Mai ikon kayan ya dawo

Malam Rabi’u ya ja kujerar gaban allon rabon kaya ya zauna da karfi, sannan ya danna takardar fitar mota da tafin hannunsa mai kauri. “Babu abin da zai motsa sai na ce,” ya fada, yana tare hanyar Aisha da kafarsa. A bakin layin lodin, direbobi uku sun tsaya da injin motoci suna kara dumi, janareta na ruri kamar zai mutu saboda wutar ta sake dauke ido, kuma kayan masara da sukari a cikin rumfar ajiya sun rage kadan. Aisha ta kai hannu ga alkalamin rajista mai tsohon tabon tawada, Rabi’u ya dauke shi ya sa a aljihunsa.

“Takardar layi ta Zinder ce,” Aisha ta ce, muryarta a daure. “Musa ya riga ya cika kaya tun asuba.”

“Ki tsaya gefe,” Rabi’u ya ce. “Yau ba ke ke bude hanya ba.”

Aisha ta tsaya a gefen teburin da kofin shayin da ya huce ya bar zobe a kansa. Kafadunta sun yi nauyi da gajiyar shif din dare, amma ba ta ja baya ba. Wannan ranar ita ce ranar da za a fito da kayan da aka yi wa alamar biya tun jiya; idan aka tsare su, ba asarar kamfani kadai ba ce. Sunan gidansu ma zai shiga baki. Kawu Sadiq, kanin mahaifinta daga bangaren uwa, shi ne mai kula da lissafin motoci a wannan yadi; idan aka kunyata ta a nan, ba wurin aiki kadai ba ne abin zai tsaya.

Direba Musa ya daga hannu daga cikin motarsa. “Hajiya Aisha, takardata fa?”

Kafin ta amsa, Rabi’u ya mike ya zagaya gaba, ya tsaya a bakin karamin kofar rumfar ajiya. Mabuɗin karfen rataye a yatsarsa yana kyalli. “Duk wanda zai dauki kaya ya fara zuwa nan,” ya fada da karfi domin sauran ma’aikata su ji. “Kuma yau ni nake da mabuɗi.”

Binta, wadda take rubuta kudin shiga a gefe, ta dakata da danna wayarta. Ta dubi Aisha, sannan ta dubi Kawu Sadiq da ke tsaye a bakin kofar ofis kamar ya makale a cikin karamin sararin kofar, ba ya son shiga gaba daya, ba ya son ya koma baya. Wannan tsayuwar kofar ta fi magana nauyi. Kowa ya gane akwai abin da ake yi wa Aisha a fili.

Rabi’u ya sake nuna kujerar da ya kwace. “Na ce ki tsaya. Ke dai kina ganin saboda kin saba zama nan tun zamanin marigayi Alhaji Haruna, har yanzu allon nan na hannunki ne?”

Wannan sunan ya buga cikin iska kamar sandar hukunci. Alhaji Haruna, wanda ya kafa wannan trade tun kafin ya mutu, shi ne ya koya wa Aisha karatun allon kaya da lambobin hanya tun tana yarinya mai zuwa yadi bayan makaranta. Bayan rasuwarsa, Rabi’u ya rika zama kamar mai kare tsari, amma a hankali ya mayar da komai hannunsa. A yau ya yi kuskure daya: ya yi wannan a gaban wadanda suka san asalin wurin.

Aisha ta ce, “Malam, ka bamu hanya. Motoci suna jira.”

Sai ya zaro katin izinin fita daga karkashin takardu ya daga sama. “Wannan ma na hannuna. Ki je ki tambayi duk wanda ya turo ki.”

Wani daga cikin ma’aikatan lodin ya yi yunkurin wucewa da jakkar lakabi, Rabi’u ya tare shi da hannu. “Ba a bude layi ba.” Direbobi suka fara fitowa daga motocinsu, suna duban allon, suna duban Aisha, suna duban mabuɗin rumfa. Wulakancin ya zama abin da ake tabawa da ido.

Wayar Aisha ta yi kara a hannunta. An rubuta “Ummin Baba”. Ta dan kalli allon, ta kashe ba tare da amsa ba. Lokacin sallar azahar yana matsowa; idan kayan nan ba su fita ba kafin a tafi masallaci, rabin rana zai lalace. Rabi’u ya ga kiran, sai ya yi murmushin da bai kai ido ba. “Ko gida ma sun fara nema? Ki bar wannan aiki mai nauyi.”

Aisha ba ta amsa masa ba. Ta juya zuwa allon rabon kaya da aka liƙa da tsoffin ramukan fil. Sunan hanya ta Kano zuwa Zinder yana saman layin farko, amma Rabi’u ya zana jan layi a kansa da biro, ya mayar da wata mota ta Accra gaba. Musa ya yi ihu daga can, “Amma ni na kwana a nan!”

“Ka yi shiru,” Rabi’u ya ce ba tare da duba shi ba. “Na canza.”

Aisha ta matsa kusa da allon. “Wa ya canza?”

“Ni,” ya ce, yana matsowa sosai har kafarsa ta sake toshe mata gindin tebur. “Idan kina da magana, ki kira sama.”

Sai ta kira sama.

Ta danna lambar Hajiya Maryam, matar marigayi Haruna wadda yanzu take karbar bayanan yadi kai tsaye tun bayan da kayan suka fara bacewa a hankali. Aisha ba ta yi dogon bayani ba. “Hajiya, Rabi’u ya rufe layin Zinder, ya dauki katin izini, ya tsaya a kofar rumfa. Motoci uku suna jira.”

A can bangaren, muryar dattijuwa ta fito a takaice kamar takarda mai kaifi. “Waye ke rike da rajistar safiyar yau?”

“A hannuna take, amma ya kwace kujerar.”

“Ki saka wayar a lasifika.”

Aisha ta yi haka.

“Haba Rabi’u,” muryar Hajiya Maryam ta cika wajen. “Wa ya ba ka izinin canza lissafin safiyar yau?”

Rabi’u ya gyara murya. “Hajiya, ni dai ina gyara ne. Ita ba ta san—”

“Ka sauka daga kujerar nan yanzu. Layin Zinder na Aisha ne. Motar Musa ta fara fita. Kawu Sadiq yana nan?”

Kawu Sadiq ya shigo daga kofar gaba daya yanzu, yana gyara hularsa. “Ina nan, Hajiya.”

“Ka tabbatar da takardar asali a hannun Aisha. Duk wanda bai so ba, ya tsaya ba tare da kaya ba.”

Kalmar ta sauka kamar a doke karar janareta. Direba Musa ya fara kunna fitila da sauri. Wani ma’aikacin lodi ya daga jakkar lakabi ya kalli Aisha kai tsaye maimakon Rabi’u. Binta ta mike ta kawo mata sabon biro daga aljihun rigarta. Rabi’u ya tsaya da mabuɗin a yatsa, amma ba wanda ya matsa wajensa.

Aisha ta mika hannu. “Takardar fita.”

Rabi’u ya jinkirta, yana kallon fuskar mutanen wajen kamar yana neman wanda zai tsaya masa. Ba a samu ba. Kawu Sadiq ya ce a hankali amma a fili, “Malam, ka ji umarni.”

Rabi’u ya ajiye katin izinin fita a tebur da karfi. Aisha ta dauka, ta cusa shi cikin fayil din hanya, sannan ta rubuta suna a allon da biro. “Musa, layi na daya. Bello, kai baya. Kabiru, ka jira a gefen tanki.”

Nan take jiki ya motsa. Motar Musa ta murza gaba zuwa gaban lodin, Bello ya juya motarsa baya da sauri ya ba hanya, Kabiru ya tsaya rike da takardarsa yana jiran sabon kira. Hayaniyar ta canza mai iko: umarni yanzu daga bakin Aisha suke fitowa, kuma ana binsu.

Rabi’u ya yi kokarin shiga tsakanin masu lodi. “Ku tsaya! Ban ce a bude rumfa ba—”

“Ka matsa gefe,” Aisha ta fada ba tare da daga murya ba. Ta nuna wa ma’aikacin lodi. “Dauko buhunan da aka yi wa alamar ZD-4. Yanzu.”

Ma’aikacin ya kalle ta na dan lokaci daya, sannan ya wuce gefen Rabi’u kamar ya zama ginshiƙi marar amfani. Wannan ya fi zagi. Rabi’u ya kama hannun saurayin. “Na ce—”

Kawu Sadiq ya tari hannunsa. Ba ihu, ba fada. “An gama wannan.”

Rabi’u ya zame hannunsa da fushi. “To ai mabuɗin rumfa yana hannuna.”

Wannan shi ne abin da ya rage masa. Kowa ya ji. Kayan farko sun isa a jera a gaban ƙofar, amma ba za a iya budewa ba tare da mabuɗi ba. Direbobi suka tsaya da takardunsu a hannu. Wani ya share zufa da gefen babbar riga. A nesa, an fara jin kiran salla daga masallaci, murya tana ratsawa saman rurin injina.

Aisha ta juya ga Binta. “Akwatin tsofaffin takardu, kawo min.”

Binta ta ruga ta shiga karamin ofis. Rabi’u ya yi dariyar raini. “Me za ki yi da takardu? Kulle ne, ba addu’a ba.”

Binta ta dawo da wata leda mai takardu da kwafe-kwafe. Aisha ta baza su a kan teburin da zoben shayi ya tabo. Ta yi saurin juyawa har ta ciro wata takarda mai rawayan tsufa, da sa hannun marigayi Haruna a kasa da tambarin yadi. Kawu Sadiq ya matso, ya kalle ta, sannan ya dago kai. Fuskar sa ta canza.

“Karanta,” Aisha ta ce.

Ya karanta da murya mai bushewa: “Mabuɗan rumfar kaya biyu ne. Na kullum a wajen mai kula da yadi. Na madadin a wajen mai rajistar safiya idan buƙatar fita ta taso kafin dawowar mai rike da na kullum.”

Rabi’u ya yi saurin cewa, “Wannan tsohon abu ne. Ba ya aiki.”

Aisha ta nuna ƙananan haruffan da suka biyo baya. “An sabunta shekara biyu da suka wuce. Sa hannun Hajiya Maryam nan.”

Binta ta zaro ƙaramin zoben mabuɗi daga cikin akwatin takardu kamar tana ciro hujja daga ƙasa. Akwai ƙaramin tambarin aluminium da aka rubuta “R2”. Ta ɗaga shi, idanun mutane suka bi shi. Rabi’u ya yi wani motsi kamar zai ƙwace, amma Kawu Sadiq ya shiga tsakiya.

“Ki bude allon da kyau,” ya ce wa Aisha.

Aisha ta share jan layin da Rabi’u ya yi wa Zinder, ta ɗora sabon takardar hanya a sama, ta soka fil. “An fara layi na daya. Duk wanda yake zuwa Accra ya dakata har sai an gama biya ta biyu.” Bello ya juya motarsa gaba. Kabiru, wanda a da ya yi zaton zai shiga kafin Musa, ya zare hanya ya tsaya gefen tanki ba tare da gardama ba. Jikunan mutane suka sake tsara kansu bisa umarninta. Hanya ta bude mata, ta rufe masa.

Rabi’u ya hura hanci. “Ba za ku taba fitar da kayar nan ba sai na tabbatar.”

Ya matsa zuwa allon, ya kai hannu ga takardun da Aisha ta liƙa. Ta danna wayarta tana kallonsa. “Hajiya, ka ji shi?”

Muryar Hajiya Maryam ta dawo, wannan karon ta fi sanyi. “Idan Rabi’u ya taba allon aiki, a cire sunansa daga jadawalin safiya yau. Kawu Sadiq, ka rubuta. Babu umarni daga bakinsa har sai na zo.”

Wannan ya karya wani abu a fuskar Rabi’u. Ya juya ga direbobi, ga ma’aikata, yana neman karfin da ya saba samu daga tsayuwar mutane. Amma Musa ya karɓi takardar fita daga hannun Aisha, ya sa ta a gaban gilashin mota. Bello ma ya miƙa hannunsa yana jiran tasa. Binta ta cire sunan Rabi’u daga kan ƙaramin allon juyin safiya da aka manna a bango, ta rubuta “Aisha” a wurin da biro mai kaifi. A fili. A gaban ido.

Rabi’u ya yi ƙoƙarin wucewa zuwa kofar rumfa da mabuɗinsa. Sai Aisha ta ce, “Ka tsaya a waje.”

Ya tsaya saboda kalmar ta zo daga inda izini yake fita. Ba ta daga murya ba, amma komai ya riga ya juya. Ta daga ƙaramin mabuɗin R2. “Masu lodi, ku bi ni. Musa ya shiga. Bello ya tsaya a baya. Kabiru, idan ka matsa layi zan mayar da kai karshe.”

“Ke za ki bani umarni?” Rabi’u ya ce, yanzu muryarsa ta yi tsami kamar mutumin da ke hadiyewa ba tare da ruwa ba. “Ni ne na rike wannan rumfa shekaru—”

“Idan kana bukatar sakin kaya,” Aisha ta ce, tana tsayar da shi a bakin hanyar da ya kan toshe mata, “ka nema ta hanya.”

Wannan shi ne lokacin da ya gane. Ba zai iya buɗe layin da kansa ba kuma ba zai iya karya sabon tsari ba. Motoci suna motsi bisa takardarta. Allon ya canza hannun mai shi. Sunansa an cire daga juyin safiya. Rumfar da ya tsaya yana nuna ikonta ta zama ƙofa da aka hana shi shiga.

Ya dan bude baki, ya kalli Kawu Sadiq, ya kalli Binta, ya kalli direbobi. Babu wanda ya ce masa komai. A ƙarshe ya mayar da idanunsa kan Aisha. “To… ki saki min layin Accra bayan wannan.”

Ta kalle shi kamar yana daya daga cikin masu jiran izini kawai. “Ka tsaya inda Kabiru yake. Idan lokacinka ya yi, za a kira ka.”

Musa ya shige da motarsa cikin layin lodi. Buhuna suka fara hawa, daya bayan daya, da saurin da aka rike tun asuba. Bello ya matsa motarsa zuwa alamar baya. Kabiru ya koma inuwa ya tsaya kamar dalibi a bakin ofis. Rabi’u ya tsaya a wajen hanyar, hannunsa da mabuɗin farko ya yi banza, saboda babu kofar da take amsawa gare shi a wannan minti.

Aisha ta karɓi mabuɗin R2 daga hannun Binta, ta wuce gaban Rabi’u ba tare da ta taɓa shi ba. A kofar rumfar ajiya, inda kofar karfe ta sha gogayya da hannuwa shekaru, akwai tsohon tabon tawada kusa da makullin da Haruna ya taba yi wa alama da biro. Ta saka mabuɗin daga ɓangaren mai iko, ta juya shi. Makullin ya yi ƙlik ya buɗe.