ಗೇಟಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೆ ಅವರೇ ಬೇಡಿಕೊಂಡರು

“ಅವಳಿಗೆ ಆ ದಾರಿಯಿಲ್ಲ, ಸೈಡ್‌ಗೇ ಕಳುಹಿಸಿ,” ಎಂದು ನವೀನ್ ಅಣ್ಣ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿನ್ನದ ಗಡಿಪಾಸ್‌ಗಳ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ, ವೈಷ್ಣವಿಯ ಮುಂದೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ತಡೆಗೋಡೆಯೇ ನಿಂತಂತೆ ಕೈ ಚಾಚಿದ. ಮುಖ್ಯ ವಾಹನ ಇಳಿಜಾರಿಯ ಬಳಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾರುಗಳ ಬಾಗಿಲುಗಳು ತೆರೆದು ಮುಚ್ಚುತ್ತಿದವು; ಹೂವಿನ ವಾಸನೆ, ಡೀಸೆಲ್ ಹೊಗೆ, ನಾದಸ್ವರದ ಗದ್ದಲ—all ಒಂದೇ ಸವರಣದಲ್ಲಿ. ವೈಷ್ಣವಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಮಡಚಿದ ரசೀದಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಳಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಊಟದ ಡಬ್ಬಿ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಿಂದ ಓಡಾಡಿ ಈ ಸ್ವಾಗತ ಸಾಲಿಗೆ ತನ್ನ ಹೆಸರಿದೆ ಎಂದು ಮಂಜುಳಾ ಅತ್ತೆಯೇ ಹೇಳಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ಈಗ ನವೀನ್ ಅಣ್ಣ ದ್ವಾರಪಾಲಕನ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, “ಬಂಧುಗಳು ಈ ಸಾಲು. ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ಅತ್ತ ಪಕ್ಕ,” ಎಂದ.

ಅವಳ ಹಿಂದೇ ನಿಂತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಸಂಬಂಧಿಕ ಹೆಂಗಸರು ಕಣ್ಣಂಚಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಒಬ್ಬಳ ಮೂಗಿನ ವಜ್ರ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮಿನುಗಿತು; ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ತನ್ನ ಪಲ್ಲುವನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಎಳೆದಳು. ತಡೆಗೋಡಿಯಾಚೆ ಸಾಗಿದವರು ಹೆಸರು ಹೇಳದೇ ಕೈಬೀಸಿಕೊಂಡೇ ಒಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ವೈಷ್ಣವಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆ ಹುಡುಗ—ಗಡಿಯ ಬಳಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಹೋಟೆಲ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ—ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಗದದ ಪಟ್ಟಿ ತೋರಿಸಿ, “ಅಕ್ಕಾ, ನಿಮಗೆ ಸ್ಟಾಫ್ ಪ್ರವೇಶ ಅಲ್ಲಿ,” ಎಂದು ನಾಚುತ್ತ ಹೇಳಿದ.

“ನನ್ನನ್ನು ಮಂಜುಳಾ ಅತ್ತೆ ಸ್ವಾಗತ ಸಾಲಿಗೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ,” ವೈಷ್ಣವಿ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು.

ನವೀನ್ ನಕ್ಕದ್ದೇ ಅವಮಾನ. “ಅತ್ತೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಏನೋ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ ಕೋಡ್, ಪಾಸ್, ವ್ಹೀಕಲ್ ಡ್ರಾಪ್ ಕ್ರಮ—ಅದು ನನ್ನ ಬಳಿ. ಇಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಬೇಡ. ನೀನು ಒಳಗೆ ಹೋದ್ರೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಹೋಗು.”

ಅವಳು ಮಾತು ಹೆಚ್ಚಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ತಡೆಗೋಡಿಯ ಬಳಿ ಒದ್ದೆಯಾದ ಹೂವಿನ ರೇಖೆಯನ್ನು ನೋಡಿದಳು; ಹತ್ತಿರದ ಕೌಂಟರ್ ಅಂಚಿನ ಮೇಲೆ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿ, ಸೆಫ್ಟಿಪಿನ್ ಡಬ್ಬಿ, ರಬ್ಬರ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್, ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ದೇವರ ಫೋಟೋ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು. ತನ್ನ ಕರಗದೊಳಗೇ ಫೋನ್ ಬೆಳಕು ಮಂಕಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳು ಯಾರಿಗೋ ಕರೆ ಮಾಡಿದಳು; ಮಾತು ಒಂದು ಸಾಲೇ. “ಶೇಖರ್, ನಾನು ಹೊರಗಡೆ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ. ಕೋಡ್ ಇನ್ನೂ ಅವನ ಬಳಿ ಇದೆಯಾ?”

ನವೀನ್ ಆ ಮಾತು ಕೇಳಿ ತುಟಿ ಬಾಗಿಸಿದ. “ಹೌದಾ? ಈಗ ಯಾರನ್ನೋ ಹೆದರಿಸ್ತೀಯಾ? ಇಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ವಲಯದವರನ್ನೂ ನಾವು ಸಾಕಷ್ಟು ನೋಡಿದ್ದೀವಿ. ಒಮ್ಮೆ ಕೆಲಸ ಕೊಟ್ಟರೆ ಮನೆಯವರಂತೆ ವರ್ತಿಸ್ಬಾರದು.”

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಡೆತ ಕೊಟ್ಟ. ಮುಖ್ಯ ಇಳಿಜಾರಿಯ ಪಕ್ಕ ಇದ್ದ ಮೂರು ಕುರ್ಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದ ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡು, “ಇದು ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್‌ರ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ. ಅವಳು ನಿಂತಿರಲಿ. ಇಲ್ಲವಾದ್ರೆ ಹಿಂಬದಿಯ ಮೇಜಿನ ಬಳಿ ರಸಪಾನೀಯ ಬಾಟಲ್ಗಳನ್ನು ನೋಡಲಿ,” ಎಂದ. ಮಾತು ಹಿರಿಯರ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುವಷ್ಟು ಜೋರಾಗಿತ್ತು. ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಂಜುಳಾ ಅತ್ತೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದಳು; ಆದರೆ ಮದುವೆ ಮನೆಯ ಮುಖಭಾವ ಕಾಪಾಡುವ ಅವಸರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.

ವೈಷ್ಣವಿ ಕುರ್ಚಿ ತೆರವು ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗನ ಕೈಯಿಂದ ತನ್ನ ಊಟದ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಬದಿಯ ಶೆಲ್ಫ್ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಳು. “ಅದನ್ನ ಕೆಳಗೆ ಇಡಬೇಡ,” ಅಷ್ಟೇ ಅಂದಳು. ನವೀನ್ ಗೆಲುವಿನ ಹಾವಿನಲ್ಲಿ ತಲೆಯಾಡಿಸಿದ. ಅವನಿಗೆ ಅವಳು ಮೃದುವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವವಳಂತೆ ತೋರಿತ್ತು. ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಕ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಅವನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ: “ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನ ಪಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಕೌಂಟರ್‌ನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕೊಡ್ರಿ. ಅವಳಿಗೆ ಏನೂ ಕೊಡ್ಬೇಡಿ.”

ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಟೆಂಪೊ ಟ್ರಾವೆಲರ್ ಒಂದು ತಿರುಗಿ ಇಳಿಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಬಂದಿದ್ದರು; ಅವರ ಜೊತೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಚಿನ್ನದ ಕವರ್‌ಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ. ಅವರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನವೀನ್ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆನಿಂದ ಶೇಖರ್ ಓಡಿಬಂದ. ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಐಡಿ ಕಾರ್ಡ್ ಉದುರಿ ಮೂಕರ ಮೇಲೆ ಬಡಿದಿತ್ತು. ಅವನು ಮೊದಲು ನವೀನ್ ಕಡೆ ಅಲ್ಲ, ವೈಷ್ಣವಿ ಕಡೆ ನೋಡಿದ.

“ಮ್ಯಾಡಂ,” ಎಂದು ಅವನು ಉಸಿರಾಡುತ್ತಲೇ ಹೇಳಿದ, “ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಬ್ಲಾಕ್-ಬಿ, ಡ್ರಾಪ್ ಸ್ಲಾಟ್-ಮೂರು, ಹಾಗೇ ಹಿರಿಯರ ಲೌಂಜ್ ಪಾಸ್—ಇವೆಲ್ಲ ಮೂಲ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಿಂದಲೇ ಹಿಡಿದದ್ದು. ರಿಸರ್ವ್ ಕೋಡ್ ಬದಲಿಸೋದಕ್ಕೆ ಮಾಲೀಕರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಬೇಕಿತ್ತು.”

ನವೀನ್ ಅವನತ್ತ ತಿರುಗಿದ. “ನಿನಗೆ ಯಾರು ಕೇಳಿದರು? ನಾನು ಮಾತಾಡ್ತೀನಲ್ಲ!”

ಶೇಖರ್ ಕಣ್ಣನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಲಿಲ್ಲ. “ನೀವ್ ಕಳುಹಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆ ಅರ್ಜಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ. ಹಣದ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗಿಲ್ಲ. ಕೋಡ್ ಇನ್ನೂ ‘ವಿ-ಆರ್ ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್’ಗೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.”

ವೈಷ್ಣವಿ ಫೋನ್‌ ಪರದೆಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ; ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಳು. “ಮೂರು ಕಾರುಗಳನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್-ಸಿ ಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸಿ. ಹಿರಿಯರ ವಾಹನ ಮೊದಲು. ಸ್ವಾಗತ ಸಾಲಿಗೆ ಎರಡು ಪಾಸ್ ಇಗಾಗಲೇ ಕೊಡಿ. ಉಳಿದದ್ದು ತಡೆಹಿಡಿಯಿರಿ,” ಅಂದಳು.

ಆಜ್ಞೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕೇಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಚಲನೆ ಬದಲಾಯಿತು. ಇಳಿಜಾರಿಯ ಬಳಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಚಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಸರಿಸಿದರು; ಟಾಕ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ “ಬ್ಲಾಕ್-ಸಿ ಬದಲಾವಣೆ” ಎಂದು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಕೂಗಿದ. ಶೇಖರ್ ನವೀನ್ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗುಚ್ಛದಿಂದ ಮೂರು ಚಿನ್ನದ ಪಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಹಿಂತಿರುಗಿ ವೈಷ್ಣವಿಯ ಕೈಗೆ ಇಟ್ಟ. ಆ ಒಂದು ಚಲನೆಯೇ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿದ್ದವರ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು. ಈಗ ನವೀನ್ ಅಣ್ಣನ ಕೈ ಖಾಲಿ ಕಾಣಿಸಿತು.

ಮುಂದಿನ ಕಾರಿನ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್ ಇಳಿದರು. ಬಿಳಿ ಪಂಚೆ, ಕಚ್ಚೆ, ಬೆವರು ತೇವವಾದ ನೆತ್ತಿ. ಅವರು ಸುತ್ತ ನೋಡುತ್ತ, “ವೈಷ್ಣವಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಹಿರಿಯ ಅತಿಥಿಗಳ ದಾರಿ ಯಾಕೆ ನಿಂತಿದೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಉತ್ತರಿಸೋ ಮುಂಚೆ ಶೇಖರ್ ತಲೆತಗ್ಗಿಸಿ, “ಸರ್, ಮಾಲೀಕರ ಕಡೆ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸರತಿ ಮ್ಯಾಡಂ ನೋಡ್ತಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದ.

“ಮಾಲೀಕರ ಕಡೆ” ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳು ಸಾಕಾಯಿತು. ನವೀನ್‌ನ ತೋಳುಗಳ ಬಿಗಿತ ಸಡಿಲವಾಯಿತು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ಅವನು ತಾನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಮದುವೆ ಮನೆಯ ದಯೆ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಚಿಕ್ಕ ಸಹಾಯವಲ್ಲ, ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕಾರವೆಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದ. ಈಗ ಅದೇ ಅಧಿಕಾರವು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕುರ್ಚಿಯಂತೆ ಅವನ ಕೆಳಗಿಂದ ಸರಿಯುತ್ತಿತ್ತು.

ಮಂಜುಳಾ ಅತ್ತೆ ಅರೆಹಾದಿ ಬಂದು ನಿಂತಳು. ಅವಳ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಖರ್ಚು, ಮಾನ, ಬಂಧುಗಳ ಮಾತು—ಎಲ್ಲದರ ಒತ್ತಡ. “ನವೀನ್, ನೀನು ಅವಳನ್ನು ಹೊರಗಡೆ ಏಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದೆ?” ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೃದುವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ನವೀನ್ ತಕ್ಷಣ ಸ್ವರ ಬದಲಿಸಿದ. “ಅತ್ತೆ, ಚಿಕ್ಕ ತಪ್ಪು ಅರ್ಥ. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಯಾರಿಂದ ಏನು—”

“ತಪ್ಪು ಅರ್ಥ ಅಲ್ಲ,” ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್ ಕಡಿದು ಹೇಳಿದರು. “ಈ ಇಳಿಜಾರಿಯ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗೆ ಮುಂಗಡ ಹಣ ಯಾರಿಂದ ಹೋಯ್ತು ಅಂತ ಲೆಡ್ಜರ್ ನೋಡಿದರೆ ಸಾಕು. ನಮ್ಮ ಮಾನ ಉಳಿಸೋಕೆ ಕೊಟ್ಟ ನೆರವನ್ನೇ ಅವಲಂಬನೆ ಅಂತಕೊಂಡೆಯಾ?”

ವೈಷ್ಣವಿ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಬದಲಾಯಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅವಳು ಮೆಟ್ರೋದಿಂದ ಇಳಿದು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕವರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದದ್ದನ್ನು ಯಾರೂ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ನವೀನ್ ನೋಡಿದ್ದು ಅವಳ ಸರಳ ಸೀರೆ, ಮರುಮರು ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅರ್ಧಮಡಚಿದ ரசೀದಿ, ಹಾಗೇ ಮದುವೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಜೋರಾಗಿ ಮಾತಾಡುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅವರ ಮೌನ ಮಾತ್ರ. ಅದನ್ನೇ ಅವನು ಕಡಿಮೆ ಅಂದಿದ್ದ.

“ಮ್ಯಾಡಂ,” ಶೇಖರ್ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದ, “ಎರಡನೇ ಲೌಂಜ್‌ಗೂ ಪ್ರವೇಶ ಕಡಿತ ಮಾಡಬೇಕಾ? ಅವರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾಸ್ ಕೇಳ್ತಿದ್ದಾರೆ.”

ನವೀನ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಿರುಗಿದ. “ಅದು ನಮ್ಮ ಜನ! ನನ್ನ ಪಟ್ಟಿಯವರು. ಮೊದಲು ಅವರನ್ನು ಬಿಡಿ.”

ವೈಷ್ಣವಿ ಅವನತ್ತ ನೋಡಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದಳು. “ನಿನ್ನ ಪಟ್ಟಿಯವರಾ, ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರು ಅನುಮತಿಸಿದವರಾ?”

ಅವನು ಉತ್ತರಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಪ್ಪು ಕಾರೊಂದು ಧೂಳು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಾ ಇಳಿಜಾರಿಯ ಅಂಚಿಗೆ ಬಂತು. ಒಳಗಿದ್ದವರು ಮೈಸೂರು ಕಡೆಯಿಂದ ಬಂದ ದೊಡ್ಡಮಟ್ಟದ ಸಂಬಂಧಿಕರು; ಇವರಿಗಾಗಿ ಈ ಇಳಿಜಾರಿ, ಈ ಸ್ವಾಗತ, ಈ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಜಾಗವೆಲ್ಲ ಕಾಪಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅದೇ ಕಡೆ ತಿರುಗಿದರು. ಇದೇ ನವೀನ್ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಷಣ—ಇವರನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಒಳಗೆ ಕರೆದರೆ ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಕಡೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಮುಂದೆ ನುಗ್ಗಿ ಪಾಸ್ ಕೇಳಲು ಕೈ ಚಾಚಿದ.

“ನಿಲ್ಲಿ,” ವೈಷ್ಣವಿ ಅಂದಳು.

ಒಂದೇ ಪದ. ಆದರೆ ಟಾಕ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಹಿಡಿದ ಹುಡುಗ ಅವಳ ಮಾತಿಗೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೊಟ್ಟ. ಗಡಿಯ ಬಳಿ ನಿಂತ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ. ಶೇಖರ್ ಕಾರಿನ ಬಾಗಿಲು ಬಳಿ ಓಡಿ, “ರಾವ್ ಸರ್ ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಅತಿಥಿಗಳು ಮೊದಲು,” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹಿಂಬಾಗಿಲು ತೆರೆದ. ಒಳಗಿಂದ ವಯಸ್ಸಾದ ದಂಪತಿ ಇಳಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಅಂಚು ಇರುವ ಎರಡು ಪಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ವೈಷ್ಣವಿ ಸ್ವತಃ ಕೊಟ್ಟಳು. “ಲೌಂಜ್-ಒಂದು,” ಅಂದಳು. ದಾರಿ ತಕ್ಷಣ ತೆರೆಯಿತು.

ನವೀನ್‌ನ ಮುಖಕ್ಕೆ ಬಡಿದದ್ದು ಅವಮಾನವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕಾರ್ಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಾನಿ. ಅವನ ಹಿಂದೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ನಾಲ್ವರು—ಅವನ ಮೂಲಕ ಒಳಗೆ ಜಾರಬೇಕೆಂದು ಬಂದವರು—ತಡೆಗೋಡಿಯ ಮುಂಭಾಗ ನಿಂತೇ ಉಳಿದರು. ಒಬ್ಬನು ಜೇಬಿನಿಂದ ತನ್ನ ಪಾಸ್ ತೆಗೆದ; ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಹುಡುಗ ತಲೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿದ. “ಕೋಡ್ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ,” ಅಂದ. ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು, “ನವೀನ್ ಅಣ್ಣ ಹೇಳಿದ್ದರು,” ಎಂದು ಮುಂದಾದಳು. ಯಾರೂ ಅವಳಿಗಾಗಿ ದಾರಿ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

ನವೀನ್ ಈಗ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವೈಷ್ಣವಿಯತ್ತ ಬಂದ. ಆ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೀಗ ಇರಲಿಲ್ಲ. “ಇವರು ನನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯವರು. ಈಗ ಕಟ್ ಮಾಡ್ಬೇಡ. ಹಿರಿಯರು ನೋಡ್ತಿದ್ದಾರೆ.”

“ಹಿರಿಯರೇ ನೋಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕಟ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೇನೆ,” ವೈಷ್ಣವಿ ಅಂದಳು. ಅವಳು ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮೂರು ಪಾಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಶೇಖರ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದಳು. “ಇದನ್ನು ವಧುವಿನ ಅಜ್ಜಿ ಜೊತೆ ಬಂದ ಕಾರಿಗೆ. ಇದನ್ನು ಪಂಡಿತರಿಗೆ. ಉಳಿದದ್ದು ಖಾಲಿ ಇರಲಿ. ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಯಾರಿಗೂ ತೆಗೆಯಬೇಡಿ.”

ನವೀನ್ ಒಮ್ಮೆಗೆ ಕುಸಿದವನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. “ಒಂದು ಪಾಸ್ ಕೊಡು. ಕನಿಷ್ಠ ಇವರನ್ನು ಒಳಗೆ ಬಿಡು. ನಂತರ ಮಾತಾಡೋಣ.”

“ನಂತರ ಅಲ್ಲ. ಈಗಲೇ ಕ್ರಮ,” ಎಂದಳು. ಅವಳು ತನ್ನ ಫೋನ್‌ನ್ನು ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡೇ, “ಬ್ಲಾಕ್-ಬಿ ದಾರಿಯನ್ನು ಇಂದಿನಿಂದ ಹಿರಿಯ ಅತಿಥಿಗಳಿಗಷ್ಟೇ. ನವೀನ್ ಅಣ್ಣನ ಪಟ್ಟಿಯ ಯಾರಾದರೂ ಬಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ. ಸ್ವಾಗತ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಘೋಷಣೆ ಬೇಡ,” ಎಂದಳು.

ಆ ಮಾತಿನ ಪರಿಣಾಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಬಂತು. ಇಳಿಜಾರಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹೊಸ ಸರತಿ ಹಾಕಿದರು. ಚಿನ್ನದ ಅಂಚಿನ ಪಾಸ್ ಇರುವವರು ಮಾತ್ರ ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದರು; ಉಳಿದವರು ಲೋಹದ ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್ ತಿರುಗಿ ದೂರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಕಡೆ ನಡೆದರು. ನವೀನ್ ಹತ್ತಿರ ನಿಂತಿದ್ದ ಹುಡುಗ ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಎರಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ಅವನ ಕಡೆ ಚಾಚಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಶೇಖರ್‌ಗೆ ಕೊಟ್ಟ. ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್ ಮುಂದೆ ನಿಂತ ಹಿರಿಯ ದಂಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಲು ತೆರಳಿದರು. ನವೀನ್ ಅಲ್ಲೇ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತವನಾದ.

ಕಾರಿನ ಸಾಲು ಈಗ ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಯಾವ ಬಾಗಿಲು ಮೊದಲು ತೆರೆಯಬೇಕು, ಯಾರ ಹೆಸರನ್ನು ಒಳಗೆ ಹೇಳಬೇಕು, ಯಾರ ಕಾರು ಕಾಯಬೇಕು—ಎಲ್ಲವೂ ಅವಳ ಒಂದು ಇಂಗಿತಕ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳು ಪ್ರತಿ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಚಳಿಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಳು; ಅದು ಕೋಪದಿಂದಲ್ಲ, ಖಚಿತತೆಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನವೀನ್ ಮತ್ತೆ ಒಮ್ಮೆ ಬಾಯಿ ತೆರೆದ. “ವೈಷ್ಣವಿ, ಇದು ತುಂಬಾ ಆಗುತ್ತಿದೆ.”

ಅವಳು ಅವನನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲವೇನೋ ಅನ್ನಿಸುವಷ್ಟು ಶಾಂತವಾಗಿ, “ಗಡಿಯ ಬಳಿ ಯಾರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಅನ್ನೋದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ನೀನೇ ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದೆ,” ಅಂದಳು.

ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರು ಬಂದು ನಿಂತಿತು. ಮಂಜುಳಾ ಅತ್ತೆ ಸ್ವತಃ ಮುಂದೆ ಬಂದು ವೈಷ್ಣವಿಯ ಪಕ್ಕ ನಿಂತಳು; ಇದು ಕುಟುಂಬದೊಳಗಿನ ಸರತಿಯ ಘೋಷಣೆ. “ಅವಳು ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿ,” ಅತ್ತೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ನವೀನ್‌ಗೆ ಅಲ್ಲ. ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಕೊನೆಯ ತುಂಡು ಅಧಿಕಾರವೂ ಕರಗಿತು.

ಇಳಿಜಾರಿಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಒಳಗೆ, ಹೂವಿನ ಮಂಟಪದ ಕೆಳಗಿದ್ದ ಒಪ್ಪಂದ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ದಪ್ಪ ಕಡತಪೊರೆ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಕೌಂಟರ್ ಅಂಚಿನ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆ ಈಗ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸರಿದಿತ್ತು—ಪೆನ್, ಮುದ್ರೆಪೆಟ್ಟಿ, ಬಾಕಿ ಪಟ್ಟಿಗಳು. ವೈಷ್ಣವಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಡೆದುಬಂದಳು. ಶೇಖರ್ ಅವಳ ಹಿಂದೆ ಬಂದು ಕಡತಪೊರೆಯನ್ನು ತೆರೆದ. ಒಳಗಿದ್ದ ಸಾರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ, ಲೌಂಜ್ ಪ್ರವೇಶ, ಪಾವತಿ ಬಿಡುಗಡೆ—all ಓದಲು ಸರಿಯಾಗಿ. ನವೀನ್ ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಗುರುತಿಸಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಟ್ಟಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲೇ ಇತ್ತು.

ವೈಷ್ಣವಿ ತನ್ನ ಎಡಗೈಯನ್ನು ಕಡತಪೊರೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಬಲಗೈಯಿಂದ ಆ ಪಟ್ಟಿಯ ಕಾಗದವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತೆಗೆದು ಬದಿಗೆ ಜಾರಿಸಿದಳು. “ಇದು ಸಕ್ರಿಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ,” ಅಂದಳು. ಕಾಗದ ಮೇಜಿನ ಅಂಚು ದಾಟಿ ಅವಳ ಕಡೆ ನಿಲ್ಲಿತು.