Sun yi kuskure da ita

“Ki matsa baya. Ba ke za ki tsaya a gaba ba.”

Rabi’u ya turo Aisha da bayan yatsunsa biyu kacal, amma a tsakiyar kofar shiga gidan biki a Kano, kamar ya mari ta ne. Farantin baki da zinariya da ta rike ya karkace, takardar sunayen baki da ta nade rabin-rabi ta kusan zube. Mutanen da suke shigowa daga waje, masu takalman sheki da turaren oud, suka ga komai. Hajiya Binta na karkashin rumfar shiga tana kallon layin gaisuwa kamar mai lissafin kaya. Aisha ta yi shekara biyu tana bi da wannan gida cikin mutunci, tana kai sako, tana gyara rikici, tana biya da kanta idan an makara da abu. Yau, ranar auren ‘yar kanwar Mansur, Rabi’u ya daga murya ya ce, “Masu gida ne za su karbi mutane a nan. Ke ki tsaya can wajen ruwa.”

Aisha ba ta yi magana ba. Ta gyara takardar da ta yi laushi saboda yawan budewa da rufewa, ta mika farantin ga yarinya kusa da ita, sannan ta dawo ta tsaya gefen madaidaicin hanya, ba inda ya nuna mata ba, amma inda duk mai shigowa zai ratsa idan ya so zuwa dakin mata. Karamin motsi ne, amma ya sa wata tsohuwa mai hijabi ruwan toka ta tsaya ta tambaya, “’Yata, ina zan aje wannan akwatin kayan zaki?”

Kafin Rabi’u ya amsa, Aisha ta nuna da hannu. “A can karkashin inuwa, amma kar a dora kusa da genareta. Zafi zai taba cream.”

Tsohuwar ta juya kai ta kalli Rabi’u, sai ta bi umarnin Aisha. Wannan kadai ya sa kumatunsa suka matse.

Sai ya ƙara ɗora kansa. Ya kwace takardar sunayen daga hannunta. Alamar tsohon biro ta tsaya a gefen takardar, inda Aisha ta yi mata layi tun safe tana tsara dangin wane zai fara shigowa. Rabi’u ya daga takardar ya ce wa matasan kofar, “Daga yanzu ni zan kira sunaye. Duk wanda ya zo ya biyo ta hannuna. Kada ku rikice.”

Ya fara yin abin da ya fi ciwo: satar abin da ta gina tun kwanaki. Duk bako da ya shigo, sai ya kira shi da murya mai nauyin iko, “Mun shirya komai.” Idan wani ya ce, “Aisha ce ta aiko min location, ita ta ce in kawo wannan yanzu,” sai Rabi’u ya yi dariyar raini ya ce, “Eh, an yi amfani da ita ne. To yanzu mu ne a gaba.” A gaban kanne, kawaye, ’yan kasuwa daga Sabon Gari, maza masu rawani da matan da suka san yadda ake auna girman gida da yadda ake tsayar da mutane, ya mai da ita kamar wata yar aikin rana.

Hajiya Binta ta kara gishiri. Ta ce ba tare da kallon Aisha ba, “Yarinya idan ba a daure abu da igiya ba, sai ya wuce gona da iri. Ku kula.”

Maganar ta fadi a fili. Aisha ta ji wasu idanu sun sauka mata a wuya, a yatsan hannunta da har yanzu akwai bakin tawada daga lissafin safiya. Ta zura hannu cikin jakarta ta taba mabudin karamar kofa da ta maido jiya da dare bayan ta kulle dakin kayan lefe don kada yara su shiga. Ta maido mabudin ne ba tare da ta jira a gode mata ba. Yanzu wannan gida yana kokarin nuna kamar ba a taba ba ta amana ba.

Sai rikicin da ba a shirya masa ba ya faso kofar. Mutumin dako ya iso da manyan kwanduna uku na ruwan sanyi da abin sha, yana ihun, “Wa ya biya rabin? Wa zai turo ragowar yanzu? Sun ce ba za su sauke ba sai an cika.”

Rabi’u ya juya kamar wannan ma nasa ne. “Ku aje can, za mu duba.”

Mutumin ya matso, ya girgiza kai. “Ba za mu aje ba. Wanda ya yi mana transfer da safe ita ce ta ce a kawo da karfe biyu. Muna jira a cika.”

Aisha ta riga ta fitar da wayarta. “Ka bani lambar.”

“Ke?” Rabi’u ya katse ta da sauri. “Ba na son fitina a nan. Ki bar maza su yi magana.”

Aisha ta dago idonta gare shi karon farko. “Idan maza sun biya tun safe, da ba a tsayar da kaya a bakin kofar biki ba.”

Wannan ya zo a sanyi, ya sare. Baki biyu a layin gaisuwa suka juya gaba daya. Mutumin dako ya mika mata wayar sa. Ta bude manhajar kudi, ta nuna masa ragowar da ta tura daga asusun da ta tara domin gyaran gobe, sannan ta ce, “A sauke su. A bude guda daya a ajiye wajen maza, guda biyu can wajen mata. Kar a kuskura a sa kusa da kebul.”

Mutanen dako suka zura kwanduna cikin gida suna bin hannunta da idanu. Wani matashi daga cikin masu shigowa, wanda tun farko yana gefe da Rabi’u, ya kau da kafarsa daga layin Rabi’u ya bi bayan kwanduna domin ya taimaka inda Aisha ta nuna. Sai wani ya biyo. Sai wani. Kafafu suka canza hanya a fili. Kafadunsu suka juya daga inda Rabi’u ke tsaye zuwa inda Aisha take. Wani da ke dauke da microphone na mai sanarwa ya tsaya ya ce, “Yar uwa, a ina za mu saka stand din nan? A nan ko kusa da rumfar?”

Rabi’u ya bude baki, amma mutumin bai ko kalle shi ba.

“A can kadan, kada ya toshe shigowa,” Aisha ta ce.

Stand din ya sauka inda ta ce. Hanya ta bude. Masu zuwa suka fara tambayarta kai tsaye: ina dakin amarya, ina wajen alwala, wa zai karbi tsofaffi. Tana amsa su ba tare da hargagi ba, hannunta na motsawa a sarari. Rabi’u ya yi kokarin sake tsoma baki. “Ku tambaye ni—”

Amma wata mata daga bangaren ango, mai tsada a kaya har ba ta son kafarta ta taba ruwa, ta wuce gabansa ta tsaya a gaban Aisha. “Ke kika yi mana jadawalin lokacin shigowa ko? Mun biyo naka.”

“Eh,” Aisha ta ce.

“To mu na bukatar kujeru biyu ga tsofaffi a gaba yanzu.”

Aisha ta kira samari biyu da sunayensu. Suka amsa nan take. Daya ma ya karaso da gudu, ya bi umarni ba tare da ya jira Rabi’u ba. Rabi’u ya ji ikon yana zame masa a tsakiyar fili, ba ta hanyar magana ba, ta hanyar hanya da jiki.

Hajiya Binta ta lura. Ta matsa gaba daga karkashin rumfa, muryarta ta yi kaifi. “Aisha, ki tuna matsayin ki. Kar ki dauki kanki fiye da yadda aka sani. Bikin nan na dangi ne.”

Aisha ta juyo gare ta. “Na tuna. Shi ya sa ban bari abin sha ya tsaya a bakin kofar biki ba.”

Maganar ta yi shiru a ciki, amma tasirinta ya yi amo. Hajiya Binta ta dan ja mayafinta sama, alamar an same ta. Rabi’u ya yi hanzarin cafke microphone daga hannun saurayin da ke rike da shi. “Ni zan jagoranta. Ba a son ruɗani. Mu na jiran babban bako.”

Babban bako. Sunan da ya sa kowa ya daidaita tsayuwa. Ustaz Sadiq, kanin marigayi uban Mansur kuma mutumin da kowa ke jin nauyin bakinsa; shi ne ya dauki nauyin wani bangare na aure, shi ne kuma ya san gaskiyar yadda Aisha ta shiga wannan gida tun farko. Ba don soyayya ta boye ba, a’a. Mansur ya taba fita daga matsanancin bashi a trade dinsa saboda Aisha ta tsaya masa, ta yi lissafi, ta hada shi da mutane, ta hana shagonsa rushewa. Hakan ya sa dangantakarsu ta zama abin da kowa ya sani, amma kowa ke jira a ba shi suna a gaban dangi.

Yanzu, a wannan zagayen fili, tambayar ba ta cikin zuciya. Tana kan fili: idan Ustaz Sadiq ya iso, wa zai kira ya tsaya kusa da layin gida? Wa za a karba da suna? Wa za a ajiye can gefe kamar mai kawo gudummawa kawai?

Rabi’u ya gyara babbar riga, ya mike a tsakiyar hanya da takardar sunaye a hannu. Hajiya Binta ta tsaya kusa da shi kamar bangon da aka kafa. Mansur yana can daga nesa, tsakanin maza masu shigowa, fuskar sa a matse. Bai zo kusa ba. Yana kallon hanya daya tilo da motar Ustaz za ta shigo. Wannan rashin motsin nasa ma wata azaba ce; idan ya yi sauri ya nuna gefe, za su ce ya raina dattijo. Idan ya yi shiru, za su ci gaba da dukan Aisha da mutunci.

Genareta ya yi kara ya mutu na dan lokaci. Fitulun kofar suka yi kasake, suka dawo. A cikin wannan dakon numfashi, karar mota ta tsaya a bakin gidan. Kai-kai suka juya lokaci guda. Kowa ya yi wa kansa tsari: wa zai yi gaba, wa zai durkusa, wa zai mike.

Rabi’u ne ya fara gudun isa. Ya daga microphone. “Ga Ustaz Sadiq ya iso. Ku bude hanya. A nan—”

Aisha ta ga abu guda kafin kowa: envelope din takardun kudin kayan aure da Ustaz ke rikewa a hannu daya, da kuma yadda yake neman fuskar da ya yarda da ita, ba murya mafi karfi ba. Ta yi mataki daya zuwa gaba. Rabi’u ya kama hannunta a gwiwar hannu da sauri, yatsunsa suka matse. “Ki tsaya inda kika dace.”

A wannan karon, Aisha ba ta zare hannunta a boye ba. Ta daga murya yadda zagayen ya ji. “Ka cire hannunka.”

Mutane mafi kusa suka tsaya. Hannun Rabi’u ya yi nauyi a iska na dakika, sannan ya sake. Wannan shi ne fashewar farko; ya taba ta a gaban dangi, ta sa ya janye a gaban dangi.

Ustaz Sadiq ya sauko a hankali. Idonsa ya fara sauka kan Rabi’u mai microphone, ya wuce shi. Ya sauka kan Hajiya Binta, ya wuce ta. Ya tsaya kan Aisha, a tsaye ba durkushe ba, ba kuma a bayan kowa ba. “Aisha,” ya kira, a fili.

Rabi’u ya yi saurin saka baki cikin microphone. “Ustaz, ga layin gida a nan. Ita tana taimako ne kawai—”

“Kashe wannan.” Muryar Ustaz ba ta yi tsawa ba, amma ta datse shi. “Na ce kashe wannan.”

Saurayin sauti ya mikar da hannu ya dauke microphone daga hannun Rabi’u kamar ya karbe abin da bai kamata ya shiga hannunsa ba. Fuskarsa ta yi zafi cikin ido.

Ustaz Sadiq ya daga envelope din ya mika kai tsaye ga Aisha. “Takardun karbar baki da jerin wadanda za su zauna a gaba suna wajen wa?”

Aisha ta daga takardar rabin-nade daga hannunta. “A wajena.”

“Da kyau.” Sai ya juya kadan, ya fuskanci duka zagayen. Muryarsa ba ta bukatar microphone. “Duk wanda ya shigo yau, idan yana neman inda zai je ko wanda zai gaishe, ya bi ta hannun Aisha. Ita ce za ta tsaya a gaba tare da layin gida.”

Fuskokin da suka cika da tabbacin da ya yi wa Aisha ƙasa sun rikice lokaci guda. Rabi’u ya sake motsi kamar zai yi gyara. “Ustaz, ai—”

Ustaz ya katse shi ba tare da ya daga murya ba. “Kai ka tsaya baya. Ba kai ka tara wannan rana ba. Na san wanda ya yi waya, wanda ya biya gibin da kuka bari, wanda ya tsare mutuncin gidan nan lokacin da kuka yi sakaci.” Ya mika hannu ga Mansur. “Zo nan.”

Mansur ya iso cikin layin da aka bude masa. Kafafun mutanen da ke tsaye suka rabu, suna yi masa hanya zuwa inda Aisha ke. Ustaz ya kama hannun Mansur, ya sa shi ya tsaya a gefen Aisha, ba a gabanta ba, ba ita a bayansa ba. Sannan ya ce da sarari kamar hukunci da aka rubuta, “Daga yau, duk mai tambayar matsayin ta a gidan nan, ya kalli inda na tsayar da ita. A gaba. Da sunanta. Aisha.”

Hajiya Binta ta yi yunƙurin kare fuska. “Ai ba mu ce—”

“Ki rage magana.” Ustaz bai kalle ta ba. “Idan kuna son mutunci, ku koyi gane wanda ya rike muku shi.”

Wani daga masu shigowa ya karaso da kansa a kasa, ya mika gaisuwa ga Aisha kafin ya kai wa kowa. Sai wata mata ta mika mata akwatin kyauta. Sai wani dattijo ya tambaye ta inda zai zauna. Umarnin da Rabi’u ya yi yawo da shi tun dazun ya karye a fili; babu wanda ke sake jira daga bakinsa. Takardar sunaye da yake rike da ita ta sulale daga yatsunsa, ta bugu da gefen kujerar roba kafin ta fadi kasa. Bai sunkuya ya dauka nan take ba. Wannan tsayuwar sa ta rashin sanin abin yi ce ta fi komai tona masa asiri.

Aisha ta karbi envelope din, ta sa shi a karkashin takardarta. Sannan ta juya kai kadan ga saurayin sauti, ta ce, “A maida microphone wurin shiga. A bude hanya ta tsakiya. Baki masu zuwa su rika wucewa nan.”

Ta yi mataki daya zuwa inda aka ware layin gaba, ta tsaya. Hannuwan da tun dazun suke nuna mata gefe suka sauka. Hanyar da aka toshe mata da kalma da kafada ta sake budewa, kuma mutane suka fara ratsawa ta gefenta kamar wannan ne asalin tsarinta tun farko.

A karkashin gefen rumfa, inuwar tsakar gida ta zame a hankali tana komowa kan budadden hanyar nan, tana shafa wajen da aka sake bude wa mutane su ratsa ta gefen Aisha.