Takardar wucewa ta koma hannu

“Ki bar hanyar nan.” Malam Sadiq ya ja katin wucewar da ke rataye a wuyan Aisha Bello da yatsa biyu, ya cire shi daga kirjinta kamar abu ne na aron rana ɗaya. Sai ya miƙa wa Tasi’u mai kiran jadawali. “Daga yanzu shi zai tsaya a layin motar Zinder. Kai, Aisha, je can wajen taga kuɗi ki zauna gefe. Kar ki taɓa takardar fitar kaya ba tare da na ce ba.”

A cikin hayaniyar tashar kaya ta Kano, direbobi suna ta sheƙa zufa, ma’aikata na ture buhunan hatsi da kwalayen magani, janareta na ta gutsiri da ɗaukar wuta kamar yana huci. Aisha ta tsaya da rigar aikinta mai lanƙwashewa a kafada daga gajiyar jiya, hannunta na kan teburin katako da tsohon alamar tawada ta riƙe. A gefen kofin shayinta da ya yi sanyi har ya bar zobe a saman tebur, Malam Sadiq ya maye gurbin ta a gaban ma’aikata kamar ba ta da suna a nan. Wannan ba raini ne kaɗai ba. Hanyar Zinder ita ce ke fitar da mafi yawan kaya yau, ita ce ke haifar da kuɗin alawus, ita ce ke sa a ganka mutum mai iko a filin nan.

Umar direba ya ɗaga kai daga gefen motarsa. “Amma Malam, ita ce ta tsara lodin safe. Takardar wucewar Accra ma tana hannunta.”

Malam Sadiq bai ma kalle shi ba. “Na ce kai ka ja motarka ka yi abin da aka ce maka. Na san aiki kafin a haife ku.” Sai ya matsa gaban Aisha, yana hana ta komawa kusa da allon rabon hanya. “Kin ji? A nan ni nake bada izini. Ba gidan ubanki ba ne.”

Aisha ba ta ja da baya ba, amma ta zare tafin hannunta daga ƙarƙashin littafin jadawali da ya yi niyyar dannawa. “Na ji,” ta faɗa da murya mai laushi, “amma katin Accra ba ya buɗuwa sai da lambar da ke wajena.”

Maganar ta tsaya a iska na ɗan lokaci. Tasi’u, da katin a hannunsa, ya gwada shi a karamin na’urar bakin ƙofar layin biyu. Na’urar ta yi ƙara ɗaya mai kaifi sannan hasken ja ya haske. Ya sake gwadawa. Hasken ja. Umar ya daka tsaki. Wani yaro mai ɗaukar kaya ya tsaya a ƙofar rabin buɗe ɗaki yana kallo, kafadarsa a makale da frame ɗin ƙofa.

Malam Sadiq ya miƙe kamar bai ji komai ba. “Ka danna sosai mana.”

“Na danna,” Tasi’u ya ce, muryarsa ta ragu. “Layin Accra da Zinder an kulle su tare. Ita ce ta sa sabon tsari lokacin da aka samu matsala jiya.”

Aisha ta juya zuwa ga taga kuɗi inda Hajiya Rabi ke zaune a bayan ƙaramin gilashi mai datti. “Hajiya, takardar biyan direbobin safen yau ta haɗe da lambar layi. Idan lambar ba ta buɗe ba, ba za a iya fitar da kuɗin man fetur ba.”

Hajiya Rabi ta ɗaga gilashinta ta leƙa. “Gaskiya ne. Tsarin haka yake tun bayan satar kuɗin satin da ya wuce.” Ta kalli Malam Sadiq da idanu masu sanyi. “Wa zai sa lambar?”

Wannan ne karon farko da aka sami tangarda a hannunsa. Ya gyara hularsa, ya dubi mutanen da ke kallo, sannan ya ce da tsawa mai ɗan zafi, “Aisha, ki sa lambar ki wuce. Bayan haka ki koma can wajen zama.”

Ta ɗauki wayarta daga aljihu, ta buɗe sakon da aka aiko mata daga ofishin babban mai kaya tun asuba, tana riƙe da ita ba tare da ta nuna masa ba. “Ina sa lambar ne ga wanda sunansa yake a kan hanyar.”

Sai a lokacin Tasi’u ya tuna abin da ba a so a faɗa da ƙarfi. “Malam... sabon sa hannun rajista na kamfanin ya sauya jiya. Sunan Hajiya Maryam Bello ne, ba naka ba. Ita kuma ta ba Aisha iko na rana idan ba ta nan.” Ya faɗi hakan a hankali, amma saboda filin ya yi tsit na ɗan lokaci, kowa ya ji.

Malam Sadiq ya juya masa da sauri. “Kana son koyar da ni aikin gida ne? Na reni wannan kamfani tun lokacin da uwarku ke sayar da gero a kasuwa.”

Aisha ta san wannan irin magana. Tsohon arziki, tsohon dangantaka, tsohon uzuri. Shekaru biyu kenan tun rasuwar Haji Bako Bello, mahaifinta. Tun daga lokacin, Malam Sadiq ya riƙe kofar shiga yana amfani da shekaru da “ni na sani” ya rufe duk wanda bai so. Saboda Aisha mace ce, saboda ta fi shiru, saboda Hajiya Maryam kan guji fitina a fili, ya ɗauka ikon filin kaya zai ci gaba da zama a bakinsa. Yau kuwa motocin sun yi yawa, kuma takardar wucewa ta taso daga ɓoye zuwa zuciyar aiki.

Wayarta ta yi vibration. Sako daga Hajiya Maryam: Ina masallaci kusa da Sabon Gari. Aisha, ka ɗauki tafiyar yau da sunana. Kada ka bari a sake fitar da kaya ba tare da daidaito ba. A ƙarshen sakon akwai hoton sabuwar takardar izini mai sa hannun kamfani da tambarin banki. Aisha ta nuna wa Hajiya Rabi da Umar, ba tare da ta zagaya fili da shi ba.

Umar ya zaro numfashi. “To, wa zai buɗe layin? Motar Zinder ta cika.”

“Ba Zinder ba,” Aisha ta ce. Ta miƙa hannu zuwa allon rabon hanya, ta karɓi alamar ƙarfe mai lamba daga gaban Tasi’u. “Motar Umar ta koma Accra. Motar Sani da ke jiran a baya ta shiga Zinder. Kai, Sani!” ta yi ƙara. “Ka juya daga gefen famfo. Ka zo layi na ɗaya. Yanzu.”

An motsa jiki a fili cikin lokaci guda. Umar ya tada motarsa da ƙarfi, ya yi gaba zuwa layin da aka buɗe masa. Sani da ya jima yana jiran ba a kula da shi ba ya shigo da motarsa yana lasar gumin lebensa. Yaran ɗaukar kaya suka bar inda Sadiq ya nuna musu suka bi alamar hannun Aisha; aka ga jikin mutane ya sauya hanya a zahiri, wasu suna tsallake igiyar roba, wasu suna dakatawa da buhu a kafada suna jira sabon umarni. Tasi’u ya koma gefen Aisha ba tare da kowa ya ce masa ba, yana rubuta sunayen da ta kira. Motar da Malam Sadiq ya tanada wa nasa mutumin ta tsaya a wuri, fitilar gabanta na fuskantar bango.

Malam Sadiq ya buɗe baki ya rufe, sannan ya yi ihu. “Ku dawo can! Lodin Zinder na farko nawa ne. Waccan motar ba ta cikin jerin safen nan.”

Babu wanda ya motsa nan take. Wani ma’aikaci ya kalli Aisha kafin ya ɗaga buhun wake ya zura a bayan motar Umar. Wani kuma ya tambayi Tasi’u, ba shi ba, “Nawa za a ɗora?” Wannan ƙaramin jinkirin biyayya ya fi dukan magana ciwo. Malam Sadiq ya gane. Fuskarsa ta sake.

Sai ya nemi tsohon makamin da yake masa aiki kullum. “Aisha,” ya ce da muryar da ta koma ta dattijo mai gyara yara, “ki tuna ni na yi wa marigayin mahaifinki hidima. Ki tuna ina girmi uwarki. Idan kin sa raini a gaba a nan, kowa zai gani. Gidan Bello ba ya wulakanta manya a fili.”

Aisha ta dubi sa. A can bayan filin, ana jin kiran azahar daga masallaci yana laushi a saman rurin janareta. Hajiya Rabi ta ɗan gyara mayafinta a bayan taga kuɗi. Tasi’u ya tsaya da alkalamin da ya tsufa, inda tsohon dannewar yatsa ya yi baki a jikinsa. Aisha ta ce, “Gidan Bello ba ya barin a ci dukiyar gida ta hanyar bakar ƙofa.”

Malam Sadiq ya ɗauki wannan a matsayin ƙalubale na ƙarshe. Ya nufi taga kuɗi kai tsaye. “Hajiya Rabi, fitar da kuɗin man fetur da alawus ga direbobin Zinder. Ni na ce. Sauran za mu gyara daga baya.”

Hajiya Rabi ba ta taba allon kuɗi ba. “Sunan wane ne ke kan layi mai aiki?”

“Na ce ni!”

“Ba kai nake tambaya ba. Ina tambayar lambar layi.”

Sai ya juya ya miƙa hannu ga Aisha, ba domin gaisuwa ba, sai don nema. “To ba ni katin. Mu gama aikin nan. Bayan nan mu yi magana cikin gida.”

A fili. Gaban direbobi. Gaban masu ɗaukar kaya. Gaban Hajiya Rabi da Tasi’u da Umar. Namijin da ya cire katin daga wuyanta da yatsa biyu yanzu yana miƙa tafin hannunsa gare ta.

Aisha ta zaro katin daga aljihun gefe na rigarta. Katin ya yi taushi daga yawan riƙewa, gefensa ya yi duhu da man yatsu. Ta kallesa kamar takardar shaidar abu ne mai sauƙi. Sai ta juya ba zuwa hannunsa ba, zuwa allon rabon hanya. Ta saka katin cikin ƙaramin ramin layi na ɗaya, ta danna lambar a na’ura. Hasken kore ya kunna. “Umar, fita da zarar an rufe ƙofa.” Sai ta cire ƙaramin takardar ba da izinin biyan kuɗi daga karkashin fayil, ta sa hannu a inda aka rubuta “mai kula na rana.”

Malam Sadiq ya matsa kusa. “Na ce ba ni. Wannan layin naka ne? Ke yarinya ce a wurina.”

Ta miƙa takardar kai tsaye ga Hajiya Rabi. “A biya Umar da ma’aikatansa. A buɗe sabon layin biyan waɗanda ke cikin jerin nan.” Ta ɗora wani takarda a kai, ta zana layi da alkalami cikin sauri. Sunan Sadiq da mutanensa ya fita daga jerin farko, ya koma ƙasa inda aka rubuta: jiran amincewar daga ofishin mai gida.

Hajiya Rabi ta ja takardar ciki. “Na gani.”

Malam Sadiq ya kai hannu kamar zai fisge, amma taga gilashi ta raba shi da ita. Ya juya cikin sauri zuwa Tasi’u. “Kai, rubuta sunana a sama. Yanzu. Ban ce maka ba?”

Tasi’u ya riƙe jadawali da hannu biyu. Bai rubuta ba. “Ina rubutu ne daga layi mai aiki, Malam.”

A nan ne ƙaƙƙarfan abin ya faru. Motar Umar ta yi karar start mai nauyi, aka ɗaga shingen fita. Yaran ɗaukar kaya suka rufe kofar baya da sarƙa. Hasken kore yana nan. A gefe guda, direbobin da ke tare da Malam Sadiq suka matsa kusa da taga kuɗi, amma Hajiya Rabi ta rufe ƙaramar buɗewar karɓar takarda ta bar ta buɗe ne a sabuwar layin da Aisha ta sa. Jikin mutanen ya yi kwance biyu: masu biyan da suke motsi, da masu tsaya waje suna jiran abin da bai zuwa.

Malam Sadiq ya yi wani abu da bai taba yi a gaban ƙanana ba; ya rage murya. “Aisha. Ki ba ni shiga. Ko motar Zinder guda ɗaya. Kar ki sa a ce na tsaya a waje kamar bako.”

Aisha ta matsa gefe kaɗan, ba ta ba shi hanya ba. “Akwai sabon layi.” Ta nuna masa takardar da ke rataye a gefen taga, inda aka rubuta da hannu: duk wanda ke son shiga daga baya ya fara gabatar da sunan mota, direba, da mai ɗaukar alhaki ga mai kula na rana. “Ka kawo bayananka. Idan an samu sarari, za a kira ka.”

Ya kalle ta da wani irin mamaki mai daci, kamar ya ga kofar gidan da ya saba shigowa yanzu tana tambayar sunansa. A bayan sa, ɗaya daga cikin nasa direbobi ya ja baya daga kafadarsa, ba don girmamawa ba, sai don kar ya makale da shi a bakin taga. Wani ma’aikaci ya wuce da fayil a hannu ba tare da ya tsaya masa ba. Fuskar Malam Sadiq ta rasa inda za ta sa idanu.

Aisha ta karɓi ɗan ƙaramin tambarin layi daga allon, ta sauya shi zuwa sabon ƙugiya mai suna “mai kula na rana.” Wannan ne abu mafi ƙaranci, amma shi ne ya rufe komai. Sannan ta ɗauki katin wucewar da ya taɓa cirewa daga wuyanta, ta maida shi can, ta gyara madaurin da yatsunta biyu. “Na gaba,” ta ce.

A bakin taga kuɗi, bayan an ƙirga sabon adadin da ta amince da shi, Hajiya Rabi ta tura tray ɗin tsabar kuɗi zuwa waje sau ɗaya, ta ja shi baya domin ta ƙara canji, sannan bayan biyan sabon layin da Aisha ta sa, tray ɗin ya tsaya cak a kan lip ɗin taga.