An biya kudin rainin nan take

Malam Bako ya danna takardar binciken kaya a kan teburin duba kaya har kofin shayin da ya yi sanyi ya bar zobe a gefen takardar, sannan ya ɗaga murya ya ce, “Aisha, sa hannu nan. Motar ba za ta tsaya tana cin lokaci ba.” A bakin rumfar karɓar kaya ta Kano, keken ɗaukar kaya sun yi layi, ma’aikata uku na kallon ƙofofin bayan mota, Rabi mai rajista na tsaye da littafinta a hannu. Bako ya nuna alamar ƙarshe da alkalamin sa mai tsohon tabon tawada a jiki, ya ƙara da cewa, “Idan akwai ɓata, a kanka za a ɗora. Kin karɓa a gaban kowa.”

Aisha ta karɓi takardar ba tare da sauri ba. Zafin rana ya gauraya da ƙaran janareta daga ɗakin gefe, wani hasken buta a korido yana kaɗawa da sautin wutar da ba ta da natsuwa. A ƙasan takardar akwai jerin kwalaye goma sha biyu, amma an riga an yi alamar tik a huɗu daga cikin akwatinan da ya kamata a bude a gani kafin a tabbatar. A layin iko kuma an rubuta lambar fitowar kaya ta Bako, ba layin karɓa nata ba. Wannan ba kuskure ba ne. Wannan tarko ne: a sa ta sa hannu kafin ƙofofi su buɗe, idan an sami rata, ta zama ita ce ta ci asara a takarda.

Kawu Sani, tsohon mai tura pallet wanda yake ɗan uwan mahaifin Aisha ta fuskar uwa, ya dan matsa kusa da layin amma bai yi magana ba. A irin wannan wuri, mutunci yakan ɓaci cikin minti ɗaya ya bazu har gida kafin magariba. Bako ya san haka. Shi ya sa ya zaɓi wannan safiyar Juma’a, lokacin da kowa ke son ya gama kafin sallar rana, lokacin da magana ta fi tsada fiye da kaya.

Aisha ta ɗaga idonta daga takardar zuwa ga hatimin kullen ƙofar bayan mota. Har yanzu gubar hatimi ba a yanke ba. Ta ga lambarsa ta dace da abin da ke jikin fam ɗin mota, amma ba ta dace da alamar tik da aka riga aka yi a takardar ba. Ta ninke rabin takardar a hankali kamar wadda take gyara kusurwa kawai, ta ɓoye layin da zai sa hannu. “Malam,” ta ce cikin sanyi, “zan duba hatimi da lambar bay da farko.”

Bako ya yi murmushin da bai kai ido ba. “Bay ɗin nan nawa ne tun safe. Ni na fitar da kaya daga can. Kada ki koya mini trade.” Ya juya ga masu keke. “Ku matsa kusa. Da zarar ta sa hannu, a buɗe a sauke.” Wannan shi ne turawarsa ta biyu, a gaban kowa, kamar ya riga ya yanke hukunci. Amma Aisha ta ga abin da ya yi masa rauni tun kafin ya sani: idan ya nace a buɗe yanzu, alamar da ya riga ya saka za ta fito fili da abin da ke cikin mota bai fito ba tukuna.

Rabi ta miƙe daga inda take, ta ɗan gyara mayafinta, ta ce, “Takardar ta fara ne da rajista, ba da ihu ba.” Muryarta ba ta da ƙarfi amma tana da nauyi irin na ofis; wanda bai ji ba ya kan samu matsala daga baya. Bako ya sharɓe ta da ido. “Ki rubuta kawai. Na ce a sa hannu.” Aisha ba ta amsa masa ba. Ta jawo takardar kusa da haske. A gefen layin ƙarshe an rubuta da baƙin alkalami mai kauri: “An duba, an cika.” Amma hatimi yana nan a ƙofa. Wannan shi ne ƙaramar rami da ta fara buɗewa a ƙarƙashin takonsa.

“Buɗe ƙofar gefe!” Bako ya yi umarni da kansa, kamar ya gaji da tsayar da mutane. Wani yaro mai aiki ya kai wuƙa ya yanke gubar hatimi. Karfen ƙofa ya yi ƙarar ja mai kauri, ya buɗe da ƙamshin robar ɗaurewa da ƙurar hanya. Akwatinan farko guda uku sun fito da tambarin ja; na huɗu kuma yana da tambarin shuɗi daban. A kan takardar da ke hannun Aisha, akwatinan tambarin ja huɗu ne aka riga aka yi musu tik a matsayin waɗanda an gani an tabbatar.

Aisha ta ɗora yatsa a takardar, sannan ta nuna cikin motar. “Akwati na huɗu ba wannan ba ne.” Ba ta faɗi da ƙarfi ba, amma kowa ya ji saboda ƙarar keken da ake turawa ta tsaya a lokaci guda. Wani ma’aikaci ya sake kallon cikin mota, sai ya ce a hankali, “Tambari bai yi ɗaya ba.” Bako ya yi gaggawar takawa zuwa ƙofar mota. “Ku ci gaba da saukewa. Kuskuren ɗaure kaya ne kawai.”

Aisha ta buɗe takardar gaba ɗaya yanzu. A bayyane aka ga alamun tik ɗin da aka yi tun farko, masu kaurin tawada iri ɗaya da rubutun “an duba, an cika.” Ta juya takardar zuwa ga Rabi ba tare da ta saki hannunta gaba ɗaya ba. “Ki karanta layin iko.” Rabi ta karɓa, idonta ya sauka kai tsaye kan saman shafin. “Layin iko: Bay B-17, fitowar kaya ƙarƙashin Malam Bako Musa. Karɓa kafin buɗe kofa ba ta hannun Aisha ba.” Sai ta sauke ido ƙasa. “An riga an yi alamar tabbatar da wasu akwatinai kafin a warware hatimi.”

Wannan karatun ne ya sare umarnin Bako daga gindinsa. Masu tura pallet da ke gab da ɗora kaya suka tsaya da hannayensu a kan madogara. Daya daga cikinsu ya kalli Bako, ba kamar mai tambaya ba, kamar mai jiran sabon umarni daga wanda ya fi shi iko. Bako ya yi ƙoƙarin komawa da ƙarfi cikin murya. “Na ce ku sauke. Wannan lane dina ne.”

“Ba lane dinka ba ne idan ka tabbatar da abin da bai buɗe ba,” in ji Rabi. Ta danna littafin rajista a ƙirjinta. “Lambar bay da layin iko suna nan. Idan an matsa kaya daga nan yanzu, rajista ta tsaya a kanki.” Wani gajeren shiru mai kaifi ya ratsa wajen; ba shiru na tunani ba, na aiki da ya makale. Keken farko ya tsaya rabin tura, karfen sa ya yi ƙara mai tsami. Bako ya juya ga Aisha, wannan karon ba da raini kaɗai ba, har da hanzarin mutumin da ƙasa ta fara zamewa daga ƙarƙashinsa.

“Ki sa hannu a gyara sai mu wuce,” ya ce. “Kar ki sa ni kira ofis.” Ya miƙa mata alƙalami kamar yana yi mata alheri. Aisha ta kalli wannan alƙalamin, tsohon tabon tawadarsa ya shiga cikin roba kamar ciwo da ya daɗe bai warke ba. Ta tuna rasitin kuɗin wayar mahaifiyarta da ke rabin ninkewa a aljihunta, taƙaitacciyar hujjar cewa albashinta ba ya kai ɓata ɗaya. Ta san me yake so: ta shiga rabon laifi domin ya fita da tsabta.

Sai dai Bako ya yi ƙarin kuskure ɗaya. Ya juya ga masu aiki ya ce, “Ku ɗauki kaya zuwa ciki yanzu-yanzu. Idan ta ƙi sa hannu, ni zan ba da izini.” Wannan furucin nasa ne ya fasa komai. Domin izini a wannan takarda yana da suna, lamba, da bay. Idan ya sake ikirarin ba da izini bayan an gano alamun tik na bogi kafin buɗe ƙofa, ya ɗaura kansa a kan takardarsa da kansa.

Aisha ta ɗauki alƙalamin daga hannunsa, ba domin ta bi shi ba. Ta matsa zuwa ƙaramin teburin bincike da ke gefen rumfar, inda zoben shayi mai sanyi ya riga ya bushe a saman itacen. Ta zare takardar zuwa wurin da haske ya fi bayyana. Da layi madaidaici ta soke alamun tik huɗun da aka yi tun farko, ba ta goge ba, ta mayar da su a bayyane. Sannan ta yi sabbin alamomi a wuraren da suka dace: “ba a buɗe ba,” “tambari bai yi daidai ba,” “a dakatar da fitowa.” Kowane motsin hannunta yana jin kamar ƙugiya tana shiga tsokar wani.

“Mika min littafin kira,” ta ce wa Rabi.

Rabi ta mika mata ƙaramin littafin da ke ɗauke da lambobin iko. Aisha ta danna lambar ofishin rijista na cikin gida, ta kunna lasifikar ƙaramar wayar teburin saboda irin waɗannan kira dole ne su kasance a ji. “Ni ce Aisha daga B-17,” ta ce. “Ina dawo da takardar karɓa saboda an yi alamar tabbatarwa kafin buɗe hatimi. A dakatar da fitowar wannan layi har sai mai kula da sashen sama ya zo ya karɓa daga hannu na.”

Muryar daga wayar ba ta yi yawa ba, amma kalmomin sun fito da tsabta: “A saka tsaya. Kada a motsa komai. A ɗora lambar daskarewa a layin.” Rabi ta riga ta buɗe littafinta. Ta rubuta lambar daskarewar da aka faɗa, ta maimaita ta da baki. Kawu Sani ya ja keken farko baya daga bakin ƙofar mota ba tare da wani cece-kuce ba. Wannan ne farkon karya ta zahiri: kaya da Bako ya so su shiga ciki sun tsaya a bakin rana, kuma umarninsa ya daina motsa ƙafa.

Bako ya taka zuwa teburin da sauri. “Ki ba ni takardar nan.” Ya miƙa hannu kamar zai fizge ta. Aisha ta ɗaga takardar kaɗan, ba nesa ba, nisan da ya nuna ba ta gudu, amma ba zai taɓa ba. “Kai ne ka ce a gama nan take,” ta ce. “Ga ta nan. Amma za ta wuce ta hanyar da ta dace.” Ta juya takardar, ta kai ta gare shi a kwance a kan tebur, ba a hannunsa kai tsaye ba. A saman shafin, sabbin alamomin da ta saka suna tsaye a saman tsoffin na bogi kamar tsinken wuka a tsohon tabo. A ƙasa kuma ta rubuta layi ɗaya: “An mayar da iko ga rijista; fitowar layin B-17 ta tsaya.”

Ya tsaya yana kallon abin da ya gina da hannunsa ya koma ƙulle masa hanya. A can bakin mota, ɗaya daga cikin ma’aikatan ya cire igiyar pallet daga kafaɗarsa ya ajiye a ƙasa; wani kuma ya juya keken sa gefe daga layin B-17 zuwa wata mota daban. Canjin bai buƙaci ihu ba. Wuri ne ya ƙi amincewa da shi. Wannan shi ne irin wulakancin da ya fi cizo a Kano: ba a kore ka da zagi ba, kawai aikin ya daina biyayya gare ka.

“Rabi,” Aisha ta ce, idonta na kan takardar, “ki shigar da canjin ikon karɓa. A cire sunansa daga layin nan sai mai kula ya sake warewa.” Rabi ta ɗaga hatimin rajista ta danna shi a kusurwar shafin, kusa da inda Bako ya rubuta “an duba, an cika.” Jan tawada ya fito a fili kamar hukunci. Aisha ta jawo takardar gaba ɗaya zuwa tsakiyar teburin bincike, inda haske ya fi karanta komai. Da yatsa biyu ta daidaita gefenta, ta juya shafin zuwa wajen da alamun tik ɗin da ta gyara suka fuskanci sama, sannan ta tura shi kaɗan zuwa gaban kujerar da Bako yake tsaye a bayanta.

A kan teburin bincike, takardar nan ta yaudara ta zauna cikin zoben shayin da ya bushe, alamun tik ɗin da aka juya suna bayyane: na bogi a ƙasa, na gyara a sama, layin “fitowar layin B-17 ta tsaya” a ƙarshe.