ನನ್ನ ಹೆಸರು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಂತು

ನೋಟಿಸ್ ಗಾಜಿನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಹುಡುಗನ ಕೈಯನ್ನು ತಳ್ಳುತ್ತಾ ಶ್ರೀಧರ್ ಮಾವ ಹೇಳಿದರು, “ಅದನ್ನ ಓದಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿ.” ಬಿಳಿ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಈ ವಾರದ ಡ್ಯೂಟಿ ಹಂಚಿಕೆ ಇತ್ತು. ಮೇಲಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಹೆಸರುಗಳು: ಮಂಜುನಾಥ, ಸವಿತಾ, ರೇಖಾ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ... ನಯನಾ ಮಾತ್ರ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಲಾನ್ಯಾರ್ಡ್‌ ಮಡಚುಮಡಚಾಗಿ ಬೆವರು ತಿಂದ ರೇಷ್ಮೆಯಂತೆ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಹಾಲ್‌ನ ಬೆಳಕು ಗುಣಗುಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪಕ್ಕದ ಮೇಜಿನ ಬಳಿ ಫೈಲ್ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಲರ್ಕ್ ಕೂಡ ಓದುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ.

“ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದಿದ್ದೀರಾ?” ನಯನಾ ಕೇಳಿದಳು. ಧ್ವನಿ ಏರಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಚ್ಚು ಕೊಟ್ಟಿತು.

“ಹೆಸರು ತಗೊಳ್ಳೋದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಕೆಲಸ ಉಳಿಸ್ಕೊಳ್ಳಬೇಕು,” ಶ್ರೀಧರ್ ಮಾವ ಹೇಳಿದರು. “ಮನೆ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನೀನು ಮಾಡಿದ ಹಳೆಯ ಗಲಾಟೆ ನೆನಪಿಲ್ಲವಾ? ಆ ದಿನದಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಬಂಧ ಇದೆ ಅಂತ ಯಾರೂ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕು ಕೊಡೋದಿಲ್ಲ.”

ವಿಕ್ರಮ್‌ ಮೆಟ್ಟಿಲಿನ ತಿರುವಿನ ಬಳಿ ನಿಂತಿದ್ದ. ಕಣ್ಣು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅವಳ ಕಡೆ ಬಂದು, ತಕ್ಷಣ ನೋಟಿಸ್‌ ಕಡೆ ಜಾರಿತು. ನಯನಾಳಿಗೆ ಅದೇ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತಿತು. ಈ ಕಚೇರಿ ಸಣ್ಣದೇ—ಬೆಂಗಳೂರು ಜಯನಗರದ ಹಳೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಮೊದಲ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರ ದೇವರ ಬಳಗ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಸೇವಾ ವಲಯದ ಕಚೇರಿ. ಮೂರು ವರ್ಷ ರಾತ್ರಿ ಲೆಕ್ಕ, ದಾನ ಚೀಟಿಗಳು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಬಿರದ ನೋಂದಣಿ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಿದೆ. ಇಂದು ಕಾಗದದಿಂದ ಹೆಸರನ್ನೇ ಅಳಿಸಿದರೆ, ದುಡಿತವೇ ಅಳಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಅವಳು ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತಿರ ಹೋಯಿತು. ಟೈಪ್ ಮಾಡಿರುವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಭಾಗದ ಅಂತರ ಸರಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ಸಾಲು ತೆಗೆದ ಜಾಗದಂತೆ ಕಂಡಿತು. “ಪ್ರಿಂಟ್ ಮತ್ತೆ ತೆಗೆದದ್ದು,” ಅವಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು. “ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಸರು ಇದ್ದು ತೆಗೆದಿದ್ದೀರ.”

ಶ್ರೀಧರ್ ಮಾವ ನಗಲಿಲ್ಲ. ನಗದೆ ಇರುವುದೇ ಒತ್ತಡ. “ನಿನಗೆ ಇನ್ನೂ ಕುರ್ಚಿ ಬೇಕಂದ್ರೆ, ಮೊದಲು ಕೀಲಿಯನ್ನು ಕೊಡು. ಹಿಂದಿನ ವಾರ ರಾತ್ರಿ ಲಾಕರ್‌ ಕೀ ನಾಳೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕೊಡಬೇಕಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟೆ. ಆ ಲೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಮಾತಾಡಿಲ್ಲ.”

ನಯನಾ ಬ್ಯಾಗ್ ತೆರೆಯಿತು. ಬೆಳ್ಳಿಯ ಉಂಗುರಗಳ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ಕೀಲಿಯ ಗುಚ್ಚ ಉರುಳಿ ಬಂತು. ಅವಳು ಅದನ್ನು ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಇಡುವ ಬದಲು, ನೋಟಿಸ್‌ ಗಾಜಿಯ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಹಾಸಿದಳು. “ಇದು ತಡವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿತು. ಏಕೆ ಅಂತ ಹೇಳೋ ಅವಕಾಶವೂ ಕೊಡ್ಲಿಲ್ಲ ನೀವು.”

“ಅವಕಾಶ?” ರೇಖಾ ಅತ್ತೆ ಕುರ್ಚಿಯಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತಳು. “ಮಗಳ ಮನೆಯ ಮಾತು ಅಷ್ಟೇನೂ ಸಣ್ಣದಲ್ಲ ನಯನಾ. ವಿಕ್ರಮ್‌ ಬಗ್ಗೆ ಊರಿಗೇ ಗೊತ್ತಿರುವ ಸಂಬಂಧ ಇದೆ. ಇನ್ನೂ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾತು ಬಾಕಿ. ಈಗಲೂ ದ್ವಾರದ ಹಳೆಯ ಕಳಂಕ ಎಳೆದು ನಮ್ಮ ಮುಖ ಕೆಡಿಸಬೇಕಾ?”

ಆ ಮಾತಿಗೆ ಹಾಲ್‌ನ ಗಾಳಿಯೇ ಬದಲಾಗಿತು. ನಯನಾಳ ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ಶಿಫ್ಟ್‌ ಕೊನೆಯ ತೂಕ ಇನ್ನೂ ಇದ್ದಂತಾಯಿತು. ಅದೇ ದಿನ ಅವಳು ಯಾರಿಗಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದಳು ಎಂಬ ನೆನಪು ಬೆರಳ ತುದಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿತು. ಆದರೆ ಅವಳು ಅದನ್ನು ಹೊರಗೆ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. “ನನ್ನ ಹೆಸರು ತೆಗೆದು, ಅದನ್ನೇ ಶಾಂತಿ ಅಂತ ಕರೀತೀರಾ?”

ಶ್ರೀಧರ್ ಮಾವ ಮೇಜಿನ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಒಂದು ಹಳೆಯ ರಿಜಿಸ್ಟರ್‌ ಹೊರಗೆಳೆದು ಮತ್ತೆ ಒಳಗೆ ಸರಿಸಿದರು. ಚಲನ ಸಣ್ಣದು, ಆದರೆ ನಯನಾಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. “ಇನ್ನಿಂದೆ ನೀನು ಹೊರಗಿನ ಕೆಲಸ ನೋಡ್ಕೋ. ಒಳಗಿನ ಡ್ಯೂಟಿಗೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರು ಹಾಕ್ತೀವಿ. ಅದೇ ಸರಿಯಾದ ಅಂತರ.”

“ಸರಿಯಾದ ಅಂತರ?” ಅವಳು ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಿದಳು. “ನಾನು ಈ ಕಚೇರಿ ಬಾಗಿಲ ಹೊರಗೆ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳೋದು, ಬೇರೆವರು ಒಳಗೆ ಬರೋದು—ಅದೇನಾ?”

ವಿಕ್ರಮ್‌ ಆಗ ಮಾತ್ರ ಮುಂದೆ ಬಂತು. “ನಯನಾ, ಈಗ ವಾದ ಬೇಡ. ಮಾವ ಹೇಳೋದು ಕೇಳು. ನಂತರ ಮಾತಾಡೋಣ.”

“ನಂತರ ಅಂದ್ರೆ ಯಾವಾಗ?” ಅವಳು ಅವನನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ. “ಮದುವೆ ಮಾತು ಮುಗಿದ ಮೇಲೆನಾ? ನನ್ನ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಕಾಗದ ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆನಾ?”

ಶ್ರೀಧರ್ ಮಾವನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆ ಶಾಂತ ಗರ್ವ ಕದಿಯಿತು. “ಬಾಯಿ ಮೀರಿ ಮಾತಾಡಬೇಡ. ದ್ವಾರ ದಾಟಿದ ದಿನವೂ ಇದೇ ಅಹಂಕಾರ. ಆ ದಿನ ನೀನು ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಹಿರಿಯರ ಮಾತಿಗೆ ಮಧ್ಯೆ ಬಂದೆ. ಅದಕ್ಕೆಂದೇ ಇವತ್ತಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ.”

ನಯನಾ ತಕ್ಷಣ ಕುಗ್ಗಲಿಲ್ಲ. ಮೇಜಿನ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ, ಲೋಹದ ಅಲಮಾರಿಯ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಳು. ಮಂಜುನಾಥ “ಅಯ್ಯೋ, ಅದು ಹಳೆಯ ಶಿಫ್ಟ್ ರಿಜಿಸ್ಟರ್‌…” ಎಂದು ಅರ್ಧ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತ. ಅವಳು ಎರಡನೇ ಗುಚ್ಚವನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಎಳೆದಾಗ ಹಳೆಯ ಕಾರ್ಬನ್ ಕಾಗದದ ವಾಸನೆ ಬಂತು. ಹಸಿರು ಮುಚ್ಚಿನ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಚು ಕರಗಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ತುರ್ತು ಡ್ಯೂಟಿ ದಿನಗಳ ಟೈಮ್‌ಸ್ಟಾಂಪ್ ಚೀಟಿಗಳು ಒಳಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.

“ಅದನ್ನು ಮುಟ್ಟಬೇಡ,” ಶ್ರೀಧರ್ ಮಾವ ವೇಗವಾಗಿ ಬಂದರು.

ನಯನಾ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ತೆರೆದಿದ್ದಳು. ಪುಟಗಳು ಹಳದಿ, ಆದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಬೇಕಿದ್ದ ದಿನಾಂಕ ತಕ್ಷಣ ಸಿಕ್ಕಿತು. ದ್ವಾರ ಗಲಾಟೆ ನಡೆದ ಶ್ರಾವಣ ಶನಿವಾರ. ಅವಳು ಬೆರಳು ಇಟ್ಟು ಓದಿದಳು: “ಸಂಜೆ 6:12—ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರ ಹೊರಗಿನ ದಾನ ಕೌಂಟರ್‌; ಸ್ವೀಕೃತಿ ಸಹಿ—ನಯನಾ. 6:14—ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ ವಾಹನ ಪ್ರವೇಶ.” ಮುಂದಿನ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಮಂಜುನಾಥನ ಮುಂದೇ ಎಳೆದಳು. “ಇದು ಸಮಯ ಮುದ್ರೆ. ನಾನು ಹೊರಗೆ ಇದ್ದೇನೆ. ಒಳಗೆ ದ್ವಾರ ದಾಟಿ ಹಿರಿಯರ ಮಧ್ಯೆ ಬಂದೆ ಅಂತ ನೀವು ಹೇಳಿದ್ದು ಇದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ.”

ಮೇಜಿನ ಮೂಲೆಗಿದ್ದ ಸ್ಟೀಲ್ ಗ್ಲಾಸ್‌ ಯಾರೋ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ತಟ್ಟಿದಂತೆ ಸದ್ದು ಮಾಡಿತು. ವಿಕ್ರಮ್‌ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪುಟದ ಮೇಲೆ ಬಾಗಿ ನೋಡಿದ. ರೇಖಾ ಅತ್ತೆಯ ತುಟಿಯ ಬಣ್ಣ ಪೇಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಶ್ರೀಧರ್ ಮಾವ ತಕ್ಷಣ ಕೈ ಚಾಚಿ ರಿಜಿಸ್ಟರ್‌ ಮುಚ್ಚಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. “ಅರ್ಧ ದಾಖಲೆ ನೋಡಿ ಕಥೆ ಮಾಡ್ಬೇಡ. ಹೊರಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿ ಒಳಗೆ ಬರಲಿಕ್ಕೆ ಎರಡು ನಿಮಿಷ ಸಾಕು.”

“ಸಾಕು,” ನಯನಾ ಒಪ್ಪಿದಳು. “ಆದ್ರೆ ಇದೇ ಸರಣಿ ಮುಗಿಯಿಲ್ಲ.” ಅವಳು ಪುಟಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕವರ್‌ ತೆರೆದು ಮೂರು ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದಳು. ಒಂದು ಕೀಲಿಸಾಲೆಯ ಪ್ರವೇಶ ದಾಖಲಾತಿ, ಒಂದು ಲಾಕರ್‌ ತೆರೆಯುವ ಸಮಯ, ಮತ್ತೊಂದು ರಾತ್ರಿಯ ತುರ್ತು ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ನೋಂದಣಿ. “ಲಾಕರ್‌ ಕೀ ತಡವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಕಾರಣ ಇದಲ್ಲ. ಆ ರಾತ್ರಿ ನಾನು ಕೀಲಿಯನ್ನು ನನ್ನಗಾಗಿ ಹಿಡ್ಕೊಂಡಿರ್ಲಿಲ್ಲ. 6:16ಕ್ಕೆ ಕೀಲಿಸಾಲೆ ತೆರೆದದ್ದು ‘ವಿ. ಎಸ್.’ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ. 6:19ಕ್ಕೆ ಲಾಕರ್‌ನಿಂದ ಪಾರಂಪರಿಕ ದಾಖಲೆ ಚೀಲ ತೆಗೆದ ದಾಖಲಾತಿ. 6:27ಕ್ಕೆ ಅದೇ ಚೀಲ ಮತ್ತೆ ಒಳಗೆ. ಯಾರು ‘ವಿ. ಎಸ್.’?”

ವಿಕ್ರಮ್‌ನ ಉಸಿರು ಹಿಡಿದ ಹಾಗಾಯಿತು. ಶ್ರೀಧರ್ ಮಾವ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಮಡಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೈ ಹಾಕಿದರು. ನಯನಾ ಅವುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆದಳು. ಆ ಸಣ್ಣ ಎಳೆಯಾಟವೇ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಕಾಗಿತು. ಇದು ಹಳೆಯ ಕಳಂಕದ ಜಗಳ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ; ಯಾರನ್ನೋ ಕಾಪಾಡಲು ಮಾಡಿದ್ದ ಮರೆವಿನ ಅಂಚು ಹೊರಗೆ ಬಂದಿದೆ.

“ಕೊಡು,” ಶ್ರೀಧರ್ ಮಾವ ಈ ಬಾರಿ ದಪ್ಪ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು. “ಇದು ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ದಾಖಲೆ. ನಿನಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ.”

“ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಳಿಸುವಾಗ ಟ್ರಸ್ಟ್‌, ನನ್ನ ದುಡಿತ ಬಂದಾಗ ಕೆಲಸದ ಹುಡುಗಿ,” ನಯನಾ ಹೇಳಿದರು. “ಎರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಡ್ಕೊಳ್ಳೋದು ಆಗಲ್ಲ.”

ವಿಕ್ರಮ್‌ ಬಾಯಿತೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರೇಖಾ ಅತ್ತೆ ಅವನ ಕೈ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಳು. “ಏನೂ ಹೇಳಬೇಡ.” ಆ ನಿಗ್ರಹವೇ ನಯನಾಳಿಗೆ ಉತ್ತರದಂತೆ ತೋಚಿತು. ಅವಳು ಇನ್ನೊಂದು ಫೈಲ್ ಕವರ್‌ ಎಳೆದಳು. ಅದರೊಳಗೆ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾತಿಗೆ ಮುಂಚೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಕುಟುಂಬ ಶಾಖಾವಳಿ ಪ್ರತಿಗಳು, ದಾನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ, ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆ ಲೆಡ್ಜರ್‌ನ ನಕಲು ಇತ್ತು. ಶ್ರೀಧರ್ ಮಾವನ ಕಣ್ಣು ಆಗಲೇ ಬದಲಾಗಿತ್ತು—ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಜ್ಞೆಯ ಶೈಲಿ ಹೋಗಿ, ಕಾಗದ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯ ಬಂದಿತ್ತು.

“ನಯನಾ,” ಅವರು ಧ್ವನಿ ತಗ್ಗಿಸಿದರು, “ಇದನ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡು. ಹೊರಗೆ ಮಾತಾಡೋಣ. ನಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಹಾಕಿಸ್ತೀನಿ. ಡ್ಯೂಟಿ ಕೂಡ ಹಿಂದಿನಂತೇ.”

ಅವಳು ಅವನ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದಳು. ಇದೇ ಮೊದಲ ಖರೀದಿ. ಹೆಸರಿನ ಬೆಲೆ ಈಗ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮೌನಕ್ಕೆ ಕೊಡುವಷ್ಟು. “ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಾಕೋದು ದಯೆ ಅಲ್ಲ,” ಎಂದಳು. “ಯಾಕೆ ತೆಗೆದಿರಿ ಅಂತ ಓದಬೇಕು.”

ಅವಳು ಶಾಖಾವಳಿ ಪ್ರತಿಯ ಕೆಳಗಿದ್ದ ಮಸುಕಾದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಹಾಸಿದಳು. “ವಿ. ಎಸ್.—ವಿಕ್ರಮ್ ಶ್ರೀಧರ್ ಅಲ್ಲ,” ಅವಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದಿದಳು. “ವಿಕ್ರಮ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ. ದತ್ತು ನೋಂದಣಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ, ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ. ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದು ಆ ಶ್ರಾವಣ ಶನಿವಾರದ ರಾತ್ರಿ.” ಅವಳು ನಂತರ ಲೆಡ್ಜರ್‌ ಬದಿಯ ಹೆಸರಿನ ಸಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಬೆರಳಿಟ್ಟಳು. “ಸಾಕ್ಷಿ ಸಹಿ—ನಯನಾ ಎಸ್.”

ರೇಖಾ ಅತ್ತೆ ಕುರ್ಚಿಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಳು. ವಿಕ್ರಮ್‌ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಾಗದೇ ಇದ್ದ ವರ್ಷಗಳ ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಒಂದೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದಂತಾಯಿತು. ನಯನಾಳ ಕೈ ಮಾತ್ರ ನಡುಗಲಿಲ್ಲ. “ಎಸ್ ಅಂದ್ರೆ ಶೇಖರ್‌,” ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು, ಆದರೆ ವಿವರಣೆಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ; ಸಾಲು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು. “ಶೇಖರ್‌ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ—ನಿಮ್ಮ ದೊಡ್ಡಣ್ಣ. ಅವನ ಮಗಳು ನಾನೇ. ಆ ರಾತ್ರಿ ನಾನು ದ್ವಾರ ದಾಟ್ಲಿಲ್ಲ. ಹೊರಗೆ ನಿಂತು ಕೀಲಿಯನ್ನು ಹಿಡ್ಕೊಂಡೆ. ಒಳಗೆ ನೀವು ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಿಸ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸಂಬಂಧದ ಸಾಲನ್ನೂ ಬದಲಿಸ್ತಿದ್ದಿರಿ. ನಂತರ ದ್ವಾರ ಕಳಂಕದ ಕಥೆ ನನ್ನ ಮೇಲಿಟ್ಟಿರಿ.”

ಶ್ರೀಧರ್ ಮಾವನ ಬಾಯಿ ತೆರೆಯಿತು, ಆದರೆ ಮಾತು ಹೊರಬರಲಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರ ಮೊದಲು ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯೋದಿಲ್ಲ; ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಅವರು ಮತ್ತೆ ಕಾಗದ ಹಿಡಿಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಬಾರಿ ನಯನಾ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಬದಿಗೆ ಸರಿದು ನೋಟಿಸ್ ಗಾಜಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಳು. ಮಂಜುನಾಥನ ಮೇಜಿನಿಂದ ಕೆಂಪು ಮಶಿಯ ಪೆನ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. ಹಳೆಯ ಪಟ್ಟಿಯ ಕೆಳಗೆ ಖಾಲಿ ಉಳಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಬರೆಯಲಿಲ್ಲ; ಹಿಂದಿನ ಮುದ್ರಿತ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆಯೇ ಸರಿಯಾಗಿ ಒಂದು ತಿದ್ದು ಬರೆದು ಹಾಕಿದಳು—

“ಒಳಾಂಗಣ ದಾಖಲೆ-ನಿಯಂತ್ರಣ: ನಯನಾ ಶೇಖರ್.”

ಮೇಲೆ ಅಂಟಿದ್ದ ನೋಟಿಸ್ ಕಾಗದವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಒಳಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಮಡಚಿಹಾಕಿದ ತೆಗೆದ ಸಾಲಿನ ಮಸುಕಾದ ಪ್ರತಿಯನ್ನೂ, ಶಿಫ್ಟ್ ರಿಜಿಸ್ಟರ್‌ನ ಸಮಯ ಮುದ್ರೆ ಪ್ರತಿಯನ್ನೂ, ದತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿ ನೋಂದಣಿಯ ನಕಲನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿದಳು. ಕೀಲಿಸಾಲೆ ದಾಖಲೆ, ಲಾಕರ್‌ ಸಮಯ, ಸಾಕ್ಷಿ ಸಹಿ—ಮೂರು ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಕ್ಕಪಕ್ಕ ಇಟ್ಟಳು. ಒಂದು ಸಾಲು ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಬಿಟ್ಟಂತೆ, ಸುಳ್ಳು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವ ಜಾಗ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ.

“ಇದು ಖಾಸಗಿ ವಿಷಯ—” ಎಂದು ಶ್ರೀಧರ್ ಮಾವ ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ನಯನಾ ಅವರನ್ನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಗಾಜಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಪುಟ್ಟ ನೋಟಿಸ್ ಪಿನ್ ಅನ್ನು ಎಳೆದಳು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮ್ ಅವಳ ಹೆಸರನ್ನು ಕರೆಯಲಿಲ್ಲ; ರೇಖಾ ಅತ್ತೆ ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ; ಯಾರೂ ಸಹಾಯಕ್ಕೂ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಅದು ಅವಳ ಕೈಗೆ ಬೇಕಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ಅವಳು ಮೇಲಿನ ಮೂಲೆ, ನಂತರ ಕೆಳಗಿನ ಮೂಲೆ ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಕೆಂಪು ತಿದ್ದು ಹೆಸರು ಕಾಣುವಂತೆ ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಸಮಗೊಳಿಸಿದಳು. ಪಿನ್ ಅನ್ನು ಮಧ್ಯದ ದಪ್ಪ ಜಾಗದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಿ, ಗಾಜಿಯ ಮೃದು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕುಕ್ಕಿದಳು.

ಅವಳ ಕೈ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕಾಗದ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾರಿತು, ನಂತರ ನಿಂತಿತು. ನೋಟಿಸ್ ಗಾಜಿಯ ಮೇಲೆ ಹಳೆಯ ಪಿನ್‌ ಗುರುತುಗಳ ನಡುವೆ ಹೊಸ ಪಿನ್ ಹಿಡಿದ ಕಾಗದ ಅಂಟಿಕೊಂಡೇ ಉಳಿಯಿತು; “ನಯನಾ ಶೇಖರ್” ಎಂದು ಕೆಂಪಾಗಿ ತಿದ್ದಿದ ಸಾಲು, ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಸಮಯ ಮುದ್ರೆಯ ಚೀಟಿಗಳು, ಇನ್ನೂ ಜಾರದೆ ನಿಂತುವು.