Sai da hannuna aikin ya tafi

Motar uku ta buga ƙaho a jere har karar ta gauraye da ƙarar janareta, Bashir kuma ya tura hannun Rabi daga allon tura kaya ya ce, “Ki tsaya gefe. Ni zan jagoranci wannan juyin.” Farin alli ya riga ya yi ƙura a yatsun Rabi, akwai tsohon tabon alƙalami a gefen littafin kaya da ta kamo tun da safe, amma Bashir ya fizge littafin ya jingina shi a ƙarƙashin hamatarsa kamar duk abin da ke yawo a wannan layin nasa ne.

A bakin rumfunan kasuwar Dawanau da ke jiran kaya, direbobi suna sauka daga motoci suna duba wayoyinsu, ana ta zubo saƙonnin ƙorafi. Wani ɗan’uwa daga gidan Malam Sani ya kira sau biyu tun kafin rana ta yi zafi sosai; idan wannan juyi ya tsaya, ba kuɗi kaɗai za a rasa ba, za a lalata fuskar gidan a gaban ‘yan kasuwa. Rabi ta miƙa hannu zuwa maɓallan manyan motoci da ke rataye a kan kabad ɗin ƙarfe kusa da hanyar fita. Bashir ya riga ya ɗebo zoben maɓallan ya sa a aljihunsa.

“Ka ba ni maɓallin mota shida da rediyo,” in ji ta a taƙaice.

Ya yi murmushin da ya fi kama da tsokana. “Ai ke yanzu kina rubuta shigowa ne kawai. Aikin tura kaya ya fi ƙarfin ki.”

Wani matashi mai suna Ado da ke ɗora kaya ya juya ya kalli Rabi, sai ya ɗan ja bakinsa. Ya san ƙaryar da Bashir yake yi, amma ya tsaya ne inda iska ta fi aminci. Rabi ta ɗauki takardar kuɗin mai da aka ninke aka buɗe sau da yawa daga saman tebur, ta buɗe ta duba layin lambobin mota, ta sake ninkewa. “Mota ta biyu ba za ta bi ta Zoo Road ba,” ta faɗa tana kallon allon. “An cike can.”

Bashir bai ma dube ta ba. Ya rubuta lambar motar a kuskure, ya tura motar da ake jira a Sabon Gari zuwa unguwar da babu wanda ya nema. Direban ya yi ƙararrawa da baki, “Wallahi ni ba zan je can ba. An biya ni kasuwa uku, ba wasa ba.”

“Je ka yi yadda aka ce!” Bashir ya ɗaga murya, yana son a ji ikonsa fiye da yadda ake ganin rashin saninsa.

Rabi ta matsa kusa da allon. “Ka dubi saƙon Kande daga shago na Bompai. Ta ce su na jiran buhuna goma, ba katuna ba.” Ta nuna wayar da saƙon ya bayyana a kai. Bashir ya dunkule fuska, ya tura wayar gefe da yatsa kamar ƙananan yara ake gyara wa rashin kunya.

“Kin cika magana a gaban maza,” ya ce. “Ki bar ni da aikina.”

Kalmar ta faɗi ne da ƙarfi sosai har masu ɗora kaya biyu suka saurara. Wannan ba batun aiki kaɗai ba ne. A irin wannan wurin, idan namiji ya raina ki a fili, gobe maganar za ta shiga har cikin gidan ku. Za a fara cewa ba ki iya tsayawa da kanki ba, daga nan a ce ba ki da hurumin zama a wurin ma. Rabi ba ta yi ja da baya ba. Ta ja kujerar gaban allon ɗan kaɗan, amma Bashir ya sa ƙafarsa a gabanta.

Wayar Bashir ta sake ƙara. Ya ɗaga da sauri, ya sauya murya zuwa ta ladabi. “Na’am, Hajiya… eh, komai yana tafiya.” Ya juya baya ga layin motoci, yana ƙarya cikin nutsuwa alhali direbobi uku suna ta zagi saboda jinkiri. Rabi ta ga Ado ya ɗora buhunan gero kan motar da ba ta dace ba. Idan ta fita, za a biya sau biyu wajen mayar da kaya.

Ta ɗaga murya ba tare da motsin fuska ba. “Ado, sauke wannan. Motar nan ta Gwarzo ce, ba ta shagon Bompai ba.”

Ado ya tsaya da buhu a kafaɗarsa. Ya kalli Bashir, ya kalli Rabi. Bashir ya rufe wayar, ya yi tsalle ya nufi wurinsu. “Wa ya ba ki izinin bayar da umarni?”

“Kuskurenka zai ci mana mai da lokaci,” Rabi ta ce. “Ko dai ka gyara yanzu, ko ka biya daga aljihunka.”

Wannan ne farkon sauyin da ya fito fili. Direban motar ya sauko, ya ce, “Ni kam zan jira wadda ta san hanya.” Bai faɗi suna ba, amma duka suka fahimta. Bashir ya ji. Fuskar sa ta yi tsami. Ya ja Rabi daga gefen rediyon hannu da ke kan teburin roba ya mayar da shi gabansa.

Sai wutar NEPA ta ɗan dauke, janareta ya yi wani irin gunji mai kaifi, sai hasken ofishin ƙaramin dispatch ya yi rawa a kan madubin ƙarfen lif ɗin tsohon ginin a baya. A cikin wannan ɗan walƙiya, Rabi ta hango kanta a madubin mai datti da yatsun mutane suka goge suka bar tabo. Ba ta tsaya kallon kanta ba. Ta matsa kai tsaye.

“Ka ba ni rediyon,” ta ce.

“Ki taba in gani.”

Ya faɗi haka ne da murya mai nauyin aron iko, yana jingine a kujera kamar kofa ce shi da kansa. Amma a waje, ƙaho ya sake kaure. Wani direba ya yi ihu cewa shagon Accra line zai rufe idan ba a motsa mota yanzu ba. Wani kuma ya nuna agogo. Kowane minti yana ƙone kuɗi.

Rabi ta miƙa hannu, ta ɗauki rediyon daga kan takardun Bashir kafin ya gama karkata jikinsa. A lokaci guda ta ja kujerar ta zauna, ƙafarta ta kulle ƙafafun kujerar a kasa, kamar ta saka dutse a bakin rafi. Murya ta canza daga ta mutum ɗaya zuwa ta wadda ke raba hanya.

“Ado, sauke buhunan gero daga mota biyar, ka mayar su layi na biyu. Musa, ka juya mota uku ta bi Kurna bypass, kar ka shiga Zoo Road. Kabiru, ka ɗauki katuna ka kai Bompai yanzu; gero zai biyo baya da mota shida. Duk wanda bai ji sunansa ba, ya tsaya wajen lodi har sai na kira.”

Ba ta yi kukan iko ba; ta yi aikin iko. Ado ya sauke buhun da ya ɗora. Musa ya yi juyawar mota ba tare da ya sake kallon Bashir ba. Wani mai gadi ya buɗe ƙofar gefen dama saboda ya ji sunan lambar da ta dace. Layin da ya tsaya yana kumbura ya fara motsi a hankali kamar an warware igiyar da ta rikice.

Bashir ya miƙa hannu ya so ya ƙwace rediyon. Rabi ta karkatar da jikinta kaɗan, ba ta dube shi ba. “Ka tsaya daga baya. Kana hana magana fita.” Wannan furucin ya buga shi fiye da tsawa. A gaban ma’aikata, ta mayar da shi abin da ya zama: cikas.

“Ni ne shugaban nan yau!” Bashir ya yi ƙoƙarin daga murya. “Duk wanda ya bi umarninta zai amsa.”

Direba daga motar shida ya fito ya ɗaga takardar karɓa. “To kai ka amsa wa Hajiya idan buhunan ta ƙare kafin la’asar,” ya ce. “Ni zan bi wadda ta gyara lissafi.” Ya mika takardar ga Rabi. A gefen takardar akwai tsohon ninki, an ta buɗewa da rufewa saboda bashi da gaggawa. Rabi ta duba, ta gyara lambar da Bashir ya ɓata, ta sa shi a cikin littafin da ke gabanta.

A wannan lokaci Kande ta iso daga shaguna, mayafinta ya ɗan ɗauki ƙurar hanya. “Wa ya tura mini katuna maimakon buhuna?” ta yi tambaya, ba sallama. Ta ga Bashir ya buɗe baki zai yi bayani, amma motoci biyu da ke biye da juna sun fara motsi ne a daidai lokacin da Rabi ta kira lambobinsu. Kande ta bi wannan motsin da ido, sannan ta ɗora wayarta a kunnen ta ce wa wanda ke can ɗaya ɓangaren, “A’a, ki dakata. An gyara yanzu.”

Bashir ya matso kusa da allon ya shafe sunan layi guda da hannunsa domin ya rikita abin da ta rubuta. Rabi ta buga alli a gefen allon da ƙarfi, farin ƙurar ya tashi. “Kar ka sake taba allon idan ba ka san abin da ke kai ba.” Ta rubuta sabuwar jere cikin sauri: Bompai, Sabon Gari, Kurna, Dawanau ciki. Kowa ya ga jeren. Kowa ya ga yadda motoci suka fara bin wannan jeren.

Ado ya yi ihu daga baya, “Rabi, mota shida a shirye!” Wani ya amsa, “Mota uku ta fita!” Wani mai kaya ya yo gudu da takardar isarwa yana neman sahihancin hanya. Bashir ya sake ɗaga murya, amma kalamansa sun watse a cikin motsin da ya daina sauraron sa. Wannan shi ne mafi muni a wurin aiki irin wannan: ba sai an kore ka ba tukuna; idan ba a bi ka ba, ka riga ka zube.

Sai ga Malam Sani ya shigo ta ƙofar gefe, ba tare da rakiyar hayaniya ba. Ya zo ne cikin doguwar rigarsa mai sauƙin launi da hular da ke nuna baƙon zafi ya fito daga gida kai tsaye. Da farko bai ce komai ba. Ya tsaya ya duba layin motoci, ya duba allon, ya duba Bashir da ke magana babu mai karɓa, sannan ya duba Rabi da rediyo a hannunta.

“Wa ya tura mota uku ta bi Kurna?” ya tambaya.

“Ni,” Rabi ta ce ba tare da tashi daga kujera ba. “Zoo Road ta toshe. Idan ba ta juya ba, shagon Accra line zai kulle kafin ta isa.”

Malam Sani ya kalli direban. “Ka tsaya?”

Direban ya girgiza kai. “Ta ce na juya, na juya. Yanzu hanya ta buɗe min.”

Bashir ya yi saurin shiga. “Malam, tana kwace min aiki ne. Ni ka ba rana. Ta rikita tsarin—”

“Wane tsari?” Kande ta katse shi, tana daga takardar da aka cika ba daidai ba. “Wannan naka ne? Ka turo mini abin da ban saya ba, ka kuma sa motata ta tsaya kusan awa.”

Wurin ya yi tsit na aiki, ba tsit na tsoro ba; tsit irin wanda aka cika da motsin motoci da karar janareta amma kalmar ƙarya ba ta samun inda za ta zauna. Malam Sani ya miƙa hannu zuwa Bashir. “Bada mini maɓallan.”

Bashir ya yi kamar bai ji ba. “Malam, ai yanzu komai ya fara tafiya—”

“Na ce mini maɓallan.”

A gaban Ado, Kande, direbobi, da masu kaya, Bashir ya ciro zoben maɓallan daga aljihunsa a hankali, kamar kowace ƙara da ƙarfen ke yi tana cire masa fata. Ya sa su a hannun Malam Sani. Malam Sani bai riƙe su a sama ba, bai yi wata huduba ba. Ya juya kai tsaye ya aje su a gaban Rabi tare da katin izinin tura kaya na yau da Bashir ya rataye a ƙirjinsa.

“Ki kammala juyin,” ya ce. “Tun daga yanzu ke ce ke da izinin kai tsaye. Bashir, ka sauka daga kujerar tura kaya. Ka je wajen shigar kaya ka rubuta abin da aka dawo da shi. Kada ka sake bayar da umarni a nan.”

Fuskar Bashir ta mutu kafin ya motsa. Wannan ya fi masa zafi fiye da tsawa. An karɓe masa kujera, an karɓe masa katin izini, an mayar da shi wurin rubuta abin da ya ɓata da kansa. Ya buɗe baki ya so ya kare kansa, amma Malam Sani ya riga ya juya zuwa layin motoci, ya nuna allon da Rabi ta cika. “A bi abin da ta rubuta.”

Rabi ta ɗauki katin izinin, ta rataya shi a wuyanta. Ta jawo zoben maɓallan zuwa gabanta; nauyinsu ya buga teburin roba da ƙanƙara irin ta ƙarfe. Sai ta ɗaga rediyo. “Mota biyar, fita yanzu. Mota shida, ka jira buhunan ƙarshe. Ado, kada a sake haɗa katuna da gero. Kabiru, ka tabbatar da karɓar hannu kafin ka tashi.”

Aka yi biyayya nan take. Wani mai gadi ya mayar da sunan Bashir daga kan jadawalin rana, ya goge shi da yatsansa ya rubuta “Rabi” da alkalami shuɗi mai kauri. Wani ya karɓi katin Bashir daga ƙirjinsa ya kai teburin gefe. Bashir ya tsaya kamar wanda aka bari a tsakiyar hanya babu direba. Ko da ya matsa zai sake magana, babu wani da ya juyo gare shi.

Layin da ya kumbura ya fara tsotsa kansa. Motoci suka fita ɗaya bayan ɗaya, ba da sauri na almubazzaranci ba, da sauri na lissafi. Wayar Kande ta daina ringing. Ado ya shafe zufa da bayan hannu ya yi ta kallon allon maimakon fuskar Bashir. Malam Sani ya tsaya na ɗan lokaci yana duba yadda komai ya koma tsari, sannan ya miƙa wa Rabi ƙaramin littafin fitowar maɓalli da take cike kullum tun kafin a ture ta gefe.

Ta karɓa, ta sa hannu a layin yau da yatsun da farin alli ya riga ya cinye gefensu. Daga nan ta tashi, ta kai zoben maɓallan manya zuwa kabad ɗin ƙarfe da ke kusa da hanyar fita. Ta saka su a ƙugiyar da ta dace, ta rufe ƙofar kabad, ƙarfen ya yi ƙara ɗaya kacal—sannan maɓallan suka girgiza, suka daina.