fara—”
Aisha ta katse shi da kalma ɗaya. “Baya.”
Ya ja ƙafa ɗaya da baya, sannan ɗaya. Wannan ƙaramin janyewa ya fi faɗa armashi. Sabuwar motar asibiti ta shiga daidai inda ta umurta. Kayan magani suka hau ba tare da tangarda ba. Motar Accra ta jira. Zinder ta jira. Dukansu sun jira ne ba don tsoron ihu ba, sai don muryar da ta sa kayayyaki motsi.
Da abin gaggawa ya kama hanya, Aisha ba ta miƙa kujerar ba. Ta ɗauki tsohon littafin fitowa, ta ga an rubuta sunan Bako a layin mai kula da yau da alkalami mai kauri. Ta ja layi ɗaya a kai, ba tare da wata hayaniya ba, ta rubuta sunanta a ƙasa. Sannan ta juya zuwa teburin iko, inda allon ya koma kan shafin buƙatar shiga saboda canjin mai amfani bayan cire katin wucin gadi.
A bayanta, injina suna ci gaba da motsi a kan muryarta. A gabanta, allon ya nuna wajen shigar da suna da lamba. Aisha ta ɗora katin da aka ajiye mata, ta sa yatsunta a maɓallin shiga na mai mallakar aiki. Shafin ya ɗan yi duhu, sannan allon ya buɗe.