Ba su iya goge gurbina ba #2

Rabiya ta zare tukunya daga kan karamar murhu tana hura iska da farantin roba, saboda wutar gen ta mutu a tsakiyar dafawa, sai Aunty Rabi ta shigo ta ce, “Ki bar wannan gefe. Ke har yanzu kina ajiye littafanki a kan shalfar yaran nan kamar kin daidaita a gidan?” Hannun Rabiya na da zafi, gumin goshinta na sauka cikin idanu, amma ta sauke tukunyar a hankali kada miya ta zube. A gefen kujera roba mai karyayyen kusurwa akwai akwatin abinci da ta ajiye tun azahar, shinkafar ciki ta riga ta huce. Ta juya ta kalli layin shalfa da ke jikin bangon dakin tsakar gida, inda kowa yake da tazarar sa: kwalaben mai, litattafan polytechnic, turaruka, tsohuwar calculator. Wurin nata kadan ne, amma nata ne. Aunty Rabi ta jawo jakar Sadiya ta dora rabin jikinta a can.

“Abincin Hajiya Binta fa?” Rabiya ta tambaya, muryarta a santsi.

“Ki kai kawai. Kada ki rika yawo kina barin kayanki ko’ina kamar ‘yar gida ta asali.”

Kalmar ta yi sanyi fiye da ruwan wanka da ya dade a roba. Rabiya ta dauki tray din shayi da miya, ta wuce ba tare da ta dauki littattafanta daga shalfa ba. Wannan ne iyakarta a lokacin; idan ta taba su yanzu, za su ce ta yarda.

Hajiya Binta na dakin gaba tana latsa goshinta, saboda zafin jiki da azumin ranakun da suka biyo juna. Sautin magariba daga masallacin layi na narke cikin karar baburan da ke wucewa kofar gida. Rabiya ta ajiye tray din a gaban tsohuwar tabarmar hular kaba, ta zuba mata magani da ruwa. Hajiya Binta ta kama hannunta na dan lokaci. “Kin ci wani abu?”

Rabiya ta girgiza kai da kadan. Ba ta son ta ce akwatin abincinta ya huce a bayan gida, ba ta son ta kawo karar ta cikin dakin dattijuwa. Amma idon Hajiya Binta ya zame daga fuskarta ya tsaya a kan yatsun da suka yi ja saboda tururi. “Ki zauna a can.” Ta nuna mata kujerar roba kusa da bango, ba tabarmar kasa ba. Karamin abu ne, amma a gidan nan zama a kujera yana da ma’ana. Kafin Rabiya ta zauna, Aunty Rabi ta leko da hanzari.

“Hajiya, na ce a kwashe shalfar can a ba Sadiya. Jarabawa ta na gabatowa, ba za ta rika matsa da kayan ba.”

Hajiya Binta ba ta dago ba. Ta sha shayin kadan, ta ce, “Na ga littafin Rabiya a wurin.”

Aunty Rabi ta yi dariyar da ba ta kai ido ba. “Ai ita ba kullum take nan ba. Zuwa take yi daga makaranta, ta sake komawa. Wuri yana cin karo.”

Rabiya ta ji kamar an zura mata yashi a baki. Ta tashi daga kujerar, ta dauki tiren komai ta fita kafin muryarta ta fita da wani abu mai kaifi.

Da ta shiga dakin tsakar gida, Aunty Rabi ta riga ta fara aikin. Tsohon kamus din Rabiya, littafin lissafi, da kwalbar man gashi suna kasa a kan tabarmar bakin kofa. Sadiya na tsaye da rigar makaranta a hannunta, tana jiran izini ta cusa shi cikin tazarar. “Na gaya miki,” Aunty Rabi ta ce ba tare da kallon Rabiya ba, “ki daina shimfida tamkar ke ce za ki zauna nan har gobe.”

Rabiya ta durkusa ta tattara littafanta. Ba ta yi kuka ba; hakan zai kara musu karfi. Ta shafe kura daga murfin littafin da tafin hannunta, ta mike. “Ba zan dauke su zuwa waje ba,” ta ce.

Aunty Rabi ta juya gaba daya. “Me kika ce?”

“Ba zan kai su waje ba. Idan ba za a bar su a nan ba, zan ajiye su a dakin Hajiya Binta.”

Wannan ba gardama ba ce kawai. Wannan sa layi ne. Sadiya ta ja jakarta baya, idanunta na yawo tsakanin su. Daga bakin kofa Mansur ya tsaya, yana dawowa daga shagon trade da ledar kudi a hannu, karar tsabar kudi da wayar hannu mai hasken allo a tafinsa. Ya ji kalaman karshen.

Aunty Rabi ta ce, “Kin ji? Yanzu ita ce za ta zaba mana daki.”

Mansur ya kalli littattafan kasa, sannan ya kalli Rabiya. A baya akwai shekarun da ta rika zaune a shagonsa kusa da Sabon Gari tana rubuta lissafin kaya idan ma’aikacin sa bai zo ba, tana aika kudi ta wayar salula ga masu kawo kaya, tana rufe shago idan ya je sallar la’asar. Amma a gidan nan wannan duk ba ya nufin wuri. Yau ma ya yi shiru da tsawon numfashi daya, sai ya ce wa Sadiya, “Ki bari tukuna.”

Kalmar kadan ce, amma ta sauya karfin dakin. Sadiya ta dauki jakarta ta koma jikin bango. Aunty Rabi ta yi tsaki, ta ce, “Tudun tsira kenan? Tunda ka shigo sai ka zama alkalin komai?”

Mansur bai ba ta amsa ba. Ya wuce zuwa dakin Hajiya Binta da ledger dinsa. Rabiya ta tattara kayanta ta zuba su cikin zani, amma ba ta kai su waje ba. Ta ajiye damin a kasan shalfa, a karkashin tazarar nata, sannan ta fita ta dauko akwatin abincinta da ya huce.

Da dare ya yi, blackout ya dawo, dakin ya cika da hasken wayoyi a tafin hannu kamar fitilun asiri kanana. Rabiya na karanta a wajen kofar dakin Hajiya Binta saboda iska ta fi shiga can. A ciki, muryoyin dattijai suna fitowa a hankali. Mansur ya zo ya ajiye mata karamin flask din shayi ba tare da ya zauna ba.

“Ki sha kafin ya huce,” ya ce.

“Na gode.”

Ya yi kamar zai tafi, sai ya tsaya. “Ba na son hayaniya a kan shalfa.”

Rabiya ta runtse littafi. “Ni ma ba na son a rika tattare ni kamar bako.”

Ya kalli layin tiles din kasa, ba idonta ba. “Na ji.”

Washegari da safe Aunty Rabi ta sake gwaji, amma ta zabi lokacin da Hajiya Binta ke kan tabarma a tsakiyar gida ana shafa mata mai. Wata ‘yar uwa daga unguwa ta zo da katon leda cike da takardu da kayan dinki, ta ce babu inda za ta ajiye su. Kai tsaye ta nufi layin shalfa, hannunta na neman gibin da aka bari daga jiya. Aunty Rabi ta ce, “A nan fa akwai wuri. Wanda ke amfani da shi ba ya nan ma.”

Kafin leda ta taba katakon, Hajiya Binta ta daga kai. “Kar a cika nan.”

Matar ta tsaya. “Hajiya?”

“Na ce kar a cika nan. Rabiya ce ke ajiye littafinta a wurin.” Ta juya zuwa inda Rabiya ke tsaye da bokitin ruwa. “Ke, ki je ki duba min sakon kudin da aka turo daga shago. Idan ya shiga, a biya mai kawo gero yau.”

Ba wai ta kare shalfa kawai ba. Ta kira ta cikin aikin gidan a fili, kamar wanda ake dogaro da shi. Aunty Rabi ta dafe kugu. “To yanzu komai ita?”

Hajiya Binta ta ce, “Idan tana yi, ana bari ta yi.” Sannan ta juya ta ci gaba da shafa mai kamar abin da ta ce ba babban abu ba ne.

Rabiya ta ji wani abu ya sauka daga kirjinta, ba gaba daya ba, amma ya sassauta. Ta cire wayarta daga cikin aljihun rigar gida, hasken allon ya buga tafinta. Sakon kudin ya shigo tun minti biyar da suka wuce. Ta tura amsa ga mai kawo gero. A lokacin, Sadiya ta sunkuyar da kai ta janye ledar baki daya daga gaban shalfa ba tare da an sake gaya mata ba.

Amma lamarin bai kare ba. Aunty Rabi ta shiga yin shiru irin na yanke mutum daga tsarin gida. Idan za a yi karin kumallo, ta kira sunayen kowa ta bar na Rabiya. Idan za a tura wani kasuwa, ta ba Sadiya ko dan makwabta. A gaban wasu mata ma ta fara cewa, “Yaran makaranta sukan saba da zama ko’ina; idan sun gama, sai su wuce.” Kalmar ba ta ambaci Rabiya kai tsaye ba, amma kowa ya san inda take nufi. A gidan da ake aunawa da fuska da ladabi, irin wannan magana na iya sauya matsayin mutum fiye da mari.

Abin da ya kara tsauri shi ne ranar da aka kawo sabbin littattafan kasuwanci da Mansur ya saya don ya raba wajen shago da karatun dare. Ya shigo da wani saurayi dan uwansa mai suna Nura, wanda zai kwana na dan lokaci saboda aikin koyon trade. Aunty Rabi ta kama damar nan take. “Ga shi nan,” ta ce cikin jin dadi. “Yaron nan yana bukatar wuri a shalfa. Ba za ka sa ya rika ajiye kayansa kasa ba alhali ana rike mana gurbi kamar na sarauta?”

Nura ya tsaya da jaka a hannu, yana jin nauyin kansa. Mansur ya dora kwalin takardu a kan teburin tsakar gida. Ya dube Nura, ya dube shalfa, ya dube Aunty Rabi. Rabiya na bakin kofa tana rike da sachet din maganin Hajiya Binta. Duk gidan ya yi tsit irin wanda ke zuwa idan ba a son a faɗi hukunci a fili.

“Akwai sarari a kasa karkashin shalfa,” Aunty Rabi ta cigaba, “ko a dakin baya. Ba ya fi karfin nan.”

Nura ya motsa kamar zai amince domin ya kauce wa fitina. Aunty Rabi ta kai hannu ta taba tazarar nan da yatsa, kamar ta riga ta mallake ta. “Wannan ai—”

“Ki bar shi.” Muryar Mansur ba ta yi tsawa ba, amma ta yanke hannunta a iska.

Aunty Rabi ta juya a zafi. “Saboda wa? Saboda me? Mace ce kawai da ke zuwa da fita. Gobe idan ta yi aure—”

“Ki bar shi,” ya maimaita, yanzu yana kallonta kai tsaye. Sannan ya dauki jakar Nura daga hannunsa ya ajiye ta a karkashin bangaren Sadiya. “Nan za ka fara. Zan kara katako gobe.”

Aunty Rabi ta yi wani matsin baki kamar ta hadiyi barkono. “Wato za a takura yara na saboda—”

Hajiya Binta ta fito daga dakinta cikin farin mayafi, tafiyarta a hankali amma idanunta na farke. Ba ta tambayi me ake yi ba; ta ga jakar Nura a kasa, ta ga yatsar Aunty Rabi da ta yi saura a kan gibin, ta ga Rabiya a bakin kofa. Ta ce wa Nura, “Ajiye naka a can. Wannan na nan.”

Wannan. Ba ta ce “idan ta dawo” ba. Ba ta ce “idan ta bukata” ba. Kalmar ta tsaya a dakin kamar alamar mallaka a bango. Nura ya sunkuyar da kai ya janye. Aunty Rabi ta bude baki, ta rufe shi. A karon farko, ba ta da wanda zai bi mata.

Sai kiran sallar isha’i ya karade unguwa. Mutane suka fara motsi kamar kowa zai samu uzuri ya watse. Rabiya kuwa ta shiga dakin Hajiya Binta ta ba ta magani, kamar ta zaɓi aiki maimakon kallon ragowar rikicin. Hannunta ya dan rawa lokacin da take mika kofin ruwa. Hajiya Binta ta karbi kofin, ta shafa bayan tafin hannunta sau daya kawai. “Ki je ki ci abinci,” ta ce.

Da ta fito, Mansur na tsaye kusa da kofar tsakar gida yana nade tabarmar sallah. Bai matsa kusa da ita ba, bai yi wani abu da zai ja ido ba. Sai ya ce, a hankali, “Akwatin abincinki na kan tebur. Na ce kada a taba.”

Rabiya ta kalle shi. Wannan ma karamin abu ne. Amma a gidan da ake iya goge mutum ta hanyar kwashe abin hannunsa, karamin abu na iya zama babban canji. Ta ce, “Na ji.” Sai ta wuce.

Daga baya, bayan kowa ya ci ya watse, ta shiga dakin shalfa domin dauko littafinta na lissafi. Wutar gen ta dawo na dan lokaci, tana rawar rawar fitilu a bangon fenti mai tsagewa. Layi daya na shalfa ya cika da kayan kowa: hijabai nade, kwalin cream, takardun makaranta, karamin rediyo, littafin koyon trade na Nura da aka matsa a wani gefe. A tsakiyarsu akwai tazarar da aka share, ba babba ba, amma tsaf. Kamus dinta da littafin lissafi suna kasa a damin da ta ajiye jiya, suna jira kawai a maido su. Ko ledar wani, ko dan kwalin sabulu, babu wanda ya kutsa can.

Rabiya ta daga littattafan, ta share gefen katakon da yatsunta inda kura ta kasa sauka saboda babu abin da ya taba shi tun safe. Ta mayar da kamus din da littafin a ciki, ta daidaita su har sai suka tsaya daidai cikin layin kowa, sannan ta zame akwatin abincinta da ya sake hucewa zuwa karkashin shalfa, ta bar dan karamin fili a gefe cikin tsari.