ತುಂಬ ತಡವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಆರಿಸಿದನು
ಶೋಭಾ ಅತ್ತೆ ನವ್ಯಾಳ ಕೈಮಣಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಎಳೆದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಮೂರನೇ ಮಹಡಿಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬೆಂಚಿನ ಕಡೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದಳು. ನವ್ಯಾಳ ಕರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆ ಮಸುಕಾಗಿ ಹೊಳಹುತಿತ್ತು; ಹತ್ತು ಮಿಸ್ಡ್ ಕಾಲ್ಗಳು, ಎರಡು ಚಿಕ್ಕ ಸಂದೇಶಗಳು—“ಬಾ ತಕ್ಷಣ”, “ದೀಪಕ್ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಉಸಿರಾಟ ತೊಂದರೆ.” ಅವಳು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಎದುರಿನ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು ಮತ್ತೆ ಮುಚ್ಚಿತು. ಒಳಗೆ ದೀಪಕ್, ರಾಹುಲ್, ಡಾಕ್ಟರ್. ಹೊರಗೆ ಅವಳು. ಶೋಭಾ ಅತ್ತೆ ಬಾಗಿಲಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, “ನೀನು ಇಲ್ಲೇ ಇರು. ಒಳಗೆ ತುಂಬ ಜನ. ಏನಾದರೂ ಬೇಕಾದ್ರೆ ಕರೀತೀನಿ,” ಅಂದಳು. ಬೇಕಾದ್ರೆ. ಯಾವತ್ತೂ ಹಾಗೆ—ಬಳಕೆಗೆ ಹತ್ತಿರ, ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ದೂರ.
ಬಾಗಿಲಿನ ಮೇಲಿನ ಹಸಿರು ದೀಪ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ಹೊತ್ತಿತ್ತು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯೂಬ್ಲೈಟ್ನ ಸದ್ದು ಕಿವಿ ಕೆಣಕುವ ಹಾಗೆ ಗುನುಗುತ್ತಿತ್ತು. ನವ್ಯಾಳ ಕಾಲಿನ ಬಳಿ ಅರ್ಧವಾಗಿ ಮುರಿದಿದ್ದ ಔಷಧಿ ಬಿಲ್ ರಸೀದಿ ಬಿದ್ದಿತ್ತು; ಅವಳು ಅದನ್ನು ಮಡಚಿ ಬೆರಳ ನಡುವೆ ಹಿಡಿದಳು. ದೀಪಕ್ನ ತಂದೆಗೆ ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವಳನ್ನು ಕರೆಯಿದ್ದು ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಪರಿಚಯದಿಂದ ಅಲ್ಲ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಮುಂಗಡ ಹಣ ಕಟ್ಟಲು ಯಾರಾದರೂ ತಕ್ಷಣ ಬೇಕಾಗಿದ್ದಾಗ, ದೀಪಕ್ಗೆ ನೆನಪಾಗುವುದು ಇನ್ನೂ ಅವಳೇ. ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾತುಕತೆ ಬಂದ ದಿನವೇ ಅವನು ನೇರವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ; “ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪುತ್ತಿಲ್ಲ,” ಎನ್ನುವ ಮೃದುವಾದ ಮುಖದಿಂದ ಅವಳನ್ನೇ ಹೊರಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ. ಈಗ ಆ ಮನೆಯವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅವಳು ಒಳಗಿನವರಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟುವ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲವಳು.
ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದೀಪಕ್ ಹೊರಬಂದ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇಸ್ತ್ರಿ ಮಾಡಿದ ಶರ್ಟ್ ಮೇಲೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ನೀಲಿ ಗಾವಲು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು, ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತ ರಾತ್ರಿಯ ನೆರಳು. ನವ್ಯಾಳನ್ನು ನೋಡಿದೊಡನೆ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ನೆಮ್ಮದಿ, ತಕ್ಷಣ ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ. “ನವ್ಯಾ, ಬಂದಿಯಾ,” ಅಂದನು, ಅವಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬಂತೆ, ಆದರೆ ಪಕ್ಕದ ಬೆಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕೂತುಕೊಳ್ಳಲು ಆಹ್ವಾನಿಸದಂತೆ. “ರಿಸೆಪ್ಷನ್ಗೆ ಹೋಗಿ ಈ ಫಾರ್ಮ್ ಕೊಡು. ನನ್ನ ಸಹಿ ಇದೆ. ಇನ್ನೂ ಔಷಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳ್ಬೇಕಂತೆ.”
ಅವನು ಕಾಗದವನ್ನು ಅವಳ ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಅವನ ಬೆರಳುಗಳು ಕ್ಷಣಕಾಲವೂ ತಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ಒಳಗಡೆ ಶೋಭಾ ಅತ್ತೆ ಯಾರಿಗೋ ನಿಧಾನವಾಗಿ, “ರಾಹುಲ್ ಇದ್ದಾನೆ, ಹುಡುಗನೇ ನೋಡ್ಕೊಳ್ತಾನೆ,” ಅಂದಳು. ಆ ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಬಂದು ನವ್ಯಾಳ ಕಿವಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. ಹುಡುಗನೇ ನೋಡ್ಕೊಳ್ತಾನೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಅವಳು ಏನು? ರಾತ್ರಿ ಬಸ್ ಏರಿ, ಮೆಟ್ರೋ ಇಳಿದು, ಆಟೋ ಹಿಡಿದು ಬಂದ ಅವಸರದ ವ್ಯಕ್ತಿ—ಔಷಧಿ ತರಲು ಸರಿಯಾದವಳು.
ನವ್ಯಾ ಎದ್ದು ರಿಸೆಪ್ಷನ್ಗೆ ಹೋಯಿತು. ಕಾರ್ಡ್ ಸ್ವೈಪ್ ಆಗುವ ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದ, ಮುದ್ರಣ ಯಂತ್ರದ ಗುಗುಪು, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ವಾಸನೆ—ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಅವಳೊಳಗಿನ ಹಳೆಯ ಅವಮಾನವನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿತು. ದೀಪಕ್ ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದ್ದ, “ಮನೆಗೆ ಅವರು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ನಿನ್ನ ಸೇವಾ ವಲಯದ ಕೆಲಸ, ರಾತ್ರಿ ಪಾಳಿಗಳು… ಅವರಿಗೆ ಸರಿ ಅನಿಸಲ್ಲ.” ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕೇವಲ ತಲೆಯಾಡಿಸಿದ್ದಳು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಕನಿಷ್ಠ ಸತ್ಯ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಈಗ, ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಗೆ ಅವಳೇ ಸರಿಯಾಗಿ ನೆನಪಾಗುವುದು ಆ ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕೆಟ್ಟದೇನೋ ಅನ್ನಿಸಿತು.
ಔಷಧಿಯ ಚೀಲ, ಹೊಸ ರಸೀದಿ, ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿ ಹಿಡಿದು ಮರಳಿ ಬಂದಾಗ ಬಾಗಿಲು ಸ್ವಲ್ಪ ತೆರೆದಿತ್ತು. ಒಳಗೆ ರಾಹುಲ್ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ, ಶೋಭಾ ಅತ್ತೆ ಹಾಸಿಗೆಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ, ದೀಪಕ್ ಡಾಕ್ಟರ್ ಜೊತೆ. ನವ್ಯಾ ಬಾಗಿಲಿನ ಬಳಿ ನಿಂತಳು. ಶೋಭಾ ಅತ್ತೆ ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಚೀಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, “ಸರಿ, ನೀನು ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊರಗೆ ಇರು. ಡಾಕ್ಟರ್ ಮಾತನಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದಳು. ಕುರ್ಚಿ ಒಂದೇ ಖಾಲಿ ಇತ್ತು; ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಬೆಂಚಿನತ್ತ ಹಿಂತಿರುಗಿದಳು. ಈ ಬಾರಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಅವಳಿಗೆ ತನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ದಾರಿಯ ಗೋಡೆ ಚಳಿಯಾಗಿಬಿದ್ದಂತಾಯಿತು.
ವಾರ್ಡ್ಬಾಯ್ ಗಣೇಶ್ ಚಹಾ ಕಪ್ಗಳನ್ನು ತಂದು ಟೇಬಲ್ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಹೋದ. ಒಂದು ಕಪ್ನ್ನು ನವ್ಯಾಳ ಕಡೆಗೆ ಯಾರೂ ಸರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆ ಮತ್ತೆ ಹೊಳೆಯಿತು—ಅವಳು ಮ್ಯೂಟ್ ಮಾಡಿದ್ದ ಹಳೆಯ ವಾಟ್ಸ್ಯಾಪ್ ಗುಂಪು, ದೀಪಕ್ನ ಮದುವೆ ನಿಶ್ಚಯದ ಚಿತ್ರಗಳು ಒಮ್ಮೆ ತುಂಬಿದ್ದ ಗುಂಪು, ಈಗ ಯಾರೋ “ಅಂಕಲ್ ಸ್ಟೇಬಲ್ ಆ?” ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದರು. ನವ್ಯಾ ಸ್ಕ್ರೀನ್ನ್ನು ಆಫ್ ಮಾಡಿದಳು. ಅವಳ ಬ್ಯಾಗಿನ ಒಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆದಿಂದ ತಂದಿದ್ದ ನಿಂಬೆ ಅನ್ನ ಚಳಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಷ್ಟಾಗಿಯೇ ನೆನಪಾಯಿತು; ಸಂಜೆ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಹೊರಡುವಾಗ ತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದು. ಅವಳ ಹೊಟ್ಟೆ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವಮಾನ ತುಂಬಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹಸಿವು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಲಿಫ್ಟ್ ಬಾಗಿಲು ಝಟ್ಕನೆ ತೆರೆದಿತು. ಉಸಿರಾಟ ತಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡೇ ಒಬ್ಬ ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆ ಹೊರಬಂದಳು; ಕೂದಲು ಜಡೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಬಿದ್ದು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಬಟ್ಟೆಚೀಲ, ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಲಾಕರ್ ಡಬ್ಬಿ. ಶೋಭಾ ಅತ್ತೆಯ ದೃಷ್ಟಿ ಕಚ್ಚಿತು. “ಯಾಕೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ ಈಗ?” ಅವಳು ಕೇಳಿದ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಕ್ಕಿಂತ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೆಚ್ಚು. ಮಹಿಳೆ ನೇರವಾಗಿ ನವ್ಯಾಳತ್ತ ನೋಡಿದಳು. “ನವ್ಯಾ ಮಗಳು ಎಲ್ಲಿ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನೋಡಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು. ನವ್ಯಾ ಎದ್ದಳು.
“ಸೀತಮ್ಮ,” ಅವಳು ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ಹೇಳಿದಳು. ಇದು ಅವರ ಹಳೆಯ ಪಿಜಿಯ ಮಾಲಕಿ; ದೀಪಕ್ ಕಾಲೇಜು ಮುಗಿಸಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಠಡಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಟ್ಟಡದ ಹಿರಿಯೆ. ಸೀತಮ್ಮ ನೇರವಾಗಿ ಅವಳ ಕೈಗೆ ಆ ಚಿಕ್ಕ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನೂ ಮಡಚಿ ತೆರೆದಿದ್ದ ರಸೀದಿಗಳ ಗುಚ್ಛವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಳು. “ನಿನ್ನೆ ಮನೆ ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡ್ತಾ ಸಿಕ್ಕಿತು. ನೀನು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಕರೆದರೂ ಅವನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಶೋಭಾ ಮಡಂ ಊರಿಗೆ ಬರಬೇಡ ಅಂದ್ರೂ, ನಾನು ಕೊಟ್ಟೇ ಬಿಡ್ಬೇಕು ಅನಿಸ್ತು.”
ದೀಪಕ್ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಹಿಮ್ಮುಖನಾದ. “ಸೀತಮ್ಮ, ಇದು ಈಗ ಬೇಕಾ?” ಅಂದನು, ನಗು ತಂದು ಸ್ಥಿತಿ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಕಠಿಣತೆ ಇತ್ತು.
“ಈಗಲೇ ಬೇಕು,” ಸೀತಮ್ಮ ಅಂದಳು. ಆಮೇಲೆ ನವ್ಯಾಳ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ಅವಳೇ ತೆರೆದಳು. ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಮಡಚಿ ಮಡಚಿ ಮೃದುವಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ರಸೀದಿಗಳು, ಪರೀಕ್ಷಾ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿ ಚೀಟಿಗಳು, ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಬಾಕಿ ಹಣ ಕಟ್ಟಿದ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಗದ. ಕಪ್ಪು ಪೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ದೀಪಕ್ನ ಹೆಸರಿದ್ದ ಜಾಗಗಳ ಕೆಳಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನಡೆ ನವ್ಯಾಳ ಸಹಿ. ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ತೆಗೆದ ಚಿನ್ನದ ಸಾಲದ ಮುದ್ರೆ. ಸೀತಮ್ಮ ಆ ಚಿಕ್ಕ ಡಬ್ಬಿ ತೆರೆದು ಒಳಗಿದ್ದ ಸರಳ ಚಿನ್ನದ ಕಿವಿಯೋಲೆ ತೋರಿಸಿದಳು. “ಇದು ನಿನ್ನದು. ಪರೀಕ್ಷಾ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಇಡ್ತೀನಿ ಅಂತ ನನ್ನ ಬಳಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆ. ನಂತರ ಹಣ ತಂದೇ ತೆಗೆದುಕೋ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ದೆ. ನೀನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲೇ ಇಲ್ಲ. ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತಾ?” ಅವಳು ಮುಖವನ್ನು ಶೋಭಾ ಅತ್ತೆಯತ್ತ ತಿರುಗಿಸಿದಳು. “ಈ ಹುಡುಗಿ ಅವನಿಗೆ ಓದಲು, ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು, PG ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಡಲು ತನ್ನ ಆಭರಣವೇ ಇಟ್ಟಳು. ಅವನು ಮೊದಲ ಕೆಲಸ ಹಿಡಿದಾಗ, ‘ನಮ್ಮಿಬ್ಬರದೂ ಒಟ್ಟೇ ಪ್ರಯಾಣ’ ಅಂತ ಹೇಳ್ತಿದ್ದ. ನಂತರ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿ, ಹೊಸ ಜನ, ಹೊಸ ಮಾತು.”
ದಾರಿಯ ಗಾಳಿ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂಬಂತೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಶೋಭಾ ಅತ್ತೆ ನವ್ಯಾಳ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ರಸೀದಿಗಳತ್ತ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ನೋಡಬೇಕಾಯಿತು. ರಾಹುಲ್ ಕುರ್ಚಿಯಿಂದ ಎದ್ದು ದೀಪಕ್ನ ಮುಖ ನೋಡಿದ. ದೀಪಕ್ನ ಬೆರಳುಗಳು ಬಾಗಿಲಿನ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಮೇಲೆ ಬಿಗಿದವು. ನವ್ಯಾಳಿಗೆ ಯಾರೋ ನ್ಯಾಯ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಬಹುಕಾಲ ಅವಳೇ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ಎಳೆದಾಗ, ತನ್ನದೇ ಚರ್ಮ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಕಿತ್ತು ಹಾಕಿದ ಹಾಗೆ ಕಟುಕಾಯಿತು.
“ಇವು ಹಳೆಯ ಮಾತುಗಳು,” ದೀಪಕ್ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳಿದ. “ನವ್ಯಾ, ನೀನೇ ಕೇಳಿದ್ರು ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಬೇಡ ಅಂತ—”
ನವ್ಯಾಳ ಕಣ್ಣು ಅವನ ಕಡೆ ತಿರುಗಿತು. ಅದು ಸಾಕಾಯಿತು; ಅವನು ವಾಕ್ಯ ಮುಗಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಸೀತಮ್ಮ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು, “ಹೇಳಬೇಡ ಅಂದದ್ದು ದಯೆಯಿಂದ. ನೀನು ಲಜ್ಜೆಪಡಬಾರದೆಂದು. ಅವಳಿಗಂತೂ ಏನೂ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕರೆದ ಹಾಗೆ ಕರೀತೀರಾ? ಅದಕ್ಕೇ ಬಂದೆ.” ಅವಳು ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ನವ್ಯಾಳ ಕೈಗೆ ಒತ್ತಿ, “ಇದನ್ನಾ ಇನ್ನು ನಾನು ಹಿಡ್ಕೊಳ್ಳಲ್ಲ,” ಎಂದು ಹಿಂತಿರುಗಿದಳು.
ಸೀತಮ್ಮ ಲಿಫ್ಟ್ ಕಡೆ ನಡೆದ ನಂತರ ದಾರಿಯ ಗುನುಗು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿಸತೊಡಗಿತು. ಆದರೆ ಜಾಗಗಳು ಬದಲಾಗಿದ್ದವು. ಶೋಭಾ ಅತ್ತೆ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಔಷಧಿ ಚೀಲವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನವ್ಯಾಳ ಪಕ್ಕದ ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಳು, ಸೇವೆಗೆ ತಳ್ಳಿದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಂತೆ. ದೀಪಕ್ ಹೊರಗೆ ಬಂದ. ಈ ಬಾರಿ ಅವನು ಬಾಗಿಲಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವಳ ಎದುರು, ಬೆಂಚಿನ ಮುಂದೆ ನಿಂತ. ಅವನ ಸ್ವರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜನರ ಕಿವಿಯಿಂದ ದೂರ ಇರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದಂತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. “ನವ್ಯಾ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತಾಡೋಣ.”
ಅವಳು ಏಳಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಸ್ವತಃ ಬೆಂಚಿನ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ. ಮಧ್ಯೆ ಔಷಧಿ ಚೀಲ, ರಸೀದಿಗಳ ಗುಚ್ಛ, ಚಿಕ್ಕ ಡಬ್ಬಿ. ಇಷ್ಟೊತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಹೊರಗೇ ಇರಿಸಿದ ದಾರಿಯೇ ಈಗ ಅವರಿಗೆ ಒಂಟಿ ಜಾಗ ಕೊಟ್ಟಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಬಾಗಿಲಿನ ಒಳಗಿರುವವರಿಗೆ ಇದು ಕೇಳಿಸದೇ ಇರುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರದ ಖಾಸಗಿತನ. ಅಷ್ಟೇ.
“ನಾನು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡೆ,” ದೀಪಕ್ ಹೇಳಿದ. ಮಾತು ಹೊರಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದವು. “ಅಪ್ಪ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ… ಸತ್ಯ ಏನು ಅಂತ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಂತು. ನಿನ್ನಿಂದ ಓದಿದೆ, ನಿನ್ನಿಂದ ನಿಂತೆ. ಆದರೂ ನಿನ್ನನ್ನೇ ಹೊರಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಮದುವೆ ಮಾತು… ನಾನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ—”
ನವ್ಯಾ ಅವನ ಕೈ ಕಡೆ ನೋಡಿದಳು. ಅವನು ಜೇಬಿನಿಂದ ಚಿಕ್ಕ ಕೀಲಿಕೊಕ್ಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದ. ಕೆಂಪು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಗ್ನ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಟ್ ಸಂಖ್ಯೆ. ಅವರು ಒಮ್ಮೆ ಸೇರಿ ನೋಡಿದ್ದ, ಬಳಿಕ ಅವನು “ಮುಂದೆ” ಎಂದು ಬಿಟ್ಟು, ತಾನೊಬ್ಬನೇ ಬುಕ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್. ನಂತರ ಅವನು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅವಳಿಗೆ ಕೇಳಿಬಂದಿತ್ತು. ಈಗ ಆ ಕೀಲಿಯನ್ನು ಅವನು ಅವರಿಬ್ಬರ ಮಧ್ಯೆ ಇಟ್ಟನು.
“ಅದು ಇನ್ನೂ ನನ್ನಲ್ಲಿದೆ,” ಅವನು ಅಂದನು. “ನಿಶ್ಚಯ ಮುರಿದಿದೆ. ಎರಡು ವಾರಗಳ ಹಿಂದೆ. ನಾನು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ…” ಅವನು ಉಸಿರೆಳೆದು, “ನೀನು ಬಾ. ಮತ್ತೆ ಶುರು ಮಾಡೋಣ. ಮನೆ ಬೇರೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ ಅಂದರೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ. ಈ ಬಾರಿ ಯಾರಿಗೂ ಬಿಡೋದಿಲ್ಲ. ನಿನಗೆ ಜಾಗ ಕೊಡ್ತೀನಿ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ—ನಿನ್ನ ಜಾಗ ನಿನ್ದೇ.”
ಅವನು “ಈ ಬಾರಿ” ಎಂದಾಗಲೇ ಅವಳ ಒಳಗೆ ಏನೋ ಮುರಿದು ಬಿದ್ದಿತು. ಇದೇ ಮಾತು ಅವಳು ಐದು ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದ್ದರೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಚಿನ್ನದ ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಇಟ್ಟ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ. ಅವನ ಮೊದಲ ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರ ಕೈಗೆ ಬಂದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ. ಅವನ ಅಮ್ಮ ಮುಂದೆ “ಅವಳು ಒಳ್ಳೆ ಹುಡುಗಿ, ನಾನು ನೋಡ್ಕೊಳ್ತೀನಿ” ಎಂದು ಅವನು ಒಂದೇ ಸಲ ನಿಂತಿದ್ದರೆ. ಈಗ ಅವನ ಕೀಲಿಯ ಶಬ್ದ ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲಿನ ಲೋಹಕ್ಕೆ ತಗುಲಿ ಮೃದು ಚಳಿ ಬೀರಿತು. ತಡವಾಗಿ ಬರುವ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕೂ ಒಬ್ಬರ ಜೀವನದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವನು ಇನ್ನೂ ನಂಬುತ್ತಿದ್ದ.
ಶೋಭಾ ಅತ್ತೆ ಬಾಗಿಲಿನ ಒಳಗಿಂದ ಈ ಕಡೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ, ಲೆಕ್ಕ, ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಮೌನ—ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸಣ್ಣ ರೇಖೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಕ್ಷಣ ನವ್ಯಾಳಿಗೆ ಕುಟುಂಬದ ದೃಷ್ಟಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಅದೇ ದೃಷ್ಟಿ ಹಿಂದೆ ಅವಳ ಸ್ಥಾನ ಕಳೆಸಿತ್ತು. ದೀಪಕ್ನ ಕೈ ಕೀಲಿಯ ಹತ್ತಿರ ಉಳಿದಿತ್ತು; ಅವನು ಅದನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ತುಳಕಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.
ನವ್ಯಾ ತನ್ನ ಬ್ಯಾಗ್ ತೆರೆದಳು. ಒಳಗಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಕಪ್ಪು ಚಾವಿ ಅವಳ ಬೆರಳಿಗೆ ತಗುಲಿತು—ದೀಪಕ್ ಅವಳಿಗೆ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ PG ಮೇಲ್ಮಹಡಿಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೀಲಿ, “ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಬಾ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕೊಟ್ಟದ್ದು. ನಂತರ ಅವನ ಬದುಕು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಆ ಕೀಲಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಾಗಿಲೇ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ; ಅವಳು ಅದನ್ನು ಎಸೆಯದೆ ಬ್ಯಾಗಿನಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದಳು. ಇಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅದರ ತೂಕ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಅವಳು ಆ ಹಳೆಯ ಕೀಲಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು, ಅವನು ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಹೊಸ ಕೀಲಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಳು.
“ದೀಪಕ್,” ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು. ಸ್ವರ ಸಮ, ದಣಿದ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಕಂಪಿಸಲಿಲ್ಲ. “ನನ್ನನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆಯಬೇಕಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಹೆಸರು ನಿನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದೆ. ಈಗ ಸತ್ಯ ನಿನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡ್ತಿದೆ ಅಂದ್ರೆ, ಅದನ್ನಾ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಡ.” ಅವಳು ಚಿಕ್ಕ ಡಬ್ಬಿ, ರಸೀದಿಗಳ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ತನ್ನ ಬ್ಯಾಗಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಳು. ಹೊಸ ಕೀಲಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. “ತುಂಬ ತಡವಾಗಿದೆ. ಈ ತಡಕ್ಕೆ ಮನೆ ಇಲ್ಲ.”
ಅವಳು ಎದ್ದಳು. ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಅವಳಿಂದ ಮರಳಿದ ಹಳೆಯ ಕೀಲಿ ಮತ್ತು ಅವನು ತಡವಾಗಿ ಇಟ್ಟ ಹೊಸ ಕೀಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು; ಒಂದರಿಂದ ಹಳೆಯ ಸುಳ್ಳು, ಇನ್ನೊಂದರಿಂದ ತಡವಾದ ಸತ್ಯ. ನವ್ಯಾ ಶೋಭಾ ಅತ್ತೆಯ ಕಡೆ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ದಾರಿಯ ತುದಿಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹಿಡಿದು ಇಳಿಯಲು ಶುರುಮಾಡಿದಳು. ಅವಳ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಶಬ್ದ ಟ್ಯೂಬ್ಲೈಟ್ನ ಗುನುಗು ಮೀರಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಕೇಳಿಸಿತು, ನಂತರ ತಗ್ಗಿತು.
ಬೆಂಚು ಖಾಲಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ಅದರ ಅಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಯಾರೂ ಮುಟ್ಟದ ಚಹಾ ಕಪ್ ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತ ಹೋಯಿತು; ಬಿಳಿ ಹೊಗೆ ಸಣ್ಣ ತುಂಡಾಗಿ ಏಳಿ, ದಾರಿಯ ಗುನುಗಿನಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸತ್ತುಹೋಯಿತು.