ಆ ಫೈಲು ಹಳೆಯದನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು

“ಅದು ಬೇಡ, ಹೆಸರನ್ನು ಮುಟ್ಟಬೇಡ,” ಎಂದು ಶೈಲಜಾ ಅತ್ತೆ ನಂದಿತಾಳ ಕೈಮೇಲೆ ತನ್ನ ಬೆರಳು ಇಟ್ಟು ತಳ್ಳಿದ ಕ್ಷಣಕ್ಕೂ, ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿದ್ದ ದಪ್ಪ ಹೆಸರು-ನೋಂದಣಿ ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟಗಳು ಜಾರಿ ಬಿದ್ದವು. ಕೌಂಟರ್ ಮುಂದೆ ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗರು, ಒಬ್ಬ ಡೆಲಿವರಿ ಹುಡುಗಿ, ಮನೆಯವರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹಿರಿಯರು—ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಒತ್ತಿಕೊಂಡರು. ಫೋನ್ ಗಂಟೆ, ಪ್ರಿಂಟರ್ ಸದ್ದು, ಕಾಗದದ ಒಣ ಮಡಚು ಶಬ್ದ, ಬಿಸಿ ಸಾಂಬಾರದ ವಾಸನೆ—ಬೆಂಗಳೂರುದ ಆ ಕಿರಿದಾದ ನೆಲಮಹಡಿ ಕಚೇರಿ-ಮನೆ ಒಂದೇ ಉಸಿರಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿತ್ತು.

ನಂದಿತಾಳ ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಗುರುತುಕಟ್ಟು ಹಗ್ಗ ಮತ್ತೆ ತಿರುಗಿ ಭುಜದ ಬಳಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಕೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಹೇಳುವಂತೆ ಅದು ಮಡಿದಿತ್ತು, ಬಣ್ಣ ಉದುರಿತ್ತು. ಅವಳು ಈಗಾಗಲೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಏನು ಎಂದು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಳು—ಇಂದಿನ ಗೃಹಪ್ರವೇಶ-ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಎರಡು ಸಲ ಸಮಯ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು, ಅದಕ್ಕೆ ಮೇಲಾಗಿಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕುಟುಂಬ ಸಂಪರ್ಕ ಹೆಸರಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಹೆಸರು ಹೊತ್ತಿತ್ತು. ಹಣ ಕೊಟ್ಟವರು ಕೋಪದಿಂದಿದ್ದರು. ಪೂಜಾರಿ ಬರುವ ಸಮಯ ಸರಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ತಪ್ಪು ಯಾವ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮೊದಲ ಪುಟ ತೆರೆದಂತೆಯೇ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಆದರೂ ಕುರ್ಚಿ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅವಳಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಯಾರೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.

“ನಿಂತೇ ಹೇಳು,” ಎಂದು ವಿಕ್ರಮ್ ದೂರದಿಂದ ಹೇಳಿದ. ಅವನು ಒಳಗಿನ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ. ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಊಟದ ಮೇಜು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು—ಅಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಉಕ್ಕಿನ ಗ್ಲಾಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು, ಬಾಳೆ ಎಲೆಗಳು ಅರ್ಧವಾಗಿ ಹಾಸಲಾಗಿದ್ದವು. “ಕೆಲಸ ಗೊತ್ತಿದೆ ಅಂತ ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೇ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳೋ ಅಗತ್ಯ ಇಲ್ಲ.”

ಅವನ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮೃದುವಾದ ನಿಯಂತ್ರಣವೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಚ್ಚಿತು. ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಬಂಧದ ಎಲ್ಲ ಅವ್ಯಕ್ತ ರೇಖೆಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದವು—ಮನೆಯವರಿಗೆ ಅವಳು ಅನ್ಯಳಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಳಗಣ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರಲ್ಲ. ಸಮಸ್ಯೆ ಒಡೆದರೆ ನಂದಿತಾಳ ಕೈ ಬೇಕು; ಹೆಸರು ಓದುವಾಗ ಅವಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಬೇಡ.

ನಂದಿತಾ ಜಾರಿದ ಪುಟಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಕೌಂಟರ್ ಕಡೆಗೆ ಎಳೆದಳು. “ಎರಡು ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಒಂದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ ಹೆಸರಿನ ಜಾಗ—”

“ನೀನು ಬರೆಯದೆ, ಹೇಳಿದರೆ ಸಾಕು,” ಶೈಲಜಾ ಅತ್ತೆ ಕತ್ತರಿಸಿದಳು. “ರಾಹುಲ್, ನೀನೇ ಬರೆಯಪ್ಪಾ. ಮನೆಯ ಹುಡುಗನ ಕೈಯಿಂದ ಹೋಗಲಿ.”

ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೂಲೆ ಮೇಲೆ ಅರ್ಧವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಎದ್ದ. ಅವನಿಗೆ ಪೆನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಅವನಿಗೆ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಕೆಲಸ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ನಂದಿತಾ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಅರ್ಧ ಮಡಿದ ರಸೀದಿಯನ್ನು ತೆರೆದು ಅವನ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟಳು. “ಮೊದಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ನೋಡಿ. ಇಲ್ಲಿನ ಮುಂಗಡ ಹಣದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೂ ನೋಂದಣಿಗೂ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.”

ಅದು ಮೊದಲ ಸಣ್ಣ ತಡೆ. ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಡೆಲಿವರಿ ಹುಡುಗಿ ತಕ್ಷಣ, “ಹೌದು ಅಮ್ಮ, ನಿನ್ನೆ ಗೂಗಲ್ ಪೇ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಇದು,” ಎಂದು ತನ್ನ ಪರದೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದಳು. ನಂದಿತಾ ಹೇಳಿದ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಹೊಳೆಯಿತು. ವಿಕ್ರಮ್ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಅಸಹನೆ ಮೂಡಿತು—ಅವಳ ಮಾತು ಊಹೆ ಅಲ್ಲ, ಕಾಗದದ ಅಂಚಿನಷ್ಟು ಕಠಿಣ.

ಆದರೂ ಅವನು ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. “ಹಣದ ಸಾಲು ಸರಿಪಡಿಸು. ಹೆಸರಿನ ಸಾಲು ನಾನು ನೋಡ್ತೀನಿ.”

ಹೆಸರು. ಅದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನ ಬೆರಳು ನಿಂತಿತು. ಅದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಕಣ್ಣು ಕೂಡ.

ಕೌಂಟರ್ ಹಿಂದಿನ ಗೋಡೆಗೆ ತಾತನ ಕಾಲದ ಫೋಟೋ ಇತ್ತು—ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರಿನ ಅರಮನೆ ಮಾದರಿಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮುಖ ಕಠಿಣ. ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಈ ವ್ಯವಹಾರ ಬೆಳೆದಿತ್ತು; ಮನೆ-ಮದುವೆ-ಪೂಜೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಡುಗೆ, ಪಾತ್ರೆ, ವಾಹನ, ಪೂಜಾರಿ, ಅತಿಥಿ ನಿಲಯ—ಸೇವಾ ವಲಯದ ಹಗ್ಗಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದಂತ ಜಾಲ. ಮೂರು ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ ಆ ಜಾಲದ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಹೆಸರು-ದಿನಾಂಕ-ಮುಂಗಡ ಹಣಗಳ ಹೊಸ ವಿಧಾನ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದವಳು ನಂದಿತಾ. ಆದರೆ ಹೊರಗೆ ಹೇಳುವ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ, ಅವಳು “ಕಚೇರಿಗೆ ಬಂದು ಕೈಜೋಡಿಸುವ ಹುಡುಗಿ” ಅಷ್ಟೇ.

“ಚಹಾ ಒಳಗೆ ಕಳುಹಿಸು,” ಎಂದು ಶೈಲಜಾ ಅತ್ತೆ ಅವಳತ್ತ ತಿರುಗಿ ಹೇಳಿದಳು, ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್‌ಗೆ, “ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಬರೆಯು.” ಕೆಲಸ ಜ್ಯಾಮ್ ಬಿಡಿಸಲು ಅವಳ ಕಣ್ಣು ಬೇಕು, ಆದರೆ ಕುಟುಂಬ ಎದುರಿಗೆ ಅವಳ ಕೈಗೆ ಟ್ರೇ ತಕ್ಕದ್ದು ಎಂಬಂತೆ.

ನಂದಿತಾಳ ಒಳಗೆ ಏನೋ ಸಣ್ಣ ಚಳಿ ನಿಂತಿತು. ಅವಳು ಟ್ರೇ ಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ರಾಹುಲ್‌ನ ಕೈಯಿಂದ ಪೆನ್ನನ್ನು ತೆಗೆದು, ತಪ್ಪು ಸಾಲಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕಿ ಹಾಕಿದಳು. “ಈ ಜಾಗ ಯಾರೂ ತುಂಬಬಾರದು. ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ತೆರೆಯದೇ ಮುಂದಿನ ಸಾಲು ಬರೆಯಬೇಡಿ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಂದಿನ ಪಾವತಿ ಎರಡು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೊರುತ್ತದೆ.”

“ನಂದಿತಾ,” ವಿಕ್ರಮ್ ಹಲ್ಲು ಒರೆಸಿದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ, “ರೇಖೆ ದಾಟ್ಬೇಡ.”

“ರೇಖೆ ನೀವೇ ತಪ್ಪಾಗಿ ಎಳೆದಿದ್ದೀರ,” ಅವಳು ಶಾಂತವಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು.

ಅದರ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಗ್ರಾಹಕ ಒಳಬಂದ. ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಕಾಗದ ಹೊದಿಕೆಯೊಳಗಿದ್ದ ಹೂಮಾಲೆ ಬಿಲ್. “ನಮ್ಮ ಹೆಸರೇ ಇಲ್ಲ ಮ್ಯಾಡಂ,” ಎಂದು ಅವನು ಕೌಂಟರ್ ಮೇಲೆ ಕಾಗದ ಬಡಿದ. ಆ ಒಣ ಮಡಚು ಶಬ್ದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂದಿತಾ ತಕ್ಷಣ ಪುಸ್ತಕ ತಿರುಗಿಸಿ ಹಿಂದಿನ ಪುಟ ನೋಡಿದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಬರಹ, ಬೇರೆ ಮಸಿ, ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಿದ ಸಣ್ಣ ಸವರಾಟ.

“ಈ ಪುಟ ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತೆ ತೆರೆದಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದು ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು.

ವಿಕ್ರಮ್ ನಕ್ಕಂತೆ ಮಾಡಿದ. “ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸ ಅಂದ್ರೆ ಪುಟ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೇ?”

“ಹೌದು. ಆದರೆ ಮುಚ್ಚಿದ ನೋಂದಣಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದರ ಸರಪಳಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.” ನಂದಿತಾ ಕೌಂಟರ್ ಕೆಳಗಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಗಣಕದ ಪರದೆ ಕಡೆ ಕೈ ಚಾಚಿದಳು.

ಅದೇ ಅವಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಜಾಗ ಎಂದು ಶೈಲಜಾ ಅತ್ತೆ ತಕ್ಷಣ ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಎಳೆದು ದಾರಿಮುಚ್ಚಿದಳು. “ಅಲ್ಲಿ ಒಳಗಿನ ವಿವರ ಇದೆ. ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೇ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.”

ಇದು ಜ್ಯಾಮ್ ಅಲ್ಲ, ಗಡಿಬಿಡಿಯೊಳಗೆ ಮರೆಮಾಡಿದ ತಡೆ ಎನ್ನುವುದು ಅಲ್ಲಿ ಬೆತ್ತಲಾಗಿತು. ನಂದಿತಾಳನ್ನು ದ್ವಾರದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅವಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಲೆ ಇವರಿಗೆ ಹೊಸದಲ್ಲ. ಊಟದ ಮೇಜಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಪ್ಲೇಟ್ ಕೊಡುವ ಮುಂಚೆ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಸ್ಥಳ ಕೊಡುವುದು; ದೇವಸ್ಥಾನ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು “ಆಫೀಸ್ ಹುಡುಗಿ” ಎಂದೇ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು; ವಿಕ್ರಮ್ ಅವಳ ಬರಹದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸುವುದು—ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಬುದ್ಧಿಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಆ ಬುದ್ಧಿ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಕಚ್ಚು ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು.

ರಾಹುಲ್ ಅಸಹನೆಯಿಂದ, “ಅಕ್ಕ, password ಕೊಡಿ. ಕನಿಷ್ಠ ಹಳೆಯ entry ನೋಡ್ತೀನಿ,” ಎಂದು ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟ. ಅವನು ಹೇಳಿದ “ಅಕ್ಕ” ಶಬ್ದವೇ ಶೈಲಜಾ ಅತ್ತೆಯ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಬಿರುಕು ಹಾಕಿತು.

“ನಿನಗೆ ಏಕೆ?” ಅತ್ತೆ ತಿರುಗಿ ಕೇಳಿದಳು.

“ತಪ್ಪು ಎಲ್ಲಿಂದ ಆಯ್ತು ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಗಬೇಕು ಅಲ್ವಾ.”

ನಂದಿತಾ ಉತ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಹಗ್ಗ ತೆಗೆದು ಅದರ ತುದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ಕೀಲಿ ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಕೌಂಟರ್ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಳು. ಅದು ಈ ಹಳೆಯ ಕಚೇರಿ ಅಲ್ಮಾರಿಯ ಚಾವಿ. ಅವಳಿಂದಲೇ ಇದುವರೆಗೂ ತೆರೆದು-ಮುಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಅಲ್ಮಾರಿ. “ಅಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ದಿನಾಂಕರೇಖೆ ಮುದ್ರಣ ಇದೆ,” ಅಂದಳು. “ಚಾವಿ ಬೇಕಾ ಬೇಡವಾ ನಿಮ್ಮ ಇಷ್ಟ.”

ವಿಕ್ರಮ್ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಚಾವಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೈ ಚಾಚಿದ. ನಂದಿತಾ ಅವನ ಕೈಗೆ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ರಾಹುಲ್ ಕಡೆ ಸರಿಸಿದಳು. ಆ ಸಣ್ಣ ಚಲನೆ ಕೌಂಟರ್‌ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನೇ ಒಂದು ಇಂಚು ಸರಿಸಿತು.

ಅಲ್ಮಾರಿ ತೆರೆದಾಗ ಒಳಗಿಂದ ಹಳೆಯ ಫೈಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮುದ್ರಿತ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಬಿದ್ದವು. ರಾಹುಲ್ ಒಂದು ಫೈಲು ತೆರೆದು ಪರದೆ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟ. ನಂದಿತಾ ಸೂಚಿಸಿದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ತೆರೆದಾಗ ಕಾಲಮುದ್ರೆ ಸರಪಳಿ ಸಾಲಾಗಿ ಹೊಳೆಯಿತು—ಮೂಲ ದಾಖಲಾತಿ ರಾತ್ರಿ 8:14; ದೃಢೀಕರಣ 8:17; ಮುಂಗಡ ಹಣ ಸ್ವೀಕೃತಿ 8:19; ನಂತರ ಮರುತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು ಬೆಳಗ್ಗೆ 5:42; ಹೆಸರು ಸಾಲು ಬದಲಾಗಿದ್ದು 5:44. ಅದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹೆಸರಿನ ಮೇಲೆ ನೆರಳಿನಂತೆ ಉಳಿದಿದ್ದ ಅಕ್ಷರಗಳು—ನಂದಿತಾ ಎಸ್.

ಯಾರೂ ತಕ್ಷಣ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ಗಣಕದ ಫ್ಯಾನ್ ಸದ್ದು ಮಾತ್ರ ಹಾವಿನಂತೆ ಕಿರಿದಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿತು.

ರಾಹುಲ್ ಜೋರಾಗಿ ಓದಿದ. “ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ—ನಂದಿತಾ ಎಸ್. ಬದಲಿಸಿದ ಬಳಕೆದಾರ—ವಿ.ಎಂ.” ಅವನ ಕಣ್ಣು ಪರದೆ ಬಿಟ್ಟು ವಿಕ್ರಮ್ ಮುಖಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು. “ವಿ.ಎಂ. ಅಂದರೆ...”

ವಿಕ್ರಮ್ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಕೋಪ ಹಿಡಿದನು. “ಸಿಸ್ಟಂ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ತೆರೆದಿರಬಹುದು. ಅದನ್ನೇ ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡ್ಬೇಡಿ.”

ಆದರೆ ತಪ್ಪು ಈಗ ಕೇವಲ ತಪ್ಪಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ಕ್ಷಣಗಳೆಲ್ಲ ಹೊಸ ಓದು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು. ಶೈಲಜಾ ಅತ್ತೆ ನಂದಿತಾಳ ಕೈ ತಳ್ಳಿ “ಹೆಸರನ್ನು ಮುಟ್ಟಬೇಡ” ಎಂದದ್ದು ಅಜಾಗರೂಕ ಶಿಸ್ತು ಅಲ್ಲ—ಅವಳ ಹೆಸರೇ ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಇತ್ತೆಂಬ ಭಯ. ರಾಹುಲ್‌ಗೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಬರೆಯಲು ಹೇಳಿದ್ದು ಕಚೇರಿ ಕ್ರಮವಲ್ಲ—ಕುಟುಂಬದ ಹುಡುಗನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಮಾಡಿದ ಜಾಗರೀತಿ. ಟ್ರೇ ಹಿಡಿದು ಒಳಗೆ ಬರಮಾಡುವ ಯತ್ನವೂ ಕೆಲಸ ಹಂಚಿಕೆ ಅಲ್ಲ—ನೋಂದಣಿಯಿಂದ ಅವಳನ್ನು ದೂರ ಇಡಲು ಮಾಡಿದ ಚಲನೆ.

ಒಳಗಿನ ಊಟದ ಮೇಜಿನ ಬಳಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ಮಾವ ಈಗ ಎದ್ದು ಬಾಗಿಲಿನ ಅಂಚಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವರು ಕಣ್ಣುಗನ್ನಡಿಯನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಜಾರಿಸಿ ಪರದೆ ನೋಡಿದರು. “ಬೆಳಗ್ಗೆ ಐದು ನಲವತ್ತೆರಡುಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಇದ್ದರು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ ನೇರವಾಗಿ ವಿಕ್ರಮ್ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು.

ಶೈಲಜಾ ಅತ್ತೆ ಮೊದಲು ಉತ್ತರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದಳು. “ಮನೆಯವರೇ ಇರುತ್ತಾರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ—”

“ಮನೆಯವರೇ ಇದ್ದರೆ ಹೆಸರನ್ನು ಏಕೆ ಬದಲಿಸಬೇಕು?” ಮಾವನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತು. ಅದೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣವಾಯಿತು.

ವಿಕ್ರಮ್ ಈಗ ನಂದಿತಾಳತ್ತ ತಿರುಗಿದ. ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿನವರೆಗೆ ಅವಳನ್ನು ದ್ವಾರ ಹೊರಗಡೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅವನ ಧ್ವನಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆಯ ನೆರಳು ತಟ್ಟಿತು. “ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಜಗಳ ಮಾಡ್ಬೇಡ. ಇಂದಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿಯಲಿ. ನಂತರ ಮಾತಾಡೋಣ.”

ಆ “ನಂತರ” ಅನ್ನುವ ಮಾತು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಅವಳ ಹೆಸರನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿತೋ ನಂದಿತಾಳಿಗೆ ಎಣಿಕೆ ಇತ್ತು. ನಂತರ ಪತ್ರ ಕಳುಹಿಸೋಣ. ನಂತರ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಹೇಳೋಣ. ನಂತರ ನಿನ್ನ ಸ್ಥಾನ ನಿಗದಿ ಮಾಡೋಣ. ನಂತರ, ನಂತರ—ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸುಳ್ಳು ದಿನಾಂಕ ಹಿಡಿದು ಬದುಕುತ್ತಿತ್ತು.

ಅವಳು ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ಅಡ್ಡದಿಂದ ತೆಗೆದು ಸ್ವತಃ ಕೌಂಟರ್ ಹಿಂದೆ ಕೂತಳು. ಆ ಚಲನೆ ಯಾರನ್ನೂ ಕೇಳದೆ ಮಾಡಿದದ್ದು. ಯಾರಾದರೂ “ನಿಲ್ಲು” ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವಳು ನೋಂದಣಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆ ಎಳೆದಳು, ಹಳೆಯ ಸಾಲಿನ ಕೆಳಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಜಾಗ ತೆರೆದಳು, ಮಸಿಯ ಕുപ്പಿಯ ಮುಚ್ಚಳ ತೆರೆದಳು. ಒಣಗಿಬಿದ್ದ ನೀಲಿ ಮಸಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಪೆನ್ನಿನ ತುದಿ ಕಾಗದದ ಮೂಲೆಗೆ ಒತ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿದಳು.

“ನಂದಿತಾ,” ವಿಕ್ರಮ್ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಟ್ಟ.

ಅವಳು ಅವನತ್ತ ನೋಡಿದಳು. ಮುಖದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿತ್ತು. ನಂತರ ಪರದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಲಮುದ್ರೆ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಮುಂದೆ ತಿರುಗಿಸಿ, ಪುಸ್ತಕದ ಸರಿಪಡింపు ಕಾಲಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆದಳು: “ಮೂಲ ದಾಖಲಾತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ: ನಂದಿತಾ ಎಸ್. ತಪ್ಪಾಗಿ ಬದಲಿಸಿದ ಹೆಸರು ರದ್ದು.” ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ, ಸಮಯ, ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಸೂಚನೆ. ಕೆಳಗೆ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಹಿ.

“ಮುದ್ರೆ,” ಅಂದಳು.

ಯಾರೂ ಅಲುಗಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಕೌಂಟರ್ ಬದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಬ್ಬರ್ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಎತ್ತಿಕೊಂಡಳು. ಅದರ ಹಿಡಿ ಹಳೆಯ ಬೆವರಿನಿಂದ ಮೃದುವಾಗಿತ್ತು. ಮಸಿ ಪದರಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಒತ್ತಿ, ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಸರಿಪಡಿಸಿದ ಹೆಸರಿನ ಮೇಲ್ಚಾಚುವಂತೆ ಸಮವಾಗಿ ಹಿಡಿದಳು.

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮ್ ಬಲದಿಂದ, “ಅದು ಹಾಕಿದ್ರೆ—”

ಅವಳು ಮುದ್ರೆ ಇಳಿಸಿದರು.

ದಪ್ಪ, ಮುಚ್ಚಿದ ಶಬ್ದ ಕಾಗದದೊಳಗೆ ಹೊಕ್ಕಿತು. ನಂತರ ಕ್ಷಣಕ್ಕೊಂದು ಮೃದುವಾದ ಅಂಟು ಬಿಡುವ ಧ್ವನಿ. ಮುದ್ರೆ ಎತ್ತಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ವೃತ್ತದೊಳಗೆ ಅವಳ ಹೆಸರು ಅಚಲವಾಗಿ ಕುಳಿತಿತ್ತು; ಹಳೆಯ ಓದಿಗೆ ಉಳಿದ ಜಾಗದ ಮೇಲೆ ತೀರಿಕೆಯ ಅಂಚು ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಕೌಂಟರ್ ಮೇಲಿದ್ದ ಅರ್ಧ ಮಡಿದ ರಸೀದಿ ಗಾಳಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕದಳಿತು. ದಾಖಲೆ ಕೌಂಟರ್‌ನ ಮರದ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರೆ ಸದ್ದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕುಸಿದು ನಿಂತಿತು.