ಅವನ ತಡವಾದ ಕವರ್ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯಿತು

ಕಾವ್ಯಾ ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಕೌಂಟರ್‌ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಟ್ರೇಯಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವಾರ್ಡ್ ಬಾಯ್ ಶೇಷ ಉಸಿರಾಟ ಕಟ್ಟಿ ಓಡಿ ಬಂದು, “ಅಕ್ಕಾ, ಹೊರಗಿನ ಬೆಂಚ್‌ ಬಳಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕರೀತಿದ್ದಾರೆ… ಅನಿರುದ್ಧ ಅಮ್ಮನವರು ಯಾರನ್ನೋ ಕಳಿಸಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದ. ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅರ್ಧ ಮಡಿದ ರಸೀದಿ ಗುಚ್ಛ ನೆಲಕ್ಕೇ ಬೀಳುವಷ್ಟು ಜಾರಿ ಹೋಯಿತು. ಹನ್ನೆರಡು ಗಂಟೆ ದಾಟಿದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆ ಚಿಕ್ಕ ಖಾಸಗಿ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊರಿಡಾರ್‌ ದೀಪದ ಗುನುಗು ಶಬ್ದ ಮಾತ್ರ ನಿಂತಿರಲಿಲ್ಲ; ಚಹಾ ಕುಡಿಯದೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಊಟದ ಡಬ್ಬಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿತ್ತು; ಅನಿರುದ್ಧನ ತಂದೆಯ ಆಮ್ಲಜನಕ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ ಬದಲಾವಣೆ, ಮುಂಗಡ, ಔಷಧಿ, ರಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆ—ಎಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಕಾವ್ಯಾಳ ಹೆಸರನ್ನು ಯಾರೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಕರೆಯಲಿಲ್ಲ, “ಅವಳು” ಅಂದೇ ಕರೆದಿದ್ದರು. ಈಗ ಶೇಷ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತಿರ ಬಾಗಿ ಹೇಳಿದ—“ನವೀನ್ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಸುನೀತಾ ಅತ್ತೆ ಕಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಣ ಯಾರು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಅಂತ ಅವರಿಗೆ ಈಗ ಗೊತ್ತಾಯಿತಂತೆ.”

ಅವಳು ತಕ್ಷಣ ತಲೆತ್ತಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಟ್ರೇಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಾಕಿ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ನರ್ಸ್‌ಗೆ ಎಣಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಳು, ನಂತರ ಗ್ಲಾಸ್‌ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ತಾನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಿಕೊಂಡಳು—ಸಡಿಲವಾದ ಜುಟ್ಟು, ಕುಗ್ಗಿದ ದುಪಟ್ಟಾ, ಬೆರಳಲ್ಲಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಂಗಡಿಯ ನೀಲಿ ಮಸಿ. ಇದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ನೋಡಿದ್ದವನು “ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯತನ ಇದೆ, ಆದರೆ ನನ್ನ ಮನೆ ಕೇಳೋದು ಬೇರೆ” ಎಂದು ನಿಂತ ಜಾಗದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದ. ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಬಂಧ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸತ್ತುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕುರ್ಚಿಯ ಅಂತರವಾಗಿ, ಊಟದ ಮೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಟ್ಟೆ ಕೊಡುವ ಕೈಯ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ರಾತ್ರಿ ಕರೆಗಳಿಗೆ ಯಾರು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಹೊರಗಿನ ಬೆಂಚ್‌ ಬಳಿ ನವೀನ್ ನಿಂತಿದ್ದ. ಶುಭ್ರ ಶರ್ಟ್‌ ತೋಳುಗಳು ಅರ್ಧ ಮಡಚಿದ್ದವು; ಕಾರ್‌ ಕೀ ಅನ್ನು ಬೆರಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವನಿಗೆ ಜಾಗ ಮೀಸಲು ಮಾಡಿದ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅನಿರುದ್ಧನ ಅತ್ತಿಗೆ ಮಂಜು ಕುಳಿತಿದ್ದಳು; ಕಾವ್ಯಾಳನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆ ಎದ್ದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ತನ್ನ ಬ್ಯಾಗ್‌ ಜಾರಿ ಬೆಂಚ್‌ ಮೇಲೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಜಾಗ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಇಟ್ಟಳು. “ಕಾವ್ಯಾ, ನೀವು ಒಳಗೆ ಓಡಾಡೋದು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ,” ಅಂದಳು, “ಆದ್ರೆ ಇಂಥ ದೊಡ್ಡ ಖರ್ಚು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನಾದ್ರೂ ಮೊದಲು ತಿಳಿಸಬೇಕು ಅಲ್ವಾ? ನವೀನ್ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ, ಇನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.”

ನವೀನ್ ಮುಖಕ್ಕೆ ದಯೆಯ ಮುಖವಾಡ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರವೇ ಇತ್ತು. “ನೀನು ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದೀಯಾ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ಕೇಳಿದ ರೀತಿಯೇ ತಪ್ಪು—ಇಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದವಳು ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಏನೋ ಅತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ ಅನ್ನಿಸುವಂತೆ. ಕಾವ್ಯಾ ಉತ್ತರಿಸದೆ, “ಸರ್ಜನ್‌ ಬೆಳಗ್ಗೆ ರೌಂಡ್‌ಗೆ ಬರ್ತಾರೆ. ಈಗ ಬಾಕಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್‌ ಬೇಕು,” ಅಂದಳು. ಮಂಜು ತಕ್ಷಣ ನವೀನ್ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ, “ನೋಡಿದಿಯಾ? ಅವಳು ಹಣದ ವಿಷಯವೇ ಹೇಳ್ತಾ ಇದ್ದಾಳೆ,” ಎಂದಳು; ಉಪಯೋಗವಾಗುವವಳು, ಆದರೆ ಸಮವಾಗಿರದವಳು ಎಂದು ಕೊಠಡಿ ತುಂಬ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಧ್ವನಿ.

ಬಾಗಿಲಿನ ಅಂಚಿಗೆ ಸಾಗಿ ಕಾವ್ಯಾ ನಿಂತಳು. ಒಳಗೆ ಹೋಗಲು ಅವಳಿಗೆ ಯಾರ ಅನುಮತಿಯೂ ಬೇಡ; ಹೊರಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲರ ದೃಷ್ಟಿಯೇ ಅನುಮತಿ ಪತ್ರದಂತೆ. ನವೀನ್ ಹತ್ತಿರ ಬಂದ, ಆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹತ್ತಿರವಲ್ಲ—ಕುಟುಂಬ ನೋಡಿದರೆ ತಪ್ಪಾಗದಷ್ಟು ಅಂತರ. “ಅಮ್ಮ ಕಳಿಸಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದನು ಕಡಿಮೆ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ. “ನೀನು ಒಬ್ಬಳೆ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಅಂತೆ. ಏನು ಬೇಕು ಹೇಳು. ನಾನು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ ಮಾಡ್ತೀನಿ.” ಅವನ ‘ಈಗ’ ಎನ್ನುವ ಆಫರ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ‘ಅಂದಾಗ ಅಲ್ಲ’ ಎಂಬ ತಂಪು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಇತ್ತು.

ಕಾವ್ಯಾಳ ಹೊಟ್ಟೆ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅವಳ ಧ್ವನಿ ಖಾಲಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. “ಈಗ ಬೇಕಾದ್ದು ಹಣವಲ್ಲ,” ಅಂದಳು. “ರಕ್ತದ ವರದಿ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅನುಮತಿ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಬೇಕು. ಅನಿರುದ್ಧ ಅಮ್ಮನವರು ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.” ನವೀನ್ ಅವಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಿದ. ಅನಿರುದ್ಧ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಅವನ ಭುಜ ಕಠಿಣವಾಯಿತು. ಅವರು ಕಾಲೇಜು ಸ್ನೇಹಿತರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವರು; ನಂತರ ಕೆಲಸ, ಸಂಬಳ, ಮನೆ, ಮದುವೆ ಮಾತು—ಎಲ್ಲವೂ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಮಾಡಿತು. ನವೀನ್‌ನ ಮನೆಗೆ ಕಾವ್ಯಾ ಹೋಗಿದ್ದ ಕೊನೆಯ ದಿನ, ಅವನ ತಾಯಿ ನೀರಿನ ಗ್ಲಾಸ್‌ ಕೊಟ್ಟರೂ, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸೋಫಾ ತೋರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. “ಸೇವಾ ವಲಯದ ಕೆಲಸ ಅಂತೆ? ನಾಳೆ ಶಿಫ್ಟ್‌ ಬದಲಾಗಿದ್ರೆ ಮನೆ ಹೇಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳ್ತಾಳೆ?” ಎಂಬ ಮಾತು ಅಡಿಗೆಮನೆಯಿಂದ ಬಂದಿತ್ತು. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ ಅವನು ಕರೆ ಮಾಡಿ, “ಹೆಚ್ಚು ಜಗಳ ಬೇಡ, ಮನೆ ಒಪ್ಪಲ್ಲ,” ಎಂದಿದ್ದ.

ಕೊರಿಡಾರ್‌ನೊಳಗಿಂದ ಅಚಾನಕ್‌ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಶಬ್ದವೊಂದು ಬಂದಿತು. ಸುನೀತಾ ಅತ್ತೆ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆದುಬಂದು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಫೈಲ್‌, ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆ ಇಲ್ಲದ ಕೆಂಪು. ಅವಳು ನವೀನ್‌ನನ್ನೇ ಮೊದಲು ನೋಡಿದಳು. “ನೀನು ಬಂದಿಯಾ? ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ,” ಎಂದಳು. ಬಳಿಕ ಕಾವ್ಯಾಳತ್ತ ತಿರುಗಿ, “ಮಗಳೇ, ಆ ಹಳೆಯ ಫೈಲ್‌ ಎಲ್ಲಿಟ್ಟೆ?” ಎಂದಳು. ಕಾವ್ಯಾ ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ಬ್ಯಾಗ್‌ ತೆರೆದು ಕೊಟ್ಟಳು. ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಗ್‌ನ ಒಳಪಾಕೆಟ್ಟಿನಿಂದ ಅರ್ಧ ಮಡಿದ ರಸೀದಿ ಗುಚ್ಛ, ಲ್ಯಾಬ್‌ ಸ್ಲಿಪ್‌, ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಂಗಡಿ ಬಿಲ್‌ಗಳು, ಎರಡು ಮುದ್ರಿತ ಸಂದೇಶಪತ್ರಗಳು ಕೆಳಗೆ ಜಾರಿದವು. ಮಂಜು ಬೇಸರದಿಂದ, “ಇವೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಇಡೋಕೆ ಏನು ಆಗುತ್ತೆ?” ಎಂದು ಗುಣಗುಣಿಸಿದಳು, ಆದರೆ ಸುನೀತಾ ಅತ್ತೆ ಬಾಗಿ ಒಂದೊಂದನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದಳು.

ಮೊದಲ ರಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳ ಕಣ್ಣು ನಿಂತಿತು. “ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ?” ಮುಂದಿನದನ್ನು ತೆರೆದಳು. “ಇದು ಸಂಜೆ?” ಮೂರನೆಯದು—“ರಾತ್ರಿ ಒಂಬತ್ತು ಮுப்பತ್ತು… ಮತ್ತೆ?” ನಂತರ ಮುದ್ರಿತ ಸಂದೇಶಪತ್ರದ ಮೇಲೆ ಅವಳ ಬೆರಳು ನಿಂತಿತು. ಹಳೆಯ WhatsApp ಚಾಟ್‌ನ ಪ್ರಿಂಟ್‌. ಕಾವ್ಯಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಬೇಕೆಂದು ಎಂದೋಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಡಚಿ ಮಡಚಿ ಬ್ಯಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಸುನೀತಾ ಅತ್ತೆ ತುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿದಳು—“ಅಮ್ಮಗೆ ಈಗ ಹೇಳಬೇಡ. ನಾನು ಬಂದು ಮಾತಾಡ್ತೀನಿ… ನೀನು ಒಬ್ಬಳೇ ಹೋಗಿ ಕಟ್ಟಿಬಿಡು. ನಾನು ನಂತರ ನೋಡ್ಕೊಳ್ತೀನಿ.—ನವೀನ್.” ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಲು ಕೆಳಗೆ: “ಮನೆಗೆ ನಿನಗೆ ಬರಬೇಡ ಅಂದಿದ್ದಾರೆ, please understand.”

ನವೀನ್‌ನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಅಸಹನೆ, ನಂತರ ಎಚ್ಚರ, ಕೊನೆಗೆ ಬಣ್ಣ ಕಳಚಿದ ಖಾಲಿತನ ಬಂತು. “ಅತ್ತೆ, ಅದು ಹಳೆಯ—” ಎಂದು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಸುನೀತಾ ಅತ್ತೆ ಅವನ ಮಾತು ಕತ್ತರಿಸಿದಳು. “ಹಳೆಯದಾ? ಹಾಗಿದ್ರೆ ಈ ಹುಡುಗಿ ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಯಾರ ಮುಂದೆ ಬಾಯಿ ತೆಗೆಯಲಿಲ್ಲ? ಇಂದು ನನ್ನ ಮಗನ ತಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ಜೀವ-ಮರಣ ಮಧ್ಯೆ ಮಲಗಿದ್ದಾಗ, ಹಣ ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಅವಳಾ? ಅವಮಾನ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಅವಳಾ? ನೀನು ‘ನಂತರ ನೋಡ್ಕೊಳ್ತೀನಿ’ ಅನ್ನೋದನ್ನ ಕಳಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದಿಯಾ?” ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಕಿರುಚಾಟ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಅದರಿಂದಲೇ ಅವು ಕಚ್ಚಿದವು. ಮಂಜು ಬ್ಯಾಗ್‌ ತನ್ನ ಮಡಿಲಿಗೆಳೆದುಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಜಾಗದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸರಿದಳು. ಮೊದಲ ಸಲ ಬೆಂಚ್‌ ಮೇಲೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜಾಗ ಖಾಲಿಯಾಯಿತು.

ಕಾವ್ಯಾ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಗೋಡೆಯ ಹತ್ತಿರವೇ ನಿಂತಳು. ನವೀನ್ ಈಗ ಅವಳತ್ತ ನೋಡಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಪ್ಪು ಕಥೆ ಅವನ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ಅವನು ಏನೋ ಹೇಳಲು ಮುಂದಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಳಗಿಂದ ಡಾಕ್ಟರ್‌ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್‌ ಬಂದು ಸಹಿಗಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಪತ್ರ ನೀಡಿದ. ಸುನೀತಾ ಅತ್ತೆ ಪೆನ್ನನ್ನು ಕಾವ್ಯಾಳ ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟಳು. “ಮಗಳೇ, ನೀನೇ ಓದಿ ಹೇಳು,” ಎಂದಳು. ಅಲ್ಲಿ ನವೀನ್ ನಿಂತಿದ್ದರೂ ಅವನಿಗೆ ಆ ಕಾಗದ ಮುಟ್ಟಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲಸ ಬದಲಾಗಿದಂತೆ ಗೌರವವೂ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ ಬೆಂಚ್‌ ಮೇಲಿನ ಈ ಸಣ್ಣ ಕ್ರಮ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತೋರಿಸಿತು.

ಪತ್ರ ಓದಿ ಮುಗಿಸಿ ಕಾವ್ಯಾ ಸಹಿ ಪಡೆಯಲು ಒಳಗೆ ಹೋದಳು. ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬಂದಾಗ ಜನ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಮಂಜು ಚಹಾ ತರುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ದೂರ ಹೋಗಿದ್ದಳು. ಸುನೀತಾ ಅತ್ತೆ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಕೋಣೆಯತ್ತ ಕರೆ ಬಂದ ಕಾರಣ ಬದಿಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಇಳಿದಳು. ಕೊರಿಡಾರ್‌ ದೀಪದ ಗುನುಗು ಮತ್ತೆ ದೊಡ್ಡದಾಯಿತು. ನವೀನ್ ಬೆಂಚ್‌ನ ಕೊನೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ. ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕಾರ್ಡ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ ಡಬ್ಬಿ—ಹಾಳಾಗದ ಮಿಠಾಯಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಷ್ಟು. ಅದರೊಳಗೆ ಕವರ್‌ ಇರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ತೂಕ ಕಡಿಮೆ, ಅರ್ಥ ಹೆಚ್ಚು.

“ಕಾವ್ಯಾ,” ಎಂದನು. ಮೊದಲ ಸಲ ಅವಳ ಹೆಸರನ್ನು ಅವನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿದಾಗ ಅದು ಹಕ್ಕಿನಂತೆ ಅಲ್ಲ, ಕಳೆದುಕೊಂಡ ವಸ್ತು ನೆನಪಾದವನಂತೆ ಕೇಳಿಸಿತು. “ನಾನು ಅಂದು… ಏನು ಮಾಡಿದೆನೋ ಈಗ ಅರ್ಥ ಆಗ್ತಿದೆ. ನೀನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡೆ, ನಿನ್ನಿಂದ ಆಗಲ್ಲ ಅಂತ ನಂಬಿದ್ದೆ. ನೀನು ಎಲ್ಲ ಹೊತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.” ಅವನು ಮುಂದೆ ಬಂದು ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ಅವಳ ಕೈ ತಾಗುವಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ಬೆಂಚ್‌ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ. “ಇದರಲ್ಲಿ ಹಣ ಇದೆ. ಅತ್ತೆಗೂ ಕೊಡಬಹುದು. ಇಲ್ಲ ನಿನ್ನಕ್ಕೇ. ಅಂದಿನ ವಿಚಾರಕ್ಕೂ…” ಅವನ ಗಂಟಲು ಒಣಗಿತು. “ನಾನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಆಗೋದಿಲ್ಲ, ಆದ್ರೂ—”

ಅವಳು ಡಬ್ಬಿಯ ಕಡೆ ನೋಡಿದಳು. ಮೇಲೆ ಔಷಧಿ ಅಂಗಡಿಯ ಹಸಿರು ಮುದ್ರೆ, ಅಂಚು ಒತ್ತಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಕವರ್‌ನ ಆಕಾರ. ಇಂಥ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅವಳು ದಿನವೂ ನೋಡುತ್ತಾಳೆ—ಪರೀಕ್ಷಾ ಶುಲ್ಕ, ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮುಂಗಡ, ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್‌ ಉಳಿಕೆ, ಮದುವೆ ನಿಶ್ಚಯದ ಚಿನ್ನದ ಮುಂಗಡ, ಶ್ರಾದ್ಧದ ಖರ್ಚು—ಎಲ್ಲವೂ ಕವರ್‌ ಒಳಗೆ ಸೇರಿ ಮನುಷ್ಯರ ಮಾತುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಹಣಗಳು ಬರಬೇಕಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರದೆ ಹೋದರೆ ನಂತರ ಎಷ್ಟೇ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಬಂದರೂ ಅವು ಕೇವಲ ತಡವಾದ ಕಾಗದ.

ನವೀನ್ ಇನ್ನೂ ನಿಂತೇ ಇದ್ದ. ಈ ಸಲ ಅವನು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಅವಳಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಅವನಿಂದ ಸರಿದಿತ್ತು. “ಒಮ್ಮೆ ತೆಗೆದುಕೋ,” ಎಂದನು, ಬಹಳ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ. “ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಾಕಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳ್ಬೇಕೆನಿಸಲ್ಲ.”

“ಬಾಕಿ?” ಕಾವ್ಯಾ ಅವನನ್ನೇ ನೋಡಿದಳು. ಧ್ವನಿ ಮೃದುವಾಗಿದ್ದರೂ ಕತ್ತರಿಸುವಷ್ಟು ನೇರ. “ರಾತ್ರಿ ಎರಡು ಗಂಟೆಗೆ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಂಗಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಬಾಕಿ ಶುರುವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬರಬೇಡ ಅಂತ ಮೆಸೇಜ್ ಕಳಿಸಿದಾಗ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು ಹಣ ಕಟ್ಟೋವನಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೀಯ. ಅಂದಿನ ದಿನ ಯಾರ ಜೊತೆ ನಿಂತೆಯೋ ಅದು ಇನ್ನೂ ಬದಲಾಯಿಲ್ಲ.” ಅವಳು ಕೈಗಳನ್ನು ದುಪಟ್ಟಾದೊಳಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಳು; ಡಬ್ಬಿ ಮುಟ್ಟದೇ ಇರುವುದನ್ನೇ ದೇಹದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಿದಳು.

ಅವನು ತಡಕಾಡಿ, “ನಾನು ಅಮ್ಮನನ್ನು ಎದುರಿಸಲೇಬೇಕು ಆಗಿತ್ತು,” ಎಂದನು.

“ಆಗಿತ್ತು,” ಅಂದಳು ಅವಳು. ಒಂದು ಪದ ಮಾತ್ರ. ಅದರಲ್ಲಿ ಆರೋಪಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮುಚ್ಚಿದ ಬಾಗಿಲು ಇತ್ತು.

ಒಳಗಿಂದ ನರ್ಸ್‌ ಕಾವ್ಯಾಳನ್ನು ಕರೆದಳು—“ಅಕ್ಕಾ, ಅಟೆಂಡರ್ ಸೈನ್ ಬೇಕು.” ಆ ಕರೆ ಅವಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಅಲ್ಲ; ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ದಾರಿ. ಅವಳು ನವೀನ್ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಡಬ್ಬಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಅರ್ಧ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿ ಹೋದಳು, ಆದರೆ ಮುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಮತ್ತು ತನ್ನ ನಡುವೆ ಬೆಂಚ್‌, ಡಬ್ಬಿ, ಬೆಳಕಿನ ರೇಖೆ—ಮೂರು ಗಡಿ ರೇಖೆಗಳು ಬಿದ್ದವು. ಹೆಜ್ಜೆ ನಿಲ್ಲಿಸದೆ, ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡದೆ, ರೆಜಿಸ್ಟರ್‌ ಮೇಜಿನತ್ತ ನಡೆದುಹೋದಳು. ಬಾಗಿಲು ತಳ್ಳುವಾಗ ಅವಳ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಇದ್ದ ದಣಿವು ಮಾತ್ರ ಕದಲಿತು; ಮನಸ್ಸಿನ ತೂಕ ಅಲ್ಲ.

ಕೊರಿಡಾರ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಬೆಂಚ್‌ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ಗುನುಗು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದೀಪದ ನೆರಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಅವನು ಇಟ್ಟ ಸಣ್ಣ ಕಾರ್ಡ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ ಡಬ್ಬಿ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯಿತು—ಒಳಗಿನ ತೆರೆಯದ ಕವರ್‌ನ ಆಕಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡೇ.