Ɗakin ya jira ni
Maryam ta ɗaga tukunyar miya daga kan ƙaramin gas ɗin da ya kusa mutuwa, ta rufe kwanon shinkafar da murfi, sannan ta yi saurin goge tabon kunu da ya zube a tiles ɗin ɗakin girki kafin Hajiya Binta ta sake cewa, “Kin gama kuwa? Ki tafi kafin su dawo. Ba kyau yarinya ta kwana nan kamar ba ta da gida.”
Akwatin abincin da Maryam ta zo da shi tun la’asar yana gefe, ya yi sanyi, mai ya daskare a saman wake. Ta shigo ne don ta taimaka wa Rabi ta shirya taron da za a yi bayan Magariba a gidan, kamar kullum. Idan ana da baƙi, idan famfon ruwa ya ƙi, idan ƙaramin yaro ya yi amai, idan wutar lantarki ta yanke kuma janareta ya ƙi tashi, to Maryam ake kira. Amma idan mutane suka ci suka ƙoshi, sai a tuna mata cewa ita ba ta cikin gidan nan.
Rabi ta shigo da hayaniyar wayarta a hannu, hasken allo na kwance a tafin hannunta. “Maryam, ki kai wannan tray ɗin sama. Kuma ki ɗauki laifin jinkirin naan ɗin idan Anti Laila ta tambaya. Ki ce ke kika makara daga campus.”
Maryam ta ɗauki tray ɗin ba tare da ta kalli fuskarta ba. “To.”
Sadiq, ɗan Hajiya Binta, yana tsaye a ƙofar falo yana gyara igiyar janareta da hannu mai mai. Ya ga yadda Rabi ta miƙa laifin kamar takardar bashi. Ya kuma ga Maryam tana ɗauka kamar ba ta da ikon ƙin karɓa. Da ta sauko, tafin hannunta ya yi ja saboda zafin tray, sai ya matsa kaɗan daga ƙofar ya ce a hankali, “Ki ajiye akwatin abincinki a cikin firiji tukuna. Kada ya lalace.”
Abin ya yi ƙanƙanta, amma ya sa Maryam ta ɗan tsaya. A cikin gidan nan, ana barin ta ta shigo ne don ta gyara wani abu; ba don a tanadi mata wani wuri ba. Ta buɗe firijin, ta sa akwatin abincin can ƙasa kusa da jug ɗin ruwa, ta rufe. Kafin ta juya, Hajiya Binta ta ce daga falo, “Kar ki saba. Daga baya sai a ce kin maida kanki ‘yar gida.”
Maryam ta sake rufe bakinta. A Kano, a tsakanin campus da gidajen mutane masu hali kaɗan fiye da kai, akwai irin kalmomin da ake jefawa cikin murmushi. Ba sa dukan jiki. Su ne ke koya maka ka tsaya a bakin ƙofa.
Bayan Isha’i, lokacin da baƙi suka watse, ita ce ta tattara faranti. Ita ce ta lullube ƙaramar Aisha da bargo a kan kujera saboda yarinyar ta yi barci tana jiran mahaifiyarta. Ita ce ta share tulin shinkafar da wani ɗan yaro ya zubar, ta kuma sake haɗa wayar Rabi da caja saboda batiri ya mutu amma ana buƙatar a tura kuɗin mobile money ga mai kawo kayan zaki. Hajiya Binta ta yi ta faɗa wa kowa cewa, “Allah ya saka, yarinyar nan tana da hannu.” Amma lokacin da agogo ya wuce goma, sai ta kalli Maryam da irin kallon da ake yi wa mai aiki da ya wuce lokacin sa.
“Yanzu ki tafi. Masu gadi za su rufe ƙofa.”
Maryam ta fito waje da jakarta da katin motar campus mai gefen roba da ya tsufa. A hanya babu motar haya kusa; ƙananan mashina suna ta ƙetarewa da sauri. Ruwan dare da ya taɓa sauka ya bar datti a kan titi. Ta ɗaga wayarta, hasken allo ya haska tafin hannunta. Uwar gidanta a lodge ta turo saƙo: idan ba ta biya ragowar kuɗin ɗaki ba kafin gobe, za a ba wata ɗaliba gadon.
Maryam ta haɗiye abin da ke maƙale a wuya. Kullum tana kare wa kowa fuska, amma babu wanda yake rufe mata dare.
Washegari da safe ta je campus, daga lecture zuwa ƙaramin wajen trade da take yi kusa da ƙofar makaranta—sayar da hijabai, pin da ƙananan turare ga ‘yan mata. Rabi ta zo can da iska a gaban kowa, ta ce an manta file ɗin da za a kai ofishin makaranta a gidan Hajiya Binta, sai Maryam ta tsaya ta rufe mata rumfar ta gudu ta ɗauko. Da Maryam ta dawo, rana ta yi zafi, ɗaya daga cikin hijaban nata ya ɓace. Rabi ta ce kawai, “Ai kin san idan ba ke ba, wa zai yi sauri?”
Da yamma, Maryam ta sake zuwa gidan. Janareta ya yi tari ya mutu. Ruwa ya kusa ƙarewa a tanki. Hajiya Binta na cikin damuwa saboda ‘yan uwan mijinta za su zo washegari. Rabi tana ta ba da umarni daga kan kujera, tana gyaran dogon gelenta don wani engagement a unguwa. “Maryam, ki kira mai gyara. Maryam, ki ciro kayan wanki. Maryam, ki duba Aisha.”
Aisha ce ta ceci Maryam daga fashewa. Yarinyar ta zo ta kama gefen rigarta, tana rawar sanyi saboda zazzabi ya taso. Maryam ta ɗaga ta zuwa jikinta, ta dora hannunta a goshinta. “Zafi sosai.”
“Ki ba ta paracetamol,” Rabi ta faɗa ba tare da kallon yaron ba. “Ni zan makara.”
“Ta ci wani abu ne?”
Rabi ta yi tsaki. “Maryam, don Allah. Ki yi abin da ya kamata.”
Abin da ya kamata. Kamar dai ita kaɗai ce ke san abin da ya kamata idan rai ko mutunci ya taso. Maryam ta dafa wa yarinyar ruwan shayi kaɗan, ta sa mata magani, ta zauna da ita har bayan Sallar Isha’i. Wutar NEPA ta dawo na ɗan lokaci, sannan ta sake tafiya. Janareta bai tashi ba. Gidan ya shiga duhu mai ɗan amo daga unguwa da masallaci mai nisa.
A lokacin ne Sadiq ya dawo daga shagon kayan lantarki, gumi a wuyansa, ya tarar da Maryam a kan tabarma a corridor, Aisha a jikinta tana nishi. Kusa da ita akwai akwatin abincinta na sanyi daga jiya da ba ta kai ga ci ba, yanzu ma bai buɗe ba.
“Har yanzu ba ki tafi ba?” ya tambaya, amma ba kamar Hajiya Binta ba. Tambayar sa ta tsaya ne a kan yarinyar da ke jikinta da kuma duhun da ke kewaye da su.
“Ta yi zazzabi. Na ji tsoron in tafi in bar ta.”
Ya durƙusa ya taɓa goshin Aisha. Fuskar sa ta canza. “Wannan ba ɗan zafi ba ne.”
“Na kira Rabi. Bata ɗauka ba.”
Sadiq ya miƙa hannu. “Ki ba ni wayar.” Ya kira sau uku, ya katse. Sannan ya ɗauki maɓallin motarsa. “Mu je clinic.”
Maryam ta tashi da Aisha a jiki. Da suka isa ƙofar gida, Hajiya Binta ta fito daga ɗakinta, mayafi a kanta, fuskarta ta cika da tambaya. “A wannan dare? Maryam ce za ta fita da kai?”
“Saboda Aisha,” Sadiq ya ce. Bai ɗaga murya ba, amma ya rufe ƙofar magana. “Ta yi zazzabi.”
Hajiya Binta ta ɗan ja numfashi, ta kalli Maryam kamar za ta tuna mata iyaka. Sai ta ga yarinyar a jikinta tana karkarwa. Ta matsa gefe.
A clinic ɗin unguwa, Maryam ce ta riƙe Aisha lokacin da nurse ta sa allura. Maryam ce ta shafa bayan yarinyar lokacin da ta yi amai a gefen kujera. Sadiq ya biya kuɗi, ya je ya ɗauko magunguna. Da suka fito, dare ya yi tsanani, mashina sun ragu, iska tana ɗauke da ƙurar Kano da ɗan sanyi.
“Lodgenki ya yi nisa yanzu,” Sadiq ya ce, yana duban lokacin. “Masu gadi ma sun rufe.” Ya yi shiru na ɗan lokaci, kamar yana auna abin da zai biyo baya idan ya furta. Sannan ya ce, “Ki shigo ciki. Ki kwana a ɗakin baƙi. Da safe sai ki tafi.”
Maryam ta tsaya a bakin ƙofar gidan kamar an saka mata wani sabon suna da ba ta yarda ta taɓa ba. Ba a gode mata daga waje ba. Ba a ce ta jira a corridor ba. An buɗe mata hanya zuwa ciki. Wannan ƙaramin abu ne, amma ya ɗaga wani nauyi daga kirjinta da ta manta da shi. Ta yi shiru kawai, ta ce, “To.”
A ɗakin baƙin, ya kunna ƙaramar fitila mai batir saboda wuta bata dawo ba. Ya ajiye gilashin ruwa da maganin Aisha a kan teburi. “Ki kulle idan kina so.” Ya ajiye maɓallin a gefen ƙofa ya fita.
Da safe, Rabi ta dawo da turarenta mai nauyi da hancin raini. Ta tarar da Maryam tana wanke zanen da Aisha ta bata da amai. Fuskar ta ta yi tsami. “Har kin kwana?”
“Halarcin ne saboda Aisha,” Hajiya Binta ta ce daga bayan su, amma muryarta ba ta da daɗi. Ba ta so a riƙa maida abu al’ada.
Rabi ta ɗauki wannan nan take. Daga ranar, duk lokacin da Maryam ta zo, sai ta riƙa murza wannan ƙofa. “Kar ki sake shiga sama.” “Ki jira a veranda.” “Idan kin makara, ki kama mashina; kar a ce kin saba da gidajen mutane.” A gaban wasu ma ta taɓa cire ledar Maryam daga kujera ta ajiye ƙasa, wai kada ta toshe wuri ga baƙi. Hajiya Binta ba ta yi mata dariya ba, amma ba ta hana ba. A irin gidaje, abu yana zama doka idan babu wanda ya katse shi.
Ranar Juma’a da yamma ne komai ya matsa. Hajiya Binta ta samu saƙon cewa ƙanwarta za ta kawo wata baƙuwa daga Zinder ta kwana, saboda daurin auren washegari. Dole a ba ta ɗakin baƙi. Rabi ta yi saurin juyawa ta kalli Maryam, kamar ta samu hujjar da ta dade tana jira. “Kin ji ko? Daga yau babu zaman jira a nan. Ko da ya yi dare, ki san hanya.”
Maryam na tsaye da jakar hijab dinta, ta zo ne kai kayan da aka ba ta a ɗinke da kuma duban Aisha, wadda tari bai sake ba. Ta ji kalmomin suna shiga jikinta a hankali, masu zafi fiye da tsawa. Ba ta roƙa ba. Ta ce kawai, “Na ji.”
Sai Aisha ta fara tari mai tsanani a cikin ɗaki, tana neman iska. Kowa ya firgita. Hajiya Binta ta tashi, amma ta rikice. Rabi ta tsaya kawai tana cewa, “Kawo ruwa.” Maryam ta riga ta nufi ɗakin. Ta ɗaga yarinyar, ta ga numfashinta na sauti. Inhaler ɗin da clinic ta rubuta ya ɓoye a wani ƙaramin jaka tare da receipts.
“Inhaler ɗinta ina?”
Rabi ta zazzaro ido. “Ban sani ba.”
Maryam ta buɗe drawer, ta ɗaga pillow, ta lalubo ƙarƙashin akwatin takardu. Ba komai. Sadiq ya shigo daga waje a daidai lokacin, yana ɗauke da karamar jakar spare parts. Ya ga Aisha na ta faman ƙoƙarin jan numfashi. Ya saki abin hannunsa ƙasa.
“Jakar magunguna,” Maryam ta ce da sauri. “An ɓoye ta.”
Rabi ta yi gardama, “Ba ni na—”
“Ki nemi uzuri daga baya,” Maryam ta katse ta karo na farko. Ta miƙa Aisha ga Hajiya Binta, ta durƙusa, ta jawo wata ledar kayan engagement daga ƙarƙashin kujera. A ciki ne inhaler ɗin yake, ya makale da lipstick da mirror. Ta zare shi, ta sa wa Aisha.
Numfashin yarinyar ya fara dawowa a hankali. Hajiya Binta ta zauna kamar ƙafafunta sun ɗauke. Rabi ta buɗe baki, amma babu abin da ya fito.
Sadiq ya kalli inhaler ɗin, sannan ya kalli ledar. Daga nan ya juya ya nufi ɗakin baƙi. A can, ya ɗauko ƙaramin key da ake ratayawa a ƙusa kusa da kalanda. Ya dawo yana riƙe da shi a bayyane. Wannan karon bai bar abu a inuwa ba.
“Daga yau,” ya ce, muryarsa a tsaye kamar ƙofa da aka kulle daga ciki, “maɓallin ɗakin nan zai kasance wajen Maryam.”
Hajiya Binta ta ɗago kai. “Sadiq.”
“Na ce wajen Maryam.” Ya dubi Rabi, ba da haushi ba, da daidaitaccen wulakanci mai tsabta. “Ke ba za ki sake motsa kayan ɗakin baƙi ba. Kuma kada ki sake ɓoye maganin yaro cikin kayan kwalliyarki.” Ya miƙa maɓallin ga Maryam. “Idan dare ya yi, ko akwai aiki, ko akwai rashin lafiya, ba za ki tsaya a veranda kina jiran a yanke miki hukunci ba. Ki shigo.”
Ƙofar ɗakin baƙi tana buɗe rabin baki. An canza zanen gado; a fili yake ba wai saboda baƙuwar Zinder ba kaɗai ba. A gefen gado akwai ƙaramin teburi, jug ɗin ruwa cike, cajar waya a naɗe, har da akwatin abincinta na jiya an ɗauko daga firiji an ajiye a can gefe. Ba a yi abin cikin hayaniya ba. An yi shi ne kamar ana gyaran wuri da ake sa ran mai shi zai dawo.
Maryam ta kalli maɓallin a hannunsa. Gefensa ya goge kamar na yawan amfani. Ta tuna duk dararen da ta taɓa tsaya a ƙofar gidaje, a compound, a bakin lodge, tana jiran a ba ta izinin zama kamar ba ta yi gajiya ba. Wannan karon, idan ta ƙi ɗauka, za ta koma ga tsohon doka. Idan ta ɗauka, akwai idanu, akwai magana, akwai nauyin da zai sauka kan wasu. Amma Aisha na numfashi a hankali a bayanta. Hajiya Binta ba ta sake cewa ta tafi ba. Rabi ta rasa wurin ɗora idonta.
Maryam ta miƙa hannu ta karɓi maɓallin. “To,” ta ce a sarari, ba kamar umarni take karɓa ba; kamar iyaka take sanya wa kanta. Ta ɗauki jakarta, ta taka zuwa ƙofar da aka buɗe. Ta tsaya daidai a doorframe na ɗan numfashi ɗaya, sannan ta shiga ciki da kanta.
Ta rataye jakarta a ƙugiya, ta sa maɓallin a kan teburi, ta cire takalmanta. Daga nan ta ja ƙofar kaɗan zuwa cikin da zai bar ta a bude amma a riƙe. Ta taka zuwa gefen gadon da aka tanada mata.
A gefen gadon, ƙarƙashin hasken fitilar da aka bari a kunne, bargo ya ninke tsaf yana jira a shimfiɗe, yalwar zanen sa a kwance laf a inda zai sauka.