ನನಗಾಗಿ ದಾರಿ ಮತ್ತೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಯಿತು
“ಆ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಈಗಲೇ ಬೇಕು, ಐದು ನಿಮಿಷವೂ ತಡ ಆಗೋದಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಕೌಂಟರ್ ಮೇಲೆ ಕೈ ಬಡಿದ ನಯನಾ, ತನ್ನ ಚೀಲದಿಂದ ಮಡಚಿಬಿದ್ದ ಕಾರ್ಡ್ ಕವರ್ ತೆಗೆದು ಮುಂಗಡ ಹಣ ಇಟ್ಟಳು.
ಕ್ಲಿನಿಕ್ ದಾರಿಹೋಲಿನ ಗಾಳಿ ಬೆಚ್ಚಗಿತ್ತು. ಬೆಂಚ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಜನ ಒತ್ತಿಕೊಂಡು ಕೂತಿದ್ದರು. ಕೌಂಟರ್ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ, ಚೀಟಿ, ಅರ್ಧ ತೆರೆದ ಪೆನ್, ತಣ್ಣಗಾದ ಊಟದ ಡಬ್ಬಿ. ಒಳಗೆ ಸ್ಟ್ರೆಚರ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ರಾಘವ್ನ ತಾಯಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊಳವೆ ಹಿಡಿದು ಉಸಿರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕೌಂಟರ್ ಬಳಿ ನಿಂತಿದ್ದ ರಾಘವ್ನ ಮಾವ—ವಿನಯ್ ಅತ್ತಿಗೆಮನೆಯ ಗೇಟ್ಕೀಪರ್ ಅನ್ನಿಸಿಬರುವಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಧ್ವನಿಯವನು—ನಯನಾಳತ್ತ ತಿರುಗಿ ತುಟಿ ಎತ್ತಿದ. “ನೀನು ಯಾರು? ಮನೆದವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಅವಳು ಹಣ ಕೊಡ್ತಾಳೆ ಅಂದ್ರೆ ಯಾಕೆ? ಹುಡುಗನ ಹಿಂದೆ ಓಡ್ತಾ ಬಂದಿದಿಯಾ?”
ನಯನಾ ಅವನತ್ತ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಪಾವತಿ ರಸೀದಿ ಕೀಳಿಕೊಂಡು, ವಾರ್ಡ್ ಅಕ್ಕ ತೋರಿಸಿದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಓಡಿದಳು. ಮೆಟ್ಟಿಲು ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಅವಳ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ತೂಗುತ್ತಿದ್ದ ಗುರುತಿನ ದಾರ ಸವೆದು ಮೃದುವಾಗಿತ್ತು; ಬೆಳಗಿನ ಶಿಫ್ಟ್ನಿಂದ ಬಿಡುವೇ ಇಲ್ಲದೆ ಓಡಿದ ಭಾರ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಸೇವಾ ವಲಯದ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಮೆಟ್ರೋದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಳು; ತನ್ನ ಸಂಜೆ ಊಟವೇ ಆಗದಿದ್ದರೂ ರಾಘವ್ ಫೋನ್ನ ಕಂಪನ ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಬಂದಳು. ಒಳಗೆ ದೂಡಿಕೊಂಡು ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಕೊಟ್ಟಾಗ, ವೈದ್ಯರು ಕಟುವಾಗಿ, “ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಇನ್ನೂ ತಡ ಆಯ್ತಿದ್ದರೆ ಕಷ್ಟವಾಗ್ತಿತ್ತು,” ಎಂದರು. ಆ ಮಾತು ರಾಘವ್ಗೆ ತಲುಪಿತು; ಅವನು ಗೋಡಿಯ ಬಳಿಗೆ ಒರಗಿಕೊಂಡೇ ನಯನಾಳನ್ನು ನೋಡಿದ. ಯಾರೂ ಅವಳ ಹೆಸರು ಹೇಳದ ಆ ಜಂಜಾಟದಲ್ಲಿ ಆ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಾಗ ಕೊಟ್ಟಂತಿತ್ತು.
ವಿನಯ್ ಮಾವ ರಸೀದಿಯನ್ನು ಅವಳ ಕೈಯಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಂಡ. “ಇದನ್ನ ನನ್ನ ಬಳಿ ಇಡು. ಹೊರಗೆ ಯಾರಾದ್ರೂ ಕೇಳಿದ್ರೆ ನಾವೇ ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೀವಿ ಅಂದ್ರೆ ಸಾಕು.” ಅವನು ಮಾತಿಗಿಂತ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಅಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ನಯನಾ ಕೈ ಬಿಡಿತು; ಜಗಳಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ರಾಘವ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಿದ್ದವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದ. “ರಸೀದಿ ಅವಳಿಗೇ ಇರಲಿ, ಮಾವ. ಔಷಧಿ ಯಾವಾಗ ಕೊಟ್ಟರು ಅಂತ ಅವಳಿಗೆ ಗೊತ್ತು.” ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದೇನೂ ಅಲ್ಲ; ಆದರೂ ವಾರ್ಡ್ಗೆ ಹೋಗುವ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಅವನು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಬದಿಗೆ ಸರಿದು ನಯನಾಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಒಳಗೆ ಹೋಗಲು ಜಾಗ ಬಿಡಿದ. ಆ ಸಣ್ಣ ತೆರವು ಅವಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯದ ಬಾಗಿಲಿನ ಕಿಂಚಿತ್ ಚಿರಾಕಿಯಂತೆ ತಟ್ಟಿತು.
ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಮೂರು ದಿನ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ದಾರಿ ನಯನಾಳಿಗೆ ಮನೆಯ ದಾರಿಗಿಂತ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ರಾಘವ್ನ ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಬಂಧವೆಂಬ ಲೇಬಲ್ ಯಾರೂ ಅವಳಿಗೆ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ; “ಅವಳೇನೋ ಕಾಲೆಜಿನ ಪರಿಚಯ” ಎಂಬ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಪದದೊಳಗೆ ಅವಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರು. ಆದರೂ ಬೆಳಗಿನ ಕಾಫಿ ಕಪ್ ಬಿಸಿ ಇರಬೇಕಾದಾಗ, ಔಷಧಿ ಸಮಯ ತಪ್ಪಬಾರದಾಗ, ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿಯಬೇಕಾದಾಗ, ನಯನಾ ಇದ್ದಳು. ಒಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ರಾಘವ್ ನಿದ್ದೆಯಿಲ್ಲದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವಷ್ಟಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವಳು ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ನಿಂದ ಇಡ್ಲಿ ತಂದಿಟ್ಟು, “ಮೊದಲು ಇದನ್ನ ತಿನ್ನಿ, ನಂತರ ಸಹಿ ಹಾಕಿ,” ಅಂದಳು. ಅವನು ಕೇಳಿದ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಅವನ ಶರ್ಟ್ ಕಾಲರ್ ಬೆವರುದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿಬಿದ್ದಿತ್ತು; ಅವಳು ಮದ್ದು ಪಟ್ಟಿ ಸರಿಹೊಂದಿಸಿ ವೈದ್ಯರ ಕೋಣೆಗೆ ಹೋದಳು. ಹೊರಗೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಂಧುವರು ನೋಡುವುದೇ ನೋಡಿದರು.
ರಾಘವ್ ಕೂಡ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಅವಳನ್ನು ಕೇವಲ ಬಳಸಿ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಮೂರನೇ ರಾತ್ರಿ ವಾರ್ಡ್ನ ಹೊರಗೆ ಬೆಂಚ್ ಮೇಲೆ ನಯನಾ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ದೊಡ್ಡಮ್ಮನಿಂದ ಬಂದ ಕರೆಗೇ ಅವಳ ಮುಖ ಕಠಿಣವಾಯಿತು. “ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದ ಹಣ ಇನ್ನೂ ಕೊಡಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿ ರಾತ್ರಿ ಹೊರಗೆ ಇರೋದು ನಿಲ್ಲಿಸು,” ಅಲ್ಲಿ ಕಿರುಚಾಟ. ನಯನಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ, “ಇಲ್ಲಿ ರೋಗಿ ಗಂಭೀರ,” ಎಂದಳು. ಕರೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಫೋನ್ ನಿಶ್ಚಲ. ರಾಘವ್ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಫೈಲ್ ಅವಳ ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟು, “ನೀನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗು ಅಂತ ಹೇಳೋ ಹಕ್ಕು ಈಗ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಗೇಟ್ ಮುಚ್ಚತ್ತೆ. ನನ್ನ ಬೈಕ್ ಕೀ ತೆಗೆದುಕೋ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತೀನಿ,” ಎಂದ. ಅವಳು ತಕ್ಷಣ ತಲೆ ಅಡ್ಡಾಡಿದಳು. “ನೀವು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಬೈಕ್ ಓಡಿಸಿ ಗೋಡೆಗೆ ಹೋಗ್ತೀರ. ನಾನು ಆಟೋ ಹಿಡೀತೀನಿ.” ಅವನು ಕೀಲಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದಿಲ್ಲ; ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡೇ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಆಟೋ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ. ಅವಳನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, “ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತೆ ಬರ್ತೀಯಾ?” ಎಂದ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಣ್ಣದು, ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಅವಳು ಬೇಕು ಎಂಬ ತೂಕ ಇತ್ತು. “ಬರುತ್ತೀನಿ,” ಅಂದಳು. ಅದೇ ಎರಡನೇ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರವೇಶ—ಮತ್ತೆ ಬರಲು ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ದಾರಿ.
ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮನೆಯ ಗೌರವದ ಮಾತುಗಳು ಶುರುವಾದವು. “ಕ್ಲಿನಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ಸಾಕು. ಇನ್ನು ಮನೆ ಕಡೆಗೆ ನಾವು ನೋಡ್ಕೊಳ್ತೀವಿ,” ಎಂದು ವಿನಯ್ ಮಾವ ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆಯೇ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ. ರಾಘವ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಔಷಧಿ ಚೀಟಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮದ ತುಸು ಗರ್ವ. ಬಿಳಿ ಕಾರು ಕರೆಸಲಾಗಿತ್ತು; ಹಿಂದುಗಡೆಯ ಸೀಟು ಯಾರು ಕೂತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಕಣ್ಣುಗಳ ಲೆಕ್ಕ. ನಯನಾ ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಮಡಚಿ ರಾಘವ್ಗೆ ಕೊಡಲು ಮುಂದಾದಾಗ, ಮಾವ ಮಧ್ಯೆ ಬಂದು ಅವಳ ಮುಂದೆ ಕೈ ಚಾಚಿದ. “ಕೊಡು. ಇಂದಿನಿಂದ ಮನೆದವರೇ ನೋಡ್ತಾರೆ.”
ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ರಾಘವ್ನ ತಾಯಿ ಮೆಟ್ಟಿಲು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕಳಚಿಕೊಂಡರು. ಚಕ್ರದ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅವರ ತಲೆ ಬದಿಗೆ ಜಾರಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಗಾಬರಿಯಾದರು; ಆದರೆ ಯಾರ ಕೈ ಮೊದಲು ಹೋಗಿತು ಅಂದ್ರೆ ನಯನಾದದ್ದೇ. ಅವಳು ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿ ತೆರೆದು ತುಟಿ ತಟ್ಟಿದಳು, ಚೀಲದಿಂದ ಸಕ್ಕರೆ ಸ್ಯಾಶೆ ಹರಿದು ನಾಲಿಗೆಯ ಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟಳು, ವಾರ್ಡ್ ಅಕ್ಕನನ್ನು ಕೂಗಿ ಸ್ಟ್ರೆಚರ್ ಕರೆದಳು. ರಾಘವ್ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಬ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ; ಮುಂದಿನ ಕ್ಷಣ ಅವನು ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಔಷಧಿ ಚೀಟಿ, ಹಣ, ಫೋನ್ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಯನಾಳ ಕೈಗೆ ಒತ್ತಿ, “ನಯನಾ, ನೀನೇ ಒಳಗೆ ಬಾ. ತುರ್ತು ನೋಂದಣಿ ಮಾಡು. ಮಾವ, ದಯವಿಟ್ಟು ಬದಿಗೆ,” ಎಂದ.
ಆ ಮಾತು ದಾರಿಹೋಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿತು. ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಇದ್ದರು—ವಾರ್ಡ್ ಅಕ್ಕ, ಫಾರ್ಮಸಿ ಹುಡುಗ, ಬಿಲ್ ಕೌಂಟರ್ ಮಹಿಳೆ, ಬಂಧುಗಳು. ಆದರೆ ರಾಘವ್ ಯಾರಿಗೂ ಭಾಷಣ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಕೆಲಸ ಯಾರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಮಾತ್ರ ನೇರವಾಗಿ ತೋರಿಸಿದ. ವಿನಯ್ ಮಾವನ ಮುಖ ಬದಲಾಯಿತು. “ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನಮಗೇ ಪಾಠ ಹೇಳ್ತಿಯಾ?” ಎಂದು ಆತ ಕೆನ್ನಾಲಿಗೆ ಹಾಕಿದ. ರಾಘವ್ ಅವನತ್ತ ತಿರುಗಲಿಲ್ಲ; ನಯನಾಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಸ್ಟ್ರೆಚರ್ ಜೊತೆ ಒಳಕ್ಕೆ ಓಡಿದ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಉಳಿಯಲು ಹಕ್ಕು ಎಂಬುದು ಬಾಯಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಓಟದ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬದಲಾಗಿತ್ತು.
ಮತ್ತೆ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಕ್ಲಿನಿಕ್, ನಂತರ ಮಳೆ. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಿಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಮೆರುಗುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಘವ್ನ ತಾಯಿ ಈಗ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರು; ಅವರನ್ನು ಮಾವ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ. “ಹುಡುಗನು ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ನೀನು ಬೇಕಾದ್ರೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬಾ,” ಎಂದು ನಯನಾಳ ಕಡೆ ನೋಡಿ ಅಲ್ಲ, ಗಾಳಿಯ ಕಡೆ ಹೇಳಿದ. ರಾಘವ್ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿತ್ತು; ಎರಡು ರಾತ್ರಿಗಳ ನಿದ್ದೆ ಕಳೆದು ಭುಜಗಳು ಕುಸಿದಿದ್ದವು. ನಯನಾಳ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಗೇಟ್ ಮುಚ್ಚಿತ್ತು; ದೊಡ್ಡಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವುದಾದರೆ ಬಾಗಿಲಿಗಿಂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇ ಮೊದಲು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವವು. ಆದರೂ ಅವಳು ಏನೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟು ದಿನ ಮಾಡಿದಂತೆ ಹಿಂದುಗೇ ಸರಿಯಲು ಸಿದ್ಧಳಾದಳು.
ನಗರದ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು ತಿರುವಿಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ ದಣಿವು ಕೋಪವಾಗಿ ತಿರುಗಿತು. ಕೆಳ ಮಹಡಿಯ ಕಬ್ಬಿಣದ ಗೇಟ್ ತೆರೆದಿತ್ತು; ಮೇಲೆ ರಾಘವ್ ಮನೆ ಬಾಗಿಲ ಮುಂದೆ ಚಪ್ಪಲಿಗಳು ಒತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಒಳಗಿಂದ ಮನುಷ್ಯರ ಶಬ್ದ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಸುವಾಸನೆ, ತಟ್ಟೆಗಳ ಸದ್ದು. ನಯನಾ ತನ್ನ ಚೀಲ ಹಿಡಿದು ಹಿಂಬದಿಯ ಕತ್ತಲ ಮೆಟ್ಟಿಲಿನತ್ತ ಸರಿಯುತ್ತಿರಲು, ವಿನಯ್ ಮಾವ ಬಾಗಿಲಿನ ಅಡ್ಡಕ್ಕೆ ನಿಂತ. “ಇಲ್ಲಿ ಇಂದಿನಿಂದ ಸಾಕು. ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ಹುಡುಗನ ಮನೆ ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತೀಯಾ? ಹೊರಗಡೆ ಆಟೋ ಹಿಡುಕೋ. ಜನ ಏನು ಹೇಳ್ತಾರೆ ಗೊತ್ತಾ?” ಅವನ ಮಾತು ಮುಚ್ಚಿದ ಬಾಗಿಲಿಗಿಂತ ದಾರుణ. ರಾಘವ್ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ, ತಾಯಿ ಒಳಗೆ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ, ಮನೆ ತುಂಬ ಬಂಧುಗಳ ಉಸಿರು. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅವನು ತಲೆ ಹಿಡಿದ. ನಯನಾಳ ಕಾಲುಗಳು ಮೆಟ್ಟಿಲಿನ ತಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಬ್ಧ. ಈಗ ಯಾರೂ ಅವಳಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಳಗಿನಿಂದ ರಾಘವ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಉಸಿರಾಟ ಜಾಸ್ತಿಯಾಯಿತು; ಕೆಮ್ಮಿನ ಕಿರು ಶಬ್ದ ಹೊರಬಂತು. ಜೊತೆಗೆ ನಯನಾಳ ಫೋನ್ ಜಾರಿಬಿದ್ದು ಮೆಟ್ಟಿಲಿಗೆ ತಟ್ಟಿ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟಿತು—ದೊಡ್ಡಮ್ಮನ ಹದಿನೈದು ಮಿಸ್ ಕಾಲ್ಗಳು ಕಪ್ಪು ಪರದಿಯೊಳಗೆ ಬೆಳಗಿದವು. ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಒತ್ತಡಗಳು ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದವು: ಒಳಗೆ ಆರೈಕೆ ತುರ್ತು, ಹೊರಗೆ ಬಂಧುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ. ವಿನಯ್ ಮಾವ ಅವಕಾಶ ತಪ್ಪಿಸದೇ ಹೇಳಿದ, “ಒಳಗೆ ಬರಬೇಕಂದ್ರೆ ನಾಳೆ ಹಿರಿಯರ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡಿ ಬಾ. ಈಗಲ್ಲ.”
ನಯನಾ ಆತನತ್ತ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಿದಳು. ಧ್ವನಿ ಕುಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. “ಸರಿ. ನಾನು ಹೋಗ್ತೀನಿ. ಆದರೆ ಔಷಧಿ ಚೀಲ ನನ್ನಲ್ಲಿದೆ. ನೆಬ್ಯುಲೈಸರ್ ಮಾಸ್ಕ್ ಯಾವ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ ಅಂತ ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ಈಗ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಕೇಳಬೇಡಿ.” ಅವಳು ಚೀಲದ ಜಿಪ್ ಮುಚ್ಚಿದಳು. ಹಿಂದಿರುಗಿ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಳು. ಅದು ಜಗಳವಲ್ಲ; ಗಡಿ. ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಅಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.
ರಾಘವ್ ತಲೆ ಎತ್ತಿದ. ಅವನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಹನಿಯೂ, ಬೆವರೂ, ನಿದ್ದೆಯಿಲ್ಲದ ಕಣ್ಣಿನ ಸುಡುವಿಕೆಯೂ. “ನಯನಾ, ನಿಲ್ಲು.” ಅವನು ಮಾವನ ಕೈಯಿಂದ ಬಾಗಿಲಿನ ಕೀಲಿಕೈ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ತೆಗೆದ. ಮಾವ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದರೂ ರಾಘವ್ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಿಲ್ಲ. “ಇದು ನನ್ನ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ. ಅಮ್ಮಗೆ ಉಸಿರು ಬೇಕಾದರೆ ಈಗ ಅವಳೇ ಒಳಗೆ ಬರಬೇಕು.” ಮಾತು ಕೂಗಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಗೇಟ್ ಜಾರು ಶಬ್ದದಂತೆ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿತು. ಅವನು ಮುಖ್ಯ ಬಾಗಿಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೆರೆದ. “ಚೀಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಒಳಗೆ ಬಾ. ಬಲಗಡೆಯ ಚಿಕ್ಕ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಇರು. ಇವತ್ತು ಹೊರಗೆ ಹೋಗೋದಿಲ್ಲ.” ಆ ಕೊನೆಯ ವಾಕ್ಯ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲ, ಅವಳ ಹಿಂದಿರುಗುವ ದಾರಿಯನ್ನು ತಡೆದಂತೆ.
ವಿನಯ್ ಮಾವ “ಇದು ಸರಿಯಲ್ಲ” ಎಂದು ಮುಂದೆ ಬಂತು. ರಾಘವ್ ಅವನತ್ತ ನೋಡಿದ. “ಅಮ್ಮಗೆ ಔಷಧಿ ಮೊದಲು,” ಅಷ್ಟೆ. ಒಳಗಿನ ಬಂಧುಗಳ ಗುನುಗು ನಿಂತಿರಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಯಾರೂ ಮತ್ತೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಅಡ್ಡ ಬರಲಿಲ್ಲ. ನಯನಾ ಮೊದಲು ಚೀಲವನ್ನು ಎದೆಗೆ ಹಿಡಿದು ನಿಂತಳು. ಅವಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶಿಫ್ಟ್ ಮುಗಿದ ಜಡತೆ, ಮಳೆ ತೇವ, ದೀರ್ಘ ಓಟದ ನಡುಗು. ಬಳಿಕ ಅವಳು ದಾಟಿದಳು—ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲಿನಿಂದ ಒಳಗಿನ ಒಣ ನೆಲಕ್ಕೆ, ಹೊರಗಿನ ಅನುಮಾನದ ದಾರಿಯಿಂದ ಬೆಳಕು ಇರುವ ಚಿಕ್ಕ ಹಾಲ್ಗೆ. ತಕ್ಷಣ ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಕೌಂಟರ್ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ನೆಬ್ಯುಲೈಸರ್ ಡಬ್ಬಿ ತೆರೆದು ಮಾಸ್ಕ್ ತೆಗೆದಳು; ಕೆಲಸವೇ ಅವಳ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.
ರಾಘವ್ ತಾಯಿಗೆ ಮಾಸ್ಕ್ ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಔಷಧಿ ಹಾಕಿ, ಬೆಳಕನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವನ ಮೊಣಕಾಲು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಲುಗಿದವು. ಹಾಲ್ನ ಗೋಡೆಯಿಗೆ ಒರಗಿ ಕುಳಿತವನತ್ತ ನಯನಾ ತಿರುಗಿದಳು. “ನೀವು ಬಿದ್ದುಬಿಡ್ತೀರ,” ಎಂದಳು. ಅವನು ನಕ್ಕಂತಾಯಿತು, ಆಗಲಿಲ್ಲ. “ನೀನು ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬಿದ್ದುಬಿಡ್ತಿದ್ದೆ.” ಆ ಮಾತಿನ ನಂತರ ಮತ್ತೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಕ್ಷಣಕಾಲ ಅವನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಟ್ಟಳು. ಅವನು ಆ ಕೈ ಹಿಡಿದು ತನ್ನ ನುಣುಪಿಗೆ ಒರಸಿಕೊಂಡ. ದೀರ್ಘ ಅಪ್ಪುಗೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸುವ ಘೋಷಣೆಯೂ ಅಲ್ಲ—ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರೂ ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಹಿಡಿತ. ನಂತರ ನಯನಾ ಎದ್ದು ಒಳಗಿನ ಚಿಕ್ಕ ಕೋಣೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತಾನೇ ತಳ್ಳಿ ತೆರೆದಳು.
ಆ ಕೋಣೆಯ ಒಳ ದಾರಿಯ ಬದಿಯ ತಗುಲು ಮೇಲಿನ ಸಣ್ಣ ಖಾಲಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅವಳ ಬಾಚಣಿಗೆ ಮಲಗಿತ್ತು; ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೂದಲು ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡ ಹಾಗೆಯೇ, ಮರಳಿ ಬಂದು ಕೈ ಸೇರಬೇಕೆಂದು ಕಾಯುತ್ತಿತ್ತು.