ಒಂದು ಓದಿನಲ್ಲೇ ಕೊಠಡಿ ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿತು

“ನಂದಿತಾ, ಆ ಕುರ್ಚಿ ನಿನಗಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ರಾಘವೇಂದ್ರ ನೋಂದಣಿ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆಿದ್ದ ಹೆಸರುಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಎಳೆದೇ ಬದಲಿಸಿದ. ನೀಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳ ಹೆಸರಿದ್ದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಕಪ್ಪು ಮಾರ್ಕರ್‌ನಿಂದ “ಸ್ವಯಂಸೇವಕ” ಎಂದು ಬರೆದು, ಕೆಂಪು ರಿಬ್ಬನ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ ಪಾಸ್‌ನ್ನು ಸುಪ್ರಿತಾಳ ಕೈಗೆ ತೂರಿದ. “ನೀನು ಬೆಂಚ್‌ ಸಾಲಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೋ. ಕರೆಯುವವರೆಗೆ ಎದ್ದುಕೂಡ ಬೇಡ. ಆದರೆ ಕಿಟ್‌ ಫೈಲ್‌ಗಳು, ವೇದಿಕೆ ಕ್ರಮ, ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟರ್ ಎಲ್ಲವೂ ನೋಡಿಕೋ. ತಪ್ಪಾಗಬಾರದು.”

ಸಭಾಂಗಣದ ನೋಂದಣಿ ಕಿಟಕಿಯ ಹೊರಗೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬೆಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೇ ಜನ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಒಂದು ಚಹಾ ಗ್ಲಾಸ್‌ ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ತಣ್ಣಗಾಗಿಬಿದ್ದು ಬಟ್ಟಲು ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ವಲಯ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ನಂದಿತಾಳ ಬೆರಳಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಕಾರ್ಡ್‌ನ ನಾಶಾದ ಅಂಚು ಸವರಾಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮನೆ ಬಿಡುವ ಮುನ್ನ ಅಮ್ಮ ಅವಳ ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಇಡ್ಲಿಗಳು ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಗ್‌ನೊಳಗೆ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇಂದು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ “ನಗರ ಕೌಶಲ್ಯ ಉತ್ತೇಜನ ಪ್ರದರ್ಶನ” ಯೋಜನೆಗೆ ಮುಖವಾಗಬೇಕಾದದ್ದು ಅವಳೇ. ಆ ಯೋಜನೆಯ ತರಬೇತಿ ಮಾದರಿ, ಅಂಕಿ-ಅಂಶ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಉದ್ಯೋಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವಳು ಮೂವರು ತಿಂಗಳು ನಿದ್ದೆ ಬಿಡದೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಅದಕ್ಕೇ ಮಂಜುನಾಥ ಅಂಕಲ್ ಅವರ ಮನೆ ಊಟದ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಕಳೆದ ವಾರ ಮಾತು ಬಂದಿತ್ತು—“ಹುಡುಗಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ಏರುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ, ಸಂಬಂಧವೂ ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಬಂಧ, ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರು ಬೇಕು.” ಇವತ್ತಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅವಮಾನ ಕೆಲಸದಷ್ಟೇ ಮದುವೆ ಮಾತಿಗೂ ಬೆಲೆ ಹಾಕುತ್ತಿತ್ತು.

“ಸರ್, ಆ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಕಡತ ನನ್ನದು. ವೇದಿಕೆ ಕ್ರಮ ನಾನು ಕೊಟ್ಟದ್ದು,” ಅವಳು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು.

ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅವಳ ಕಡೆಗೂ ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. “ಅಯ್ಯೋ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಬ್ಬಳೇ ಮಾಡಿದಂತೆ ಮಾತಾಡ್ಬೇಡ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೆಲಸ ಸಂಸ್ಥೆಯದೇ. ನೀನು ಒಳಗಡೆ ಇದ್ದರೆ ಸಾಲು ಅಟಕುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಈ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನೊಳಗೆ ಕಳುಹಿಸು.” ನಂತರ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೇಳಿಸುವಂತೆ, “ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿ ತಗೊಳ್ಳಿ,” ಎಂದ.

ಮೊದಲ ಚಿರಾಟ ಅಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತು. ಬೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳೆ, ಸುಪ್ರಿತಾಳ ತಾಯಿ ಅನಿಸಿಕೊಂಡಳು, ಕಣ್ಣಕಡ್ಡಿ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಹೆಸರುಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿದಳು. “ಸ್ವಯಂಸೇವಕಾ? ಆದರೆ ನಿನ್ನೆ ವಾಟ್ಸಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಫೋಟೋ ಹಾಕಿದ್ದಲ್ಲವೆ?” ಎಂದು ಶಿಲ್ಪಾಳನ್ನು ಕೇಳಿದಳು. ಶಿಲ್ಪಾ—ನಂದಿತಾಳ ಜೊತೆ ತರಬೇತಿ ನಡೆಸಿದ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ—ಮೌನವಾಗಿದ್ದರೂ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಕಿಟ್‌ ಪ್ಯಾಕ್‌ನೊಳಗೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಮುದ್ರಿತ ಕಾರ್ಯಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ನಂದಿತಾಳ ಕೈಗೆ ಒತ್ತಿದಳು. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇತ್ತು: “ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವಿನ್ಯಾಸ: ನಂದಿತಾ ಎಸ್.” ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅದನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಂದಾಗ, ಇಬ್ಬರು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗರು ಈಗಲೇ ಓದಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು.

ಆದರೂ ಅವನು ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಒಳಗೆ ವೇದಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಎರಡು ಕುರ್ಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಪ್ರಿತಾಳಿಗೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಒಂದು ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ಅತಿಥಿಗೆ. ನಂದಿತಾಳಿಗೆ ಕಿಟಕಿಯ ಹೊರಗೆ ನಿಂತೇ ಅತಿಥಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಹಂಚುವ ಕೆಲಸ. ಅವಳಪ್ಪ ಬಸವರಾಜು, ಚಿಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕೆಲಸದಿಂದ ತಯಾರಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ, ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಚಪ್ಪಲಿ ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತ ನಿಂತ. ತಾಯಿ ಗಾಜಿನ ಬಾಗಿಲಿನ ಒಳಚರಟಿನ ಹಿಂದೆ ಮಗಳು ಕಡೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅದನ್ನೂ ನೋಡಿಕೊಂಡೇ, “ಕುಟುಂಬದವರು ಒಳಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕೆಲಸದವರು ನಂತರ,” ಎಂದು ಪಿಯೂನ್‌ಗೆ ಸೂಚನೆ ಕೊಟ್ಟ.

ವೇದಿಕೆಯ ಪರದೆ ಮೇಲೆ ಅವಳು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮೊದಲ ಸ್ಲೈಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ನಕ್ಷೆಗಳು, ಎರಡನೇಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಹುಡುಗಿಯರ ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಮಾಣ, ಮೂರನೇಯಲ್ಲಿ “ಬೆಂಗಳೂರು ಪೂರ್ವ ವಲಯ ಸೇವಾ ವಲಯ ಅವಕಾಶ ಮಾದರಿ.” ಸುಪ್ರಿತಾ ಮೈಕ್ ಹಿಡಿದು ನಕ್ಕಳು. “ನಮ್ಮ ತಂಡ ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ,” ಅಂದಳು. ನಂದಿತಾಳ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಕ್ಷರಗಳು, ಅವಳೇ ಆರಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು, ಅವಳು ರಾತ್ರಿ ಎರಡಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ದತ್ತಾಂಶ—ಎಲ್ಲವೂ ಸುಪ್ರಿತಾಳ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಬೆಂಚ್ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ತನ್ನ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಕುಸುರಾಗಿ, “ಅಕ್ಕನೇ ನಿನ್ನೆ ನಮಗೆ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳಿದ್ದಲ್ಲ” ಎಂದಳು. ಆ ಪದ ನಂದಿತಾಳ ಕಿವಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಂತು. ಅವಳ ಅಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪಲ್ಲೆದಾರ ಚೀಲವನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಳು.

ರಾಘವೇಂದ್ರ ಕಿಟಕಿಯ ಬಳಿ ಬಂದು ಸದ್ದು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತ, “ಒಮ್ಮೆ ಸಹಕರಿಸಿ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಮಾತನಾಡೋಣ. ಹೆಸರು ಹಾಕೋಣ,” ಎಂದ. ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ದಯೆ ತೋರಿಸುವಂತೆ. ಆದರೆ ಮಾತು ಹೊರಗೆ ಸೋರಿತು; ಬೆಂಚ್‌ ಸಾಲುಗಳೆಲ್ಲ ಕೇಳಿದವು. ನಂದಿತಾ ಅವನತ್ತ ನೋಡಿಕೊಂಡು, “ಇಲ್ಲಿ ತೆಗೆದದ್ದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು,” ಅಂದಳು. ಅವಳ ಧ್ವನಿ ಜೋರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಹತ್ತಿರ ನಿಂತಿದ್ದವರಿಗೆ ಸರಿ ಕೇಳಿಸಿತು.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆ ಮೇಲೆ ಸುಪ್ರಿತಾಳ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಲೈಡ್ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಚಾರ್ಟ್‌ ಬರಬೇಕಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಫೈಲ್‌ ಫೋಲ್ಡರ್‌ ತೆರೆಯಿತು. ಕೆಳಗೆ ಸಾಲುಸಾಲಾಗಿ ಕಡತ ಹೆಸರುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ನಿರೂಪಕ ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ ಕಡೆ ಬಾಗಿದ. ಸಭಾಂಗಣದ ಗದ್ದಲ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಿಂದ ಮಂಜುನಾಥ ಅಂಕಲ್—ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಣ ಕೊಟ್ಟ ಪ್ರಮುಖ ದಾನಿ, ಮತ್ತು ನಂದಿತಾಳ ಬಗ್ಗೆ ಮನೆಯವರಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದ ಹಿರಿಯ—ಏಳಿ ನಿಂತು, “ಆ ಸ್ಲೈಡ್ ಓಪನ್ ಮಾಡ್ರಿ. ಇದು ಏನು ಫೈಲ್ ಹೆಸರು?” ಎಂದರು.

ನಿರೂಪಕ ಬೆವರು ತೂಗಿ ಪರದೆ ಕಡೆ ಕಣ್ಣು ಚಿಮ್ಮಿದ. “ಅಂ… ‘Final_Presentation_NandithaS_Only’…” ಎಂದು ಓದಿಬಿಟ್ಟ.

ಬಾಗಿಲ ಬಳಿಯ ಬೆಂಚ್ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದವರು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ತಲೆತ್ತಿ ನೋಡಿದರು. ಮಂಜುನಾಥ ಅಂಕಲ್ ಮತ್ತೆ, ಹೆಚ್ಚು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ, “ಯಾರ ಹೆಸರು ಓದಿದಿರಿ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.

“ನಂದಿತಾ ಎಸ್,” ನಿರೂಪಕ ಮತ್ತೆ ಓದಿದ. ಈ ಸಲ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ.

ಸುಪ್ರಿತಾಳ ಮುಖದ ನಗು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕಾಗದದಂತಾಯಿತು. ರಾಘವೇಂದ್ರ ತಕ್ಷಣ ವೇದಿಕೆಯ ಬದಿಗೆ ಓಡಿ, “ಅದು ಆಂತರಿಕ ಕೆಲಸದ ಹೆಸರು, ಸರ್. ತಂಡದ ಕಡತ—” ಎಂದು ಆರಂಭಿಸಿದ.

“ತಂಡದ ಕಡತಕ್ಕೆ ‘Only’ ಯಾಕೆ?” ಮಂಜುನಾಥ ಅಂಕಲ್ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಿತ್ತು. ಅವರ ಪಕ್ಕ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಒಂದು ಕಂಪನಿ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೂ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದಳು. “ಯಾರು ಕಟ್ಟಿದರು? ಈಗ ಇದನ್ನು ಯಾರು ಓಡಿಸಬಹುದು?” ಅವಳು ಕೂಡ ಕೇಳಿದಳು. ಸಭಾಂಗಣದ ಎಲ್ಲ ಕಣ್ಣುಗಳು ಈಗ ನೋಂದಣಿ ಕಿಟಕಿಯ ಹೊರಗಿನ ಬೆಂಚ್ ಸಾಲಿನ ಕಡೆ ತಿರುಗಿದವು; ಯಾರೋ ಒಳಗೆ ಹೋಗದೇ ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವಳು ಅಲ್ಲಿ ಇತ್ತು.

ರಾಘವೇಂದ್ರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆಜ್ಞೆಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. “ನಂದಿತಾ, ಒಳಗೆ ಬಾ, ಆದರೆ ಶಾಂತವಾಗಿ. ನಾವು ವಿವರಿಸೋಣ,” ಎಂದನು. ಅವಳನ್ನು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಂತೆ ಕರೆಯಲಿಲ್ಲ; ತಪ್ಪು ಮುಚ್ಚಲು ಬೇಕಾದ ಸಾಧನದಂತೆ ಕರೆಯಿತು.

ನಂದಿತಾ ಬೆಂಚ್‌ನಿಂದ ಏಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವಳ ತಾಯಿ ಬದಿಗೆ ಸರಿದಳು, ಬಾಗಿಲ ದಾರಿ ಬಿಡಲು. ಅವಳಪ್ಪನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಇದ್ದರೂ ಅವನು ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ನಂದಿತಾ ಕಿಟ್‌ ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಳ ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ಗಾಜಿನ ಬಾಗಿಲು ತಳ್ಳಿ ಒಳಹೋದಳು. ಮೇಲಿನ ಎಲೆವೇಟರ್‌ ಮಿರರ್‌ ಹಾದಿಯ ದಪ್ಪ ಲೋಹದ ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಬೆರಳಚ್ಚುಗಳು ಉದ್ದನೆ ಹರಡಿದ್ದವು; ಅವಳು ಅದರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನೊಮ್ಮೆ ಕಂಡಳು—ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡದೇ ಬಂದ ಮುಖ, ಆದರೆ ಜಾರದೇ ನಿಂತ ಮುಖ.

ವೇದಿಕೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಚುಚ್ಚುಮಾತಿನಲ್ಲಿ, “ಜಾಸ್ತಿ ಮಾತಾಡ್ಬೇಡ. ನಾನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿ ಕೊಡ್ತೀನಿ. ನೀನು ಡೆಮೋ ತೆರೆದು ಕೊಡು,” ಎಂದ. ಮತ್ತೆ ಆ ಮಾಲೀಕನ ಶೈಲಿಯೇ. ನಂದಿತಾ ಅವನತ್ತ ತಿರುಗಿ, “ನನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೀವೇ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಈಗ ಮುಗಿದಿದೆ,” ಅಂದಳು.

ನಿರೂಪಕ ಗೊಂದಲದಿಂದ ಮೈಕ್‌ನ್ನು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಮಂಜುನಾಥ ಅಂಕಲ್ ವೇದಿಕೆ ಮುಂಭಾಗದಿಂದಲೇ ಕೇಳಿದರು, “ಮಗಳು, ನೀನೇ ಕಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಯಾರ ಹೆಸರಿಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗಲಿ.” ಆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಗುಪ್ತಕೊಠಡಿಗೆ ಅಲ್ಲ, ಕುಟುಂಬಗಳು ಕೂತಿದ್ದ ಸಭಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಬಿತ್ತು. ನಂದಿತಾ ಈಗ ಉತ್ತರಿಸಲೇಬೇಕಾದದ್ದು ಕೆಳದಿಂದ ಅಲ್ಲ; ಮಾಲೀಕ ಬದಿಯಿಂದ.

ರಾಘವೇಂದ್ರ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ. ಅವನು ನಿರೂಪಕನಿಂದ ಮೈಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೈಚಾಚಿದ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಮುಂದಿನ ಸ್ಲೈಡ್ ಮತ್ತೆ ನಿಂತು, ಲಾಗಿನ್ ಕೇಳಿತು. ಪಾಸ್‌ಪದವಿಲ್ಲದೆ ತೆರೆಯದೇ ಇದ್ದ ಪರದೆ ಮುಂದೆ ಸುಪ್ರಿತಾಳ ಕೈಗಳು ನಡುಗಿದವು. “ತೆರೆಯಲ್ವಾ?” ಕಂಪನಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಕೇಳಿದಳು. ರಾಘವೇಂದ್ರ “ಒಂದು ನಿಮಿಷ” ಎಂದ. ಆ ಒಂದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲೇ ಅವನ ಕೃತಕ ಅಧಿಕಾರ ಉದುರತೊಡಗಿತು. ಮೊದಲ ಸಾಲಿನವರು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಂಚ್ ಸಾಲಿನ ತರಬೇತಿ ಹುಡುಗಿಯರು ಕುತ್ತಿಗೆ ಚಾಚಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ನಂದಿತಾಳ ಕುಟುಂಬ ಇತ್ತು. ಈಗ ಅವನಿಗೆ ಅವಳಿಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೇ ಸಾಗಲಾರದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು—ಅದೇ ಅವನ ನಷ್ಟ.

ನಂದಿತಾ ನೇರವಾಗಿ ನಡೆದು ವೇದಿಕೆ ಮುಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ನಿರೂಪಕನ ಕೈಯಿಂದ ಮೈಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ ಕೊಡುವ ಚಲನವಲನವೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್ ಮೇಲೆ ಬೆರಳು ಇಟ್ಟು, ತನ್ನ ಪಾಸ್‌ಪದವನ್ನು ಹಾಕಿದಳು. ಸ್ಲೈಡ್ ತೆರೆದು, ನೀಲಿ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಬರೆಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸಾಲು ಬಂದು ನಿಂತಿತು: “ತರಬೇತಿಯಿಂದ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ — ಪೂರ್ವ ವಲಯ ಯುವತಿಯರ ಸೇವಾ ವಲಯ ಸೇರಿಕೆ ಮಾದರಿ.” ಕೆಳಗೆ: “ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನ: ನಂದಿತಾ ಎಸ್.”

ಅವಳು ಮೈಕ್ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದೇ ಮಾತನಾಡಿದಳು. “ಈ ಕೆಲಸ ‘ತಂಡದ ಕೆಲಸ’ ಅಂತ ಹೇಳೋದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಈ ಮಾದರಿಯ ಮೂಲರೇಖೆ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ, ತರಬೇತಿ ನಂತರದ ಕಣ್ಗಾವಲು ಪದ್ಧತಿ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ನಾನು ಕಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಇವತ್ತು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಹೆಸರುಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಬೆಂಚ್ ಸಾಲಿಗೆ ಕೂರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನನ್ನ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಲೈಡ್‌ ಕೂಡ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗಿಂದ ಮುಂದೆ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ನಾನು ನಡೆಸುತ್ತೇನೆ.”

ರಾಘವೇಂದ್ರ ಬದಿಯಲ್ಲಿ, “ನಂದಿತಾ, ಸಾಕು, ಮುಂದೆ ಮಾತಾಡೋಣ—” ಎಂದ.

ಅವಳು ಅವನ ಕಡೆ ನೋಡುವಷ್ಟೇ ಮಾಡಿ, ಮೈಕ್ ಕೈಚೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. “ಮುಂದೆ ಅಲ್ಲ. ಈಗ. ಯಾಕಂದ್ರೆ ತೆಗೆದದ್ದು ಕೂಡ ಈಗಲೇ ತೆಗೆದಿರಿ.” ಅವಳು ಮುಂದಿನ ಸ್ಲೈಡ್ ತೆರೆದಳು. ಪ್ರತಿ ಬಿಂದುವಿನ ಜೊತೆಗೆ ಅವಳ ಕೈಸ್ವಚ್ಛತೆ ಕಾಣಿಸಿತು—ಪೈಲಟ್‌ ಬ್ಯಾಚ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ನೇಮಕ ಮಾಡಿದ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು, ಉಳಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ, ವಿಫಲವಾದ ವಿಧಾನಗಳು, ತಿದ್ದಿದ ವಿಧಾನಗಳು. “ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರು ಮೂರನೇ ವಾರಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟರು. ಸಮಯ ಸಮಸ್ಯೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಮೆಟ್ರೋ ಮತ್ತು ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪಾಠಕ್ರಮ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಇದು ಆ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾದರಿ. ಎರಡನೇ ಬ್ಯಾಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಳಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಸುಪ್ರಿತಾ ಮ್ಯಾಡಂ ಇದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾರರು. ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸರ್ ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಲಾಗಿನ್ ತೆರೆಯಲಾರರು.”

ಅದು ಹೊಡೆತವಾಗಿತ್ತು—ಸಾಕ್ಷಿಯೊಂದಿಗೆ, ತಕ್ಷಣದ ಹಾನಿಯೊಂದಿಗೆ. ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಕಂಪನಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಿದಳು, “ಹಾಗಾದರೆ ಮುಂದಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಗೂ ಯಾರೆ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ?”

ರಾಘವೇಂದ್ರ ಬಾಯ್ತೆರೆದ. ನಂದಿತಾ ಅವನಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು. “ನಾನು. ಬರಹದಂತೆ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಂತರ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ಮಾದರಿ, ತರಬೇತುದಾರರ ಪಟ್ಟಿ—all working line ನನ್ನಲ್ಲಿದೆ.” ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಪದಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ ಅವಳ ಬದಿಯನ್ನೇ ಘೋಷಿಸಿದವು. ಈಗ ಅವಳು ಅನುಮತಿ ಬೇಡುವವಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಮಂಜುನಾಥ ಅಂಕಲ್ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಕ್ಕೆ ಮಲಗಲಿಲ್ಲ; ಮುಂದೆ ಒರಗಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೇಳುವಂತೆ ಕೇಳಿದರು, “ಹಾಗಾದರೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಇದನ್ನು ಯಾಕೆ ಹೊರಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಿರಿ, ರಾಘವೇಂದ್ರ?”

ಇದು ಅವಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ; ಹಿರಿಯನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆ. ರಾಘವೇಂದ್ರನ ತುಟಿಗಳು ಒಣಗಿದವು. “ಸೀಟಿಂಗ್ ತಪ್ಪು… ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಒತ್ತಡ…” ಎಂದು ಹಲ್ಲೆಡುಕಿದ.

“ಸೀಟಿಂಗ್ ತಪ್ಪಾ, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ತಪ್ಪಾ?” ಅಂಕಲ್ ಚೂರಿಯಂತೆ ಕತ್ತರಿಸಿದರು.

ಸಭಾಂಗಣದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಕೂಡ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದ. ಸುಪ್ರಿತಾ ಮೈಕ್‌ ಕಡೆ ಕಣ್ಣು ಹಾಕಿಕೊಂಡೇ ನಿಂತಳು; ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮುದ್ರಿತ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಅಸಹಾಯವಾಗಿ ಜಾರಿದವು. ನಂದಿತಾ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣವೂ ಅವಕಾಶ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅವಳು ವೇದಿಕೆಯ ಅಂಚಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಿಟ್ಟಳು. ದೀಪದ ಹೊಳೆ ಅವಳ ಮುಖಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಿತ್ತು. ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಯಾರೋ “ನಂದಿತಾ ಮ್ಯಾಡಂ, ಮುಂದಿನ ಸ್ಲೈಡ್” ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಧ್ವನಿ ಬಂತು. ಅದು ಆದೇಶವಲ್ಲ; ಅನುಸರಣೆ.

“ಮುಂದಿನ ಘೋಷಣೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇರಲಿ,” ಅವಳು ಮೈಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಳು. “ಈ ಯೋಜನೆಯ ಕಾರ್ಯರೂಪ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ತರಬೇತಿ ಸುತ್ತಿನ ಹೊಣೆ ನನ್ನದು. ಯಾರೇ ಮಾತನಾಡಬೇಕಾದರೂ ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದು ಮಾತನಾಡೋದಿಲ್ಲ. ಈಗ ಮಾನ್ಯತೆ ಭಾಗ ಮುಂದುವರಿಯಲಿ—ಸರಿಯಾದ ಹೆಸರಿನಿಂದ.”

ನಿರೂಪಕ ಕೈ ಚಾಚಿದರೂ ಅವಳು ಮೈಕ್ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವಳೇ ಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿಕೊಂಡಳು. “ಮೊದಲ ಮಾನ್ಯತೆ—ಪೂರ್ವ ವಲಯ ತರಬೇತಿ ವಿನ್ಯಾಸ ತಂಡ. ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ: ನಂದಿತಾ ಎಸ್.” ನಂತರ ಒಂದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದಳು, “ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಇದ್ದೇ ಮುಂದಿನ ಪರಿಚಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.”

ವೇದಿಕೆ ಮುಂಭಾಗದ ಸ್ಪೀಕರ್‌ಗೆ ಮೈಕ್ ತುಂಬ ಹತ್ತಿರ ಬಂತು. ಚಿರಚಿರನೆ ಹೊಡೆದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಸಭಾಂಗಣದ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಗೆ ಏರಿ, ಮತ್ತೆ ಕುಸಿದು, ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದ ಮೈಕ್ ಸುತ್ತ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು.