Gajeriyar hanyarsu ta mutu ba ni ba

Sadiya ta cafke jakar sakamako da hannu ɗaya, ta ja fayil ɗin gwaji da ɗaya, ta zura kanta ta bayan gilashin teburin karɓa kafin matar da ke tari a gaba ta fara daka ƙafa. Na’urar lambar rajista ta makale, fitilar NEPA ta ɗan yi rawa ta mutu, janareta ya ɗauka da irin muryarsa mai kaifi, sannan Maimuna da ke zaune a kujerar gaba ta miƙe tana gyara mayafinta kamar ita ce ke shirin ceto wajen. “Ki tsaya a baya mana, Sadiya. Ni zan yi magana da su.”

Amma Sadiya ce ta riga ta buɗe littafin hannu, ta nemo lambar tsohon marar lafiya daga rabin takardar rasit ɗin da aka ninka aka buɗe sau da yawa, ta miƙa wa matar. “An karɓe ku jiya. Ku jira minti ɗaya.” Matar ta daina hayaniya saboda an ba ta abin da take nema, ba saboda Maimuna ta ce komai ba. Duk da haka da Malam Rabi’u ya fito daga ɗakin gwaji, idanunsa suka fara sauka kan Maimuna. “Madalla. Haka ake son front desk.”

Gefen teburin ya cika da kananan abubuwa—ballpoint marar murfi, kofi mai tabon shayi, akwatin abincin Sadiya da ya huce tun azahar, da katin shigarta mai gefen da ya yi laushi saboda yawan gogewa. Ita ce ke tara duk abin da ya warwatse, amma idan an yi kallo, sai a ga Maimuna a gaba tana amsa mutane da murmushin da ba ya kai wa ido. Sadiya ta ɗan ja numfashi ta koma bayan ƙarfen rail ɗin aiki. A nan ne take mafi sauƙin ɓacewa.

“Ki ɗauki waɗannan ki shirya su kafin Magriba.” Maimuna ta ɗora mata babban tari na fayiloli, sai kuma ta ɗauki takardar jadawalin shif da ke ƙarƙashin alkibla. Ta gyara ta a gaban kanta kamar tutarta ce. “Ni zan zauna a gaba. In an tambaya, ni nake kula da desk yau.”

Malam Rabi’u bai tsaya nan ba. Ya matsa kusa da Sadiya, muryarsa a ƙasa amma da nauyin dokar gida. “Ki yi haƙuri da ita. ‘Yar Aunty Binta ce. Kin san yadda fuskar gida take. Yau da yamma ƙanin mai asibitin zai biyo nan. Kada a samu rikici.” Ya taɓa saman jadawalin da Maimuna ta rike, ba nata aikin ya gyara ba, amma ya tabbatar da wanda za a nuna. “Ke kuma, ki yi irin aikinki na baya.”

Aikin baya. Wato tattara najasar gwaji, saka safar hannu, cire tambari da aka liƙa ba daidai ba, kiran marasa lafiya idan lambar waya ta fito da kuskure, loda sakonni a wayar clinic idan data ta dawo. Ta kalli tari fayilolin, ta san yawancinsu daga hannunta suka tsira tun safiya. Ta ɗauki na sama. A cikinsa akwai fom ɗin wani ɗalibi daga polytechnic, an rubuta suna babu shekaru. Idan ya ɓace, za a zargi teburin karɓa. Idan ya lalace, ita za a kira.

Da isha’in kafin la’asar, layi ya ƙara kauri. Maimuna ta fi son yin magana da Ingilishi mai ɗan kauri ga waɗanda suka shigo da turare mai tsada, amma da zarar aka zo ga rajistar da ta rikice ko canjin kuɗi ta wayar banki, sai ta juya bayanta. “Sadiya, ki duba min wannan.” “Sadiya, ina wannan report?” “Sadiya, me ya sa ba a kawo sample ba?” Kowane tambaya yana zuwa da muryar umarni, kamar aikin ya fito ne daga ƙasa ya koma ƙasa.

Sadiya ta yi abin da ta saba yi; ta gyara ba tare da surutu ba. Amma karon farko, wani ƙaramin abu ya juyo gare ta. Wani saurayi mai jikin sumul, Nasir, wanda ke kai sakamakon lab zuwa sama, ya zo ya ɗauki tari daga hannun Maimuna. Ya kalle ta, sai ya janye guda ɗaya ya mayar wa Sadiya. “Wannan na safe ne. Ita ce ta san inda ya tsaya.” Ya faɗa ne cikin sauƙi, ba tare da kallon kowa ba, amma ya maida fayil ɗin hannunta a gaban Malam Rabi’u. Ƙaramin abu ne, amma kamar wani ɗan ƙofa ne ya buɗe a jikin bango.

Maimuna ta ji. Kunnen ta ya yi ja kaɗan. “Ai duk abu sai ta ce ita ta sani.”

Sadiya ba ta amsa ba. Ta buɗe fayil ɗin, ta nuna inda aka yi kuskure a sunan gwaji, ta miƙa wa Nasir sabon slip. Idanunsa suka tsaya kanta na daƙiƙa ɗaya, ba na tausayi ba, na gane mutum mai ɗaukar nauyi. Daga baya ta ji wayarta na rawa a aljihu. Ummi ce daga gida. Saƙon muryarta ya zo a takaice: “Kada ki manta yau za mu je ganin Hajiya Murja bayan sallah. Akwai maganar aure. Kada ki sake dawowa da dare.”

Sadiya ta share gumin da ya taru a gefen hancinta da bayan hannu. A gida ana ganinta a matsayin yarinya mai taurin kai da ta cika aiki fiye da kima. A nan ana ganinta a matsayin mai yi ba tare da suna ba. Ko’ina, abin da take iya ɗauka ya fi abin da ake ba ta daraja.

Sai matsalar ta zo da gudu kamar wutar da ta kama silin roba. Wani tsoho da aka ɗauki jinin sa tun safe ya dawo da ɗansa, fuska a murtuke. “An ce sakamakon sugar ya fita. Amma sunan mutum dabam ke nan.” Ya buga fayil a kan gilashin gaba. Maimuna ta ɗauke shi da sauri, ta yi murmushin karya. “Babu matsala, za mu duba.”

Ta buɗe, ta kalle shi, ta makale. Sunaye biyu sun gauraya; wanda aka liƙa a bututun jini ba ya kan takardar karɓa. Wannan ba kuskure ne na murmushi ba. Wannan shi ne irin kuskuren da ke sa mutum ya rasa suna a gaban masu shi. Tsohon ya fara ɗaga murya. A ƙofar asibitin, an ji takalmin Aunty Binta tana bugun tiles. Ita ce mai asibitin, mace mai lafazin umarni da ta saba ganin komai kafin a faɗa mata.

“Maimuna.” Muryarta ta fito kamar an tsugunar da ruwa a cikin ƙarfe. “Ina chain ɗin wannan sample?”

Maimuna ta yi saurin miƙa mata fayil ɗin kamar zafi. “Ina dubawa. Wataƙila a lab—”

“Ba a lab kuskuren fara rajista yake fitowa ba.” Aunty Binta ta yanke. Ta juya ga teburin, idanunta na tafiya kan hannaye, ba kan fuska ba. Maimuna na tsaye a gaba amma hannunta babu inda zai dosa. Sadiya ce ta riga ta zaro littafin rajista na safe, ta ja kujerar gefe ta zauna a tsakiyar teburin ɗan lokaci ba tare da izini ba, ta ɗora fayil biyu a layi. “A nan aka sauya sticker. Wannan lambar ta fara zuwa ga Alhaji Kabiru, daga baya aka manna wa Musa saboda an yi skipping ɗaya a serial. Idan an duba bututun a firji, za a ga tsohon marker a ƙasa.”

Aunty Binta ba ta ce “ya isa” ko “ki tsaya” ba. Wannan kaɗai ya isa canji. Ta matsa gefe ta bar Sadiya gaban keyboard. “Buɗe log ɗin.”

Maimuna ta tsaya tana kallon kujerar da aka zame mata. Sadiya ta saka lambar shiga da yatsun da suka saba daskarewa idan ana kallo, amma wannan karon ba su yi kuskure ba. Ta buɗe log, ta ja jerin marasa lafiya, ta nuna lokacin da an tsallake shigarwa saboda katsewar wuta. Nasir ya riga ya kawo bututun daga firji. Tsohon marker ya fito a jikin kwalbar kamar shaidu. Tsohon marar lafiya ya huci hanci ya daina daka gilashi. Aunty Binta ta karɓi bututun, ta kalli Maimuna sau ɗaya, sannan ta ɗora sabon fayil a hannun Sadiya. “Ki gyara, ki fitar da daidai kafin sallar Magriba.”

Wannan shi ne gaskiyar da dakin ya gani da ido, ba da baki ba. Sai dai ba ta kawo sauƙi ba. Da aka watse kaɗan, Malam Rabi’u ya kama Sadiya a hanyar ɗakin ajiya. “Kina son kunyata mutane ne?” Ya kalli ƙofar, ya rage murya. “Idan Aunty Binta ta ji kina ta fito da gaban kanki, ba zai miki kyau ba. Maimuna ba baƙuwa ba ce a nan. Kuma maganar gidanku ma ta na kunne. Ki kula da yadda kike bayyana kanki.”

Ya zarge ta da abin da ita ba ta nema ba—ganewa. Ta kalli ƙafafunta. Safar hannu ta taɓa ɗiga jini safiya, ta canza amma ƙasan yatsunta har yanzu ya yi ƙyalli da farin foda. Akwatin abincinta yana nan a kan shelf, shinkafar ciki ta manne ta huce. Wayarta ta sake rawa; Ummi ce tana tambayar me ya hana ta fitowa. Da an ɗan matsa kaɗan, ta na iya cire katin shigarta ta bar wajen ya nutse da matsalolinsa. Akwai sauƙi a cikin tafiya idan an riga an raina ka.

Da yamma ta yi. Kiran sallah daga masallaci ya zo a jere da ƙarar janareta. Wasu sun fita su yi alwala, wasu marasa lafiya sun ragu, amma irin hatsarin da ke lalata rana kan zo ne lokacin da kowa ya fara tunanin an tsallake shi. Wani yaro ɗan jami’a ya kawo ƙanwarsa mai zazzaɓi; an biya kuɗin gwaji ta wayar banki, amma saƙon karɓa bai shiga system ba. Ana buƙatar sakamako cikin gaggawa saboda likita na jira sama. Maimuna ce ke zaune a gaba da jadawalin shif har yanzu a ƙarƙashin wayarta. Ta karɓi wayar saurayin, ta duba, ta rikice. “To ai ba a gani ba. Ku sake biya.”

“Na biya tun minti talatin!” Saurayin ya yi tsalle, idanunsa sun cika da rashin bacci da tsoro. “Ku na so mu rasa lokaci ne?”

Aunty Binta ta fito daga ofishinta da hanzari saboda muryar. “Me ke faruwa?”

“Network ne,” Maimuna ta ce, amma muryarta ta yi laushi. “Ina trying—”

Sai monitor ɗin ya yi flicker ya sake makalewa a shafin da ba ta san yadda za ta dawo baya ba. Saƙon karɓar kuɗin ya shigo wayar clinic a lokaci guda, karar ding mai kaifi. Maimuna ta nemi kama shi, ta danna abu dabam, shafin ya bace gaba ɗaya. Saurayin ya zura kai cikin gilashi. “Wallahi idan wani abu ya same ta—”

Malam Rabi’u ya kawo kansa daga corridor, amma ya tsaya ne a nesa, kamar kuskuren ba ya da uban da zai ɗauka. Aunty Binta ta miƙa hannu. “Jadawalin shif.”

Maimuna ta tsaya cak. “Aunty, zan iya—”

“Jadawalin.” Kalmar ta fito santsin da ya fi tsauri. Sai Aunty Binta ta juya kai ga Sadiya, ba tare da nuna ta da yatsa ba. “Zauna.”

Wannan ne lokacin da komai ya motsa a fili. Maimuna ta sauke takardar jadawalin daga ƙarƙashin wayarta da jinkiri, amma ba ta kai ga Aunty Binta ba. Aunty Binta ta janye ta daga hannunta ta ajiye kai tsaye a gaban Sadiya. Tare da ita, ta ɗauko babban folder mai murfin shuɗi—na sakamakon da ake fitarwa da hannu idan system ya yi tawaye—ta ba Sadiya. Ba jawabi. Ba ta’aziyya. Nauyi ne aka maido wa mai iya ɗauka.

Sadiya ta zauna. Kujerar ta yi ƙara a tiles. Ta ja keyboard, ta buɗe log na mobile payment, ta haɗa lambar da ta shigo a wayar clinic da sunan da ke kan rasit ɗin saurayin, ta yi correction a layin da ya makale, ta rubuta a folder ɗin shuɗi, ta tura wa Nasir samfurin urgent da alamar ja. “Kai wannan sama yanzu. Kiɗa ka jira lift.” Sai ga saurayin: “Ka tsaya nan. Da zarar likita ya shiga, zan kira sunanki.”

Maimuna ta yi yunƙurin cewa wani abu. “Amma ni—”

Sadiya ba ta kalle ta ba. Ta miƙa hannunta kawai. “Stamp.” Wannan ƙaramin kalma ɗaya ce, amma ta canza abin da wurin ya yarda da shi. Maimuna ta tsaya da stamp a hannunta kamar ta manta abin da yake yi. Aunty Binta ta kwace ta, ta ajiye kusa da folder ɗin shuɗi a gefen hannun Sadiya.

Sai Matsala ta biyu ta biyo, domin da zarar an yi wa ƙarya rauni, ba ta iya tsayawa kai tsaye. Wani tsohon sakamako da bai kamata a sake bugawa ba ya fito daga printer saboda Maimuna ta bar queue ɗin print a buɗe tun ɗazu. Takardu biyu suka gauraya, saurayin ɗalibi ya miƙa hannu ya kusa ɗaukar wanda ba nasa ba. Sadiya ta mike da sauri, ta sanya tafin hannunta a kan takardun kafin su warwatse. “Ba wannan ba.” Ta janye tsohon takardar, ta yaga ƙaramin stub ɗin da ya ba da damar ɗaukar sa, ta saka shi a aljihun sharar sirri, sannan ta sake bugawa daga ƙarƙashin sunan da ta gyara da kanta. Idan ta yi jinkiri da daƙiƙa goma, wani kuskure na biyu zai haifi ihu na dare gaba ɗaya.

Daga corridor aka ji Nasir na dawowa da gudu. “Likita ya ce a kawo wannan yanzu.” Ya dawo da slip mai sa hannun urgent. Bai miƙa wa Malam Rabi’u ko Maimuna ba. Ya ajiye shi a kan folder ɗin Sadiya. Sadiya ta latsa stamp, ta sanya sa hannun karɓa a layin da ke ƙarƙashin jadawalin shif, sannan ta miƙa wa saurayin takardar daidai. Hannunta bai girgiza ba yanzu. A bayan gilashin, ƙanwarsa ta kwanta a kan kujera tana haki a hankali.

Malam Rabi’u ya zo kusa kamar zai karɓi komai ya gyara fuska, amma Aunty Binta ta riga ta ɗaga katin shigar desk daga lanyard dinsa. Ta zare ƙaramin clip ɗin shiga da ake amfani da shi a wannan teburin, ta ajiye shi a gefen keyboard, kusa da hannun Sadiya, sannan ta ce masa cikin murya madaidaiciya, “Ka koma dakin gwaji. A nan an riga an samu mai riƙe tebur.” Ba ta yi masa fada ba. Ta cire masa damar tsayawa a inda ba ya iya ɗaukar nauyi.

Kamar an sauya iska a dakin ba tare da kowa ya yi magana ba. Maimuna ta janye daga gaban kujerar da ba tata ba, ta tsaya gefen bango tana gyara mayafi da yatsa biyu masu sanyi. Sadiya ta iya jin wayarta na sake rawa; Ummi ko Hajiya Murja ne, ko wata dama da ake tsammanin ta bi domin ta zama abin da ya fi kyau a baki fiye da a aiki. Ta ɗaga folder ɗin shuɗi ta ƙara dannewa a ƙarƙashin tafin hannunta. Idan ta tashi yanzu, za su sake nemo hanyar rataya komai a iska. Ta san wannan irin mutuwa ta gajeriyar hanya; da zarar ka ƙi zama bango marar suna, dole ne a ɗora abu a inda ya dace.

“Ki ci gaba,” Aunty Binta ta faɗa mata kawai, tana kallon layin sunaye da ta gyara. Ba yabo ba ne. Amincewa ce ta aiki. Kuma abin mamaki, ya fi nauyi.

Sadiya ta zaro wayarta, ta duba allon da ba ta buɗe ba, ta kashe karar ta ba tare da karanta saƙon ba. Sai ta ɗaga kai ga saurayin ɗan jami’a. “Za ku zauna can ku jira minti kaɗan. Idan likita ya gama, ni zan kira.” Ta maida katin shigar desk kusa da keyboard cikin layi da jadawalin shif, ta jera stamp, ta janye folder ɗin shuɗi zuwa bayan rail ɗin aiki, inda ba hannun wucewa zai iya tsinta ba. Daga nan ta cire safar hannunta, ta ɗaga su zuwa inuwar ratayen kayan aiki a bayan tebur, ta saki su. Robar ta yi ɗan tsinke a hankali.