Ya dawo bayan an rufe kofa #2

Aisha ta janye kujerar roba daga bakin zaure da gwiwarta, ta ɗora ledojin baƙi a kanta, tana kiran yaron mai shigo da kwalaben ruwa ya tsaya daidai, sai wayarta ta yi ƙara a tafin hannunta. Sunan da ya bayyana a allo ya sa hannunta ya yi sanyi kamar an zuba ruwa a ciki: Sadiq.

“Kar ki tsaya haka,” in ji Hajiya Rabi daga cikin ɗaki, muryarta tana fitowa tare da ƙarar janareta da ya kama bayan wutar ta dauke. “Aisha, ki kai lissafin kujeru wajen Usman. Kuma ki tabbatar ba a saka ’yan matan ango a can gefen kicin ba. Mutane suna kallo.”

Aisha ta kalli wayar na daƙiƙa ɗaya kacal. Ta ƙi ɗagawa. Saƙo ya biyo kiran: Ina waje. Na zo ne in yi magana da ke kawai. Ya makara da shekaru biyu, amma ya zaɓi wannan rana ta walimar ƙanwarta Zulai, ranar da kowa a cikin gidan Kano ɗin nan ya san wanda ke yi, wanda ake yi wa, da wanda aka bari ya yi aiki ba tare da suna ba.

Ta nade rabin takardar sayen kujeru da ta riga ta nannaɗe sau da dama, ta cusa cikin jakarta, ta mika wa Usman wani kati da gefensa ya goge saboda yawan shigowa da fita a gate. “Duba sunayen da ke list ɗin nan. Duk wanda baya ciki, ka kira ni, ba Hajiya ba.”

Usman ya yi “to,” amma Hajiya Rabi ta ji. Ta fito da kofin shayi a hannu, shayin ya huce har ya bar da’ira mai launin kasa a farantin ƙarƙashinsa. “Ke ce yanzu za ki rika ba da umarni?” ta faɗa, ba tare da ɗaga murya ba, abin da ya fi zafi. “Abin da ya rage ma ki je ki tsaya a bakin gate kamar uwar gidan.”

Aisha ta haɗiye amsa. Ita ce ta biya kujeru da kuɗin trade ɗinta na mayafi da turare lokacin da aka ce akwai tangarda. Ita ce ta tara yaran aiki, ta turo kuɗi ta waya ga mai kawo nama da safe. Amma idan za a yi kiran yabon wanda ya tsare taron, koyaushe ana ce wa, “Allah ya saka Hajiya da alheri.”

Wata ƙanwar amarya ta iso da sauri ta ce, “Aunty, ga gift ɗin nan da wani ya kawo. Ya ce a ba ki da kanki.” Karamin akwatin ne, a nannade da farin ribbon mai laushi da ya riga ya ɗan lallaushe a gefe kamar an riƙe shi a hanya mai nisa. A saman akwai ƙaramar katin suna, babu rubutu sai harafin S da aka murɗe da biro.

Aisha ta ɗauki akwatin ta ji nauyinsa ba komai ba ne, amma ya yi mata kamar dutse. “A aje shi can kan teburin kyaututtuka,” ta ce. “Kar a buɗe.” Sai ta ƙara matsar da kujerun gaba domin wata tsohuwa ta zauna, tana ji a fatar bayanta cewa kallo ya riga ya canza. Sunan Sadiq ya shigo cikin ranar.

Daga nan komai ya fara matsawa ta ta ko’ina. Wata kawu ta ce a matsar da mutanen unguwa baya domin ’yan uwansu daga Zinder su sami gaba. Wani ɗan uwan ango ya ce ba za a bar direban da ya kawo lemo ya shiga ba idan ba a biya saura ba. Hajiya Rabi ta ci gaba da turo Aisha gaba kamar yar aikin da za ta gyara duk abin da ya ɓaci amma ta tsaya baya idan ana gaishe-gaishe da manya.

A bakin gate, Aisha ta tsaya tana duba lissafi. Kujerar roba ɗaya ta fasa a kusurwa, ta kama rigar wata yarinya. Usman yana ƙoƙarin kwato wayar wani saurayi da ke ta nuna gayyata daga chat. Aisha ta gyara da sauri, ta biya mai kawo lemo da kuɗin da ta ja daga asusun kasuwancinta, ta kuma ce a shigar da ’yan matan Hajiya Bilkisu saboda sun zo daga nesa. Duk lokacin da ta ɗan yi nisa, Hajiya Rabi na kiran sunanta kamar ana jan igiya.

“Aisha,” Hajiya ta ce a karo na uku, tana mika mata wata tsohuwar takarda, “je ki ga mai catering. Ya ce ba a kammala ba. Ke kika yi maganar farashi da shi ko?”

Aisha ta karɓi takardar. Lissafi ne, amma a ƙasa akwai kwafin canjin wurin zama da aka yi jiya da daddare. Sunaye sun canza. Wurin da aka ware wa iyalan Sadiq kusa da manyan baki ya koma ga wasu. A gefen takardar akwai alamar alkalami ja. Hannun Sadiq ne. Ta gane rubutun nan ko da an ƙone rabinsa. A gefen sunan Aisha, inda ya kamata ta jagoranci masu karɓar baƙi kamar yadda aka shirya tun farko, an goge, an rubuta: “kitchen support.”

Numfashinta ya tsaya na daƙiƙa. Ba wai Hajiya ce kaɗai ta mayar da ita baya ba. Shi ma ya gani. Shi ma ya yi gyara. Ya tabbatar da ita a baya, ya tsaya shiru, daga baya ya tafi ya auri wadda iyalansa suka yarda da ita. Duk lokacin da aka ce “ya yi shiru ne saboda matsin gida,” ta rike wannan magana kamar gyalen da ya ƙi bushewa. Amma alkalamin ja yana can, a raye, a cikin hannu.

Ta juya da takardar nan ta koma zauren inda Hajiya Rabi ke zaune tare da wasu dattijai mata biyu, suna duba gifts. “Hajiya,” Aisha ta faɗa cikin natsuwa mai kaifi, “wannan canjin wurin zama daga ina ya fito?”

Hajiya ta ɗan gyara mayafinta. “Me ya sa?”

Aisha ta miƙa takardar a gaban su. “Saboda an dade ana cewa ni ce na ja da baya lokacin da aka rage ni daga gaban taro zuwa bayan kicin. Amma ga rubutun wanda ya yi. Kafin yau ma, ba yau kawai ba.”

Daya daga cikin dattijai, tsohuwar da ake kira Inna Kande, ta sa tabarau ta karanta. “Wannan rubutu na waye?” ta tambaya.

Usman, wanda ya biyo Aisha dauke da ƙarin envelopes, ya ce kafin Hajiya ta hana shi, “Na gani jiya wajen printer. Sadiq ne ya kawo gyaran. Ya ce a yi saboda wasu za su ji ba daɗi idan Aisha ta yi gaba.”

Akwai ɗan shiru mai nauyi amma ba irin wancan shiru na wasan kwaikwayo ba. Hajiya Rabi ce ta fara ja da baya da idanunta. Ta ajiye kofin shayinta a tebur, ƙasan kofin ya sake barin da’ira a kan filastik. Inna Kande ta ɗaga kanta ta kalli Aisha, ba kamar yar aikin gida ba, sai kamar wadda aka ci amanarta a gaban kowa. “To,” ta ce a taƙaice, “ki dawo nan gaba. Ke za ki zauna wajen karɓar manyan baƙi. Duk wanda bai so ba, ya zauna gidansa.”

Aisha ta ji zafi ya ratsa ta, amma ba dadi ba ne mai sauƙi. Da wannan wuri a gaba, shekaru biyu da suka wuce, da zuciyarta ta yi sanyi. Yanzu dai ya zo ne daidai lokacin da ba ya gyara komai. Duk da haka, Usman ya karɓi list daga hannun Hajiya ya mika mata. Wannan karon ba tare da ɓoye ba. “Ga shi,” ya ce. “A nan kika dace.”

Sai kuma aka ce a bakin gate akwai baƙo guda da ya nace ba zai shiga har sai ya ga Aisha. Usman ya kai kai ya leƙa, ya dawo ya kalli fuskar ta. Bai yi magana ba, amma ba sai ya yi ba.

Sadiq ya tsaya a gefen ƙofar compound ɗin, ba ya cikin shigar biki mai cika ido kamar da. Farar rigarsa ta yi ɗan lanƙwashewa a gwiwa kamar ya yi doguwar tafiya da babur. Hannunsa na dama riƙe da wayarsa, na hagu kuma da ƙaramin akwati makamancin na farko, amma wannan sabo ne, ribbon ɗinsa fari ne mai kauri. Ya tsaya da nisan da ya dace da idon jama’a. Bai kusanto ba, bai kuma yi mata ban mamaki da sunan da bai kamata ba.

“Aisha,” ya ce, muryarsa ƙasa. “Na san ban da hakki. Amma ki karɓi wannan. Kuma ki ba ni minti biyu.”

Ta tsaya a cikin inuwa ta zaure. A bayanta akwai muryoyin mata, ƙarar cokali a kwanon shinkafa, da karatun Alƙur’ani daga wata murya mai nisa a masallaci. A gabanta kuma shi ne, mutumin da ya taɓa zama sirrin da ya san iyaye, ya saba zuwa gida, ya ci tuwo tare da su, sannan a ranar da ya kamata ya tsaya, ya zaɓi sauƙin shiru.

“Abin da ya rage a yi a yau ba magana ba ce,” ta ce.

Ya taɓa akwatin da yatsunsa kamar yana neman madaidaicin kalma a jikin abu. “Na zo da takardar mayar miki da kuɗin da kika saka lokacin registration ɗin entrepreneurship center ɗin nan, da kuma abin da kika tara min lokacin da nake neman admission daga Accra. Ban mayar ba. Na yi laifi. Na kawo komai.”

Yana nufin waɗancan kuɗaɗen da ta cire a hankali daga trade ɗinta, ta sayar da mayafai har da wanda ta fi so, saboda ya ce idan ya shiga wannan shirin zai dawo da mutunci ga danginsu gaba ɗaya. Kuɗin da bai taɓa ambata wa kowa daga baya ba, har aka bar ta kamar yarinya mai binsa ba tare da dalili ba.

Aisha ta ga Inna Kande a ƙofar ciki, ba ta fito gaba ɗaya ba amma tana ji. Hajiya Rabi ta tsaya a baya kamar an ɗaure mata harshe. Shaidar ta riga ta sauya. Yanzu shi ne ke tsaye a waje.

“Ka kawo wa kanka sauƙi ne, ba ni ba,” Aisha ta ce. Ta nuna teburin kyaututtuka da ke gefe da aka lullube da farin zane. “Ajiye can.”

Sadiq ya ɗan yi gaba, ya ajiye akwatin a kan gefen teburin kyaututtuka. Wayarsa ta sake haskawa a hannunsa; da alama ya riga ya kira ta tun da farko. Ya mika wayar kadan. “Don Allah, ko ki saurare ni bayan an gama. Ko da minti ɗaya.”

Da a ce ya zo kafin ta ga alkalamin ja, da zuciyarta za ta iya ɓaci. Da a ce ya zo ranar da aka sauke sunanta daga gaba, watakila ta tsaya ta yi kuka a gabansa, ta karɓi komai ta kira shi jarumi saboda ya dawo. Amma yanzu, abin da ya fi muni shi ne ta ga daidai inda ya tsaya a wancan lokacin. Bai ɓace ba ne. Ya zaɓa.

Ta juya ba tare da ɗaukar wayar ba. “Usman,” ta kira, idanunta na kan list ɗin baƙi, “ka shigar da waɗanda sunayensu ke nan. Wanda ba sunansa, ya jira izini. A yau, babu wanda zai sake canja min layi.”

Sadiq ya ce, “Aisha—”

Ta tsaya, ba tare da waiwaye ba. “Ka san abin da ya fi ciwo? Ba tafiyarka ba. Ka bar ni ina kare ka a gaban mutane saboda na yi zaton kai ma ana danniya. Ashe kai ne hannun da ya tura ni baya.” Sai ta ɗan ja numfashi, ta ci gaba cikin sanyi. “Ka ajiye abin naka. Kar ka kira ni kuma.”

Ta shiga ciki. Wannan ne karon farko a ranar da babu wanda ya dakatar da ita. Inna Kande ta matsa kujerar gaba ta bar mata wuri. Hajiya Rabi ba ta ce komai ba lokacin da Aisha ta karɓi jerin sunayen manyan baƙi da kanta. Har ma da wata kawu da ta saba yi mata kallon sama da ƙasa ta miƙa mata envelope ta ce, “A sa wannan wajen gifts.” Daga ƙofar, Sadiq bai sake shiga ba. Wurin da yake a baya ya riga ya zama fili marar izini.

Aisha ta ci gaba da tafiyar da taron kamar yadda ta saba, amma yanzu umarninta ba sa komawa gare ta da ƙyashi. Ta nuna inda za a ajiye kwandunan ruwa, ta tsara jeren matasan da za su raka limamai, ta gyara matsalar kujerar da ta fasa da sabon mayafi a kai kada tsohuwa ta ji ciwo. Duk abin da take yi ya yi tsabta kamar ana ɗaure abu da igiya madaidaiciya. Sai dai a ƙirjinta, akwai wani wuri da ya yi tsit fiye da da. Nasara ce, amma ba ta da dumi.

Da la’asar ta karkata, wayarta da ke saman teburin kyaututtuka ta sake rawar kira. Sunansa ya sake fitowa. A kusa da wayar akwai ƙaramin akwatin da ya kawo, ribbon ɗin farinsa ya lallaushe a inda yatsunsa suka taɓa shi, yana kwance a gefen teburin kyaututtuka kusa da sauran envelopes. Aisha ta zo, ta kalli allo yana rawa, ta sa wayar a gefe da fuska sama, ba ta taɓa ta ba. Kiran ya ci gaba har hasken allon ya dusashe, ya mutu. Ribbon ɗin ya ci gaba da kwance shimfiɗe, ba wanda ya ɗaga shi.