Dakin ya juya ya bar shi
“Ke, Zahra, ki ɗauki tire ɗin nan ki zagaya gaba,” in ji Rabi’u da ƙarfi, yana miƙa mata fararen kofuna masu zafi kamar bai san hannunta ne suka shirya nunin ba tun dare ba. Ya juya ya ɗauki makirufo, ya tsaya a bakin layin gaba inda masu siya daga Sabon Gari da wasu dattawan kasuwa suka riga suka zauna. A gefen kujerar roba mai ɗan karyewar kusurwa akwai akwatin abincinta da ya huce tun azahar, ba wanda ya taɓa tambayar ko ta ci. “Ba kowa ne ake bari ya yi bayani a gaban ba,” ya ƙara da murmushi, domin kowa ya ji.
Zahra ta karɓi tire ɗin ba tare da ta kalleshi ba. Hannunta na hagu mai ɗan alamar tawada a yatsa ya daidaita kofunan. Ta san dalilin da ya sa ciwon wannan ya fi zafi yau: Hajiya Binta na zaune a jere na biyu, ɗan yatsanta yana lilo kan zaren hijabi, ido a kanta; sai Mansur a bayan dattawan, ya zo da uban gidansu, domin a ga yadda yarinyar da ake ta yabawa a cikin gida za ta tsaya a gaban jama’a. Rabi’u ya sace aikin da ta gina—tsarin siyarwar kai-tsaye ta waya, oda, biyan kuɗi ta canja wurin waya—yanzu kuma yana mayar da ita mai ɗaukar shayi a idon Kano gaba ɗaya.
Sai dai tun kafin ta taka zuwa ƙarshen layin, wata ƙaramar tsagewa ta bayyana a ƙarfin Rabi’u. Wani tsohon ɗan kasuwa mai hula ruwan toka ya ɗaga murya ya ce, “Kai Rabi’u, jiya da daddare wace ce ta turo min saƙon gwaji da farashi? Sunan Zahra ne.” Rabi’u ya yi saurin dariya. “A ofis kowa na taimako, Alhaji.” Amma dariyar ba ta zauna sosai ba; mutumin ya bi Zahra da ido har ta wuce da tire, kamar ya ajiye tambaya a tsakiyar hanya.
Janareta na ƙasa yana kaɗawa a ƙarƙashin hasken fitilu masu zafi. Rabi’u ya fara gabatarwa da murya mai kauri, yana nuna allon waya da ya rataya a gefe. “Idan mai siya ya shiga live, zai ga kaya, ya turo bukata, sai mu tabbatar da stock nan take.” “Mu,” ya faɗa da salo mai cika baki. Zahra na matsawa a gefen layi, tana miƙa kofi ga wata mata mai shadda, sai ta ga abin da ya sa cikin ta ya matse: ya cire sunanta daga jerin masu shiga tsarin a wayar duba oda. Ya sa nata lambar shiga ta kasa aiki. A saman teburin rajista, takardar rattaba hannu da ta cika da safe an juya layin sunan mai kula da tsari; yanzu sunan Rabi’u ne a saman.
Ta matso da tire zuwa gefen allon. “Lambar shigar da aka ba ni ta daina aiki,” ta faɗa a takaice.
Rabi’u bai rage murya ba. “To ki ci gaba da abin da aka ce miki. Yau ba ranar gwada wa mutane cewa kina da muhimmanci ba ce.” Wasu ‘yan samari kusa da ƙofar suka yi murmushin da ya fi muni saboda ya fito a bainar jama’a. Hajiya Binta ta miƙe kaɗan daga kujerarta, amma ta zauna; mutuncin gida ya ɗaure ta kamar igiya.
Sai wayar wani mai siya a jere na gaba ta yi ƙarar sanarwar kuɗi, amma allon da Rabi’u ke nunawa ya tsaya cak. Wani odar kai-tsaye daga Zinder ya shiga, kaya uku iri ɗaya, amma tsarin ya ƙi fitar da lambar tabbatarwa. Rabi’u ya danne allon, ya sake gwadawa. “Network ne,” ya ce da sauri.
“Ba network ba ne,” wata murya daga gaba ta yanke shi. Matashiyar mai siye sanye da tabarau ta ɗaga wayarta. “An cire hanyar tabbatar da kaya. Ina ganin tsarin na neman PIN na biyu.” Ta juya ba ga Rabi’u ba, ga Zahra da ke riƙe da tire. “Ke, yaya ake wuce wannan?”
Rabi’u ya yi yunkurin shiga tsakanin su. “Ni zan—”
“PIN na biyu na wajen tabbatar da ainihin mai tsara tsarin ne,” Zahra ta ce tana kallon mai siyar, ba shi ba. Kofunan a tire suka yi ƙara mai sanyi. “Idan babu shi, za a iya karɓar oda amma ba za a iya kulle ta ba, don kada a sayar da abin da baya nan.”
A can ne dakin ya ɗan sauya nauyi. Ba tafi da hankali ba; da idanu ne. Mutumin da ya tambaya jiya ya ce, “To me za mu yi yanzu?” Wata mata daga Accra da ta zo da mai fassara ta jingina gaba, idanunta kan Zahra. Mansur ya daina kallon Rabi’u, ya ɗan daga gira zuwa gare ta. Ko Hajiya Binta ma ba ta sake ɓoye inda take kallon ba.
Rabi’u ya matsa kusa da ita, muryarsa ƙasa amma cike da umarni. “Kar ki raina ni a gaban mutane. Ba yanzu ba.”
Ta ɗaga tire kadan domin ya ba ta hanya. “Ka riga ka yi abin da ka so a gaban mutane,” ta ce. Sai ta juya ga gaban layin. “Wanda ke son ganin oda ta kulle, ya ba ni minti ɗaya.”
“Ba ki da damar shiga,” Rabi’u ya faɗa da ƙarfi yanzu, yana jawo katin wucewa daga aljihunsa domin kowa ya gani. “Ni nake kula da shigar.”
Ya kai katin ga na’urar gefen teburin rajista. Ta yi jajayen haske uku, ta ƙi buɗe masa. Ƙarar ta fito fili fiye da yadda ya zata. Wani yaro mai kula da rajista ya cije baki ya ce, “An canja izini da safe, sir. Na ga saƙo, amma...” Ya tsaya saboda idon Rabi’u.
“Amma me?” Alhajin gaban ya ce da zafin murya.
Yaron ya haɗiye yawu. “An mayar da babban izinin ga asusun da ya kafa tsarin. Na ga sunan...” Sai ya kalli Zahra.
Wata dattijuwa mai babban mayafi ta ɗaga hannu kamar a cikin majalisa. “To a kawo mata hanya. Mu gani a nan. Mun zo ne don trade, ba don wasan murya ba.”
Duk layin ya buɗe mata ba tare da an umarta ba. Zahra ta aje tire na dan lokaci a kan bakin wata kujera roba. Kafadunta suna nauyi da gajeriyar gajiya ta ƙarshen yini, amma tafiyarta ta kasance madaidaiciya. Ta miƙa yatsanta mai alamar tawada zuwa na’urar. Koren haske ya kyalla. Wannan ƙaramar walƙiyar ta ci Rabi’u a fuska fiye da mari.
“Buɗe live order ɗin,” mai tabarau ta ce, ba tare da kallon Rabi’u ba.
“Ke nan,” wani daga baya ya ƙara. “Yaya tabbatarwar stock?”
“Zahra, idan an yi oda biyu lokaci guda fa?” wani ya jefa.
Tambayoyi suka fara dawowa gare ta kamar ruwa ya nemi sabon rami. Rabi’u ya yi yunƙurin ɗaukar makirufo daga teburin gefen gaba. “A hankali mana, ni zan yi—”
“Ka tsaya,” Alhajin da ya fara tambaya ya ce masa a fili, yana ɗaga tafin hannu. “Mun ji ka.”
Rabi’u ya tsaya da makirufo a rabi, kamar an kama shi da abin da bai mallaka ba.
Zahra ta shiga tsarin da sauri, ta buɗe shafin oda, ta nuna wa allon yadda ake kulle kaya kafin tabbatar da kuɗi. “Ga nan,” ta ce. “Da zarar live ya kawo bukata, tsarin zai rage a ma’ajiya amma ba zai yanke gaba ɗaya ba sai an ga biyan ya shigo. Idan kuɗi bai kammala ba cikin minti biyar, kaya su koma fili.” Ta nuna wa mai siye daga Zinder odar sa a allon. “Yanzu ka sake turo da biyan.”
Sanarwar kuɗi ta faɗo. Wannan karon lambar tabbatarwa ta fito nan take, ta bayyana a allon babba. Wani sautin yarda ya ratsa gaban layin, ba ihu ba, amma irin wanda ke nuna mutum ya ga abin da ya zo nema. Mai siye daga Zinder ya ɗaga wayarsa. “Na karɓa.”
“Yaya raba kaya zuwa wurare biyu?” mai Accra ta tambaya, tana miƙa rubutaccen takarda.
Zahra ta karɓa, ta zana da yatsa a allon, ta nuna yadda ake raba jigila biyu ba tare da karya oda ba. Dattawan suna karkata gaba; matasa a baya suna daga wuya. Kowa na jiran inda za ta nuna kafin ya motsa. Rabi’u ya yi ƙoƙarin tsoma baki da kalmomin da ta taɓa koya masa jiya, amma ya fadi rabin hanya. Wani mai siye ya katse shi kai tsaye. “A’a, bari ta gama.”
Wannan ne lokacin da borrowed ƙarfin da ya taɓa takawa da shi ya fara zubewa a fili. Makirufon hannunsa ya yi ƙarar feda saboda gumin tafinsa. Ya juya ga Hajiya Binta da dattawan gida kamar zai samu wata kariya ta fuska. Amma Binta ta gyara zamanta ne kawai, ta ce cikin yanayin da ya fi sanyi muni, “Idan kai ne mai kula, me ya sa ka kasa bude?”
Rabi’u ya bushe. “Na... an samu ɗan canji ne da ba a sanar da ni ba.”
“Canjin da ya mayar da izini ga wanda ya kafa tsarin?” Alhajin ya sake tambaya. “Ko kai ne ba ka so a sanar?”
Mutanen gaba ba su yi masa wata babbar magana ba. Mafi muni shi ne yadda suka daina ba shi sarari. Wani ya matsa gabansa da kujerarsa zuwa gefe domin ya ga allon da Zahra ke nuna wa. Wani ya miƙa mata littafin rubutu daga saman teburin, ya ajiye a hannunta kai tsaye. Wani ma ya ce wa yaron rajista, “Ka tsaya a wurin ta. Ita za ki bi.”
Rabi’u ya yi yunƙurin komawa kan takardar rattaba hannu. “Aƙalla a bayan takarda sunan mai kula nawa ne,” ya furta, yana neman wani dutse da zai tsaya kai.
Zahra ta juya kai tsaye zuwa teburin rajista. Ta ɗauki takardar. A ƙarƙashin sunan da aka sauya akwai alamar gyaran layi da ba a kammala ba, sai ƙaramin rubutu daga mai kula da shiryawa na kamfani wanda ya zo daga Abuja tun safe. Ta ɗaga takardar sama yadda gaban layi zai gani. “An mayar da layin iko da safe,” ta ce. “An gyara shi bayan an ga wanda ya ƙirƙira tsarin, wanda ke da PIN na biyu, kuma wanda sunan asusun ke ɗauke da shi.”
Ta ɗora takardar a gaban allon, ba a matsayin hujjar ɓoye ba, sai a matsayin abin da kowa zai iya karantawa. Idanu suka bi layin gyaran. Rabi’u ya kai hannu ya ja takardar; Zahra ta sa tafin hannunta a kai ba tare da ƙarfi mai yawa ba, amma hannunsa ne ya ja baya.
“Ki rage magana,” ya ce da muryar da ta fara fashewa. “Ke ma’aikaciya ce kawai.”
Sai dakin ya tsaya a kanta.
Makirufo yana a gefen teburin. Takardar tana a bayyane. Na’urar shiga tana kore. Gaban layi ya riga ya juya zuwa gare ta, ko da waɗanda ba su son juyawa. Wannan ne lokacin da za a iya sake phrasa mata komai idan ta yi shiru.
Ta ɗauki makirufo. Ba ta ɗaga shi sama ba; ta riƙe shi kusa da baki kamar kayan aiki ne, ba lambar yabo ba. “Ni ce Zahra,” ta ce, murya a tsaye, “ni na gina wannan tsarin, ni ke da asalin shigar sa, kuma daga yau duk odar live ta wannan nuni ta hannuna za ta wuce.”
Mutane suka matsa gefe a zahiri, kamar kalmomin sun zare wani zaren da ke tsakiyar hanya. Wurin gaban layi ya buɗe mata. Wani mai siye ya miƙa wayarsa kai tsaye gare ta. Yaron rajista ya ɗauko kujera ya mayar da ita baya daga inda Rabi’u ke tsaye. Alhajin ya juya ga Rabi’u ba da fushi mai ɗagawa ba, sai da irin hukuncin kasuwa mai sanyi. “To kai ka sauka gefe. Kada ka toshe masu aiki.”
Wannan ne visible lalacewar da ba ya iya gyarawa da dariya. Rabi’u ya motsa ya ɗan buɗe baki, amma babu wanda ya jira shi. Har ma Mansur, wanda ya zo yau ya ga ko za a ce Zahra ta isa gaban jama’a, ya miƙa ɗan ƙaramin littafinsa ga wata mata ya ce, “A ba ta, tana tara sunayen masu oda.” Ba shi ya ceci lamarin ba; ya karɓi sabon tsarin ne kawai kamar kowa.
Zahra ta ci gaba da nuna oda biyu, tabbatarwa ɗaya, da raba jigila. A duk lokacin da tambaya ta taso, ba idanuwa suke komawa ga Rabi’u ba. Idanunsa ne suke bin inda mutane suka daina bi. A ƙarshe ya ja baya har ya tsaya a gefen da ake aje kwalaben ruwa, kusa da akwatin tire-tiren da ba kowa ke kallo ba.
Da aka gama zagayen farko na ododi, Zahra ta ajiye makirufo a kan teburin kamar ta gama ɗan aiki na yau da kullum. Ta juya ta ɗauki tire ɗin da ta bari a gefen kujerar roba. Hanya a gefen layin gaba ta riga ta tsabtace kanta; waɗanda suka shaƙe ta da kafaɗu tun da farko yanzu suna ɗaga riguna, littattafai, da hannu domin ta wuce ba tare da ta taɓa su ba. A lanƙwasa hanyar masu kai abin sha, ta daidaita tire ɗin a tafin hannunta. Kofunan suka daina rawa.