Layin ya watse dominta

“Ke, ke, ba a nan ba.” Mai buɗe ƙofar motar ya ɗaga hannu ya katse Aisha tun kafin takalminta su taɓa jan layin bakin harabar otel ɗin. Ya juya yatsarsa zuwa gefe, wajen inuwa kusa da sandar layi, inda direbobi da ‘yan ɗaukar kaya ke taruwa. “Ki tsaya can. Ana jiran baƙuwa ta farko.”

Aisha ta fito daga motar a hankali, ta daidaita gyalenta, ta ɗora jaka ƙarama a ƙirji. A gaban ƙofar gilashi, fitilu suna walƙiya a saman marmara, karar janareta na gauraya da hayaniyar motoci daga titin Kano. Ta ga Rabi ta iso a wata mota dabam, an riga an miƙa mata hannu, an buɗe ƙofa gaba ɗaya kamar amarya ce. Inna Talatu, kanwar mahaifin Mansur, har ta matsa gaba da murmushi mai nauyi tana cewa, “To, ita ce dai. Kada ku ɓata lokaci.”

Aisha ta tsaya inda aka nuna mata. Takalmin ta ya tsaya kusa da tabon zoben shayi da ya bushe a kan ƙaramin teburi na masu tsaro, gefen teburin cike da mukullai, alkaluma, da takardar buhu mai yin ƙara idan aka taɓa ta. Ta riƙe numfashinta. Wannan ba taron da ta zo kai tsaye daga gida ba ne. Ita ce ta taimaka wa Mansur ya shiryawa Alhaji Sani baƙi daga trade da logistics, ta kwana tana turawa mutane kuɗi ta waya, tana duba jadawali, tana gyara sunaye. Amma a lokacin karɓa, ana nuna mata wurin gefe kamar yar aikin da ta zo da kuskure.

Direban da ya kawo ta ya zaro jakarta daga baya ya nufi wani ƙaramin trolley. Wani yaro mai kaya ya tare shi. “Wannan ba ta VIP ba ce. Kayan can.” Ya nuna ƙarshen layin, kusa da wata kujera filastik mai karyayyen hannu.

Aisha ta kallesa kai tsaye. “Ka ajiye a inda na tsaya. Ba zan bi kaya zuwa baya ba.”

Muryarta ba ta tashi ba, amma yaron ya yi ɗan tsayawa kafin ya ajiye jakar a gefen ƙafarta. Wannan ƙaramar tsayawar ita ce ratar farko a cikin rainin. Sai dai Inna Talatu ta hangi abin, ta matso tana murza baki.

“Ke Aisha,” ta faɗa a fili, yadda kowa zai ji, “ki san gurbin ki. Idan ba a kira ki ba, ba a matsowa gaba. Rabi ce za a fara karɓa. Iyaye suna dubawa.”

Rabi ta fito da dogon lulluɓi mai tsada, ta ɗaga hannu ga dattawan Mansur kamar tuni ita ce aka zaɓa. Ta zo kusa da Aisha, ta rage murya amma ba da yawa ba. “Kin yi ƙoƙari sosai a baya, na sani. Amma akwai bambanci tsakanin wadda aka kawo saboda aiki da wadda aka kawo saboda matsayi.”

Wani ɗan’uwa na Mansur ya yi dariyar da ya yi saurin ɓoye ta da tari. Ma’aikatan bakin ƙofa suka karɓi saƙon nan take: su buɗe wa Rabi hanya, su toshe Aisha da girmamawar karya mai sanyi. Wata mata mai kula da baƙi ta ja sandar igiyar layi kaɗan, ta buɗe hanya zuwa Rabi, ta bar Aisha a wajen lankwasa.

Aisha ta zaro wayarta, ta kalli saƙon ƙarshe na Mansur: Ina sauka yanzu. Ki jira ni a gaba. Ta sake kallon gaba. A bayansa akwai Alhaji Sani, uban Mansur, yana sauka daga wata mota, rawaninsa ya yi haske ƙarƙashin fitilu. Idan ta yi shiru yanzu, rainin zai zama doka.

“Inna,” Aisha ta ce, tana kallon Talatu ba tare da sunkuyar da kai ba, “idan an kawo ni gefe ne saboda ba a san ni ba, ku ce haka. Amma kada a ce mini ba ni da gurbi alhali ɗanku ne ya ce in tsaya a gaba.”

Kalmar ta faɗi a fili fiye da yadda Talatu ta zata. Idanu suka motsa zuwa Aisha. Rabi ta matse labɓa. Amma Talatu maimakon ja da baya sai ta nuna sandar layin da hannunta. “Ko da wa ya ce, a yau akwai tsarinmu. Ke ki tsaya nan tukuna.”

Wani mai kula da bakin ƙofa, dogo mai riga baki, ya iso da karamin littafin rajista a hannu. Ya kalli Rabi, ya kalli Aisha, sannan ya juya kai tsaye zuwa Rabi da murya mai laushi. “Madam, idan za ki biyo nan—”

Sai idanunsa suka sauka kan fuskar Aisha gaba ɗaya. Wata alama ta gane ta fāɗo masa. Wataƙila hoton da aka aika masa ne, ko sunan da aka ja masa kunne akai. Kafadarsa ta sauka, littafin ya sauya hannu. Ya yi ɗan sunkuyawa zuwa gare ta. “Hajiya Aisha… afuwa. Ku zo ta nan, don Allah.” Ya janye jikinsa gaba ɗaya daga gaban Rabi ya fuskanci Aisha, hannunsa ya miƙe zuwa babbar hanya mai jan darduma.

Talatu ta tsaya cak kamar an ja mata numfashi. Rabi ta ce, “Hajiya wa?” da sauri, muryarta ta karye a ƙarshen kalmar.

Mai kula da ƙofar bai kalle ta ba. “An umurce mu mu karɓi Hajiya Aisha a gaba.” Ya ɗaga igiyar layin da kansa. “Ku wuce.”

Wannan sauyin ba ƙaramar magana ba ce. Wani mai ɗaukar kaya da ya ɗauki jakar Aisha ya dawo da ita daga ƙarshen layi ya kawo kusa da ƙafarta. Wani dattijo daga ɓangaren Mansur ya gyara zaman rawaninsa ya matsa gefe, yana ba ta fili. Hatta Alhaji Sani, wanda tuni ya nufi Rabi da murmushin gaisuwa na ladabi, ya dakata ya juya kallonsa gaba ɗaya zuwa Aisha.

A gefe guda, Rabi ta yi yunƙurin shiga sabuwar hanyar kafin Aisha ta motsa. “A’a, ni aka kira tun farko,” ta ce wa mai kula da ƙofar. “Ku tambayi Inna Talatu. Akwai jerin da aka tsara.”

“Jerinku ba nawa ba ne,” Aisha ta ce. Ta ɗauki jakarta daga hannun mai kaya ba tare da godiya mai yawa ba, ta takaita ta a hannunta. “Sun ce a karɓe ni a gaba. Ni zan bi.”

Ta yi taku ɗaya. Rabi ta sake matsawa ta toshe bakin hanyar da jikinta, murmushinta ya mutu. “Aisha, kada ki sa a wulaƙanta ki. Akwai manya a nan.”

“Ana yi ne tun dazun,” Aisha ta amsa.

Ƙofar gilashi ta sake buɗewa. Mansur ya fito daga ciki ba tare da hanzari mai yawa ba, amma da irin nutsewar da ke sa sauran maza su rage motsi. Ba ya yawan nuna abin da yake ji a fili; yau ma fuskarsa ta kasance a rufe. Amma idanunsa sun sauka kan sandar layin da aka janye, suka ga Rabi a gaba, Aisha a gefen lanƙwasa, Talatu tana ba da umarni. Ya tsaya inda yake, ya sa hannu ya karɓi mabuɗin ɗaki daga wani ma’aikaci da ya miƙa masa a makare, alamar an rikice a cikin shiri.

“Waye ya sauya inda aka tsaya?” ya tambaya.

Talatu ta yi saurin cewa, “Mansur, ba komai ba ne. Muna kawai karɓar baƙi yadda ya kamata. Rabi ta iso, wannan yarinyar kuma—”

“Wannan yarinyar?” Mansur ya maimaita, ba tare da ɗaga murya ba.

Kalmar ta sauka da nauyi. Talatu ta haɗiye saura.

Rabi ta ɗora murmushin da ya riga ya fara tsagewa. “Mansur, ka san dai abin da ake nufi. Ba za a iya haɗa komai a gaban iyaye ba—”

Mansur ya ɗaga hannu gare ta, ba don doke ta ba, sai don katse ta. Ya kalli mai kula da ƙofar. “Waye aka ce ku karɓa da farko?”

Mai kula da ƙofar ya daure, amma ya amsa. “An aiko mana sunan Hajiya Aisha, ranka ya daɗe. Amma…” Ya kalli Talatu na ɗan lokaci, “an ba mu wata hanya dabam a bakin hanya.”

“Na wa?” Mansur ya ce.

Babu wanda ya gaggauta amsawa. Takardar buhu a hannun Talatu ta yi ƙara lokacin da ta murɗa ta ba tare da sani ba. Daga cikin dattawa, Alhaji Sani ya daure fuska ya ce, “A ce gaskiya.”

Talatu ta yi ƙoƙarin murmushi. “Ni dai ina kare mutuncin gida ne. Tunda ba a fito fili ba—”

“A fito fili yanzu,” Aisha ta ce.

Ta juya ba ga Talatu ba, ga Mansur. “Ko dai a ce ni ba ni da gurbi a gabanka da na iyayenka, a mayar da ni baya. Ko kuma a daina sa ni tsaye a inuwa kamar baƙuwar da ta biyo mota.”

Wannan ne lokacin da aka kai rainin zuwa makura. Kowa yana ji. Ma’aikatan ƙofa suna tsaye da hannaye a jiki, direbobi sun rage motsin trolleys, hatta karar janareta ta yi kamar ta kusanto.

Mansur ya sauko mataki biyu zuwa bakin layin. Ya tsaya a gaban Rabi, ba tare da taɓa ta ba. “Ki matsa.”

Ta kalli shi kamar ba ta ji ba. “Mansur—”

“Ki matsa daga hanyar da ba taki ba ce.”

Launin fuskarta ya canza da sauri. Amma ta tsaya. Wannan tsayuwar ta jawo ƙaramin gumurzu: mai ɗaukar kaya da ke riƙe da trolley ya kasa sanin wa zai bi, mai kula da ƙofa ya ci gaba da ɗaga igiya a sama yana jiran umarni, Talatu ta motsa kamar za ta shiga tsakaninsu.

Sai Mansur ya juya ga ma’aikatan gaba ɗaya, muryarsa ta fita fili, mai tsabta kamar takardar da aka gyara layinta. “Ku saurara. Aisha ce za a fara karɓa. Aisha ce za a fara raka wa ciki. Duk wani buɗe ƙofa, ɗaukar kaya, da jagora daga nan, a kanta zai fara. Sannan sauran.”

An ga raunin a take. Hannun Rabi da ke rike da jaka mai tsada ya yi sanyi har ta kusan saketa. Talatu ta ce, “A’a, wannan ai—” amma babu wanda ya bi kalmarta. Mai kula da ƙofa ya sauke igiyar layi gaba ɗaya a gaban Aisha, ya mayar da ita a bayan Rabi. Wani ma’aikaci ya karɓi jakar Aisha da hannu biyu. Wani ya buɗe ƙofar gilashi faɗaɗe ba ga Rabi ba, ga Aisha. Trolley ɗin da aka tanada wa Rabi ya ja gefe da ƙara a tayarsa, ya dawo kan hanyar Aisha. Wannan shi ne yanke hukuncin a fili: hanya ta canza, kuma ba da magana kaɗai ba.

Rabi ta yi ƙoƙarin bi ta sabon buɗaɗɗen gurbi. Mai kula da ƙofa ya tsayar da ita da ladabi mai sanyi. “Don Allah ku dakata. An ce Hajiya Aisha da farko.”

“Ni kuma fa?” ta faɗa, cikin muryar da ta kusa zama kuka.

“Ku jira bayanta.”

A gaban iyaye. A gaban ma’aikata. A gaban direbobin da suke kallon komai ta madubin mota. Wannan “ku jira bayanta” ya fi mari zafi.

Aisha ba ta gaggauta shiga ba. Ta dubi Mansur. Yana tsaye gefe guda, ya bar mata fili ba tare da kama hannunta ba. Wannan ma wata magana ce a Kano: ba ya ɓoye abin da yake tabbatarwa, amma ba ya wuce iyakar da za ta zubar da mutuncinta ba.

“Ka ji ni yanzu?” ta tambaye shi a sarari.

“Na ji ki,” ya ce. “Kuma daga yau ba za a sake nuna miki wurin gefe ba idan ina tsaye.”

Talatu ta yi saurin cewa, “A gaban mutane fa?”

Aisha ta juyo gare ta, idanunta ba su yi zafi ba amma sun yi tsauri. “A gaban mutane aka nuna mini wurin gefe. A gaban mutane za a gyara.”

Ta miƙa wayarta ga mai ɗaukar kaya saboda ta daidaita gyalenta da hannu biyu. A gefen allon wayar saƙonnin kuɗi ta waya da jadawalin baƙi suna haske—duk aikin da ta yi ba tare da sunanta ya fito ba. Ta mayar da wayar aljihu. “Ku kai jakar zuwa ɗakin da aka tanada mini. Mabuɗin ya tabbata a hannuna, ba a hannun wani ba.”

Mansur ya kalli ma’aikacin da ke riƙe da mabuɗin ɗaki. “Ka ba ta.”

Ma’aikacin ya miƙa mabuɗin kai tsaye ga Aisha. Wannan ƙaramin ƙarfen da ya makara fitowa ya sauya hannunsa. Rabi ta ga shi. Talatu ta ga shi. Alhaji Sani ya ga shi kuma bai ce komai ba. Shiru nata ya fi goyon baya.

Aisha ta karɓi mabuɗin, ta juya ga Rabi da ta makale a bayan igiyar da aka mayar. “Idan za ki shigo, ki shigo kamar baƙuwa. Ba kamar wadda za ta tsaya min a hanya ba.”

Fuskar Rabi ta tsinke kamar zane da aka ja. Ta yi yunƙurin magana, amma babu gurbin da kalmarta za ta sauka. Hanyar da ta ɗauka ta zama a rufe da igiyar da ma’aikaci ya sake kafa wa. Ta rage mataki ɗaya baya, wannan ne karo na farko da ta bi umarnin wani a daren.

Mansur ya yi wa Aisha alamar hanya. Ta fara tafiya. A lokacin da ta taka kan dardumar bakin ƙofa, dattawan da ke kusa da hanyar suka matsa gefe kafin ta isa. Mai ɗaukar kaya ya biyo bayanta da jakarta. Mai kula da ƙofa yana gaba kaɗan, ya riƙe ƙofar a buɗe da jiki ɗaya a lanƙwashe zuwa gare ta. Aisha ta ji dumin fitilun ciki da sanyin iska daga na’urar sanyaya suna haɗuwa a fuskarta. Bayan ta yi taku biyu, Mansur ya zo daidai gefenta.

“Dakin ki yana hawa na uku,” ya ce a ƙasa. “Bayan kin huta, sai mu sauko tare.”

“Ba sai ka ɓoye ba kuma,” Aisha ta amsa.

“Ba na ɓoyewa.”

Ta gyara mabuɗin a tafin hannunta. “To ka tuna da haka.”

Suka juyo daga ƙofar cikin zuwa gefen saukar da fasinjoji inda wata mota ke shigowa sabuwa. Wani mai tsaron ƙofa a can ya kalli layin mutane, ya kalli Mansur, ya kalli Aisha da mabuɗi a hannunta. Sai ya juya da sauri, ya matsar da sandar hanya, ya buɗe sarari a gabansu. Mutanen da ke jiran sauka suka lanƙwasa layinsu a kewaye da Aisha yayin da aka raka ta gaba ɗaya zuwa ciki da farko.