Layin ya bude saboda ni

Direban ya tsaya a bakin layin sauke baki, ya bude kofar motar da sauri, amma ba ga Aisha ba. “Nan, nan, Hajiya Zulaiha,” wani mai jagora cikin riga mai sheki ya fada yana daga hannu kamar ita ce tauraron daren. Wata mota ta biyu ta shigo bayan tasu, fitilunta suna sheke a jikin tayal din kofar hotel din Kano, sai Zulaiha ta sauko tana gyara mayafinta, ana runtse layin masu karbar baki domin a karbe ta da fara’a. Aisha ta tsaya a gefen motar da ta zo da ita, hannunta na rike karamin katin shiga mai gefen da ya shafe saboda yawan anfani, tana kallon yadda aka matsar da ita gefe kamar ba ita ce ta dauki dawainiyar rabin wannan biki ba.

Wannan ba kuskure ba ne. Jiya da dare ita ce ta tura kudin karshe ta wayar salula domin a biya masu kujeru; ita ce ta tattara jerin dangin amarya da na ango; ita ce ma ta mayar da makullin dakin kayan liyafa bayan dare ya riga ya yi. Amma yanzu da fitilu ke haskawa, da surutun masu daukar hoto ke tashi, an bude layi ga wata mace da ta shigo ne a karshen shiri ta dauki wuri a gaba. Aisha ta zaro wayarta daga jakarta, ba domin kuka ba, sai domin duba sakon da ta riga ta sani yana nan.

“Ke, ki dan tsaya a nan,” in ji Umma Binta cikin karamar murya mai kaifi, tana iso daga karkashin falon da takalminta ke karan danna tayal. “Kada ki kawo mana abin magana a gaban mutane. Zulaiha ce za a fara nuna wa yau. Kowa ya riga ya gan ta a matsayin matar Haruna.”

Aisha ta dago kai a hankali. “A matsayin me?”

Umma Binta ta yi kallon gefen ido zuwa masu karbar baki da masu dora baƙi cikin falon. “Biki ne, ba kotu ba. Idan ki ka tsaya ki gardama, abin zai zama kunyarmu. Ki biyo baya kawai.”

Wani mai jagora da ya ga Umma Binta ta fadi haka nan take ya juya kafadarsa daga Aisha zuwa Zulaiha gaba daya, har ma ya mika hannu ya karbi jakarta daga hannun Zulaiha. Wani kuma ya matsar da igiyar layi kadan, ya bude tsakiyar hanya gare ta. Wannan canjin bai bukaci magana mai yawa ba; ya isa ya nuna wa idanuwan da ke kallo wanda ake son a dauka a matsayin babba.

Haruna ya fito daga cikin kofar gilashi yana sanye da babban riga mai tsabta, amma takunsa ya yi rauni da zarar ya ga Aisha a gefe. A da, idan abu ya yi zafi, yakan zo ya tsaya a kusa da ita; yau ya tsaya rabin hanya, tsakanin mahaifiyarsa da Zulaiha, kamar mutum da ke neman inda zai boye fuska. “Aisha,” ya kira da muryar da take neman laushi amma ta cika tsoro, “mu shige ciki tukunna. Za mu yi magana daga baya.”

“Daga baya?” Aisha ta tambaya. Ta daga wayar da ke hannunta. “Kafin ko bayan an gama nuna wa mutane cewa ni ba komai ba ce?”

Haruna bai amsa ba. A can wani yaro mai aikin daukar kwalaye ya shige da akwatin abinci daya da ya yi sanyi, wanda aka manta a gefen kujera tun daga rana. Kamar komai a wajen, an yi anfani da abin da Aisha ta rike, sai a ajiye ta gefe.

Malam Rabi’u, dan uwan mahaifin amarya wanda ke kula da jerin shigar baki na bangaren gidan amarya, ya sauko daga matattakalar gaban kofar. Tsoho ne mai cikakken fara da idanu masu lura. A hannunsa akwai allo mai bakin fata da ake manna sunaye da lambar tebur. Ya yi wa Zulaiha kallon da ba na tabbaci ba, sannan ya dubi Haruna. “Wacece za ta fara shiga da ku a layin karbar baki?” ya tambaya a fili.

Haruna ya bude baki, Zulaiha ta riga shi. “Ni ce,” ta fada da murmushin da ya fi saurin zuwa lokacin da mutane na kallo. “An riga an daidaita komai.”

Aisha ta taka daga bakin motar ta iso kusa da su, ba da gudu ba, daidai gwargwado. “A’a,” ta ce. “A daidaita ne da takarda ko da baki? Domin idan da takarda ne, akwai abin da kake rike da shi a hannu, Malam.”

Malam Rabi’u ya dan hade gira. “Wace takarda?”

Aisha ta bude wayarta, ta nuna masa hoton wasikar amincewar manyan gida da aka tura a daren da aka sasanta tsohon rikicin a asibiti, a koridor mai karar fitilar lantarki da numfashin fan. A ranar da mahaifin amaryar ya fadi, ita ce ta tsaya a asibitin tare da shi da matarsa, ba Zulaiha ba. A can ne dattijon ya sa a rubuta a sarari: tunda an karbi Aisha cikin gida tun kafin rikicin ya barke, kuma tunda ita ce ta zauna ta dauki nauyin dawainiya da mutunci, ita ce za ta tsaya a layin gidan amarya a matsayin wacce aka fara sani da izini, har sai an kammala zaman shari’ar cikin gida. Sa hannun dattijon na nan, sa hannun Malam Rabi’u na nan, hatimin dakin kula da marasa lafiya na nan a kasa.

“Na kuma kawo asalin kwafin,” Aisha ta ce. Ta bude karamar jakar hannunta, ta ciro takardar da aka nade sosai tare da karamin zoben makulli da ta mayar da daddare. “Na san za a yi kokarin mantawa.”

Numfashin wajen ya canza ba tare da hayaniya ba. Malam Rabi’u ya karbi takardar, ya bude ta a kan allo. Idonsa ya bi layukan da kansa ya taba sanya wa hannu. Sai ya dago zuwa Haruna, daga nan zuwa Umma Binta. “Wannan ba maganar baya ba ce,” ya fada. “Wannan tsari ne da aka riga aka sa hannu.”

Zulaiha ta matsa kusa, harshenta ya yi sauri. “Malam, ai wannan kafin a gyara magana ne. Yanzu mutane sun saba da ni. Idan kuka juya yanzu—”

“Idan muka juya me?” Aisha ta katse ta, ba tare da daga murya ba. “Za a karbi wacce take da hakki, ko kuwa a ci gaba da karbar wacce ta shigo inda aka riga aka tsara da sunan karya?”

Malam Rabi’u ya mike tsaye sosai, kamar ya tuna inda yake tsaye da abin da idanu da yawa ke aunawa. Ya juya ga mai jagora da ke rike da igiyar layi. Muryarsa ta fita a fili karara. “Bude hanya ga Aisha. Ita ce za a fara karba daga bangarenmu.”

Mai jagorar ya kalli Umma Binta sannan ya dubi Zulaiha, sai ya tsaya cak kamar wanda ya taka kan abu mai zafi. Malam Rabi’u ya kara da wani lafazi da ake adanawa ne ga manyan da aka girmama. “Hajiya Aisha, barkan zuwa. Ki taho.”

Kalmar ta fadi kamar an sare wani abin da aka daure tsawon lokaci. Mai daukar jakarta ya janye hannunsa daga jakar Zulaiha, ya nufi wajen Aisha da kafadunsa sun sunkuya. Wani saurayi mai nuna wurin zama ya canja allo daga hannun hagu zuwa dama, ya matsa kusa da Aisha, ba tare da ya jira karin umarni ba. Haruna ya yi yunkurin cewa wani abu, amma muryarsa ta makale a cikin kirji lokacin da ya ga hatta direban da ya bude kofar farko ya juya ya tsaya da mutunci a bakin motar Aisha.

Umma Binta ta daure fuska. “Rabi’u, ba sai an fadi haka a fili ba. A iya gyarawa a ciki.”

“An wulakanta ta a fili,” Aisha ta ce, idonta na kan igiyar layi. “A fili za a gyara.”

Ta matsa gaba, ta tsaya a gaban igiyar da aka bude wa Zulaiha tun farko. A jikin allon Malam Rabi’u akwai katunan wurin zama masu manyan rubutu. Na saman da aka daure da clip yana dauke da sunan Zulaiha a teburin kusa da manyan baki; a kasa kuma akwai wani da aka matsar gefe mai dauke da sunan Aisha. Aisha ta mika hannu. “Malam.”

Ya ba ta allon ba tare da gardama ba.

Aisha ta cire katin Zulaiha daga saman allon, karamin karan clip ya yi a sarari. Ta mayar da shi ƙasa, ta zaro katin da ke dauke da sunanta, ta manna shi a saman inda kowa zai iya gani. Sannan ta mika allon ga mai nuna wurin zama. “Za ku karbe ni da wannan. Ita,” ta ce tana mika katin Zulaiha ba tare da kallon ta ba, “za ta bi layin na baya har sai an nuna mata inda aka tanada.”

Zulaiha ta yi saurin kai hannu ta kwace katin, kamar idan ta taba shi hakan zai maido da abin da ya tafi. “Ba za ki yi min haka ba a gaban mutane.”

Aisha ta kalli hannunta da ke rike da katin, sannan ta kalli mai jagora. “Igiyar.”

Mai jagorar ya bude baki, ya ga fuskar Malam Rabi’u, sai ya matsar da igiyar gaba daya. Wannan karon ba a bude ta gaban Zulaiha ba; an shimfida ta ne ta yadda Aisha za ta wuce a tsakiya kai tsaye zuwa kofar gilashi, sauran su su tsaya gefe. Wannan shi ne abin da idanun kowa za su iya karantawa ba tare da wani bayani ba.

Haruna ya yi karamar takawa zuwa Aisha. “Ki bar shi haka, don Allah. Kar a kara—”

Ta daga hannu kadan ya tsaya. “Ka tsaya a inda ka dace.”

Wannan ne ya fi komai yanke masa fuska. Domin a take Malam Rabi’u ya ce, “Ango, ka biyo bayan Hajiya Aisha. Wannan shi ne tsarin shigar bangarenku idan kuna son a ci gaba da komai lafiya.”

Wani dattijo da ke gaban kofa, wanda tun farko ya yi wa Zulaiha sallama sau biyu, ya ja jikinsa baya ya bar fili. Mai daukar hoto ya sauya inda yake tsaye, ya daga kyamara ya biyo motsin wanda yanzu ya zama na gaba. Zulaiha ta tsaya da katin a hannunta kamar sharar takarda da ba ta san inda za ta ajiye ba. Muryarta ta nemi tsalle, ta ki fitowa. Wannan karyewar ita ce ta fi zafi: ba wanda ya bukaci ta ba, ba wanda ya tambaye ta inda za ta tsaya.

Aisha ba ta yi murmushi ba. Ta gyara mayafinta daya gefe, ta mikawa mai nuna wurin zama allon da aka sake tsara. “Ka karanta sunan da ke sama kafin a motsa kowa,” ta ce.

Ya yi abin da ta umarta. “Aisha,” ya fada a fili, sannan ya juya jikinsa gaba daya zuwa gare ta. Ya nuna mata hanya cikin girmamawa. Mai jagorar da ya fara gudu zuwa wajen Zulaiha ya koma bayan Aisha da taku mai hankali, yana ba ta sarari. Umma Binta ta yi kamar za ta shiga tsakanin su, amma ganin yadda igiyar ta riga ta sake zane layin jiki, sai ta tsaya can gefe, hannunta a kirji, fuskarta na cizon mutunci.

A kofar gilashin shiga falon, wani saurayi mai kula da jerin tebur ya yi kokarin mika wata alama zuwa ga Zulaiha bisa tsohon tsari. Malam Rabi’u ya kai hannu ya dakatar da shi kai tsaye, ya karbi alamar, ya mayar da ita hannun Aisha. “Na farkon shiga,” ya ce.

Aisha ta karba. Sannan, cikin nutsuwa mai sanyi, ta juya ga Zulaiha karon farko tun da aka fara rikicin. “Ki rike katinki da kyau,” ta ce. “Yau za ki koya cewa shigowa cikin haske ba ya sa a zama ta farko idan ba ke aka amince da ke ba.”

Ta shiga. Haruna ya biyo ta kamar wanda aka sake masa matsayi da ba shi da ikon gyarawa. A bayansu, masu aiki suka canja tafiyarsu; babu wanda ya sake mikawa Zulaiha hannu. Ta bi layin da aka nuna wa sauran masu biye, tana rike da katin nata da yatsun da suka yi fari saboda matsawa.

A cikin hanyar sauka zuwa sashin teburori, hasken doguwar fitila ya yi karar hum a sama, yana gauraye da numfashin injin sanyaya iska. Mutane sun riga sun ware kansu cikin sabon jeri: Aisha a gaba, dan nuna hanya a gefenta, Haruna rabin taku a baya. A bakin wannan karamar hanyar, mai jagora ya janye hannun rigarsa da farko daga gabanta, ya ba ta cikakkiyar hanya zuwa sabon jeren kujeru.