Dakin ya juya kansu

“Bilkisu, zo nan.” Hajiya Rakiya ta daga mata takardar jerin sunaye kamar ana jefa ƙashi ga kare. “Ki gyara wannan kuskuren yanzu. Amma ba ke za ki yi magana da mic ba, kin ji? Ki tsaya a baya.”

Bilkisu ta karɓi takardar ba tare da ta ce komai ba. Tsohon alƙalamin da ke hannunta ya bar ɗan baƙin tawada a gefen yatsarta, abin da bai goge ba tun jiya. Ta duba layin sunaye, ta ga an haɗa masu ƙananan sana’o’i da waɗanda aka zaɓa don hawa dandali ɗaya. Idan aka kira haka, za a tashi rikici. Ta gyara cikin sauri, ta jera lambobin, ta rubuta alamar waɗanda suka cika sharuddan trade grant ɗin, sannan ta miƙa takardar. Hajiya Rakiya ta amsa ta ba tare da godiya ba, ta juya ga mutane a kan benci na roba. “Kun ga? Yara na baya suna da amfani idan an tura su aiki. Amma wanda ke kira ni ne.”

Wani ɗan dariya ya watse a layin jiran. A gefen Bilkisu, kofin shayi da Aunty Talatu ta ajiye tun da safe ya huce har ya bar zobe a kan ƙaramar teburin roba. Bilkisu ta ga Mansur a ƙofar, ya zo da hular kwano a hannu bayan sallar azahar, idanunsa na neman ta cikin cunkoso. Ya tsaya saboda ya fahimci irin muryar da Hajiya Rakiya ke amfani da ita—muryar da take rage mutum a gaban jama’a kamar ƙura.

Hajiya Rakiya ta ɗaga mic. “Za mu fara da manyan sunaye. Duk wanda ba a kira ba, ya zauna ya jira.” Sai ta dubi Bilkisu da wani ɗan kakkarfan murmushi. “Ke kuma ki koma can bayan kujerun nan. Kada ki cika mini gaba.”

Bilkisu ta dubi kujerar robobin da aka bari mata—kusurwar da ake tura waɗanda ba a son a gani. Ta ja numfashi, ta matsa zuwa can, amma kafin ta zauna ta ce a sarari, “Idan aka karanta tsohon jeri, za a sake tsayawa daga farko.”

Hajiya Rakiya ta ɗaga gira. “Na ji. Amma ba ke ke tafiyar da wannan zauren ba.”

Maganar ta fito da kaifi. Mutane biyu a layi suka juya suka kalli Bilkisu, kamar ta yi kuskure ta tuna wa kowa cewa tana iya fiye da matsayin da aka ba ta. Wannan ne karon farko da tsohuwar amincewar ɗakin ta ɗan yi rawa; wasu suka sake kallon takardar da ke hannun Hajiya Rakiya, ba fuskarta ba.

Ba a jima ba sai matsin ya ƙara tsananta. Jirgin wutar lantarki ya yi ƙasa, fan ɗin da ke juyawa sama ya yi kara ya ragu, hall ɗin ya yi zafi. Mutane a kan benci suna matse juna da fayil-fayil a cinyoyinsu. Hajiya Rakiya ta kira suna uku daga takardar da Bilkisu ta gyara, amma ta kira su da murya irin ta mai raba alfarma. Lokacin da ta kai wajen sashin da zai fito da waɗanda za su gabatar da kayansu a gaban kwamitin, ta janye wata ƙaramar farar kati daga saman tebur.

“Wannan gurbin gabatarwar,” ta ce, tana nuna katin, “za mu ba Sadiq. Yana da fahimtar magana da mutane.”

Sadiq, wanda tun safe yake yawo da wayarsa yana ɗaukar hoto kusa da banner, ya miƙe da sauri. Bai taɓa zama kusa da jerin bayanai ba, bai san yadda aka ware sunaye ba. Amma ya saka rigar da ta yi kyau, kuma shi ɗan dan’uwan wani mai hannu ne a kasuwa. Wani dattijo a layi ya ɗan yi gyaran murya kamar zai yi magana, sai ya fasa.

Bilkisu ta san katin nan ne ta haɗa duka bayanansa daren jiya: sunayen mahalarta, oda, lambobin kasuwanci, da alamar waɗanda aka tantance. Ba don ta yi fada ba, sai don hakan ne abin da zai fito da ita daga aikin karɓar bayanai zuwa gaban dandali. Hajiya Rakiya ta ɗaga katin nan a gaban mutane, ta miƙa wa Sadiq kamar kyauta, sannan ta nuna wa Bilkisu da tafin hannu. “Ki matsa. Ya isa haka.”

Ta taɓa kafaɗar Bilkisu da yatsa biyu kawai, amma abin ya fi dukan hannu zafi saboda idanuwan da ke kallo. Bilkisu ta ja baya rabin taku. A cikin jakarta akwai rasit ɗin data da aka ninka rabin-rabi, an buɗe an rufe sau da yawa, shaida ce ta irin kuɗin da ta kashe don kammala fom ɗin su cikin dare. Ba ta fitar da shi ba. Ta ɗaga idanunta kawai ga Mansur. Ya yi kamar zai zo, amma Aunty Talatu ta riƙe hannunsa da kallo guda. Wannan ba lokacin ceto ba ne; wannan lokaci ne da dole abin ya fito a fili.

Sadiq ya hau matattakalar ƙaramar dandali da katin a hannu. “To, bismillah,” ya faɗa, yana ƙoƙarin kamanta masu shirya taro. Ya duba katin, ya murɗa fuska. “Section… uh…” Kalmar ta makale. Ya juya ga Hajiya Rakiya da murmushin da ya fara narkewa. “Wace alama ce wannan?”

Layin benci ya motsa. Wata mata da ta zo daga Kurna ta miƙe rabin tashi. “Haba, kira mana suna. Muna da hanyar komawa.” Wani matashi da ya ajiye kwalinsa a ƙasa ya danna ƙafafunsa. A ƙofar zaure, an fara jin karan mashinan babur na masu jiran fitar wadanda suke ciki. Jinkiri ya zama abin da kowa zai ji a aljihunsa.

Hajiya Rakiya ta miƙe da hanzari, ta karɓi katin daga hannun Sadiq kamar ba komai ya faru ba. “Ba komai ba ne. Ƙananan kuskure ne.” Ta juya ta nuna wa Bilkisu daga nesa, kamar ana kiran ma’aikaciyar da ta saba ɓoye a baya. “Ke, zo ki nuna masa inda zai fara. Sai ki koma.”

Bilkisu ta je har gaban teburin amma ba ta taɓa katin ba. “Na riga na jera wanda zai kira,” ta ce. “A can ƙasa.”

“Ke dai ki nuna.” Muryar Hajiya Rakiya ta yi ƙanƙanta amma ta yi tsauri. Ta matsa katin zuwa gabanta, sannan ta ja shi baya. “Ba sai kin yi tunanin kin zama abin da ba ki ba.”

Sai wayar Aunty Talatu ta yi ƙara daga layin baya. Ta daga ta ce, “Saƙo daga ofis ne.” Hajiya Rakiya ta yi mata kallon da ke cewa ta yi shiru, amma mutane sun riga sun karkata kai. Aunty Talatu ba ta ɗaga murya ba; ta karanta saƙon kamar mutum mai karanta adadin kuɗin canji a kasuwa. “An ce: ‘Final call sheet remains with Bilkisu Yusuf. Only preparer may read live order and presenter notes. Do not substitute.’”

Kalmar ƙarshe ta zauna a cikin zafin zauren kamar an jefa dutse cikin rijiya. “Do not substitute.”

“Karanta kuma,” wani daga benci ya ce nan take. Ba roƙo ba ne. Umarni ne daga gajiya da jiran wofi. Aunty Talatu ta sake dubawa, ta karanta gaba ɗaya, har da sunan wanda ya turo daga cibiyar shirin a cikin gwamnati. “Prepared and locked by Bilkisu Yusuf.”

Sadiq ya sauko daga matakala da saurin da ya kasa ɓoye. Ya gyara gefen rigarsa amma bai sake neman katin ba. Dattijon da ya yi shiru ɗazu ya ɗaga hannu. “To me ya sa ake ba wani?” Wata mata ta nuna Bilkisu da baki. “Ai ita ce ta tsara tun farko.” Muryoyi suka fara sauyawa ba tare da kowa ya sanar da su su sauya ba. Ba wai sun so ta ba ne; sun dai gano inda aikin yake a makale.

Hajiya Rakiya ta yi dariyar da ba ta fito ba. “Saƙo kawai ne. Ni ce ke kula da tsari a nan.” Ta kama mic, amma ya yi ƙara ya tsinke. Ta sake bugawa a gefensa. “Mu ci gaba.”

Ba a ci gaba ba. Ta kira suna daga takarda, sai mutum biyu suka miƙe lokaci guda saboda ba ita take bi da sabuwar oda ba. Ta ɗaga murya, ta yi kuskure a lambar rumfa, ta kira mai kayan masara zuwa sashen fata. Mutane suka fara amsa mata da baya. Jikin layi ya matso gaba, benci ya yi ƙara, fayil-fayil suka buge juna. Tsari ya tsaya a fili, ba a cikin bayanin wani ba.

Mansur ya shigo daga ƙofa har kusa da teburin, bai taɓa Bilkisu ba, bai ce komai mai laushi ba. Sai ya ɗora wayarsa a gaban Hajiya Rakiya. A sakon da Aunty Talatu ta karanta, akwai ƙarin layi a ƙasa: “Microphone handover if queue stalls.” Ya juya allon ga dattijon mai tambaya da matar Kurna, ya sa su gani, sannan ya janye.

Hajiya Rakiya ta yi yunkurin ɗaukar wayar, Mansur ya riga ya maida ta aljihu. Wannan ƙaramin motsi ne, amma ya cire mata damar ɓoye rubutu. Fuskarta ta sauya launi. “Mansur, ba ka da hurumin—”

“Hurumin yana a kan sunan da aka kulle,” in ji dattijon, yana nuna Bilkisu ba tare da ya kalli Hajiya Rakiya ba. Hakan ya fi mari. Domin da can su ma suna kallon inda Hajiya Rakiya take kallo.

Wutar ta sake yin ƙasa. Fan ya tsaya gaba ɗaya. Zafin ya tashi. Wata ƙaramar yarinya ta fara kuka a bayan mahaifiyarta. Mutane suka tashi daga robobin kujerunsu saboda ba za su iya zama su jira rashin iya aiki ba. Hajiya Rakiya ta sake kai hannu ga mic, wannan karon da sauri, da niyyar maida ɗakin ƙarƙashin muryarta kafin ya kubuce gaba ɗaya.

Bilkisu ta yi gaba cikin sararin da mutanen da ke matsowa suka buɗe mata. Ba ta yi gudu ba. Wannan ya sa komai ya fi bayyana. Ta haura ƙaramar matakalar dandali, ta kai hannu, ta kama mic ɗin kafin Hajiya Rakiya ta ɗaga shi cikakke. Yatsunsu suka haɗu na daƙiƙa ɗaya a kan ƙarfen da ya yi zafi. Sannan Bilkisu ta ja.

Murya mai tsattsagewa ta bugi lasifikar, ta yi ƙarar feedback mai kaifi, sannan ta daidaita a hannunta.

Hajiya Rakiya ta ce, “Ki ba ni—”

“A’a.” Bilkisu ba ta ɗaga murya ba, amma ta yi amfani da ita kamar ana yanke igiya. Ta juya ga ɗakin baki ɗaya, ba ga Hajiya Rakiya ba. “Final call sheet nawa ne. Ni na kulle shi. Duk wanda zai hau gabatarwa, ta wannan jeri zai bi.”

Kalmar “nawa” ta sauka a gaban kowa. Ba magana ce ta kuka ba; magana ce ta mallakar hanya. Sadiq ya tsaya a gefen matakalar kamar an cire masa wurin tsayuwa. Hajiya Rakiya ta kai hannu ga takardar da ke tebur, Bilkisu ta miƙa hannun hagu, ta zare ta daga gabanta, ta buɗe shafin da aka yi alamar tawada a ƙasa.

“Na farko,” ta ce cikin mic, “Hauwa Garba, kayan fata, rumfa ta huɗu. Ki zo gaba.”

Nan take wata mata ta daga hannu daga benci ta ce, “Na ji!” Ta fito, tana tura fayilinta a ƙirji. Ba ta kalli Hajiya Rakiya ba. Ta bi layin da Bilkisu ta nuna da idanu.

Wannan shi ne abin da ya karya komai. Ba ihun jama’a ba, ba gardama ba—bin umarni cikin gaggawa. Mutum na gaba ya riga ya matso. Wani ya ce, “A ci gaba.” Dattijon ya ja kujerarsa gefe don a buɗe hanya. Sadiq ya sauka gaba ɗaya daga matakala. Hajiya Rakiya ta sake cewa, “Ni ce—” amma ba a gama jin ƙarshen maganarta ba saboda sunan na gaba ya riga ya fito daga bakin Bilkisu.

“Na biyu, Bashir Sani, gyaran injin ɗinki, rumfa ta tara.”

“Na nan,” muryar namiji ta amsa daga layi.

Bilkisu ta ci gaba ba tare da ta ba wa tsohuwar ikon damar tara numfashi ba. Kowane suna da sashi, kowane sashi da bayanin gabatarwa, kowane bayani daidai wurin da za a tsaya. Ita ce kaɗai ta san inda aka rage wa lokaci, inda za a haɗa masu sana’a guda biyu, inda dattijai za su fara. Aikin da aka yi mata ƙanƙanta da shi ne yanzu ke jan ɗaki gaba. Hajiya Rakiya ta tsaya a gefenta, hannu ɗaya a iska, kamar mutumin da ya makara wajen shiga motar da ya ɗauka tasa ce.

Sai wani daga masu tsaro ya zo daga ƙofa ya miƙa ƙaramin kati na shaidar shiga, wanda aka rataye a igiya. Ya dubi Bilkisu, ya dubi Hajiya Rakiya, sannan ya ce a fili, “An ce a ba mai kira wannan.” Ya miƙa wa Bilkisu. Hajiya Rakiya ta miƙa hannu ta karɓa, amma mai tsaron ya janye kafin ta taɓa. Ya aza igiyar a hannun Bilkisu.

Hakan ya yi muni fiye da zagin da za a yi. An canja mata alamar iko a gaban mutanen da ta riga ta raina. Fuskarta ta ƙi zama ɗaya; ta yi ƙoƙarin murmushi, ta kasa; ta yi ƙoƙarin ɗaure fuska, ta kasa. Wannan ne karon da layin mutane suka daina ɓoye kallonsu.

Bilkisu ta rataye katin a wuyanta ba tare da duba ƙasa ba. Mansur yana gefen hagu na dandali, kusa da sandar lasifika, kamar mutum mai tsaron hanya ba tare da ya shigo cikin zancen ba. Idanunsu suka haɗu na ɗan sakan guda. Isasshe ne. Kafin Hajiya Rakiya ta sake kai hannu ga mic, Bilkisu ta matsa rabin taku gaba, ta sa jikinta ya zama shingen da bai yi izgili ba amma ya isa.

“Duk wanda ba a kira sunansa ba, ya koma kan benci har na iso sashensa,” ta ce. “Kada a sake shigowa da tsohon jeri. Na soke shi.”

Tsohon jeri. Ba Hajiya Rakiya ta soke ba. Ita.

Ta juyo ta ɗauki sabon shafi, wanda aka ninka gefensa sau da yawa har ya yi laushi, tawadar tsohon alƙalami a can ƙasa tana nuna inda ta fara rubuta alamar farko tun cikin dare. Ta ɗaga mic ɗin kusa da bakinta. “Na gaba, Larai Musa, kayan miya, rumfa ta biyu. Ki zo yanzu.” Murya ta amsa daga ɗakin, ta biyo ta, sannan ƙarar lasifikar ta yi ɗan tsalle ta mutu a gaban dandali.