A nan ya biya kudin tarkonsa

Mai gadi ya daga hannu ya tare Aisha a bakin ƙofar baya, ya ajiye takardar umarni mai sa hannun Malam Rabi’u a gaban gilashin karɓa, ya ce, “Ke ba za ki wuce ba. An cire ki daga jerin shigar yau.”

Aisha ta tsaya cak da jakar fayil a hannu, ƙasan takalmanta cike da ƙurar hanya bayan ta sauko daga okada da gudu. A cikin jakar akwai rasit ɗin man fetur da ta naɗe rabin-naɗe sau da yawa, da kuma wayarta mai walƙiya da saƙonnin direba biyu da ba su daina shigowa ba. Motar baƙin Accra ta kusa isa. Idan ita ba ta karɓi takardun kaya ba a wannan ƙofar ta bayan rumbun trade, komai zai rikice, kuma abin kunya zai dawo kanta kamar kullum.

Hasken lanƙwasasshen falon gefe yana rawa da ƙarar janareta daga bayan ginin. Sadiq, matashin mai duba shigarwa, ya riƙe takardar da yatsa biyu kamar abin da zai ƙona, ya sake duban fuskar Aisha. “An ce sai kin jira ofis.”

“Kafin baƙi su iso?” Aisha ta tambaya a taƙaice.

Kafin Sadiq ya amsa, Malam Rabi’u ya bayyana daga gefen corridor ɗin, alkyabbarsa a goge, hularsa a daidaje, kamar wanda ya zo ya duba aikin da ya riga ya shirya ya gamu. A hannunsa akwai kofin shayi mai murfi, a ƙarƙashin hamatarsa kuma akwai wani brown envelope da ya yi busasshen sautin takarda lokacin da ya matsa shi. Ya tsaya nesa kaɗan don kowa ya ganshi.

“Eh, kafin su iso,” ya ce. “A yau ba a son kuskure. Mace ta tsaya a nan tana janyo ido ba daidai ba ne. Na gaya wa Hajiya Binta jiya cewa za mu gyara yadda ake tafiyar da wannan ƙofa.”

Sunan Hajiya Binta ya zo a fili ya buga kamar mari. Ita ce babbar mai kula da hannun jarin gidan kamfanin, kuma dangin Aisha sun san ta. Bikin auren ƙanwar Aisha na gab da zuwa; kalmar mutum mai matsayi tana isa ta yi wa gida daci. Rabi’u ya san hakan. Ya jefa kallon da ya bi fuskar Aisha zuwa ƙafafunta kamar yana lissafin abin da zai iya ɓata mata a lokaci ɗaya: aiki, mutunci, da bakin gida.

“Ba wai kawai jira ba,” ya ƙara da murya mai ɗaukar kunne. “Sadiq, cire katinta daga shigarwa na yau. Kar ta tsaya cikin layin karɓa. Ta koma gaba ta zauna, idan an buƙace ta za a kira ta.”

Wannan ya yi tsauri fiye da toshe hanya. Idan an cire katinta daga tsarin yau, ba ta da ikon karɓar kaya, ba ta da ikon sa hannun mika wa baƙi. Matsayinta zai zube nan take a gaban direbobi da ma’aikatan ɗauka. Sadiq ya yi jinkiri kaɗan, yatsansa na sama da mashin ɗin dubawa. Aisha ta ji nauyin gajiyar tsawon dare a kafaɗunta, lanƙwasar rigarta ta nuna ta yi aikin jiya ba tare da hutawa sosai ba. Amma fuskarta ba ta motsa ba.

“Da wane izini?” ta tambaya.

Rabi’u ya ɗaga takardar. “Da nawa. Ni nake kula da canjin shigar baya na wannan sati.”

Aisha ta miƙa hannu. “Bari na gani.”

Bai ba ta ba. Sai ya juya wa Sadiq. “Kar ka ba ta takarda. Ka aiwatar.”

Wannan shi ne motsin da ya yi yawa. Sadiq ya haɗiye yawu, ya duba allon ƙaramin mashin da ke gefen gilashi. “Malam, tsarin yana neman lambar canjin izini da sa hannun biyu. Akwai naka… amma—”

“Amma me?” Rabi’u ya katse shi.

Aisha ta zaro wayarta ba tare da hayaniya ba. “Buɗe cikakken rajista, ba takaitaccen shafi ba.” Ta juyo da allon zuwa Sadiq. “Ka shiga sashe na handoff. Ka duba wa’adin umarnin.”

Rabi’u ya yi dariyar da ba ta kai ido ba. “Ke za ki koya masa aiki?”

“Ka duba,” Aisha ta maimaita, ba tare da ta dube shi ba.

Sadiq ya matsa maɓalli. Allon ya sauya. Layi biyu suka fito a sarari: umarnin da Rabi’u ya kawo, da kuma sabon bayanin tsaro da aka saka da asuba. A ƙasan sabon bayanin akwai sa hannun Hajiya Binta da hatimin lokaci na 5:42 na safe. “Duk wani canjin shigar ƙofar baya a ranar karɓar baƙi daga waje,” in ji layin, “sai wanda yake da ikon mika baƙi da mai kula da archive room suka tabbatar. Idan sa hannu bai cika ba, umarni ya tsaya babu aiki.”

Sadiq ya ɗaga kai. “Malam… a nan an nuna mai kula da archive room ita ce Aisha. Sunan ki ne a nan.”

Kallon Rabi’u ya kaure da sauri. “Wannan tsohon tsari ne.”

Aisha ta buɗe wani saƙo a wayarta, ta miƙa shi kusa da gilashi. Ba dogon bayani ba ne, saƙon murya ne da aka juya rubutu daga Hajiya Binta: “Aisha ce za ta karɓi baƙin Accra ta ƙofar baya. Kada a sauya mata layi. Duk wanda ya sa hannu shi kaɗai ya dakata a bincika shi.” A ƙasa akwai tambarin kamfanin da lokacin shigarwa.

Busasshen envelope ɗin da ke ƙarƙashin hamatar Rabi’u ya murɗe da ƙarfi. Na farkon buɗaɗɗen lada ya fito a fili, ba a cikin tunani ba: umarnin da ya ɗaga don ya toshe ta ya nuna kansa a matsayin mara cikakken iko. A fuskar Sadiq, shakku ya koma tsari.

“Don Allah, Malam, katinka,” Sadiq ya ce, ya miƙa mashin ɗin zuwa gare shi.

Rabi’u ya yi wani ƙanƙanin motsi kamar bai ji ba. “Kai, ka sani ni waye?”

“Tsari ne,” Sadiq ya ce, amma wannan karon bai yi rauni ba. “Sabon umarni ya ce wanda ya kawo canji ba tare da cikakken sa hannu ba, sai an dakatar da izinin wucewa ta wannan ƙofa har sai an tantance.”

Aisha ta tsaya a inda take. Ba ta cika da magana ba, sai dai idonta ya koma takardar dake hannun mai gadi. Rabi’u ya cusa katinsa cikin mashin ɗin da ƙarfi kamar yana azabtar da ƙaramin abin. Mashin ya yi ƙaramar ƙara. Sai ya fitar da jan haske, ya nuna rubutu a sarari: IZININ ƘOFAR BAYA AN TSAIDA.

An ji hucin iska daga wani direban kaya a baya. Babu wanda ya yi magana. Sai ƙarar janareta da ƙaramar rurin fanfo daga corridor. Aisha ta ji wani sanyi mai kaifi ya sauka a cikinta. Ba farin ciki ba ne; daidaituwar abu ne yana komawa madaidaita.

Rabi’u ya matsa gaba. “Wannan kuskuren mashin ne. Bude min hanya. Baƙi na nan zuwa.”

Sadiq ya miƙe sosai. “Don Allah ku koma bayan tile ɗin juyawa, Malam. Ita ce aka ba izinin karɓa. Kai sai ka jira tantancewa.”

Maganar ta sauko masa kamar an fizgi kujera a ƙarƙashinsa. Aisha ta ga yadda hannun da ke riƙe da kofin shayi ya ɗan kakkarye. A nan ƙofar, ba magana ce kawai ta canja ba; jiki ya canja matsayi. Shi ne aka tsaya. Ita ce aka bari.

Ta ɗaga katinta. Sadiq ya karɓa, ya danna. Wannan karon allon ya yi kore, ya buga sunanta, sashe: handoff da archive. Mai gadi ya ja ƙaramin ƙofar gefe. “Ki wuce, Hajiya Aisha.”

Rabi’u ya karkata ya tare mata. “Ba za ta wuce da takardata ba. Ka karɓo min umarni na.”

Ya yi wannan motsi na ƙarshe ne da mummunan amincewa, kamar har yanzu ƙofar tana karkashin muryarsa. Shi ya sa tarkon ya kulle sosai. Sadiq ya tsaya. “Takardar tana cikin bincike yanzu.”

Aisha ta miƙa hannu kai tsaye. “Ka ba ni.”

Mai gadi ya ajiye takardar umarnin a gabanta. Ta buɗe ta. Takardar ta yi sautin ɗanyen murɗewar takarda a yatsunta. A saman akwai sa hannun Rabi’u. A ƙasa, inda ya kamata a sami na biyu, babu komai. Amma Sadiq ya tura mata sabon ƙaramin slip daga mashin: an buga gyaran iko, layi ɗaya mai kaifi, da sunanta a matsayin mai wucewa, sai kuma wani layi a ƙasa: mai gabatar da umarni mara cika sharadi—izini a dakatar.

Aisha ta ɗora slip ɗin a kan tsohuwar takardar, ta daidaita su gefe da gefe don rubutun ya fito a fili. Ta kalli Rabi’u sau ɗaya kawai.

“Ka ce kada a ba ni hanya sai da takarda,” ta ce. “Ga takardarka.”

Ta zura tarin takardun a hannunsa ta kan ƙaramin counter ɗin gilashi, ba da ƙarfi ba amma ba da wani zaɓi ba. A saman, sabon layin gyara ya fito fili a idanun kowa: IZININ MALAM RABI’U A TSAIDA A ƘOFAR BAYA HAR SAI AN TANTANCE UMARNIN DA YA GABATAR. Yatsunsa suka rufe kan takardun da gaggawa, amma ya makara; rubutun ya riga ya tsaya a fili. A daidai lokacin, mashin ya sake yin ƙara mai tsawo, ƙofar gefen da zai bi ta ciki ta ƙi buɗewa gare shi.

Kofin shayin da ya riƙe ya bugu da gefen ƙaramin rail ɗin saboda yadda ya ja baya da sauri. Murfin ya karkace. Siririn shayi ya zube a ƙasa kan tile ɗin juyawa, ya yi wani layi mai duhu, sannan ya fara bin gangaren ƙaramin ƙasan ƙofa yana komawa cikin layin da Rabi’u ya dawo baya. Aisha ta ɗauki fayil ɗinta, ta wuce ta ƙofar da aka buɗe mata, ta bar sawun zuben yana gudu baya zuwa wurinsa.