ಒಂದು ಫೈಲ್ ಹಳೆಯ ಕಥೆ ಬದಲಿಸಿತು

“ಅಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಬೇಡ,” ಎಂದು ವಿನಯ್ ಕೈ ಚಾಚುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಂದಿತಾ ಈಗಾಗಲೇ ಕೌಂಟರ್‌ ಮೇಲಿದ್ದ ಪರದೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದ್ದಳು. ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಬಂದ ತಪ್ಪು ಸಂದೇಶದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅವಳು ಎರಡು ಅಕ್ಷರ ಸರಿಪಡಿಸಿ ಹಳೆಯ ಸಂಗ್ರಹಿತ ನಕಲನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದಳು; ಕೆಳಗಿದ್ದ ಟೋಕನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತೆ ಜೀವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಹೊರಗಡೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ದಂಪತಿಯ ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ದೃಢೀಕರಣ ತಲುಪಿದ ಕೂಡಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ಉಸಿರೆಳೆದನು. “ಇದೀಗ ಹೋಗಿ,” ನಂದಿತಾ ಅಂದಳು. “ಮತ್ತೆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಡಿ.”

ಕಚೇರಿಯೊಳಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದವರು ಅವಳನ್ನು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸುವವರ ನಿಶ್ಚಿಂತೆದಿಂದ ನೋಡಿದರು, ಆದರೆ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಿಲ್ಲ. ವಿನಯ್ ಮಾತ್ರ ದೊಡ್ಡ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, “ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬಂದು ಕೈ ಹಾಕೋದರಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗೋದಿಲ್ಲ. ಒಳಗಿನ ಪ್ರವೇಶ ಇನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಇಲ್ಲ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಗುರುತುಪಟ್ಟಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಅವಳ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮೆಟ್ರೋ ಕಾರ್ಡ್‌ನ ಅರೆಹೊತ್ತಿದ ಅಂಚು, ಮಡಿ ಮಡಿಯಾಗಿ ತೆರೆದು ಮುಚ್ಚಿದ ಬಾಡಿಗೆ ರಸೀದಿ, ಮತ್ತು ದಿನವಿಡೀ ಹಿಡಿಯುವ ನೀಲಿ ಪೆನ್ನಿನ ಹಳೆಯ ಮಸಿ ಗುರುತು.

ನಂದಿತಾ ಕೈ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು, ಆದರೆ ಕುರ್ಚಿಗೆ ಅಲ್ಲ. ಬಾಗಿಲಂಚಿನ ಸಣ್ಣ ವಿರಾಮದ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ನಿಂತುಕೊಂಡು, “ಪ್ರವೇಶ ಇರದವಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಕ್ಲಾಗ್ ತೆಗೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳೋದು ನಿಮಗೆ ಸರಿಯೇನೋ,” ಎಂದಳು. “ಆ ಸಾಲಿನ ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣದ ಡೇಟಾ ಮತ್ತೆ ತಡೆದಿದೆ. ಯಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ, ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ.”

ವಿನಯ್ ಕಣ್ಣು ಕಿರಿದಾಯಿತು. ಹೊರಗಡೆಯಿಂದ ಶಾರದಾ ಅತ್ತೆಯ ಧ್ವನಿ ಬಂದಿತು. ಮನೆಪಕ್ಷದ ಬಂಧುಗಳು ಮೇಲ್ಮಹಡಿಯ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಊಟಕ್ಕೆ ಬರತೊಡಗಿದ್ದರು; ಕೆಳಗಿರುವ ಈ ಕಚೇರಿ ಅವರದೇ ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂಭಾಗದ ಬದಿಯ ಕೋಣೆ. ಬಾಗಿಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಚ್ಚಲಾಗದ ಜಾಗ. ಮನೆಯ ಮುಖವೂ, ಸೇವಾ ವಲಯದ ಗೌರವವೂ ಒಂದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟ ಜಾಗ. ಅತ್ತೆ ಒಳಗೆ ತಾಕಿ ನೋಡಿ, “ನಂದಿತಾ, ಅಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲು. ಕುರ್ಚಿ ಬೇಡ. ಕೆಲಸ ಹೇಳಿದ್ರೆ ಮಾಡಿ ಹೋಗು,” ಎಂದಳು. ಅದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ, “ಅರ್ಜುನ್ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ? ಆ ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣದ ಫೈಲ್ ಇವತ್ತೇ ಮುಚ್ಚಬೇಕು. ಮನೆಗೆ ಜನ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದಳು.

ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ಅವಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಕೀಲಿಯನ್ನು ವಿನಯ್ ತನ್ನ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆಳೆದ. ಆದರೂ ಫೈಲ್ ಅವಳ ಮುಂದೆ ತಂದೇ ಬಿಟ್ಟ. ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಕೆಲಸ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ ಅದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಚ್ಚುತ್ತದೆ; ನಂದಿತಾಳ ಮುಖ ಮಾತ್ರ ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ. “ಯಾವ ಪ್ರಕರಣ?” ಅಂದಳು.

ವಿನಯ್ ಕೆಂಪು ಟ್ಯಾಗ್‌ ಹಾಕಿದ ಕಡತವನ್ನು ಕೌಂಟರ್‌ ಮೇಲೆ ಚಪ್ಪನೆ ಬಿಸಾಡಿದ. “ಮೂರು ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ. ತಪ್ಪು ಪ್ರವೇಶ, ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಬದಲಾವಣೆ, ನಂತರ ತುರ್ತು ಸಂದೇಶ. ಎಲ್ಲರೂ ಗೊತ್ತಿದೆ—ಅರ್ಜುನ್ ಗಲಾಟೆ ಸರಿಪಡಿಸಿದ. ಈಗ ಹಳೆಯ ಸಂದೇಶ ಸಂಗ್ರಹ ಓದಿದಾಗ ಹೆಸರು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಸರಿಪಡಿಸು. ಆದರೆ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೋ, ಓದಲು ನಾನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಬೇಕು.”

ಅವನ ಮಾತಿನೊಳಗಿನ ದರ್ಪ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡಿತು. ಅರ್ಜುನ್ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಲಂಚಿನಿಂದ ಇಳಿದನು. ಬಿಳಿ ಕುರ್ಥಾದ ತೋಳು ಮಡಚಿಕೊಂಡಿತ್ತು; ಮೇಲ್ಮಹಡಿಯ ಮನೆಯ ಶಬ್ದ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಬಂದಂತೆ. ಅವನು ನಂದಿತಾಳ ಕಡೆ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ವರ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ—ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಬಂಧದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಹೆಸರಿಲ್ಲದ, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಕೂಡ ಅನುಮತಿ ಕೇಳಬೇಕಾದ ನೆರಳು. “ಸಿಸ್ಟಂ ತೆರೆ,” ಅಂದನು ವಿನಯ್‌ಗೆ. “ಜನ ಎದುರು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.”

ನಂದಿತಾ ಕಡತವನ್ನು ತೆರೆದಳು. ಒಳಗಿದ್ದ ಮುದ್ರಣದ ಒಂದು ಮೂಲೆ ಅವಳ ಪೆನ್ನಿನ ಹಳೆಯ ಒತ್ತಿನ ದಂತದಿಂದ ಸಣ್ಣಗೆ ಕುಳಿತಿತ್ತು. ಅವಳ ಬೆರಳು ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಂತು ಮತ್ತೆ ಸರಿಯಿತು. “ಸಂಗ್ರಹಿತ ಸಂದೇಶದ ಸರಪಳಿ ಇಲ್ಲದೆ ಇದು ಬರುವುದಿಲ್ಲ,” ಅಂದಳು. “ಬ್ಯಾಕಪ್ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ಓದಬೇಕು.”

“ನೀ ಒಳಗೆ ಬರೋದಿಲ್ಲ,” ಎಂದ ವಿನಯ್ ತಕ್ಷಣ. “ಬಾಗಿಲಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಹೇಳು.”

“ಹಾಗಾದರೆ ತಪ್ಪೇ ಓದುತ್ತೀರಿ.”

“ನೀನು ಹೇಳೋದನ್ನೇ ನಾನು ಓದುತ್ತೇನೆ.”

ಅವನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಬಾಯಿಗೆ ಅಂಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅದನ್ನು ನೋಡಿದ ಕಚೇರಿ ಸಹಾಯಕನು ತಲೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿದ. ಅರ್ಜುನ್ ಮಾತ್ರ ಈ ಬಾರಿ ಮೇಲ್ನೋಟ ಕೊಟ್ಟ. ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ. “ಅವಳನ್ನು ಒಳಗೆ ಬಿಡು,” ಎಂದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳಿದ.

ವಿನಯ್ ನಕ್ಕನು. “ಮನೆಯ ಊಟದ ದಿನ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಆರ್ಕೈವ್ ಒಳಗೆ ತರುವುದು ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಗೊತ್ತಾ? ಅತ್ತೆ ನೋಡ್ತಿದ್ದಾರೆ.” ಅವನು ಶಾರದಾ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ, “ಐದು ನಿಮಿಷ. ಹೊರಗಡೆಯಿಂದಲೇ ಓದುತ್ತೇವೆ,” ಎಂದ.

ಅದಕ್ಕೆ ಶಾರದಾ ಅತ್ತೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಂತೆ ತಲೆಯಾಡಿಸಿದರು. ಒಳಗೆ ಬರಬಾರದು, ಆದರೆ ಒಳಗಿನ ಕಸ ಅವಳೇ ಒರೆಹಾಕಬೇಕು—ಅದೇ ತೀರ್ಪು. ನಂದಿತಾ ಬಾಗಿಲಂಚಿನ ಸಣ್ಣ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹಳೆಯ ಸಂಗ್ರಹಿತ ಸಂದೇಶಗಳ ಪರದೆಯನ್ನು ನೋಡಿಸುತ್ತಾ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೇಳತೊಡಗಿದಳು. ಕಚೇರಿ ಸಹಾಯಕ ಓದಿದ. ಅವನ ಧ್ವನಿ ಮೊದಲ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು, ಮೂರನೆಯ ಸಾಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು ತಾವಾಗಿಯೇ ಅವನ ಕಡೆ ತಿರುಗಿದರು.

“ರಾತ್ರಿ 10.42. ‘ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶದ ಹೆಸರು ಹಾಕಬೇಡಿ. ಮನೆಯ ಮಾನ ಉಳಿಸಬೇಕು. ಒಳಗಿನ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ದಾಖಲಿಸಿ.’”

ವಿನಯ್ ಮಧ್ಯೆ ಕಡಿದು, “ಅದು ಯಾರಾದರೂ ಹೇಳಿರಬಹುದು—”

“ಮುಂದೆ ಓದಿ,” ನಂದಿತಾ ಅಂದಳು.

ಸಹಾಯಕನು ನುಂಗಿಕೊಂಡು ಮುಂದಿನ ಸಾಲು ಓದಿದ. “10.44. ‘ಅರ್ಜುನ್‌ನ್ನು ಹೊರಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ಅವನ ಹೆಸರು ಈಗ ಬಂದ್ರೆ ಕೇಸ್ ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತದೆ.’”

ಅರ್ಜುನ್‌ನ ಬೆರಳು ಕುರ್ಚಿಯ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ ಮೇಲೆ ಬಿಗಿಯಿತು. ಶಾರದಾ ಅತ್ತೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯೋಚನೆಯ ನೆರಳು ಬಿತ್ತು. ಹೊರಗಡೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಬಾಗಿಲಂಚಿಗೆ ಸರಿದರು. ಯಾರೂ ಕುರ್ಚಿ ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಓದಿನ ಹಕ್ಕು ವಿನಯ್‌ನ ಕೈಯಿಂದ ಸಡಿಲವಾಯಿತು.

“ಮುಂದಿನ ಸಾಲು?” ಅರ್ಜುನ್ ಕೇಳಿದ. ಅವನ ಧ್ವನಿ ಈಗ ವಿನಯ್ ಕಡೆಗೆ ಅಲ್ಲ.

ಸಹಾಯಕನು ಕಣ್ಣು ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಕುಗ್ಗಿಸಿ ಓದಿದ. “10.49. ‘ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ಗಲಾಟೆ ಬೇಡ. ತಪ್ಪು ಪ್ರವೇಶ ನನ್ನ ಸೂಚನೆ ಮೇಲೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮರುಹೊಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.’ ಕಳುಹಿಸಿದ ಹೆಸರು… ಇಲ್ಲ. ಕತ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.”

ಕೋಣೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಥೆ—ಅರ್ಜುನ್ ಚಾಕಚಕ್ಯವಾಗಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿದನೆಂಬ ಕಥೆ—ಒಮ್ಮೆಲೆ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟಿತು. ಅವನು ಉಳಿಸಿದವನಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಆ ರಾತ್ರಿ ಆದೇಶ ಕೊಟ್ಟವನು ಬೇರೆ ಯಾರು. ಹೆಸರು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂದಿತಾ ಬಾಗಿಲಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದರೂ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಈಗ ಅವಳಿಲ್ಲದೇ ಓದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ವಿನಯ್ ತಕ್ಷಣ ದೇಹವನ್ನು ಮುಂದೆ ತಳ್ಳಿದ. “ಇದಲ್ಲೇನು ಇದೆ? ಹೆಸರು ಇಲ್ಲದ ಸಂದೇಶ. ಯಾರಾದರೂ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಮಾಡಿರಬಹುದು. ಅವಳು ಆಗ ಕೇವಲ ಬರವಣಿಗೆ ನೆರವು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಗೊತ್ತು—ಕಾಗದ ತುಂಬೋವರು ಹಲವರು.” ಅವನು ಕಡತದ ಮೊದಲ ಹಾಳೆ ತೆಗೆದು, ಕೌಂಟರ್‌ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಹಾಜರಾತಿ-ನಾಮ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿದ. “ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇವತ್ತೇ ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಹೆಸರು ಹಾಕಬೇಕು. ‘ಘಟನೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದವರು: ಅರ್ಜುನ್’ ಅಂತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ತಡ ಬೇಡ.”

ಅದು ಪದಗಳ ಜಗಳವಲ್ಲ; ಒಂದು ಸಾಲು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೊಕ್ಕರೆ ಹಳೆಯ ಕಥೆ ಮತ್ತೆ ಕಲ್ಲಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಕಚೇರಿಯ ಬಾಗಿಲಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಇದೇ ಮುಂದೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಆವೃತ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಶಾರದಾ ಅತ್ತೆ ತಡವಿಲ್ಲದೆ, “ಹೌದು. ಊಟಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಮುಗಿಸಿರಿ. ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಬರಹದಿಂದ ಮನೆ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಬಾರದು,” ಎಂದಳು.

ನಂದಿತಾಳೊಳಗೆ ಏನೂ ಕದಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ ಅವಳು ತನ್ನ ಚೀಲದಿಂದ ಅರ್ಧಮಡಿಯಾದ ರಸೀದಿಯನ್ನು ತೆಗೆದಳು. ಯಾರೂ ಗಮನಿಸದ ಕಾಗದದ ಹಿಂದೆ ಚಿಕ್ಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಸಮಯಗಳು, ಕೈಬರಹದ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಇವೆ. ಅವಳು ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ನೆಟ್ಟಗೆ ಮಾಡಿದಳು. ಮಸಿ ಹರಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಪೆನ್ನಿನ ಹಳೆಯ ಗುರುತು ಮತ್ತೆ ಮಿನುಗಿತು. “ಅಂತಿಮ ಹೆಸರು ಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಸಂಗ್ರಹ ಕೊಠಡಿಯ ಗೋಡೆ ಓದಬೇಕು,” ಅಂದಳು. “ಹಳೆಯ ಮುದ್ರಿತ ನಕಲು ಅಲ್ಲಿ ಪಿನ್ ಮಾಡಿದೆ.”

“ಅದನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ನಿನಗೆ ಹಕ್ಕೇ ಇಲ್ಲ,” ವಿನಯ್ ಕಿರುಚಿದ.

“ಹಾಗಾದರೆ ತಪ್ಪು ಹೆಸರನ್ನು ನೀನೇ ಪಿನ್ ಮಾಡು,” ನಂದಿತಾ ತಣ್ಣಗೆ ಅಂದಳು. “ಆಮೇಲೆ ನಾಳೆ ಸಮಯ ಸರಪಳಿ ಹೊರಗೆ ಬಂದಾಗ ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಯಾವ ಹೆಸರು ಸುಡುವುದೋ ನೋಡಿ.”

ಅರ್ಜುನ್ ಈ ಬಾರಿ ನೇರವಾಗಿ ಅವಳ ಕಡೆ ತಿರುಗಿದ. ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ; ನಿರ್ಧಾರ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತು. “ಬಾಗಿಲು ತೆರೆ,” ಅಂದನು ವಿನಯ್‌ಗೆ.

ವಿನಯ್ ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಂತ. ಅವನು ಕೀಲಿ ಹಾಕಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು. ಆದರೂ ಕೈ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. “ನಾನು ಕೂಡ ಬರುತ್ತೇನೆ.”

“ಬಾ,” ನಂದಿತಾ ಅಂದಳು. “ನೋಡಿ ಓದಿ.”

ಸಂಗ್ರಹ ಕೊಠಡಿ ಆಳದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ; ಕಚೇರಿಯ ಹಿಂಬದಿಯ ತಗ್ಗು ಮಂಟಪದಂತ ಜಾಗ. ಗೋಡೆಗೆ ಹಳೆಯ ಮುದ್ರಣಗಳು, ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು, ತಂತಿಗಳ ಜಾಲ. ಒಂದು ಕೋನೆಯಲ್ಲಿ ಮಸುಕಾದ ದೀಪ. ಮೇಲಿನ ಫ್ಯಾನ್ ಧೂಳನ್ನು ಕೆದಕುತ್ತಿತ್ತು. ನಂದಿತಾ ಒಳಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಶಾರದಾ ಅತ್ತೆ ಬಾಗಿಲಂಚಿನಲ್ಲೇ ನಿಂತರು—ಪೂರ್ಣ ಒಳಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಹೊರಗೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಕೂಡ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ರೇಖೆ.

ಗೋಡೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಮುದ್ರಣದ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಟ್ಯಾಗ್ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನಸುಕಾಗಿ ಉದುರಿದ ಬೆರಳ ಗುರುತು, ಕೆಳಗೆ ಹೊಕ್ಕ ಪಿನ್‌ ಬಳಿ ಮಸಿ ಕಲೆ. ನಂದಿತಾ ಅದನ್ನು ನೋಡಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಉಸಿರು ಸರಿಹೋಯಿತು. “ಇದನ್ನು ನಾನು ಮುದ್ರಿಸಿದ್ದೆ,” ಎಂದಳು, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸ್ವರ ಕೊಟ್ಟು. “ಆ ರಾತ್ರಿ.”

ವಿನಯ್ ಉಪಹಾಸದಿಂದ, “ಮುದ್ರಿಸಿದ್ದು ಸಾಕ್ಷಿ ಅಲ್ಲ,” ಎಂದನು.

“ಇಲ್ಲ,” ಅವಳು ಅಂದಳು. “ಆದರೆ ಓದುವುದು ಸಾಕ್ಷಿ.”

ಅವಳು ಮುದ್ರಣದ ಮೂರು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಹಾಕಿದಳು—ಸಂಗ್ರಹಿತ ಸಂದೇಶ ಸರಪಳಿ, ಪ್ರವೇಶ-ಬದಲಾವಣೆ ದಾಖಲಾತಿ, ಮತ್ತು ಕೈಬರಹದ ಅರ್ಧಮಡಿಯಾದ ರಸೀದಿ. “ಸಮಯ ನೋಡಿ,” ಎಂದಳು ಕಚೇರಿ ಸಹಾಯಕನಿಗೆ. “ಇಲ್ಲಿ 10.42. ಇಲ್ಲಿ 10.44. ಇಲ್ಲಿ 10.49. ಈಗ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ದಾಖಲೆ—10.45ಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಹೆಸರು ತೆಗೆದು ಒಳಗಿನ ಮಾರ್ಗದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆ ಅಧಿಕಾರ ಕೋಡ್ ಯಾರದು?”

ಸಹಾಯಕನು ಪರದೆಗೆ ನೋಡಿ ಮಾತು ಅಡ್ಡಿಯಾದ. “ನ… ನಂದಿತಾ ಮೇಡಂನದು.”

ವಿನಯ್ ತಕ್ಷಣ ಜಿಗಿದ. “ಅವಳ ಲಾಗಿನ್ ಯಾರಾದರೂ ಬಳಸಿರಬಹುದು.”

ನಂದಿತಾ ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಮೂಲೆ ತೋರಿಸಿದಳು. ಮಸಿ ತೇವವಾಗಿದ್ದಾಗ ಒತ್ತಿಹಾಕಿದ ಅವಳ ಪೆನ್ನಿನ ಹಳೆಯ ದಂತ. “ಆ ರಾತ್ರಿ ನನ್ನ ಪೆನ್ ಮುರಿದಿತ್ತು. ಗುರುತು ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಮೇಲೂ ಇದೆ. ಇವು ನಾನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಪ್ರತಿಗಳು. ಇನ್ನೂ ಸಾಕಾಗಲಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ—” ಅವಳು ಅರ್ಧಮಡಿಯಾದ ರಸೀದಿಯ ಹಿಂದೆ ಬರೆದಿದ್ದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದಳು—“ಇದು ಅರ್ಜುನ್ ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಶುಲ್ಕದ ಚೀಟಿ. ಅವನು ಹೊರಗೆ ತಡೆದಿದ್ದಾಗ ನಾನು ಒಳಗೆ ಓಡಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ. ಸಮಯ 10.43. ಅವನನ್ನು ಕಾಪಾಡೋಕೆ ಅಲ್ಲ; ಮನೆಯ ಹೆಸರು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬಾರದೆಂದು. ಆದೇಶದ ಸಂದೇಶವೂ ನಾನು ಕಳುಹಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಸೂಚನೆ ಮೇಲೆ.”

ಅರ್ಜುನ್ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವನು ಬಾಗಿಲಂಚಿನಿಂದ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಒಳಗೆ ಬಂತು. ಅದು ಸಾಕು. ಶಾರದಾ ಅತ್ತೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗಿದೆ; ಅವರು ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಪಲ್ಲನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದರು, যেন ಏನನ್ನೋ ಹಿಡಿಯಬೇಕಾದಂತೆ. ವಿನಯ್ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಕೈ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. “ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಯಾಕೆ ಹೆಸರು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ?” ಅವನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಕೇಳಿದ. “ಯಾಕೆ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮೌನ?”

“ಯಾಕಂದ್ರೆ ಮುಂದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ನೀನೇ ಮರುಪ್ರಿಂಟ್ ತೆಗೆದು ಮೇಲಿನ ಸಾಲು ಉಳಿಸಿ, ಕಳಿಸಿದ ಹೆಸರು ಭಾಗವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದ್ದೆ,” ನಂದಿತಾ ಅಂದಳು. ಅವಳು ಇನ್ನೊಂದು ಹಾಳೆ ಹೊರತೆಗೆದಳು—ಸಂಗ್ರಹ ಯಂತ್ರದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ದಾಖಲಾತಿ. “11.07. ಹಳೆಯ ಓದನ್ನು ಮರುಮುದ್ರಿಸಿ ಅಂಚು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಂತ್ರ ಬಳಕೆ ಗುರುತು ನಿನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕಾರ್ಡ್. ಈ ಧೂಳು ಹಿಡಿದ ಮುದ್ರಣದ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಬೆರಳ ಮಸಿ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನದು ಇದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಮೊದಲ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದವಳು ನಾನು. ಕತ್ತರಿಸಿದವನು ನೀನು.”

ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹವಾ ಉಂಡೆಯಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಯಿತು. ಈಗ ಇದು ಯಾರು ಏನು ಅಂದರು ಎಂಬ ಜಗಳವಲ್ಲ; ಯಾವ ಓದಿಗೆ ಬದುಕಲು ಹಕ್ಕು ಎಂಬ ತೀರ್ಪು. ವಿನಯ್‌ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಗುರುತುಪಟ್ಟಿ ತೂಗುತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವನ ಧ್ವನಿಗೆ ನೆಲ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕಚೇರಿ ಸಹಾಯಕನು ಸ್ವತಃ ಕೌಂಟರ್‌ ಪಕ್ಕದ ನಾಮ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ನಂದಿತಾಳ ಕಡೆ ಸರಿಸಿದ. ಕೆಲಸದ ಮೆಜ್ ಅವಳ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಅಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು.

“ಅಂತಿಮ ದಾಖಲಾತಿ ತುಂಬಿ,” ಅರ್ಜುನ್ ಹೇಳಿದ. ಅವನ ಧ್ವನಿ ಈಗ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಅದು ನಂದಿತಾಳ ಕಡೆ ತಿರುಗಿದ್ದ ಆಜ್ಞೆ ಅಲ್ಲ; ಅವಳ ದಾರಿಗೆ ಜಾಗ ಬಿಡುವ ಸ್ವರ.

ವಿನಯ್ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಕೊನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ. “ಇದರರ್ಥ ಅವಳೇ ಎಲ್ಲವನ್ನು—”

“ಹೌದು,” ನಂದಿತಾ ಕಡಿದುಬಿಟ್ಟಳು. “ಅವಳೇ ಅಲ್ಲ. ನಾನು. ಬರೆಯಿರಿ.” ಅವಳು ನಾಮ ಪಟ್ಟಿಯ ಖಾಲಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆರಳಿಟ್ಟಳು. “ಘಟನೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದವರು: ನಂದಿತಾ. ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದವರು: ನಂದಿತಾ. ನಂತರ ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ಓದು: ಅನಧಿಕೃತ.”

ಅವಳು ಪೆನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಬರೆಯಲಿಲ್ಲ; ಮೊದಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಜೋರಾಗಿ ಓದಿಸಿದಳು. 10.42. 10.44. 10.45. 10.49. 11.07. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮಯವೂ ಹಿಂದಿನ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಒಡೆದು ಮುಂದಿನ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಂಡಿಯಾಯಿತು. ಶಾರದಾ ಅತ್ತೆ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ಕೈ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಜಾರಿತು. ಅರ್ಜುನ್‌ನ ಉಸಿರಾಟ ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿಸಿತು—ಕುಗ್ಗಿದಲ್ಲ, ಬಿಗಿದಲ್ಲ; ಯಾರಾದರೂ ಕೊನೆಗೂ ಅವನ ಹೆಸರಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಸುಳ್ಳು ಹೊರೆ ತೆಗೆದಾಗ ಬರುವ ಉಸಿರು.

ನಂದಿತಾ ಅಂತಿಮ ಸಾಲನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ತುಂಬಿದಳು. ನಂತರ ಸಂಗ್ರಹಿತ ಸಂದೇಶದ ಸರಿಪಡಿಸಿದ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಹೊಸ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟಳು. ಹಳೆಯ, ಕತ್ತರಿಸಿದ ನಕಲಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಲ್ಲ—ಅದರ ಮೇಲೆಯೇ. ಪಿನ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಮತ್ತೆ ಹೊಕ್ಕಳು. ಮೊದಲ ಪಿನ್‌ ಬಳಿ ಅವಳ ಬೆರಳಿಗೆ ಹಳೆಯ ಮಸಿ ಕಲೆ ಅಂಟಿತು. ಎರಡನೆಯ ಪಿನ್‌ ಹಾಕಿದಾಗ ಕೆಳಗಿನ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಓದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಚ್ಚಿತು. ಮೂರನೆಯದನ್ನು ಹೊಕ್ಕ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ದಾಖಲೆ ಪರದೆಗೂ ಹೊಸ ನಮೂದು ಬೆಳಗಿತು; ಹಳೆಯ ಓದಿನ ಸಾಲು ಕೆಂಪಾಗಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಯಿತು.

ಅವಳು ಕೈ ಬಿಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ್ ಅವಳ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದನು, ಆದರೆ ಮುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ಯಾರೂ ನೋಡದಂತೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಕೀಲಿಯ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ಗೋಡೆ ಮೆಜಿನ ಮೇಲೆ, ಅವಳ ಬದಿಗೆ ಸರಿಸಿದ. ಅವನ ಧ್ವನಿ ಕೇವಲ ಅವಳಿಗೆ ತಲುಪಿತು. “ಇನ್ನೂ ಯಾರ ಬಾಗಿಲಂಚಲ್ಲ ನಿಲ್ಲಬೇಡ.”

ನಂದಿತಾ ಉತ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸರಿಪಡಿಸಿದ ಸಂಗ್ರಹಿತ-ಸಂದೇಶ ಮುದ್ರಣದ ಕೆಳಗೆ ಟ್ಯಾಗ್‌ ತಂತಿಯನ್ನು ಕೊನೆಯ ಪಿನ್‌ಗೆ ಹೊಕ್ಕಳು. ಅವಳ ಕೈ ಸರಿದ ನಂತರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹಳೆಯ ಮಸಿ ಧರಿಸಿದ ಆ ಕಾಗದ ಅಚಲವಾಗಿ ಕೂತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಗ್‌ ತಂತಿ ಒಂದು ತುದಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿವರೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಓಡಿತು.