Sunanta ya koma saman jerin

“Ki tashi daga nan.” Rabi ta riga ta ja farar katin suna daga kujerar gaban teburin manya kafin Aisha ta kai hannu. Ta dan danna katin a kan rigarta mai launin plum, ta ce da sautin da ya isa kunnen dattawa da bakin taro, “Wannan wajen na wacce za ta zauna kusa da Mansur ne, ba na mai kawo lemo ba.”

Takardar rasit da Aisha ta ninka rabin-rabi a cikin tafin hannunta ta kara murdawa. A dakin falon da aka bude zuwa farfajiyar gida a Kano, ana jin karar janareta daga baya, ana kuma jin sautin kofunan shayi ana saukewa a tray. Kafin ta maida numfashi, Hajiya Zulai ta gyara gyalenta ta kalli Aisha sama da kasa kamar kaya da ba a sa a inda ya dace ba. “Aisha, je ki duba shayin sama. Baki ga baki sun iso ba?”

Aisha ta kalli kujerar da aka dauke daga gabanta, ta kalli Rabi da ta riga ta zauna gefe da gefen Mansur kamar an daura ta a nan tun asali. Sai ta ajiye tray din da take rike da shi kan karamin teburin kusa da kofar shiga, ta sa katin da aka fizge a saman tray din a hankali, fili kowa ya gani, sannan ta ce, “Na gani.” Ba ta matsa zuwa kitchen ba. Ta tsaya a bakin kofar falon, ta bar katin suna a can kamar abin da aka yi da gangan, ba kuskure ba.

Wannan shi ne abin da ya fi ba Hajiya Zulai haushi. Idan Aisha ta yi kuka ko ta yi saurin biyayya, za a murde lamarin ya zama tarbiyya. Amma tsayuwar nan tata ta bar abin a bude. Wasu matan unguwa da suka zo gaisuwa suka rage murya. Wani kawu ya dago tabarau ya sake kallon tray din da katin ke kai. Aisha ba ta bukatar ta yi bayanin shekara biyu na zirga-zirga tsakaninta da shagon Mansur ba, kudin da ta tara masa lokacin da gobara ta cinye rabin kaya, ko sakonnin waya da danginsa suka sani suna ta shigowa da sunan shawara da lissafi. Iska ta riga ta cika da raini.

“Kin yi kamar ba ki fahimta ba ne?” Rabi ta mike kadan, ta daga yatsa zuwa bangaren masu aiki. “Ana bukatar mutane masu kai da kawowa yanzu. Bakin daga Zinder suna zuwa sama. Ki tsaya a can, ba nan ba.”

Aisha ta juya ta dauki jug din ruwa kamar za ta bi umarni. Da ta taka zuwa matattakalar da ke rabin hawa zuwa babban dakin sama, sai wani yaro ya yo kasa da gudu, ya kusa banko ta. Ta janye jikinta da sauri, takardar rasit ta yi karar takarda busasshiya a tafinta. A kan matattakalar an riga an shimfida igiyar layi da kujera biyu na gaba domin wadanda za su ratsa su fara shiga dakin taro na sama. Hajiya Zulai tana kasa tana daga hannu tana tura mata da ’yan uwa zuwa gaba, tana ce wa, “Ku wuce, ku wuce. Kada a cika wajen nan da marasa muhimmanci.”

Aisha ta tsaya can kasan matakala, jug din ruwa a hannu, kamar daya daga cikin kananan ’yan aiki da ake canja wa hanya. Wani dattijo mai alkyabba ya mika kofinsa ba tare da ya kalle ta ba; ya dauka ita ce mai hidima. Ta cika masa. Rabi kuma ta samu damar ketarewa ta cikin igiyar, ta taka har sama tana jujjuya mayafinta, tana karbar gaisuwa kamar an riga an yanke hukunci.

Sai Umar, mai kula da lissafin shagunan Mansur, ya fito daga kofar ofishin karamin zaure da ke gefen matakalar. Yana rike da wani fayil da kuma sabon jerin kujeru da aka buga, ana manne da allon bakin shiga dakin sama. Ya ga tray din kasa, ya ga katin suna a saman sa, ya ga Aisha tana tsaye da jug din ruwa. Fuskar tasa ta dan canza; ba ta fuskar tausayawa ba, ta mutumin da ya ga abin da zai haifar da cikas ga mika takardu idan aka ci gaba da karya tsarin da ya sani.

Ya sauko mataki biyu, ya ce, “Waye ya cire wannan?”

Rabi daga sama ta amsa da sauri, “Na gyara ne. Don kada a rude baki. Ka kai ta can ta taimaka.”

Umar bai dube ta ba. Ya dauki katin da Aisha ta ajiye, ya bude fayil dinsa, ya duba jerin sunayen da ke da tambarin kamfanin trade na gidan. Sunan da ke karkashin “wajen kusa da Alhaji Musa da Mansur” a rubuce yake: Aisha Bello. Na Rabi yana kasa, a layin ’yan uwa mata. Ya dauki alkalami, ya zana layi mai kauri a kan inda wani ya yi canji da hannu, sannan ya juya ga mai gadi da ke bakin matakalar. “Ka bude igiyar.”

Mutumin ya yi jinkiri saboda Hajiya Zulai tana nan. Umar ya sake cewa, da murya mai sanyi amma mai yanke hanya, “Ka bude. Wannan layi ba na kallo ba ne, na jerin zama ne.”

Igiyar ta zube gefe. Kafin Rabi ta sauko ta tare hanya, Umar ya juya jikinsa ya yi wa Aisha gefe da hannu. “Hajiya Aisha, ku wuce.” Jug din ruwa daga hannunta ya karba ya mika wa wani yaro. Sai ya tsaya a tsakanin Rabi da hanyar. Aisha ta taka ta wuce ta gabansa, ta haura matakala daya bayan daya, ba da sauri ba, ba da kunya ba. A saman karamin landing din rabin hawa, wasu mata biyu da suka tsaya suna jiran a basu izini suka matse jikinsu zuwa bango suka ba ta hanya. Wannan ne karo na farko dakin ya gyara idonsa a kanta.

Rabi ta biyo da sauri har gaban kofar dakin taron sama. “Umar, kar ka raina manya. Jerin zama yana iya canzawa. Hajiya ta ce—”

“Hajiya ba ta buga wannan ba,” in ji Umar. Ya manna sabon takardar jerin kujerun a allon bakin kofa da tef. Sunayen suna a sarari. Aisha ta ga nata a sama, kusa da na Mansur. Na Rabi na can gefe. Wannan ba zance ba ne yanzu; takarda ce a bangon da baki ke wucewa suna karantawa.

Dakin sama ya dan yi zafi saboda fitulun emergency da janareta ke ci. A tsakiyar teburin manya akwai tabon zoben shayi da ya huce ya bari a gilashin kariya, alamar an jima ana jiran fitowar wanda ya dace ya zauna. Kujerar kusa da Mansur tana nan babu kowa, katin Aisha a gabanta. Rabi ta riga ta kai gabanta kusa da kujerar, ta jingina tafin hannu a bayan kujera kamar mai tsaron hanya.

Mansur ya shigo daga kofar baya da Alhaji Musa da wasu dattawan kasuwa. Kamshin turaren sa da kura kadan daga waje suka shigo tare, kamar ya taso kai tsaye daga duba motoci a harabar shagon. Ganinsa ya sa muryoyi suka ragu, amma ba su mutu ba; mutane suna son su ga wace mace zai gani da farko a wannan rikicin da aka gina a kansa.

Rabi ta yi saurin murmushi ta gyara mayafinta. “Mansur, ka zo. Mun riga mun zauna. Aisha tana taimaka wa wajen hidima, za ta iya—”

“Ta iya me?” Mansur ya katse ta ba tare da hayaniya ba. Idonsa ya sauka kan allon jerin zama, ya sauka kan katin da ke gaban kujera, ya sauka kan Aisha tsaye kadan baya da kofar. Sannan ya ga hannun Rabi a bayan kujerar kamar tana da ikon hana kowa zama.

Hajiya Zulai ta shiga dakin tana huci da takun gaggawa. “Yanzu ba lokacin taurin kai ba ne. Baki suna kallo. Ka zaunar da wacce za ta ba mu fuska. Waccan ai ta san aikinta.”

Akwai dan motsi a gefen dattawa; ba su so a fallasa irin wannan magana a fili, amma an riga an yi. Rabi ta ji damar da aka bata, ta dora. Ta nuna Aisha kamar mai nunawa mai gadi kaya mara izini. “A cire ta daga nan. Ba ta cikin layin nan. A bar ta kasa.”

Sai dakin ya tsaya da irin tsayuwar da ke da nauyi, ba shiru na wasan kwaikwayo ba. Wani dattijo ya cire yatsunsa daga hancin kofin shayi. Wata mata ta daina nadawa yar karamar ledar gyada a hannu. Umar ya tsaya kusa da bango, fayil dinsa a kirji, kamar shaidu na takarda.

Mansur ya taka zuwa gaban kujerar ba tare da ya kalli Rabi ba. Ya dauki katin suna guda biyu. Da hannu daya ya daga katin “Rabi” daga inda wani ya kawo shi kusa da gaba, ya mayar da shi ƙasa zuwa kujerar gefen layin mata. Katin ya yi karar takarda a kan tebur yayin da ya sauka, karara. Da dayan hannun ya dauki katin “Aisha Bello” ya dora shi a gaban kujerar farko kusa da tasa, ya daidaita shi har rubutun ya fuskanci dakin. Sannan ya juya gaba daya ga mutanen dakin, murya tasa ta fita tsaf.

“Sunanta Aisha Bello. Ita ce za ta zauna a nan, kuma ita ce za ta fara hawa tare da ni zuwa gabatarwa. Duk wanda bai gane ba, ya sake karanta jerin.”

Wannan magana ba soyayya ba ce; umarni ce. Rabi ta yi yunkurin cewa wani abu, amma kofofin da ta bude wa kanta suka rufe a kanta nan take. Alhaji Musa ya dan kau da sanda gefe ya bude layi. Wani dattijo da ya zauna kusa ya janye kujera kadan don a samu wucewa. Hajiya Zulai ta bude baki, amma idanunta sun sauka kan allon jerin zama da aka manna da tambari, sannan kan katin da Mansur ya gyara da hannunsa. Murya ta makale.

Aisha ba ta yi gaggawar anfani da nasarar ba. Ta taka kai tsaye zuwa gaban teburin. Rabi ta tsaya can, a tsakiya, ba ta da inda za ta sa hannunta yanzu. Aisha ta dakata inci daya daga bayan kujerar, ta kalli Mansur, sannan ta kalli Rabi. “Kin ce wajen nan ba na mai kawo lemo ba ne.” Ta ja kujerar ta zauna a hankali har sautin kafafun kujerar ya sosa tayal. “Da kyau. To ki daina tsare masa.”

Wata karamar kara ta fito daga bakin wani saurayi da ya hadiye dariyarsa da sauri. Amma abin da ya fi zafi shi ne yadda babu wanda ya taimaka wa Rabi ta ci gaba da tsayawa a can. Mutane suka fara karanta sabon tsari da jikinsu: masu shigowa suna gaisawa da Aisha kafin su juya zuwa Mansur; wata matar dattijo ta mika mata farantin dabino na girmamawa; mai daukar hoton gidan ya daga kyamara sannan ya sauke ta ya jira ta zauna daidai kafin ya matsa. Rabi ta koma ta tsaya gefen kujerar da aka mayar mata, amma har wajen nan ta same shi ya ragu, domin wata yar’uwa ta riga ta ajiye jaka a kansa ta dauke ta cikin gaggawa tana neman afuwa.

Rabi ta sake kokarin kare fuska. “Mansur, wannan ya yi yawa. A gaban baki kana so ka kunyata ni saboda—”

“Saboda me?” Aisha ta dago kai daga kujerarta, ba tare da daga murya ba. Ta mika hannu zuwa ga Umar. “Ka ba ni jerin.”

Umar ya kawo takardar. Aisha ta karba, ta daga ta kadan yadda layi na sama ya bayyana ga na kusa. “Na biya kudin ajiyar dakin nan a ranar da asusun shago ya makale. Na tattara sunayen baki daga wayar Mansur zuwa wayata. Na aika sakon gayyata ga rabin wadanda ke nan. Idan akwai mai son ya ce ni ’yar hidima ce kawai, ya fadi a rubuce, a gaban tambarin da ke sama.”

Kalmar “a rubuce” ta yi wa Rabi illa fiye da zagi. Saboda ga nan takarda, ga tambari, ga mutanen da suka san trade din gidan ba ya tafiya da baki kawai. Hannun Rabi ya sauka daga iska. Ta juya ga Hajiya Zulai domin tallafi, amma tsohuwar ta riga ta tsane shiga cikakken rauni. Ta gyara mayafinta kawai ta ce da murya maras karfi, “A zauna a ci gaba.”

Ikon da Rabi ta kwasa tun farkon yamma ya zube ne a fili. Ba a kore ta daga dakin ba, amma an fi wannan muni: an cire mata ikon umarni. Da ta yi wa wata yarinya ishara ta kawo mata ruwa, yarinyar ta fara kallon Aisha kafin ta motsa. Da ta ce a bude hanya, mutanen da ke bakin kofar suka tsaya suna jiran daga wane gefe Aisha za ta bi. Fuskar Rabi ta yi tsami kamar shayin da ya dade ya huce.

Mansur ya dan karkata kusa da Aisha, ba da sirri ba amma cikin isashen kusanci da yake canza karatun dakin. “Tashi,” ya ce mata a hankali. “Lokacin gabatarwa ya yi.”

Rabi ta sake hura rai ta mika hannu zuwa layin gaban matakala, kamar za ta karbe abin da ya kubuce mata. “Ni zan fara wucewa. Ai ni—”

“A tsaya.” Wannan karon Aisha ce ta yi magana, tana mikewa tsaye. Ta ajiye jerin sunayen a gaban kujerarta, ta gyara mayafinta da hannu daya, sannan ta kalli Rabi kai tsaye. “An karanta. An ga inda kowa zai zauna. Yanzu kuma za a ga wace ce za ta fara wucewa.”

Ta juya ba tare da jiran amsa ba. Mansur ya dauki gefe yana barin mata cikakkiyar hanya zuwa kofar. Wannan ya fi kowace kalma nauyi: namijin da ake kallo ya janye jikinsa domin ta fara, ba wai ya ja ta a baya ba. A kofar dakin sama zuwa karamin landing din da ke raba hawa, fitilar wuta ta yi rawa saboda janareta ya dan yi kasa. Matakan sun yi kunkuntar da dole ne a bi daya-baya.

Aisha ta kai hannunta kan sandar bakin matakalar, yatsunta suna kan sanyi mai karfi na bakin karfe. Ta taka matakin farko zuwa sama. A rabin landing din ta dan tsaya, hannunta na nan a kan sandar, sannan ta ci gaba da motsi gaba. A bayanta, sawun takalma a kan mataki suka tsaya cak, suka bari sarari ya bude mata ba tare da an sake gaya musu ba.