Sun yi dariya da wuri #2
Kabiru ya fizge katin wucewa daga hannun Aisha ya daga shi sama kamar hujjar laifinta. “Ki matsa gefe. Ba ke za ki shiga hawa na biyu ba.” Muryarsa ta fita da ƙarfi har ta zarce amo na janareta da ke ta rawar jiki a bayan ginin. A kan saukar bene mai cunkoso, tsakanin masu rumfuna, ‘yan ɗaukar hoto, da matan gida da suka zo daga unguwa tare da Hajiya Rabi, Aisha ta tsaya da jakar takardu a hannu, ta ji busasshen sautin murfin takarda yana goga yatsunta. A ƙasan ledar, makullin ɗakin ajiyar kaya ya buga wayarta—makulli da aka dawo mata da shi a makare kamar alherin da ba a so a yarda an karɓa.
Binta, ‘yar’uwar Kabiru, ta ɗan yi dariyar da ta ɓoye da tafin hannu. Wata dattijuwa daga bangaren mahaifiyar Aisha ta sunkuyar da kai ga Hajiya Rabi kamar ana gaya mata, ga ‘yar aikinku nan, ta manta iyakarta. Aisha ba ta ce komai ba. Ta matsa ta ɗauke kwandunan da aka ajiye a bakin matattakalar, ta cire su daga hanya da ƙafa ɗaya, ta jera su a gefen kujerar roba mai karyayyen kusurwa. Fashewar ƙaramar hanya a matattakalar ta bude. Mutanen da suka tsaya cak suka hau numfashi. Wannan kaɗai ya sa dariyar Binta ta tsaya a maƙogwaro.
Kabiru ya ji canjin amma bai sauka ba. Ya sa katin a aljihunsa, ya ɗaga wayarsa. “Masu zuwa daga Zinder su biyo wannan layi. Waɗanda za su yi live su tsaya a nan. Ke, Aisha, je ƙasa ki duba ruwan sanyi. Wannan aikin naki ne.”
Wannan baje kolin trade a Kano bai tsaya kan murmushi ba. Duk wanda aka bari ya shiga hawa na biyu shi ne zai tsaya a gaban kamara, ya haɗu da ‘yan siya daga Accra da Zinder, ya yi magana kan kayan noma da kayan ƙera-gida. Aisha ce ta tsara jadawalin shigowa, ta raba lambobin rumfa, ta san wane ɗan kasuwa ne ya zo da takardun kwastam, wane ya zo da samfurin da ba a riga an biya masa kuɗin shigo da shi ba. Amma a idon jama’a, Kabiru ne mai magana, mai takalmin sheki, wanda ke rike da ƙofar sama kamar sarki.
Mutum na farko ya zo da tambaya kafin ma Kabiru ya kammala. “Ina rumfar Haji Musa daga Kura? An ce za a yi haɗin kai da masu siye na Ghana.” Kabiru ya juyo ya kalli Aisha, sai ya yi tamkar bai kalle ta ba. “Za mu gani.” Aisha ta buɗe jakar ta zaro takardar jadawali mai lankwashewa. “Rumfa G-12. Amma ba ya hawa yanzu. Farko masu kayan busasshiyar tumatir ne, saboda kamarar su tana gefen taga.” Mutumin ya juya da sauri zuwa inda ta nuna. Kabiru ya yi saurin cewa, “Eh, kamar yadda na tsara.”
Sai wata mata ta zo da envelope tana karkarwa. “Wa zai sa hannu kan karɓar kaya daga mota uku?” Kabiru ya miƙa hannu. Aisha ta daga ido. “Ba sai an karɓa ba tukuna. Motar uku ta fito da kayan Zinder a hade da na Accra. Idan aka kai sama yanzu, za a rikita tags.” Ta zaro ƙaramin littafin launi daga jakar, ta nuna shafin ja. “A ware shuɗi a gefen dama, sai rawaya ya biyo baya.” Matar ta bi umarninta kai tsaye. Murfin envelope ɗin ya sake yin busasshen sauti a hannunta. Kabiru ya kaɗe murya, amma mata uku sun riga sun juya ga Aisha.
Da sallar azahar ta kusa, hayaniyar matattakala ta ƙara tauri. Mutane na sauka daga masallaci, wasu na hawa da wayoyi suna live, wasu na neman sunansu a jadawali. Kabiru ya ci gaba da kiran Aisha “yar aiki” a fili, amma duk minti biyu sai ya jingina gab da ita da murya ƙasa. “Ina ka ce a saka masu gyaɗa?” “Wace hanya masu hoto za su bi?” “Ina takardar delivery ta Haji Sule?” Yana karɓar amsa, sai ya juya ya ba da ita kamar ta fito daga kansa. Abin ya fi zafi domin Hajiya Rabi na tsaye ƙasa, kusa da counter mai cunkoso da karamin change da pens, idanunta a kan hawa. Ita ce ta fara sanin cewa Sani, mai gidan taron nan, yana yawan neman Aisha kai tsaye ta WhatsApp idan abubuwa sun rikice. Amma ba ta taɓa faɗa wa kowa ba; tana son a ga abu ya fito da kansa kafin ta sa baki cikin magana ta zumunci.
Juyin farko ya zo da gudu. Wani matashi mai ɗauke da tripod ya hau yana haki. “Kabiru, live na babban mai siya daga Accra zai fara minti shida. Ina a kawo shi? Wace rumfa ce ta fara?” Kabiru ya buɗe baki ba tare da kallon jadawali ba. “A kai shi—” Aisha ta katse shi da murya madaidaiciya, ba ta ɗaga ta ba. “Wanne account ne za a fara da shi?” Matashin ya tsaya. “Na ArewaFresh.” Aisha ta dubi Kabiru. “To wane rumfa ne ArewaFresh ke wakilta yau?”
Tambayar ta sauka a fili kamar abu mai nauyi. Ba wai ta yi gardama ba; ta maido abin da ya kamata ya riga ya sani. Binta ta ɗan matsa baya daga gefen rail. Wani dattijo da ke kan mataki na sama ya sauko da kafa ɗaya ya tsaya, yana jiran amsar da ba ta zuwa. Kabiru ya yi ƙoƙarin murmushi. “Ai duka namu ne.” Aisha ta ce, “Idan duka naku ne, wa zai ɗauki alhakin kwangilar da za a karanta kai tsaye idan aka haɗa rumfa biyu?” Ta ɗaga takardar da ke hannunta. “Sunan wakili yana nan.” Wannan karon mutane biyu suka juya daga gare shi suka kalli takardar, ba fuska ba. Ya yi shiru har sai matashin tripod ya ce da kansa, “To, ke ce ki nuna mana.”
A canjin nan ne cunkoson ya fara sauya ma’ana. Ba a yi tafi ba, ba a yi shela ba. Sai dai wadanda suke hawa daga ƙasa suna soma tambayar Aisha kai tsaye. “Ina layin kayan zuma?” “Wa zai fara shiga?” “Makullin ɗakin ajiya na wa?” Kabiru ya sake ƙoƙarin katsewa. Ya cire katin wucewar daga aljihunsa, ya riƙe shi a hannu amma bai mayar mata ba. “Ni nake kula da hawa na biyu,” ya faɗa da ƙarfi, yana so murya ta sake mallakar abin da ya zube. “Ba kowa zai hau ba har sai na ba da izini.”
Sai aka kira daga sama cewa manyan baki sun iso. Matattakalar ta matse da gaske. Masu ɗaukar hoto na sauka; masu rumfa na hawa da samfurori a hannu; wata tsohuwa ta tsaya a rabin bene da roba mai nauyi. Aisha ta ɗauki ledar takardu ta matsa gefe guda, ta nuna mata hanyar sauka. Mutanen da ke gefe nata suka soma ba ta wuri ba tare da an ce komai ba. Kabiru, yana tsaye tsakiyar landing, ya zama tamkar tsinin da ke hana kowa wucewa. Wanda zai iya juyawa ya bi inda Aisha ta nuna. Wanda bai iya ba sai ya tsaya yana kallonsa da haushi.
“Ki tsaya inda nake gaya miki!” Kabiru ya sa hannu a rail ya shimfiɗa shi kamar zai toshe hanyar kanta gaba ɗaya. Amma daga ƙasa aka ga Sani ya shigo cikin gaggawa daga ƙofar gilashi, ba tare da raka’a masu yawan magana ba, sai direba ɗaya da wani dattijo daga ƙungiyar ‘yan kasuwa. Ya ɗaga ido kai tsaye zuwa landing ɗin. “Me ya tsaya?”
Kabiru ya yi saurin amsawa, “Ƙaramar matsala ce. Ma’aikaciya ta rikita—”
“Aisha.” Sani bai kalli Kabiru ba lokacin da ya furta sunanta. Ya hau matakai biyu-biyu har ya zo ƙasa da landing, ya tsaya inda kowa zai gan shi. Fuskarsa ba ta da annashuwa, amma muryarsa ta yanke hayaniya. “Wa ya riƙe katinta?”
Kafafun mutane suka ja baya kaɗan. Kabiru ya ɗan yi dariyar ladabi marar jini. “Ni dai ina tsara shiga ne—”
Sani ya miƙa hannu a fili. “Ka ba ta katin.” Bai ɗaga murya sosai ba, amma wani mai kamara da ke gefen sama ya sauke na’urarsa ƙasa saboda ya fahimci abu mai nauyi na faruwa. Kabiru ya yi jinkiri. Sani ya sake cewa, a gaban duka, “Aisha ce ke jagorantar hanyar nan. Duk wanda zai shiga hawa na biyu, ta wurinta zai bi. Ita ce wakiliyarta yau a gaban masu siya da live. Ku ba ta hanya.”
Kalmar ta yi aiki fiye da ihu. “Wakiliyarta.” “Ku ba ta hanya.” A gaban Hajiya Rabi, a gaban Binta da ta yi dariya tun farko, a gaban dattijan da suka ɗauka Aisha ta wuce iyakarta, an ɗora sunanta a kan hanya da jama’a ke takawa. Sani ya juya hannunsa daga Kabiru zuwa gare ta. Kabiru ya miƙa katin cikin yatsun da suka rasa tauri. Aisha ta karɓa ba tare da saurin motsi ba. Murfin takardun da ke ƙarƙashin hannu ya yi wani busasshen ƙara.
Kabiru ya yi yunƙurin ceton fuska. “Ni fa tun safe nake—”
Sani ya datse shi cikin aiki, ba cikin gardama ba. “Kai ka sauka ƙasa. Ka tsaya wajen karɓar baki da motoci. Kada ka sake toshe landing.” Ya nuna direban da ke bayansa. “A cire sunansa daga jerin hawa. Aisha za ta gyara layi yanzu.”
Wannan ne ya karya shi a zahiri. Wani ƙaramin ma’aikaci ya zo da allon karɓa ya goge sunan Kabiru daga lissafin masu shiga sama, ya rubuta “Aisha” a layin mai kula da hawa. Ba allo na biki ba ne, ƙaramin takardar aiki ce aka manna da sellotape a bakin rail. Amma mutane sun gani. Binta ta matsa daga hanya kafin a ce mata komai. Dattijon da ya tsaya a saman mataki ya janye jikinsa ya ba Aisha fili. Tsohuwar da ke da roba ta fara sauka lafiya domin mutanen sun bude mata hanya daga bangaren Aisha, ba na Kabiru ba.
Aisha ta ɗaga katin wucewar a yatsunta ɗaya. “Masu kayan zuma da busasshiyar tumatir su hau yanzu. Tripod ya biyo bayansu. Kayan Zinder su tsaya a gefen dama, kada a haɗa tags. Haji Musa, ka bi Binta—” ta ɗan tsaya, idonta ya sauka kan Binta kamar wuka mai sanyi, “a’a, ka bi ni.” Binta ta tsaya da hannunta a iska kamar an hana ta shiga cikin maganar da ta saba yi. A saman landing, masu kamara da ‘yan kasuwa suka matsa suka ba Aisha cikakkiyar hanya.
Kabiru bai motsa da sauri ba. Wurin da ya tsaya ya zama abin kunya. Duk wanda yake son hawa sai ya ce masa “yi haƙuri” cikin sanyi ya wuce ta gefensa, kamar shi ne kayan da aka manta a hanya. Hajiya Rabi ta ɗaga haɓarta kaɗan ga wata dattijuwa da ta taɓa yi mata kallon tausayin da ba ta nema ba. Ba ta yi magana ba; ba ta buƙata. Daga ƙasa, mai ɗaukar sauti ya tambaya, “Wa zan bi?” Sani ya nuna Aisha kai tsaye. “Ita.”
Sai komai ya koma gudu, amma ba irin na farkon ba. Yanzu gudun yana da tsari, kuma tsari yana da suna. Aisha ta hau mataki na gaba, ta juya jikinta daidai da cunkoso, tana tura mutane da umarni masu tsabta. “Ke da jakar shuɗi, tsaya.” “Kai, ka sauke akwatin a can.” “Kada ku rufe taga.” Sani ya tsaya a baya, ba tare da shan aikin daga hannunta ba, sai dai yana kallon duk mai ƙoƙarin shisshigi ya janye. Wannan shi ne abin da ya fi illata Kabiru: ba wai an yabe ta kawai ba, an mallaka hanyar a fili, an kuma ɗauke masa ikon tsayawa a tsakiyarta.
A landing ɗin sama, wata takarda ta zame daga jakar wani ɗan kasuwa. Kabiru ya sunkuya da sauri zai ɗauka ya mayar da kansa cikin aiki. Aisha ta ce ba tare da kallonsa ba, “Ka kai ta ƙasa wajen rajista.” Ya tsaya da takardar a hannu kamar yaro da aka turo daga ɗakin manya. Mutumin da takardar ta faɗo daga hannunsa bai tsaya jiran Kabiru ba; ya riga ya biyo Aisha.
Ta isa gefen ƙaramin hanya da ke lanƙwasawa daga landing zuwa corridor na rumfunan live. A can, bango ya dan ci duhu saboda fitilar gaggawa kaɗai ke kunne, kuma kusurwar hanyar na cike da kwalayen marufi. Aisha ta saka katin a cikin abin karatu na ƙofa, ta buɗe hanyar gefe da ba a buɗewa sai ga wanda ya san yawan cunkoson yau. Ta juya rabin jiki ta ce, “Masu Accra ta nan. Kada kowa ya bi babbar hanya.” Sannan ta shiga gaba da jadawali a hannunta.
“Aisha!” murya ta biyo daga baya.
“Ta nan!”
“Aisha, hanyar Accra!”
“Ku bi Aisha!”