Sun yi tunanin za a kore ta

“Ki bar wannan nan.” Hajiya Rukayya ta cafke farantin shayin daga hannun Safiya, ta jujjuya shi ta mayar mata kamar ana mayar wa yar aiki abu, sannan ta nuna bakin gefen hanyar sauke baki da farcen hannunta mai zoben zinariya. “Ki tsaya can wajen lanƙwasa. Idan mota ta zo, kada ki kuskura ki yi gaba. A yau ba lokacin raina wa mutane hankali ba ne.”

Safiya ta karɓi farantin ba tare da girgiza fuska ba, amma kofunan suka yi ƙara a juna. A saman farantin akwai ƙananan kofuna farare, da cokali masu walƙiya, da takardar lissafi rabin naɗe a ƙasa, wadda ta buɗe ta rufe sau da yawa saboda kuɗin ruwa, kuɗin direbobi, da kuɗin ƙarin kankara da aka turo mata ta waya tun safe. A bayan otal ɗin generator yana ruri cikin kauri, ya gauraya da ƙamshin mai da turaren mata da hayaniyar masu zuwa daga ƙofar gilashi. Masu ɗaukar kaya, direbobi, ƙannai, yayyu, kowa yana kallon inda Hajiya Rukayya ta ajiye Safiya kamar alamar da za a bi.

Rukayya ta ɗaga murya don kowa ya ji. “Wanda yake karɓar manyan baƙi ya san tsari. Ba duk wanda ya san lissafin ruwa ba ne zai san mutuncin gida.” Ta juya ga wani saurayi mai headset. “Kai, ka bari Aunty Binta ta tsaya a gaba. Ita ce za ta karɓi mutanen Zinder. Wannan kuma”—ta yi nuni da Safiya ba tare da kallonta ba—“ta kula da shayi.”

Maganar ta fito ne cikin sauƙin raini da ya fi zagi ciwo. Safiya ce ta yi ta gyara layin motoci tun jiya da daddare; ita ta san wace mota za ta tsaya kusa da ƙofar, wace za ta juya zuwa gefen ma’aikata, wane direba yake jin Hausa, wane yake jira a ba shi kuɗin man da aka yi masa alkawari. Ita ce ta haɗa da trade ɗin gidan su Malam Farouk, da masu kawo kayan lefe, da ma’aikatan otal. Amma a gaban dangi, Rukayya ta mayar da duk wannan ilmi ya zama farantin shayi a hannu.

Safiya ta taka ta koma can wajen lanƙwasa kamar yadda aka ce, amma ba ta tsaya a bangon ba. Ta tsaya inda take iya ganin ƙofar lif ta cikin gilashi da madubin da aka share da sauri har tabon yatsu ya rage a gefe, da kuma dukkan layin da motoci ke shigowa. A can direba Bala ya ɗan matsa kusa da ita, ya yi kamar zai karɓi farantin. Ta girgiza kai. “Ka tsaya wajen barrier. Idan Lexus baƙa ya shigo, kada a sa shi ya bi na Abuja.”

Bala ya buɗe baki, ya kalli Rukayya, ya sake kallon Safiya. Wannan shi ne ƙaramar tsaga ta farko: ya gyara hularsa, ya ce a hankali, “To.” Rukayya ba ta ji ba, amma Aunty Binta ta ji, ta dan ɗaga gira.

Motar farko mai duhun gilashi ta tsaya kusa da jan tabarma. Wata mata mai nauyin riga mai duwatsu ta fito, sannan yarinya ta biyo da wayarta a hannu tana ɗaukar bidiyo. Rukayya ta bazama kamar ita ce uwar dukan liyafar. “Sannu da zuwa! Nan, nan!” Ta kai su gefen da ba su dace ba, inda wani ɗan saurayi ke ƙoƙarin cusa wata Hilux cikin hanya ɗaya. Driver ya yi birki da kaifi, kofin da ke farantin Safiya ya sake kaɗawa.

Malam Farouk ya fito daga cikin ƙofar otal da saurin da bai dace da shekarunsa ba. Fuskarsa cike da zufa, rigarsa ta yi laushi a wuya. “Wa ya sa aka sa mutanen Alhaji Usman a wannan layin? Waccan motar ta Accra na kan hanya. Idan ta zo yanzu za a toshe gaba ɗaya.”

Rukayya ta yi saurin amsa kafin kowa. “Na gyara. Na ce a dakatar da komai tukuna. Ba za mu bari kowa ya rikita isowar manya ba.”

Safiya ta matsa yatsunta a bakin farantin, ta tuna maɓallin ɗakin da aka dawo da shi a daren jiya daga hannun Nura, ya makara, ya zo tare da uzuri, kuma ita ce ta shigar da shi cikin hijabinta don kada ya ɓata. Ta tuna saƙonnin wayar da ta karɓa daga hamshakan direbobi da masu kaya, duk a kanta. Amma yanzu idan ta yi magana ba tare da a kira ta ba, za a ce ta raina dattijo a gaban dangi.

Sai ƙarar wayar Rukayya ta katse komai. Ta duba allon, ta ɗan sauya fuska, ta ce, “Convoy ɗin babban gida ya kusa. Kowa ya nutsu. Kada wani ya motsa sai na ba da umarni.” Ta nuna wa Safiya kai tsaye. “Ke ma ki tsaya da farantin nan. Kada ki kusanci gaba.”

Wannan karon rainin ya yi muni saboda an faɗe shi ne da gangan a gaban duka masu shaida. Wata ƙawar amarya ta yi murmushin ɓoye, kamar ta riga ta san Safiya matsayinta kenan. Aunty Binta ta sake shirya gyalenta ba tare da tsoma baki ba. Bala ya ɗan taka ya tsaya, bai san wa zai bi ba. Kofar gilashi ta buɗe ta rufe, ƙanshin AC mai sanyi ya bugi wajen mai zafi, sannan wani ma’aikacin otal ya kawo ƙarin kofuna.

Safiya ta ɗaga kanta. Ta yi magana a fili, ba da ƙarfi ba, amma da muryar da ta isa ga direbobi, ma’aikata, da dattijai kusa da ƙofar. “Hajiya, wa ya ba da izinin canza layin motocin Alhaji Kabiru?”

Tambayar ta tsaya a sarari kamar dutse a tsakiya. Rukayya ta juya da sauri, kamar ba ta yarda an yi mata haka ba. “Me kika ce?”

Safiya ba ta kame baki ba. “Na ce wa ya ba da izinin canza layin motocin Alhaji Kabiru? Domin ni na karɓi saƙonsa tun asuba. Ya ce babu motar da za ta tsaya a jan tabarma kafin nasa ya sauka, saboda dattijon da ke ciki ba ya tsayawa tsaye.”

Direbobi biyu da ke can kusa da barrier suka juya lokaci ɗaya. Wani daga cikin samarin gidan ya sauke akwatin ruwa daga kafaɗarsa ya tsaya. Aunty Binta ta daina murmushin ladabi. Rukayya ta buɗe baki, ta kalli Malam Farouk, ta ce, “Ni nake tafiyar da karɓa yau. Idan akwai wani saƙo, a wajen manya ake kawo shi.”

“To wa ya karɓi jerin motocin jiya da daddare?” Safiya ta mayar, idonta kan Rukayya. “Wa ya biya Bala kuɗin man safe? Wa ya san driver ɗin da zai kai Hajiya Mariya ƙofar baya saboda ba ta son hayaniyar kyamara? Idan ba ni ba, sai a faɗa wa kowa yanzu ya bi umarnin wa.”

Wannan ya fi tambaya; ya dawo da duka abin da aka ɓoye a kanta ya tsaya tsirara a gaban kowa. Rukayya ta yi shiru na dakikoki kaɗan, amma a irin wannan wuri dakikoki kaɗan suna iya kwance fuskar mutum. Ta so ta yi dariyar raini, amma ba ta fito ba.

Malam Farouk ne ya amsa, cikin sauti mai kaifi da ya nuna gajiya da fushi sun haɗu. “Safiya ce ta riƙe tsari tun jiya. Ni na ba ta.” Ya juya ga direbobi ba tare da neman izinin Rukayya ba. “Duk wanda ta nuna wa hanya, a bi. Kada a sake canza komai.”

Aunty Binta ta matso rabin taku, ta gyara gyalenta da hannu ɗaya tana kallon Rukayya. “Eh, ai haka na ji ma. Tun safe wayoyinta ba su tsaya ba.” Ba ta yi wa Safiya wata tausayi ba; ta yi abu mafi wuya ga Rukayya—ta tabbatar da abin a fili.

Kamar dai sama ta zaɓi lokacin, an ji jerin ƙarar horn ɗin da ba a yi a bazata ba. Motoci uku baƙa suka bayyana a bakin hanya, fitilunsu suna walƙiya a kan gilashin otal. Masu ɗaukar kaya suka yi saurin juyawa. Ƙananan yara da ke gefen tabarma suka matsa baya. Bala ya ɗaga hannunsa yana jiran wanda zai ba shi alama. Wannan shi ne zuwan da kowa ke jira; zuwan da zai nuna sunan wanda ya fi karɓuwa fiye da zoben hannu da murya.

Rukayya ta ɗaga hijabinta ta gyara, ta kutsa gaba kafin kowa. “Ku bude hanya! Ni zan karɓa.” Ta daga hannu ga Bala da sauran direbobi kamar ta mallaki bakin hanya. “A kawo ta nan gaban jan tabarma. Kada kowa ya tsallake ni.”

Safiya ba ta bi ta ba. Ta aje farantin a kan ƙaramin teburin bakin shinge na ɗan lokaci, ta taka kai tsaye zuwa tsakanin motar farko da ƙofar gilashi. Motsinta bai da sauri, amma yana da tabbaci. Tana zuwa, Bala ya kau da kai daga Rukayya zuwa gare ta kai tsaye. Wani ma’aikacin otal ya ja karfen da ke gefe ya buɗe isasshen sarari. A idon Rukayya ne aka ga abin da ya fara rushewa—ba maganar kawai ba ce, biyayya ce ke zamewa daga hannunta.

Motar tsakiya ta tsaya. Direban ya fito da gaggawa ya buɗe ƙofar baya. Alhaji Kabiru ya sauko a hankali, dogo, farin babbar riga mai tsabta, hula a daidaitaccen kai, da tsananin nutsuwar mutumin da bai saba kallon ko’ina don neman izini ba. A bayansa wani dattijo ne ke makale da sandarsa, wadda ta sa tun daga farko ba za a iya tsayar da su a cikin cunkoso ba. Kafin Rukayya ta isa gare su, Alhaji Kabiru ya riga ya ga Safiya.

“Safiya.” Muryarsa ba ta da ƙara, amma ta datse hayaniya kamar an katse wutar sauti. Ya miƙa mata ƙaramin maɓallin baƙin falo da takardar ɗan shirin zama da aka rubuta da tsohon alamar biro a gefen sama. “Karɓi wannan. Ke za ki shigar da Baba ciki ta hanyar gefen dama. Bala, ka bi umarninta. Farouk, duk wani layi a yau daga bakinta za a ji.”

Rukayya ta tsaya da hannu a sama, kamar ta makara cikin hoton da ba nata ba ne. Ta yi yunƙurin cewa, “Alhaji, ni—”

Alhaji Kabiru bai dube ta ba. Ya juya ga ɗan’uwansa mai sanda, sannan ya sake cewa a fili domin masu ɗaukar kaya, direbobi, ‘yan uwa, har masu bidiyo su ji. “Safiya, ki buɗe mana hanya. Ke kika san inda za a kai Baba ba tare da tsayawa ba.”

Maganar ta yi abin da ihu ba zai iya yi ba. Bala ya ruga ya kau da Hilux ɗin da ke toshewa. Ma’aikacin otal ya matsa shingen karfe gaba ɗaya. Samarin gidan biyu suka ɗauki akwatin ruwa suka bar tsakiyar hanya. Aunty Binta ta ja baya ta bar kafaɗarta a buɗe, ba tare da wata sanarwa ba. Rukayya ta koma gefe da kanta saboda babu wanda ya tsaya ya jira ta sake ba da umarni. Wannan shi ne asarar fuska mafi muni: baki sun ga ba a buƙatar maganarta domin aiki ya ci gaba.

Safiya ta karɓi maɓallin da takardar zama a hannu ɗaya, ta juya ga direban da ke bayan tsohon. “Ka kawo motar ta gefen dama, a hankali. Kada ƙafarsa ta sauka a kan ruwa.” Ta duba ga samarin gidan. “Ku janye jan tabarmar inci biyu; sandar Baba za ta makale.” Suka yi ba tare da tambaya ba. Ta ɗan sunkuya ga dattijon, ba cikin rauni ba, sai daidai gwargwadon mutunci. “Baba, nan kusa ne.”

A lokacin Rukayya ta yi yunƙurin kare abin da ya rage mata. Ta ce da ƙarfi, “Amma ban amince a ratsa ta gefen ma’aikata ba! Akwai manyan baƙi a nan!”

Safiya ta juya kai kaɗan, ba tare da sake ba ta dukan jiki ba. “A yau lafiyar Baba ce take gaba da hoton kowa.” Ta nuna wajen lanƙwasar hanyar da ta san babu mataki. “Bala, can.”

Bala ya amsa, “To Hajiya Safiya,” da sauri har kalmar ta fita kamar ta dade a bakinsa tana jiran dama. Kalmar ta bugi Rukayya fiye da da. Hajiya. A gaban kowa.

Malam Farouk ya ɗauki mataki ɗaya zuwa inda Rukayya ke tsaye, ya ce cikin sanyin da ya fi zafi, “Ki bar hanya.” Ba roƙo ba ne. Umarni ne da aka yi wa wanda ta gama yin kwaikwayonsa tun safe. Rukayya ta ja mayafinta, ta matsa gefen jan tabarma inda mutane ke yawan tsayawa idan ba a kiransu ba. Wata yarinya mai waya da ta dade tana ɗaukar bidiyo ta sauke wayar ƙasa, domin abin da ke faruwa ya fi daɗin kallo fiye da nunawa.

Safiya ta fara tafiya a gaba, takardar zama da maɓallin baki a hannu, direbobi da samari suna bin alamar hannunta. Ƙofar gilashin otal ta kasance a buɗe gaba ɗaya saboda ita. AC mai sanyi ya daki fuskarta, amma ba ta tsaya jin sa ba. Ta kai Baba zuwa hanyar da ba ta da cunkoso, ta nuna inda za a riƙe ƙafarsa, ta ba da umarnin ƙarshe ga ma’aikacin otal ya shirya kujerar guragu a bakin lif. Kowa ya yi. Babu wanda ya waiwayi Rukayya don tabbatarwa.

Da tsohon ya shiga ciki, Alhaji Kabiru ya tsaya a bakin ƙofar, ya miƙa hannu baya ba tare da juyawa ba. Wani ma’aikaci ya ba shi wayarsa. Ya danna wani abu, sannan ya miƙa wa Safiya. “An turo miki sauran kuɗin motocin. Ki kammala baki.” Ya ɗan ɗaga murya kaɗan, domin masu sauraro na kusa su ji. “Duk wani abu game da isowa yau, a wajenta.”

Ba ya buƙatar ƙarin magana. Har ma ya isa ya juya ya bi Baba ciki. Amma kafin ya wuce, ya tsaya rabin sakan ya duba Rukayya a karon farko. Ba ya fushi. Hakan ne ya fi wulakanci. Ya kalli wajen da take tsaye, ya ce wa wani ɗan’uwa a kusa, “Ku ba ta wurin zama cikin zauren idan ta gaji.” Sannan ya shiga ciki.

Wurin sauke baki ya canza nan take. Ba da surutu ba, sai da motsin jiki. Direbobi sun daina kallon Rukayya. Ma’aikatan otal sun fara ɗaukar alama daga hannun Safiya kai tsaye. Aunty Binta ta ɗauki jakar hannunta ta koma gefen da ba zai toshe hanya ba. Wata mata daga dangin amarya da ta yi wa Safiya kallon yar aiki ɗazu ta matsa ta ba ta fili. A gefen ƙaramin teburin shinge, farantin shayin da aka mayar mata tun farko yana nan, cokulan a kwance, kofunan suna jiran a ɗauka.

Safiya ta ɗauki farantin da hannunta biyu. Takardar lissafin da aka rabin naɗe ta makale a ƙasa, tsohon alamar biro a gefenta. Ta juya zuwa lanƙwasar hanyar ma’aikata, ƙofar otal tana nan a buɗe a bayanta, mutane suna rabuwa da kansu ba tare da an ce musu komai ba. Da ta daidaita farantin, kofunan suka daina kara.