Layin arziki ya juya

“Tsaya can,” in ji matar teburin ɗauka tana danna takardar Amina baya da yatsan da ya sha jan biro. “Ba ke za a kira yanzu ba. Ku bar wa iyali na kusa su wuce.”

Sarkar ƙarfe da ke bakin hanyar ɗauka ta yi ƙaramin ƙara yayin da wani mai gadi ya ɗaga ta kaɗan ga wata mata mai mayafi mai tsada. Rabi ta wuce da takalmanta masu launin madara, ta juya tana kallon Amina sama da ƙasa, sannan ta nuna kujerar roba a kusurwa. “Ki zauna a can. Tun da ba ki da wanda zai tsaya miki a nan, kada ki rikita layi.”

Amina ba ta zauna ba. Hannunta ya matse katin izinin ɗauka da gefensa ya goge kamar tsohon kati na mota. Gaban rigarta ya yi layin gajiya, kafadarta a ɗan sunkuye kamar wadda ta fito daga dogon kai-komo tun safe. A Kano, kafin rana ta kai wannan tsayi, ta riga ta bi asibiti biyu, ta bi POS, ta amsa saƙonnin wayar kuɗi daga direba Musa, ta kuma dawo da mukullin ɗakin ajiyar kaya a shagon kawunta da dare ya yi masa tsawo jiya. Wannan ɗaukar magani ne mai wuya samu; idan ta rasa yau, ba wai kuɗi kaɗai za su ƙone ba.

A bakin benci, tsofaffi biyu suka ɗan matsa wa Rabi wuri. Wata hajiya mai zoben zinariya ta ce, “Eh, ita dai Rabi ta san mutanen nan. Kuma ai akwai maganar gida.” Kalmar ta fita da sauƙi, amma ta faɗi kan Amina kamar an mayar da ita baƙuwa a gaban jama’a. Matar teburin ta ɗauki fayil ɗin Rabi ta ajiye a sama, ta ɗora na Amina ƙasa, har kusan karkashin akwatin receipt.

Amina ta miƙa katinta. “Sunan da aka ba wa izini a nan nawa ne.”

Matar teburin ba ta ko dubi katin sosai ba. Ta mayar da shi da bayan hannu. “Na ce ki jira. Muna da waɗanda iyayensu sun kira, surukansu sun kira. Ba duk mai takarda ba ne yake shiga kai tsaye.”

Rabi ta saki dariyar da ta tsaya a baki, ba a zuciya ba. “Yau da gaske kina son yin hayaniya ne a nan? A gaban Hajiya Binta?” Ta juya ga wata dattijuwa da ke zaune kusa da taga mai ragar ƙarfe. “Hajiya, ku gaya mata. Idan maganar gida ta shiga, sai a san wace ta fi kusa.”

Hajiya Binta ta ɗago kai a hankali, ta gyara farin mayafinta. Ba ta yi wa Amina magana kai tsaye ba; ta yi wa tebur. “Kar a tada fitina a wajen asibiti. A yi abin da zai sa ido ya rufe.”

Abin ya fi zafi saboda ya yi kama da ladabi. Amina ta ji yadda wasu idanu suka sauka a bayanta, a gefen takalmanta masu ƙurar babur, a rigar da ta sha zama a kan kujerun ofis da na motar haya. Matar teburin ta sa hannu ta matsar da wani ƙaramin benci na roba da ƙafarta. “Ke, ki ba su hanya.”

Wannan shi ne abin da ya fara ba ta lada kaɗan, ƙarami amma a bayyane. Amina ba ta matsa ba. Ta zaro wayarta, ta buɗe saƙon banki da saƙon tabbatarwa daga asusun asibitin, ta ɗora su a gaban gilashin teburin. “Biɗa daga nawa asusu aka tura. Sunan mai karɓa Amina Sule. Lambar ɗauka iri ɗaya da ke kan katin nan. Idan kuna son in matsa, ku mayar da kuɗin nan yanzu a nan.”

Matar teburin ta yi shiru na daƙiƙa ɗaya. Wata mata a layi ta ɗan janye yaronta daga bakin benci, idonta na sauka kan wayar Amina. Rabi ta yi saurin shiga tsakanin katin da teburin, muryarta ta yi kauri. “Ni na haɗa komai da likita. Kar ku tsaya kan ƙaramin abu. Ku kirawo masu ɗauka su fita da akwatin.”

Sabuwar ƙofa ta rufe a fuskar Amina nan take. Matar teburin ta ɗauki wayar Amina da ido kawai, ta ce, “Biya kaɗai ba ta isa ba. Akwai sunan mai karɓa, akwai wanda aka sani.” Ta juya ga mai gadi. “Kar a sake barin ta zuwa bakin sarkar tukuna.”

Mai gadin ya ɗan miƙe da nauyin rashin jin daɗi, amma ya shimfiɗa hannunsa a gaba. Bencin roba da aka nuna mata yana nan babu kowa a kansa, kamar wuri da aka tanada domin kunyata. Rabi ta zauna a farkon benci yanzu, ta ɗora jakarta a gefen da zai isa ya hana kowa zama kusa da ita. “A nan aiki da mutunci ake yi,” ta ce. “Ba da shigo da takarda ki ce ke kika mallaka ba.”

Amina ta numfasa sau ɗaya, ta daina kallon Rabi. Ta danna wani suna a waya. “Usman. Ka fito yanzu. Ka kawo littafin rajista da kwafin da aka sa wa hatimi. Eh, yanzu. Ina wajen bencin ɗauka.”

A gefen asibitin, ana jin ƙarar generator na nishi, yana yankewa yana dawowa. Mutane suka sake zauna, amma kunnen kowa ya tsaya a wajen. Rabi ta ce, “Wa kike kira? Yaran office? Ki sani nan ba kasuwar Kantin Kwari ba ce da za a yi trade da ihu.”

Amina ta mayar da wayar cikin jaka. “Na kira wanda ya san layin sa hannu.”

Usman ya fito daga cikin corridor ɗin gilashi da sauri, kamar wanda aka katse daga lissafi. Takardun da ke hannunsa sun yi ɗan karkace, alamar an zare su daga wani file cikin gaggawa. Ya fara ganin Rabi, sai ya ɗan rage gudu. Hajiya Binta ta ɗora masa ido. Matar teburin ta ce da sautin da ya nuna ta saba umartar shi, “Usman, ai an gama. Wannan na Rabi ne. Ki ba mu mu ci gaba.”

Amina ta miƙa masa katin da aka hana karɓa. “Karanta layin izini.”

Usman ya karɓa, ya duba, sannan ya buɗe kwafin hatimi. Fuskarsa ta sauya ba tare da wata magana ba. Ya juya takardar ya nuna wa matar teburin inda layin da aka gyara yake. “An canja a safen nan. Wanda zai karɓa ita ce Amina Sule. Rabi ta kawo bayanan farko ne, amma izinin ƙarshe ya dawo kan sunan da ya biya kuma wanda likita ya sa wa hannu nan.”

Rabi ta miƙe tsaye da sauri, jakarta ta zame daga kan benci ta faɗi ƙasa. “Me kake nufi da ya dawo? A gaban kowa za ka ce ni na kawo komai, amma yanzu za ka cire ni? Hajiya tana nan. Ku tuna da mutuncin gida.”

Matar teburin ta kai hannu zuwa fayil ɗin sama, ta janye shi da sauri, ta dora na Amina a kai. Wannan motsin ya kasance ƙarami ne, amma dukan mutanen bencin sun gani. A wannan karon ta karɓi katin izinin Amina da hannunta biyu, ta ɗora masa ƙaramin tambarin karɓa. “Idan haka ne, a kawo mata slip.”

Rabi ta matsa kusa da teburin har muryarta ta yi kaifi. “A’a. Ba za ku yi haka ba. Akwatin ya fito ne saboda ni na biyo. Kuma akwai gaggawa. Kuna so ku jawo maganar gida ne?” Ta juya ga Hajiya Binta cikin neman garkuwa. “Hajiya, ku ce musu.”

Hajiya Binta ta duba takardun, ba ta duba fuskokin ba. Abin da ta rasa a baki ta nuna a yatsunta; ta danna kan gyaran sa hannu sau ɗaya. “Idan layi ya juya, a bi layi. Kowa ya ji kunya a mutunce.”

Sai aka ga abin da kalmar “jira” take yi idan ta sauya mai ita. Matar teburin ta nuna Rabi da bayan biro. “Ku koma ku zauna. Kar ku toshe hanya.” Mai gadi, wanda ya dakatar da Amina da ɗazu, ya miƙa hannunsa ga Rabi yanzu. “Hajiya, a baya don Allah.” Wani saurayi da ya taso domin ba Rabi wuri a da ya sake zama. Jakarta tana ƙasa; babu wanda ya sunkuya ya ɗaga mata.

Amina ta karɓi slip ɗin da aka buga, ta dube shi sau ɗaya kawai. “Direba Musa na waje,” ta ce. “Mota ta zo.” Matar teburin ta ɗaga wayar cikin gida ta sanar da ɓangaren ɗauka. A can ƙarshen corridor, wani ma’aikaci ya fito da akwatin sanyi a kan ƙaramin trolley, ya tsaya a bakin sarkar ƙarfen hanyar ɗauka.

Rabi ta yi yunƙurin ketowa kafin kowa ya shirya, tana daga hannu. “Ni zan raka. Ni na san yadda ake ɗauka.” Mai gadi ya matsa ya rufe mata hanya da cikinsa. Ba ihu ba, ba faɗa ba; jikinsa kawai ya zama ƙofa. Ta tsaya a can, kalamanta suka yi rauni. “Me kuma wannan ke nufi?”

Usman ya amsa ba tare da ɗaga murya ba. “Wanda sunansa ke kan izini shi ne zai wuce.” Sai ya juya ga Amina. “Ki ba da alamar wucewa.”

Amina ta ciro katin izinin daga jaka. Gefensa mai goge ya haska ƙanƙani a ƙarƙashin fitilar corridor. Ta ɗora shi a kan ƙaramin na’urar dubawa da ke gefe da sarkar, na’urar ta yi ƙaramar ƙara. Nan take hasken kore ya tashi, ma’aikacin ɗauka ya kama sarkar ya jira umarni.

Rabi ta sake ƙoƙarin amfani da fuska da suna. “Amina, kar ki yi abin da zai sa ya zama kamar kina raina gida. Mu gyara ne kawai—”

Amina ta katse ta da kallon da bai da zafi, sai dai tsari. Ta juya ga ma’aikacin ɗauka, ba ga Rabi ba. “Buɗe wa motata kaɗai. Kada a bari wani ya ratsa kafin a loda.”

Umarnin ya sauka a wajen kamar dutse. Matar teburin ta maimaita shi zuwa cikin wayar ciki. Mai gadin ya ɗaga hannu ya nuna wa Musa daga waje ya matso. Trolley ɗin ya fara motsi zuwa gefen da Amina take, ba zuwa bencin da Rabi ta tsaya a gabansa ba. A nan ne asarar fuska ta zama abu mai gani: Rabi tana tsaye da hannunta a sarari, amma babu ma’aikaci ɗaya da ya sake amsa mata; Hajiya Binta ba ta motsa ba; Usman ya tsaya a gefen Amina yana kallon na’urar, kamar ba a taɓa samun wata gardama ba.

Rabi ta yi ƙoƙarin shiga tsakanin trolley da hanya a karo na ƙarshe. “Aƙalla ku bari in duba—”

Mai gadi ya sauke sarkar ƙasa a gabanta da ƙara mai nauyi. “A baya.”

Amina ta matsa gaba, takalmanta sun taka gefen tayal ɗin da ke zuwa bakin hanyar ɗauka. Musa ya buɗe bayan mota. Ma’aikacin ɗauka ya kai akwatin zuwa gare su. Amina ta sake ɗora katin a na’urar domin tabbatarwa, sannan ta nuna da yatsa zuwa gefen motarta, kamar wannan duka aikinta ne na yau da kullum, ba yaƙin da aka yi a gabanta ba.

A tazarar hanyar ɗaukar, sarkar ta tashi zuwa gefen Amina da direbanta, ta bar ɗayan gefen a ƙasa yana rufe bencin jiransu.