ಒಂದು ಟೆಸ್ಟ್ ಸಾಕಾಯಿತು ಅವನಿಗೆ
“ನಯನಾ, ಕೇಸ್ ಇಲ್ಲಿ ಇಡು. ಆ ಸ್ಲಾಟ್ ಈಗ ರಾಗವ್ಗೆ.”
ಸ್ಟೇಜ್ ಪಕ್ಕದ ರಿಹರ್ಸಲ್ ವಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಧರ್ ಅಣ್ಣ ಅವಳ ವೀಣೆ ಕೇಸ್ನ್ನು ಕೈಯಿಂದಲೇ ತಿರುಗಿಸಿ ಕಪ್ಪು ಟೇಪ್ ಹಾಕಿದ ನೆಲರೇಖೆಯ ಹೊರಗೆ ಸರಿಸಿದರು. ಆ ರೇಖೆಯ ಆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಮೂರನೇ ಆಯ್ಕೆಯ live slot, ಅದರಾಚೆ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ವೇದಿ, ಇನ್ನೂ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕ ನಿಂತಿದ್ದ ತಾಳಗಾರರು. ನಯನಾ ಕೇಸ್ನ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಊಟದ ಡಬ್ಬಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೂಲೆ ಮೇಲೆ ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಬಿದ್ದಿತ್ತು; ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ತೆಗೆಯದೇ ಇದ್ದ ಸೌತೆಕಾಯಿ ಪಾಲ್ಯ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಳೆಯೊಳಗೆ ಮಸುಕಾಗಿತ್ತು. “ನನ್ನ ಹೆಸರು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ,” ಅಂದಳು ಅವಳು.
“ಪಟ್ಟಿ ಬದಲಾಗಿದೆ,” ಎಂದ ರಾಗವ್, ತನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಗುರುತುಪಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಮುಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಸರಿಸುತ್ತಾ. “ಕ್ಲೈಂಟ್-ಫೇಸಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಬೇಕಂತೆ. ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಹೆಡ್ಲೈನರ್ ಸ್ಲಾಟ್ ಆಟವಲ್ಲ.”
ಅವನು ಹೇಳಿದ “ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್” ಎಂಬ ಒಂದು ಪದವೇ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಎಲ್ಲರ ಓದನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿತು—ಅವಳು ವಾದ್ಯ ವಾದಿಸಬಲ್ಲ ಹುಡುಗಿ, ಅವನು ವೇದಿಗೆ ತಕ್ಕ ಮನುಷ್ಯ. ನಯನಾ ಕಣ್ಣು ಮಾತ್ರ ಎತ್ತಿದಳು. ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಕೇಸ್ನ್ನು ತನ್ನ ಕಾಲಿನ ಹತ್ತಿರ ನೇರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ರೇಖೆಯ ಹೊರಗೇ ನಿಂತಳು. ಅದೇ ಮೊದಲ ಅಡ್ಡಿ; ಅವಳು ತೆರಳಲಿಲ್ಲ.
ವಿಂಗ್ಗೆ ಹಾಲ್ನಿಂದ ಅಲೆಯಂತೆ ಧ್ವನಿ ಬಂತು. ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅಂತಹ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಚ್ಚೆ ಹಿಡಿದ ಬಟ್ಟೆಯಂತೆ ಬೇಗ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಮೀਰਾ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇಂದು ಕೇವಲ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಅಲ್ಲ; ನಯನಾಳ ಮನೆಗೆ ಎರಡుసಾರಿ ಹೋಗಿ ಬಂದವಳು, ಅವಳ ಅಮ್ಮನ ಆರೋಗ್ಯದ ವಿಷಯವೂ ಕೇಳುವಷ್ಟು ಹತ್ತಿರದವಳು. ಅವಳು ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿ ಮುಂದಿಟ್ಟಳು; ಶ್ರೀಧರ್ ಅಣ್ಣ ಅದನ್ನೇ ರಾಗವ್ಗೆ ಕೊಟ್ಟರು. ನಯನಾಳ ಕಡೆ ನೋಡುವಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲ.
“ಮಗಳೇ,” ಪಕ್ಕದ ಪರದೆಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ವಯಸ್ಸಾದ ಅತಿಥಿ-ನ್ಯಾಯಾಧೀಶೆ ಶೈಲಜಾ ತಲೆಯನ್ನೆತ್ತಿ ಕೇಳಿದರು, “ನೀನೇ ಆ ನಯನಾ? ಮೀರಾ ಹೇಳಿದವಳು?”
ಶ್ರೀಧರ್ ಅಣ್ಣ ಮಧ್ಯೆ ನುಗ್ಗಿದರು. “ಅವಳು support round ಗೆ. Main featureಗೆ ರಾಗವ್. ಮನೆಯವರು ಕೂಡ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಯಾವ ಗಲಾಟೆಯೂ ಬೇಡ.”
ಮನೆಯವರು. ಆ ಒಂದು ಮಾತು ಸಾಕಾಯಿತು. ಹಾಲ್ಬಾಗಿಲಿಂದ ನಯನಾಳ ಅತ್ತಿಗೆ ಮಗನು ಕೈ ಬೀಸಿದನು; ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮೀಸೆಯ ಮಾವನೊಬ್ಬ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ. ರಾಗವ್ ಅವರನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ನಗೆಯ ಗಾತ್ರ ಬದಲಾಯಿಸಿದ. “ಆಂಟಿ, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ, ನಮ್ಮವರು ಮುಂದೆ ಸೀಟ್ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನಯನಾ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕುರ್ಚಿಯನ್ನೇ ಕಾಲಿನಿಂದ ಹಿಂದೆ ಎಳೆದು ತನ್ನ ಕಾಗದಗಳ ಕೆಳಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ. ಅವಳಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಜಾಗವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಅವನು ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತ.
ನಯನಾ ತನ್ನ ಕೇಸ್ ಮೇಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕ ಕೀಲಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಳು. ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಕೊಠಡಿಯ ಲಾಕರ್ಗೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹಿಂದಿರಿಸಿದ್ದಳು; ತಡವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಧರ್ ಅಣ್ಣಲೇ ಮುಖ ಸೊಳಿಸಿದರು. ಈಗ ಅದೇ ಕೀಲಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಪೆನ್ ಗುರುತು, ಕೇಸಿನ ಮೇಲೆ ನೀಲಿ ಮಸಿ ಚೀರಿ ಹೋದ ರೇಖೆ. ಅವಳು ಅದನ್ನು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಒಮ್ಮೆ ತಟ್ಟಿ, “ಸಪೋರ್ಟ್ ರೌಂಡ್ ಅಂದ್ರೆ ರಾಗ ಭೈರವಿಯಲ್ಲಿ ಗಮಕ ಸರಿಯಾಗಿರಬೇಕು,” ಎಂದಳು.
ರಾಗವ್ ನಕ್ಕ. “ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಮಾತು ಬಿಟ್ಟು, ಫ್ಲೋ ನೋಡಿ. ಜನರಿಗೆ connect ಆಗಬೇಕು.”
“ಸರಿ,” ಎಂದಳು ಅವಳು. “ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ನೀವೂ ಇಳಿಯುವ ಜಾರು ಒಮ್ಮೆ ಮಾಡಿ.”
ಅವನು ಅಸಹನೆಯಿಂದ ಎದ್ದ. “ಈಗನಾ? ಟ್ಯೂನಿಂಗ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ.”
“ಇಗೇ,” ಎಂದಳು ನಯನಾ. ಅವಳು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೈಚಾಚಿ ವೇದಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮುಂಚಿನ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ practice ವೀಣೆಯ ತಂತಿಯನ್ನು ಸಣ್ಣಗೆ ಚಿಮ್ಮಿದಳು. ಶ್ರುತಿ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನಂತೆ ಹಾಲ್ನಿಂದ ವಿಂಗ್ವರೆಗೆ ಎದ್ದು ನಿಂತಿತು. ನಂತರ ಬಲಗೈ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಬೆರಳಿನಿಂದ ಮೆಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮೀಂಡ್ ಎಳೆದಳು—ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ಪಂಚಮಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ, ಸ್ವರವನ್ನು ಒಡೆಯದೇ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ದಾರಿಯಂತೆ ತಿರುಗಿಸಿ ನಿಷಾದದ ನೆರಳು ತೋರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಂದಳು. ಅದು ಅಭ್ಯಾಸದ ಪ್ರದರ್ಶನವಲ್ಲ; ಹಿಡಿತವಿಲ್ಲದ ಕೈಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಒಂದು ಚಲನೆ.
ರಾಗವ್ ಕೂಡಲೇ ವೀಣೆ ಹಿಡಿದ. ಅದೇ ಜಾರು ಮಾಡಲು ಬೆರಳು ಓಡಿಸಿದ. ಸ್ವರ ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾಡಿ ಮುರಿದು ಬಿತ್ತು. ದಂಡೆ ಮೇಲೆ ನಖ ಸಿಕ್ಕಿದ ತೆಳು ಕೀಳು ಶಬ್ದ ವಿಂಗ್ನ ಪರದೆಗೆ ಹೊಡೆದು ಹಿಂತಿರುಗಿತು. ತಾಳಗಾರನೊಬ್ಬ ಮುಖ ಎತ್ತಿದ. ಮೀರಾ ಬಾಟಲಿ ಹಿಡಿದ ಕೈ ನಿಂತಿತು. ಶೈಲಜಾ ಕುಳಿತಿದ್ದಲ್ಲಿಂದಲೇ ಸರಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡರು.
ರಾಗವ್ ತಕ್ಷಣ ಮಾತು ಹಿಡಿಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದ. “Practice instrument ಸರಿ ಇಲ್ಲ. Bridge loose—”
“ಆದರೆ ಅವಳು ಅದೇ ವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ,” ಶೈಲಜಾ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇದ್ದ ಸ್ಕೋರ್ ಶೀಟ್ ಕಟ್ಟನ್ನು ಎತ್ತಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಮೇಜಿನ ಕಡೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. “ಎರಡೂ ಜನ. ಇದೇ ವೀಣೆ. ಇದೇ ರೇಖೆ. ಈಗಲೇ. ಯಾರಿಗೆ slot ಕೊಡಬೇಕು ಅಂತ ನಂತರ ಮಾತನಾಡೋಣ.”
ಶ್ರೀಧರ್ ಅಣ್ಣ ಮುಖ ಬದಲಾಗಿತು. “ಮ್ಯಾಡಂ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಕ್ರಮ fix ಆಗಿದೆ. Guests waiting—”
“ಕ್ರಮವನ್ನು ನಾನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ,” ಶೈಲಜಾ ಅಂದರು. “ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತರು.”
ಒಬ್ಬ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಓಡಿ ಬಂದು ಶೀಟ್ಗಳನ್ನು ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ. ರಾಗವ್ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕುರ್ಚಿ ಅವನಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯಿತು; ಅವನು ನಿಂತೇ ಇರಬೇಕಾಯಿತು. ಅವನು ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕಾರ ಧ್ವನಿಯನ್ನೇ ಹಿಡಿಯಲು ನೋಡಿದ. “ನನಗೆ full piece ಬೇಕು. ಹೀಗೆ sudden compare fair ಅಲ್ಲ.”
ನಯನಾ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಕೇಸ್ನ್ನು ನೆಲಕ್ಕಿರಿಸಿ ಕುಗ್ಗಿ ಕುಳಿತಳು. ಲಾಕ್ ತೆರೆದ ಶಬ್ದ ಬಲು ಸಣ್ಣದು, ಆದರೂ ಹತ್ತಿರದ ಎಲ್ಲ ಕಣ್ಣುಗಳೂ ಅದಕ್ಕೇ ತಿರುಗಿದವು. ಒಳಗಿದ್ದ ವೀಣೆ ಹೊಳೆಯುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ; ಬೆರಳು ಬಿದ್ದ ಜಾಗಗಳು ಮಸುಕಾದವು, ಮರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಮಸಿ ಗುರುತು, ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಬಳಿ ಬಟ್ಟೆಯ ತುಂಡು ಕಟ್ಟಿ ಇಟ್ಟಿತ್ತು. ತನ್ನ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಹಕ್ಕು ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಅವಳು ಅದನ್ನು ಮಡಿಲಿಗೆಳೆದಳು.
ಮೊದಲು ರಾಗವ್. ಅವನು ತುರ್ತಾಗಿ ಕುಳಿತ, ಶ್ರುತಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡದೆ ಮೊದಲ ಫ್ರೇಸ್ ಹಿಡಿದ. ಆರಂಭದ ಎರಡು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿ ತಂದರೂ ಮೂರನೇ ತಿರುವಿನಲ್ಲೇ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಜಾರು. ಬೆರಳು ಮೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಕೈ ಬದಲಾಯಿಸಿದ, ತಲೆಯಿಂದ ಬೀಟ್ ಎಣಿಸಿದ, ನಂತರ ಫ್ರೇಸ್ನ್ನೇ ಕಡಿದು ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ—ಕಳೆದುಹೋದ ಜಾಗವನ್ನು ಓಟದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲು. ತಾಳಗಾರ ಕಣ್ಣೆತ್ತಿ ಶ್ರೀಧರ್ ಅಣ್ಣ ಕಡೆ ನೋಡಿದ; ಶ್ರೀಧರ್ ಅಣ್ಣ ತಕ್ಷಣ ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿದರು. ಶೈಲಜಾ ಶೀಟ್ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಟ್ಟಿ ಗೀರು ಎಳೆದರು.
“ಸಾಕು,” ಎಂದರು ಅವರು. “ನಯನಾ.”
ಅವಳು ಕುಳಿತಾಗ ಹಾಲ್ನಿಂದ ಬಂದ ಗದ್ದಲವೇ ದೂರ ಸರಿದಂತೆ ಅನಿಸಿತು. ವೇದಿಗೆ ಹೋಗುವ ಬಾಗಿಲಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಅವಳ ಮಾವ ನಿಂತಿದ್ದ; ಮೀਰਾ ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ, ಮೊದಲು ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಅಲ್ಲ, ಈಗ ಜಾಗ ಬಿಡದೆ. ನಯನಾ ವೀಣೆಯನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಕಿ, ಶ್ರುತಿಗೆ ಕಿವಿ ಹಚ್ಚಿ ಒಂದೇ ಸಲ ತಂತಿ ತಟ್ಟಿದಳು. ನಂತರ ಅದೇ ಚಲನೆ—ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ಜಾರಿಸಿ, ಸ್ವರವನ್ನು ಒಡೆಯದೇ, ನಿಷಾದದ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ತಿರುವು ಕೊಟ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ. ಈ ಸಲ ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದಲೇ ಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯ ಕಟ್ಟಿದಳು. ಸ್ವರಗಳು ಒಂದೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಅಲ್ಲ, ಒಂದೇ ಉಸಿರಿನಷ್ಟು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಹರಿದವು. ತಾಳಗಾರನು ತನ್ನಿಂದಲೇ ಕೈ ಹಾಕಿದ; ಅವಳು ಕೇಳದೆ ಬಂದ ಬೆಂಬಲ ಅದು.
ರಾಗವ್ ಮಧ್ಯೆ “same pieceನಾ?” ಎಂದು ಹೇಳಲು ಮುಂದಾದ. ಶೈಲಜಾ ಕೈ ಎತ್ತಿ ಅವನನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಯನಾ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿಗೆ ಹೋದಳು. ಕಿರು ಗಣಪತಿ ಬಂದಿಯಂತೆ ಆರಂಭಿಸಿ ಅದೇ ಗಮಕವನ್ನು ವಿವಿಧ ವೇಗದಲ್ಲಿ ತೆರೆದಳು—ಮೊದಲು ಸವಿತಾಗಿ, ನಂತರ ತೀವ್ರವಾಗಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಮೃದುವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿ. ಈ ಸಲ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಯಾರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಾದಿಸಿದರು ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ; ಯಾರು ಅರಿಯದೇ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಯಾರು ದೇಹದೊಳಗೆ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಭೇದ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ರಾಗವ್ ಕೈಗಳು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅನಾಥವಾಗಿ ನೇತಾಡಿದವು.
ಶ್ರೀಧರ್ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತೆ ಒಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು. “ಮ್ಯಾಡಂ, ಅವಳು classical side ನಲ್ಲಿ strong ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ stage appeal—”
ನಯನಾ ತಕ್ಷಣ ಫ್ರೇಸ್ ಮುಗಿಸಿ ಲಯ ಬದಲಿಸಿದಳು. ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಶೋಗೆ rehearsed fusion ಭಾಗವಾಗಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಬೀಟ್ನ್ನು ಅದೇ ರಾಗದ ಅಂತರಾಳಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿದಳು; cheap crowd trick ಆಗದೇ, ಮಗ್ಗುಲಾಗದೇ. ಅಲ್ಲಿ ಹಾಲ್ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಯುವಕರಿಂದ ಮೊದಲು ಬಂದಿದ್ದ ಅರ್ಧಮನಸ್ಸಿನ ಚಪ್ಪಾಳೆ ಬೇರೆಯಾಯಿತು—ಈ ಬಾರಿ ತಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದ, ಖಚಿತವಾದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿ. ಮೀਰਾ ಮುಖದಲ್ಲಿ ದಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದ ಕೋಪ ಸಿಡಿಯದ ನಗು ಆಗದೆ, ನೇರವಾಗಿ ನಿಂತ ಗೌರವವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ರಾಗವ್ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ಕುರ್ಚಿಯ ಅಂಚಿಗೆ ತಗುಲಿದ.
“ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಡಿ,” ಶೈಲಜಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.
ನಯನಾ ಕೇಳಿದ್ದೂ ಅದೇ. ಅವಳು ಅಂತಿಮ ಅವರೋಹಣಕ್ಕೆ ಇಳಿದಳು. ಎಲ್ಲರನ್ನು ಮೊದಲು ಗಡಿಬಿಡಿಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಆ ಜಾರು ಈಗ ಕೊನೆಯ ಮುದ್ರೆಯಾಯಿತು—ಅದನ್ನು ಒಮ್ಮೆ, ತಿರುಗಿಸಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ನಂತರ ನಿರ್ದಯವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಸಮಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲಕ್ಕಿಳಿಸಿದಳು. ಕೊನೆಯ ಸ್ವರ ಮಡಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವಳ ಬಲಗೈ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣ ನಿಂತು, ನಂತರ ಮೃದುವಾಗಿ ತಂತಿಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿತು. ಓಟವಿಲ್ಲ, explanation ಇಲ್ಲ, ದಯೆ ಕೇಳುವ ಮುಖವಿಲ್ಲ. ಮುಗಿದಿತ್ತು.
ಶೈಲಜಾ ತಕ್ಷಣ ಸ್ಕೋರ್ ಶೀಟ್ ತಮಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು. “ಕೇಸ್ ಕ್ಲೋಸ್,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದು ನ್ಯಾಯದ ಘೋಷಣೆಗಿಂತ ಕೆಲಸದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಲೆಬಾಗಿಕೊಂಡೇ ಅಂಕೆ ಹಾಕಿದರು. ಶ್ರೀಧರ್ ಅಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬರಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು; ಶೈಲಜಾ ಶೀಟ್ಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಪೆನ್ನ್ನು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಇಟ್ಟು, “ಹೆಡ್ಲೈನರ್ ಸ್ಲಾಟ್—ನಯನಾ. ಮುಂದಿನ ಹೆಸರು ಘೋಷಿಸಿ,” ಎಂದರು.
ನಯನಾ ಎದ್ದಳು. ತನ್ನ ವೀಣೆಯನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಕೇಸ್ಗೆ ಮಲಗಿಸಿ ಮುಚ್ಚಿದಳು. ನಂತರ ಶಾಂತವಾಗಿ ಹೋಗಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಇದ್ದ ಸ್ಕೋರ್ ಶೀಟ್ ಕಟ್ಟನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸರಿಸಿ, ಮೇಲಿನ ಹಾಳೆ ಹಾರಿ ಹೋಗದಂತೆ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಮಸಿ ಗುರುತು ಹಿಡಿದ ಪೆನ್ನ್ನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಇಟ್ಟಳು. ಮೇಜಿನ ಅಂಚಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಆ ಶೀಟ್ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಒತ್ತಿಹಾಕಿಕೊಂಡೇ ಬಿತ್ತು.