An karbi kudinsa nan take
Malam Bashir ya daka tafin hannunsa a kan karfen abin jan kaya, ya sa tayar ta kulle a bakin layin karɓa. “Kar a motsa ko kwali ɗaya,” ya faɗa da ƙarfi, yana daga takardar bincike mai alamun ja. “Aisha ce ta kasa cika sharadi.”
Aisha ta tsaya a gefen pallet ɗin sukari da man girki, kafadunta sun yi nauyi da taurin ƙarshen shif. A bayan ta, janareta na rawa da ƙara kamar tsohon wanda ake tilastawa numfashi, fitilar bay ɗin tana ɗan kyallawa saboda wutar da ke cin karo da ita. Direbobin keken ɗaukar kaya biyu sun tsaya, hannu a kan sandunan su. Sadiq, wanda ke lissafin shigar kaya, ya sauke wayarsa daga kunne ba tare da ya ce komai ba. A irin wannan lokaci ne ake ɓata mutunci cikin sauƙi a Kano; ba sai ka yi ihu ba, kawai a dakatar da kaya a idon jama’a.
Malam Bashir ya matsa takardar kusa da fuskarta. Takardar tana bushewa a hannunsa da irin sautin takarda mai kaifi idan an murɗe ta da gaggawa. A saman takardar an yi alamar bincike da alkalami ja a wuraren da ba su cikin tsarin da ake bi a bay ɗin karɓa. Ya saba da wannan salon: a ware wani layi, a cusa wani sabon sharadi a lokacin miƙa kaya, sannan a ɗaura laifi a kan wanda yake ƙasa. “Ki sa hannu a nan,” ya ce. “Ke kika karɓi kaya ba tare da cikakken dubawa ba. Idan wani abu ya ɓace, alhaki ya hau kanki.”
Aisha ta kalli wurin sa hannun, ba fuskarshi ba. Wannan takarda ce iri ɗaya da ta taɓa binne ta a rayuwa ta baya, ranar da aka kore ta daga wannan trade yard ɗin saboda kayan da ba ta taɓa sakin su ba aka ɗora mata. Tsohon zafin ya ratsa ta ne ba a zuciya kawai ba; ya zo a cikin ƙafafunta, a cikin yatsunta da suka tuna sanyi da kunyar ranar. A can ta yi gardama, ta yi kuka, ta yi bayanin abin da ya faru. Babu wanda ya saurara. A yau ba ta zo da kuka ba.
“Sharadin da ka saka ba ya cikin rajistar safiya,” ta ce a hankali.
“Yanzu ni ne rajistar,” in ji shi, yana janye makullin ƙaramin ƙofar fita daga aljihunsa ya nunawa masu tura kaya. “Usman! Ka rufe side exit. Ba komai zai fita sai ta sa hannu.”
Mai gadi Usman ya dubi Aisha sannan ya dubi Bashir. Ya bi umarni, ya juya makullin ƙaramar ƙofar gefen bay. Karfen ya yi ƙarar kullewa. Wannan shi ne abu na farko da ya yi wa kowa bayyane: Bashir ba wai yana faɗa ne kawai ba; ya karɓe mata ikon fitar da kaya da hanyar aiki a gaban kowa.
Aisha ta ja numfashi ɗaya. “Kaya na Hajiya Rabi ne. Za a yi jinkiri a kasuwa.”
“Ki gaya mata ke kika tsaya,” Bashir ya ce. Ya juyo ga Sadiq. “Cire sunanta daga active roster na wannan hannun-ɗaukar. Daga yanzu ni zan kammala.”
Sadiq ya yi jinkiri na sakan ɗaya, ya danna allon wayar rajista. Sunan Aisha ya bace daga jerin buɗaɗɗen miƙa kaya a ƙaramin allon da ke rataye kusa da fitila mai ɗauke da tabon yatsu da tsoffin gogewa. Wani ɗan ma’aikaci ya matsa gefe, kamar an ture iska ta canza wajen tsayuwa. Aisha ta ji zafin wulakanci ya bugi ƙirji. Ba saboda ta rasa aiki a lokacin ba; saboda an ƙi ƙwarewarta a bayyane, an mayar da ita yarinya da za a sa hannu a gaban maza masu aiki.
Bashir ya zare wata takarda daga ƙarƙashin clipboard. “Ga order na sake-saki. Idan kina son a buɗe hanya, ki sa hannu a matsayin wanda ya karɓi kaya da alhakin kowane ragi. Idan ba haka ba, ni zan sa hannu amma zan rubuta kin ƙi dubawa.”
Nan ya yi matsa guda ɗaya da ya yi yawa. Takardar da ya fito da ita ba takardar zargi kaɗai ba ce; takardar sakin kaya ce, mai layi biyu na sa hannu. A saman layi na farko an rubuta mai ba da umarnin sallama. A ƙasa akwai mai karɓa. Ya ɗaura sabon sharaɗin a baki, amma takardar kanta tana da dokarta: duk wanda ya ba da umarnin fitarwa bayan an kulle hanyar dubawa, shi ne ke ɗaukar alhakin rashin cikar bincike. Wannan ka’idar ta shigo ne bayan gobarar da ta taɓa faruwa a shekarar baya. A rayuwa ta baya, Aisha ta tuna wannan ne da dare, bayan an riga an lalace ta. Yanzu ta gane shi nan take da ta ga lambar fom ɗin a ƙasan dama.
Ta ɗaga ido gare shi karon farko. “Ka ce kai za ka sa hannu?”
“Eh. Amma sai na rubuta kin hana aiki. Ki san dai wanene shugaban nan.”
Ya miƙa mata alkalami da fuskar nasara. Aisha ta karɓi takardar, ta karanta layukan biyu cikin sauri. Ta ji Sadiq ya yi ƙaramin tari a bayanta, irin tari na wanda ya gane abu amma bai san ko ya shiga ba. Bashir ya ga shiru nata a matsayin tsoro. Ya ƙara kusantowa, muryarsa ta yi kauri. “Ki sa hannu a matsayin mai karɓa. Ko kuma ni na sa hannu a matsayin mai bayar da umarni kuma a rubuce ki zama mai ƙin bin doka. Duka biyun sun ishe ni.”
Aisha ta mayar masa da alkalamin ba tare da ta taba wurin sa hannu nata ba. “Ka sa naka,” ta ce.
Ya yi murmushi kaɗan, irin murmushin mutumin da ya yi zaton ya tura wanda yake ƙasa bango. Ya rubuta sunansa da hannu mai fadi a layin umarni, ya zazzaga sa hannun da yake son a gani. Sannan ya yi alamar bincike a akwatin da ke cewa: “A saki kaya duk da jinkirin cikakken dubawa saboda umarnin mai kula da bay.” Yana nufin ya juya ma’anar zuwa irin ikon da ya ke so. Amma alamar can ce ke kulle shi: idan umarni daga mai kula ya tsallake dubawar ƙarshe, alhaki ya narke daga mai karɓa ya dawo kan wanda ya tura. Ya dora yatsarsa kan layin Aisha. “Yanzu ke kuma.”
Aisha ta ɗaga takardar sama kadan kada ya sake riƙe gefenta. “Ba zan sa hannu a matsayin mai karɓa ba. Ka riga ka buɗe sakin kaya da sunanka.”
Bashir ya miƙa hannu ya fisge checklist ɗin ja daga clipboard ya buga a kanta. “To a nan ki sa hannu kin ƙi. In ba haka ba, zan tura rahoto yanzu.” Ya zaci ya sake buɗe mata wani tarko. Bai lura ba cewa a lokacin da ya sanya hannu a takardar saki, ya riga ya canza wanda doka ta kallo.
Aisha ta ɗauki checklist ɗin, ta rubuta sunanta a inda ya ce ta rubuta ƙin amincewa—amma ba a wurin da ya ke son ta ɗauki alhaki ba. Ta sa rubutu a gefen bayanin: “An hana dubawar ƙarshe da kulle side exit bisa umarnin Malam Bashir; kaya a ƙarƙashin takardar saki mai sa hannunsa.” Ta jawo layi ƙarƙashin lambar fom. Rubutun nata ya yi daidai, ba a girgiza ba. Wannan ne lada na farko da ya bayyana a idon kowa: ba ta fashe ba, ba ta roƙa ba; ta sa abin da ya yi ya zama rubuce a kan takardarsa.
Sadiq ya matsa kusa. “Lambar fom ɗin nan…” ya faɗa a hankali.
“Ka tsaya a wajenka,” Bashir ya tsawata masa. Amma ya riga ya danna takardar a kansa. Domin Sadiq shi ne wanda ke aika hoton rajista ga masu kaya da manyan masu kaya idan an samu tsaiko. Ya ga lambar, ya ga akwatin da Bashir ya yi wa alama. Idonsa ya ɗan canza.
Wayar Aisha ta yi rawar gajeren sauti a aljihunta, sautin kuɗin tura kaya da aka tambaya. Sunan Hajiya Rabi ya hasko. Aisha ba ta ɗaga ba. Ta san Hajiya Rabi tana da dalili fiye da kaya; matar ta taɓa gaya mata a fili a cikin gidan su cewa, “Aiki ba ya son ruɗu. Idan kin tsaya da mutuncinki, ba zan tsaya a gefe ba.” Hakan bai sa ta zama kawar Aisha ba. Amma a Kano, idan tsohuwa mai kuɗi ta san gidanku da sunan mahaifiyarku, hakan ba abu ne mara nauyi ba.
Aisha ta buɗe wayar, ta buga lambar Hajiya Rabi kawai ta ɗaga ta kusa da kunnenta. “Hajiya, a bay ɗin karɓa muke. An kulle side exit. An sa takardar saki da suna.” Ta juya takardar domin kyamarar wayar ta kama sa hannun. “Ina buƙatar ku kira yanzu.”
Ba ta ƙara magana ba. Ta katse. Ta miƙa takardar saki ga Sadiq. “Kai ne mai rajista. Ka tura wannan ga Hajiya da kuma ofishin karɓa.”
Bashir ya yi gaba ya kwace amma ya makara; Sadiq ya riga ya ɗauki hoton. “Na tura,” ya ce, muryarsa ba ta da ƙarfi amma ba ta ja da baya ba.
Fitilar ta yi ƙiftawa sau biyu, janareta ya yi ƙaramin tari. Wajen ya yi tsit ba saboda tsoro kawai ba, sai saboda kowa ya koma kallon takarda maimakon fuska. An canja cibiyar iko daga murya zuwa rubutu.
Babu minti uku sai Hajiya Rabi ta shigo ta hanyar dandalin karɓa, ba da gudu ba amma da saurin da ya sa mayafinta ya dan kaɗa. Ta tsaya a nisan da ya dace da matsayinta; ba ta cusa kanta cikin maza ba, amma idonta ya ratsa su duka. A hannunta akwai wayar da ke haske, a bayanta ƙaramin yaro mai kawo saƙo yana rike da jakar takardu. “Wa ya kulle kayana?” ta tambaya.
Bashir ya ɗan gyara murya. “Hajiya, ma’aikaciyar nan ta ƙi bin—”
“Takarda,” Hajiya ta ce. Ba ta nemi bayaninsa ba. Sadiq ya miƙa mata hoton da ke kan wayarsa; ta buƙaci asalin. Aisha ta mika mata. Hajiya ta duba akwatin da aka yi wa alama, ta duba sa hannun Bashir, ta duba rubutun Aisha a gefen checklist. Sai ta miƙa wa Usman mai gadi. “Ka buɗe side exit.”
Bashir ya matsa. “Ba za a iya ba har sai—”
“Ka dakata.” Muryarta ba ta tashi ba, amma ta sare tashiwar tasa. Ta juya wa Usman. “Kai mai tsaro ne, ba mai bin baki marar tushe ba. Wane takarda ya fi ƙarfi: ihu ko sa hannu?”
Usman ya karɓi asalin takardar saki, ya karanta sunan Bashir a layin umarni, ya ga akwatin da aka cika. Hannunsa ya sauka daga katakon sanda zuwa maɓallin ƙofar. Wannan shi ne sakamakon da ya kulle komai: ba wai an yarda da Aisha ba; an gano wanda takarda ta daure.
Bashir ya yi yunƙurin komawa baya. “An yi kuskure wajen checkmark. Za a gyara.”
Hajiya Rabi ta dubi Sadiq. “Ka kawo hatimin ofishin karɓa.”
Sadiq ya juya ya dawo da ƙaramin hatimi da tawada. Aisha ta ɗauki takardar daga hannun Usman kafin Bashir ya sake tabawa. Ta nuna layin da ya ke neman gyara. “A nan ne.” Muryarta ta yi sanyi kamar karfen ƙofar da aka bari cikin inuwa. “A sa alama cewa umarnin fitowa daga gare shi ya bi ta hanyar gaggawa, ba daga mai karɓa ba.”
Hajiya Rabi ta kalli rubutun, ta amsa da “Da kyau.” Ta jawo alamar bincike daga layin da Bashir ya so ya yi amfani da shi don danne Aisha, ta mayar da ita zuwa akwatin da ke tabbatar da nauyin umarni ya rataya a kan mai kula. Ta sa sa hannunta a matsayin mai kaya mai karɓar gyara. Sannan ta miƙa takardar ga Aisha, ba ga Bashir ba.
Aisha ta juya kai tsaye zuwa Usman. “Ka karɓi takardar da aka gyara. Ka buɗe ƙofa ga pallets ɗin Hajiya Rabi. Kuma daga wannan lokaci, umarnin Malam Bashir a wannan handoff ɗin ya tsaya sai ofishi ya sake tantance shi.” Ta miƙa takardar saki a hannunsa kamar ana mayar da wuka ga mai shari’a, ba ga wanda ya yi barazana ba.
Usman ya karɓa, ya dubi sa hannun Hajiya da na Bashir a takarda ɗaya, sannan ya zare ƙaramin kati daga igiyar wuyansa ya matsa kusa da terminal ɗin gefen ƙofa. Ya cire sunan Bashir daga ikon buɗe handoff lane na wannan shif, ya saka na ofishin karɓa a madadinsa. Karamin allon ya yi ƙyalli, ya nuna an hana shi izini. A lokaci guda, ya juya makullin side exit. Kofar ta sake da ƙaramin ƙarfe mai sanyi. Direbobin keken ɗaukar kaya suka motsa ba tare da jiran ƙarin magana ba. Pallet na farko ya ratsa gefen Bashir, ya tilasta masa ja da baya domin kada tayar ta buga sawunsa.
Bashir ya ce, “Wannan ba zai tsaya haka ba.”
Aisha ba ta kalle shi ba. Ta ɗauki checklist ɗin ja da takardar saki mai gyaran alama, ta wuce gefen receiving bay zuwa ƙaramar ƙofar da aka buɗe. A wajen, ƙura ta babur ta kwanta a bakin siminti, kuma a kan ƙaramin benci na ƙarfe akwai tsohon tabon kofin shayi da ya yi zobe mai duhu. Ta tsaya can bugun numfashi ɗaya kacal, ta daidaita takardar a hannunta. Alamar binciken da aka juya da sa hannun Bashir a ƙasa suka zauna a takardar kamar haƙori da ya cije mai shi. Sai ta miƙa asalin umarnin ga Usman a gefen side exit, inda rubutun gyaran da aka yi da sabuwar alama da sa hannun suka kulle Bashir a wajen ikon ƙofar.