ಮೊದಲು ನಕ್ಕವರು ತಲೆತಗ್ಗಿಸಿದರು
ಗೇಟ್ ಬಳಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಹುಡುಗನ ಕೈಯಿಂದ ಕೀಲಿಕಟ್ಟನ್ನು ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಳು. “ಇದು ಅವಳಿಗೆ ಕೊಡಬೇಡ. ಕ್ಯಾಟರಿಂಗ್ ಹುಡುಗಿಯರ ಜೊತೆ ಹಿಂಭಾಗದ ದಾರಿಯಿಂದ ಒಳಗೆ ಬರಲಿ,” ಅಂದಳು. ಮಾತು ಹಾಲ್ ಆವರಣದ ಮಧ್ಯದ ವಲಯದಲ್ಲೇ ಬಿತ್ತು. ಬಂದವರ ಚಪ್ಪಲಿ ಧೂಳು, ಹೂವಿನ ವಾಸನೆ, ಸ್ಟೀಲ್ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಝಣಝಣ ನಡುವೆ ಆ ಮಾತು ಬೇರೆ ಶಬ್ದಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕತ್ತರಿಸಿತು.
ನಂದಿನಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಮೆಟ್ರೋ ಕಾರ್ಡ್ನ ಒರೆಯಾದ ಅಂಚು ಒತ್ತಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಬೆಳಗ್ಗಿನಿಂದ ಓಡಾಟದಲ್ಲಿ ಅಂಗಿಯ ಮೈಚಾಚು ಗಟ್ಟಿ ಮಡಚಿಕೊಂಡಿತ್ತು; ಸೇವಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಮಾರಾಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನಾಡಿಸುತ್ತಾ ಬೆಳೆದ ಅವಳ ದೇಹಕ್ಕೆ ಇಂಥ ನಿಂತುಕೊಂಡ ಅವಮಾನ ಹೊಸದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದು ಬೇರೆ. ರಾಘವನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ತಟ್ಟೆ ಹಿಡಿಯಲು ಅಲ್ಲ, ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರೆ ಬಿಟ್ಟು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೇರಪ್ರಸಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಂದಿದ್ದಳು. ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಬಂಧವಿದ್ದರೂ, ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆಗೆ ಅವಳು ಇನ್ನೂ “ಕೆಲಸದ ಹುಡುಗಿ” ಆಗಿಯೇ ಕಾಣಬೇಕು.
“ಅತ್ತಿಗೆ,” ನಂದಿನಿ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿ ಕೇಳಿದಳು, “ಪ್ರಸಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಯ ಕೀಲಿ ನನ್ನ ಬಳಿಯೇ ಇರಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಫೀಡ್ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.”
ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆ ತುಟಿ ಬಾಗಿಸಿದಳು. “ನಿನ್ನ ಕೆಲಸ ಹೇಳಿದ್ದು ಮಾಡೋದು. ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋದು ಮನೆವರದು. ನೀನು ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಕಡೆ ಹೋಗು. ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೆಸರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ.”
ಅದರಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಿರುಕು ಬಂತು. ಹಾಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಗಣೇಶ್ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕರೆಪಟ್ಟಿ ನೋಡುತ್ತ ನಿಂತುಬಿಟ್ಟ. ಎರಡು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹುಡುಗರು ಪರಸ್ಪರ ಮುಖ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ನಂದಿನಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತೂ ಆಡಲಿಲ್ಲ. ಗೇಟ್ ಬಳಿಯೇ ಇರಿಸಿದ ಹೂವಿನ ಕಮಾನದ ತಂತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು, “ಇದನ್ನು ಈಗ ಬಿಗಿಯಾಗಿಸಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ ಐದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಸಗಣೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತೆ,” ಎಂದಳು. ಹುಡುಗರು ತಕ್ಷಣ ಅವಳ ಕಡೆ ಸರಿದರು. ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೀಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಮೊದಲ ಆಜ್ಞೆ ಅವಳದ್ದು ಆಗಲಿಲ್ಲ.
ಮಧ್ಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಜರಿಗೆಯ ಮಂಟಪ, ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಎಲ್ಇಡಿ ತೆರೆ, ಮುಂದೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕುರ್ಚಿಗಳ ಸಾಲು, ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಕೌಂಟರ್. ನಂದಿನಿ ಹಿಂಭಾಗದ ದಾರಿಯಿಂದ ಒಳಹೋದಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸರದಿಯಾಗಿ ಬಂದು ನಿಂತವು. ಮೈಕ್ರೊಫೋನ್ ಚಿರಚಿರ ಮದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ವರಪಕ್ಷದ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುರ್ಚಿ ಸಂಖ್ಯೆ ತಪ್ಪಿತ್ತು. ಪ್ರಸಾರದ ಚಿತ್ರ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸೆಕೆಂಡ್ ಹಿಂದಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳು ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಮಂಚದ ಬಳಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ವಾಕಿ ಹಿಡಿದು, “ದೀಪ ಬೆಳಕು ಮುಖಕ್ಕೆ ನೇರ ಕೊಡಬೇಡಿ. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಎರಡನ್ನು ಬಲಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಅಡಿ. ಮಂಟಪದ ಎಡಬದಿಯ ವೈ-ಫೈ ರೌಟರ್ ರೀಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಬೇಡ, ಕೇಬಲ್ ಮಾತ್ರ ಬದಲಿಸಿ,” ಎಂದಳು.
ಗಣೇಶ್ ಅವಳ ಮಾತಿನಂತೆ ಓಡಿದ. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹುಡುಗರು ಅವಳು ತೋರಿಸಿದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಟ್ರೈಪಾಡ್ ತಳ್ಳಿದರು. ವರನ ಮೈಸೂರಿನ ದೊಡ್ಡಮ್ಮ ಬಂದು, “ಕಾಫಿ ಎಲ್ಲಿದೆ ಮಗಳೇ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನಂದಿನಿಯನ್ನೇ ನೋಡಿದರು. ನಂದಿನಿ ಕೈ ತೋರಿಸಿ ಕೌಂಟರ್ ಕಡೆ ಕಳುಹಿಸಿದಳು. ಇಬ್ಬರು ಕೆಲಸದ ಹುಡುಗಿಯರು ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವಳನ್ನೇ ಕೇಳಿದರು. ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆ ಜೋರಾಗಿ, “ಅವಳ ಮಾತು ಕೇಳ್ಬೇಡಿ, ಮೊದಲು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿ,” ಅಂದಳು. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ಲೇಟ್ ಜಾರಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ಶಬ್ದದ ಬಳಿಕ ಕೂಡ ಓಡಿಬಂದವರು ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಕಡೆ ಅಲ್ಲ, ನಂದಿನಿಯ ಕಡೆ ನೋಡಿದರು.
“ಮಂಟಪದ ಮುಂದೆ ಹೂದಂಡ ಏಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ?” ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಕಟುವಾಗಿ ಕೇಳಿದಳು.
“ನೀವು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸರಕು ಅರ್ಧವನ್ನು ಬೇರೆ ಸ್ಟೇಜ್ಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದ್ದೀರ,” ನಂದಿನಿ ಹೇಳಿದಳು. “ಇಗಾಗಲೇ ಬದಲಿಗೆ ಬಂದೇಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಎರಡು ನಿಮಿಷ.”
“ಎಲ್ಲದರಿಗೂ ಉತ್ತರ ಇದೆ ಅಂತೆ,” ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆ ಮೂಗಿನ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಕಡ್ಡಿ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡಳು. “ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡೋದಿಲ್ಲ.”
ಅವಳ ಮಾತು ಮುಗಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಇಡಿ ತೆರೆ ಕಪ್ಪಾಯಿತು. ಆವರಣದ ವಲಯ ಒಂದೇ ಸಾರಿ ನಿಂತಂತಾಯಿತು. ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಾವಂದಿರ ಕೈಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವು. “ಅಯ್ಯೋ, ದುಬೈಯಿಂದ ನೋಡ್ತಿದಾರೆ,” ಯಾರೋ ಹೇಳಿದರು. ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆ ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರ ಖಾಲಿ ಕಣ್ಣು ಹಾಕಿದಳು; ನಂತರ ತಕ್ಷಣ, “ಗಣೇಶ್, ಆ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ. ಇದೋ ಅವಳ ಕೈಚಳಕ,” ಎಂದು ಕೂಗಿದಳು.
ನಂದಿನಿ ಈಗಲೇ ಓಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಹಿಂಬದಿ ದಾರಿಯ ಸಣ್ಣ ಕಾರಿಡಾರ್ನಲ್ಲಿ ಟ್ಯೂಬ್ಲೈಟ್ ಗುಗುಮನೆ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಸರ್ವರ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಪಕ್ಕದ ಫ್ಯಾನ್ ಧೂಳನ್ನು ತೂರುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳು ಮಡಿ ಬಿದ್ದ ಕೇಬಲ್ ಎತ್ತಿ ನೋಡಿದಳು; ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಿದ ಸೆಲೋಟೇಪ್ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಿತ್ತುಹೋಗಿತ್ತು. ಯಾರೋ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೋರ್ಟ್ ಅರ್ಧಕ್ಕೆಳೆದು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಗಣೇಶ್ ಬೆವರಲ್ಲಿ ನೆನೆದು, “ಮ್ಯಾಡಂ, ಇದು ಹೇಗೆ—” ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಂದಿನಿ, “ಪ್ರಶ್ನೆ ಬೇಡ. ಜಿಯೋ ಬ್ಯಾಕಪ್ ಹಾಟ್ಸ್ಪಾಟ್ ಆನ್ ಮಾಡಿ. ಈ ಲಿಂಕ್ ಪ್ಲಗ್ ಮಾಡಿ,” ಅಂದಳು.
ಅವಳು ಮೊಬೈಲ್ ಹಿಡಿದು ಲೈವ್ ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್ ತೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಫೀಡ್ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದುಬಂದಿತು. ತೆರೆ ಬೆಳಗಿತು. ಮಂಟಪದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದವರು ಮತ್ತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡರು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆವರಣದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಆದರೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಟ್ಟುವ ಬದಲಾವಣೆ ಆಯಿತು. ಮೊದಲು ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಸುತ್ತ ನಿಂತಿದ್ದ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹುಡುಗರು ಎರಡು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ನಂದಿನಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿದರು. ಗಣೇಶ್ ನೇರವಾಗಿ ಅವಳತ್ತ ಬಂದ. ವರಪಕ್ಷದ ಇಬ್ಬರು ಕಾಕಂದಿರು ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆಗೆ ಕೇಳಬೇಕಿದ್ದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ತಿರುಗಿಸಿ, “ಮಗಳೇ, ಮೈಸೂರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಐವತ್ತು ಮಂದಿ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ, ಲಿಂಕ್ ಸ್ಥಿರವೇ?” ಎಂದು ನಂದಿನಿಗೆ ಕೇಳಿದರು. ಕುರ್ಚಿಗಳ ಸಾಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಹುಡುಗಿಯರ ಭುಜಗಳು ಅವಳ ಕಡೆ ತಿರುಗಿದವು. ದಾರಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಬಳಿ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರ ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು.
ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆ ಅದು ಕಂಡಳು. ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳಪು ಅಲ್ಲ, ಲೆಕ್ಕ ಬಂತು. ತಕ್ಷಣ ಧ್ವನಿ ಮೃದುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಳು. “ನಂದಿನಿ, ನೀನು ಕೆಂಗಣ್ಣಾಗಬೇಡ. ಇಷ್ಟು ಜನ ಮುಂದೆ ಮಾತು ತಪ್ಪಿರಬಹುದು. ಬಾ, ಮುಂಭಾಗದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೋ. ನಂತರ ಹಿರಿಯರ ಮುಂದೆ ನಿನ್ನ ಪರಿಶ್ರಮ ಹೇಳ್ತೇವೆ. ರಾಘವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೋ, ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕು.”
ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಮಾವ ಕೂಡ ತಲೆ ಆಮೋದಿಸಿದರು. ಅದು ಕರುಣೆಯ ಕೂಟವಲ್ಲ, ಮುಖರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿದ ಹಾಳೆ. ನಂದಿನಿಗೆ ಒಂದೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಾಯಿತು—ಇದೀಗ ಕುರ್ಚಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಮೈಕ್ ಅವರು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಕಥೆ ಅವರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯುತ್ತದೆ. “ಮೊದಲು ಹೊರಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದವಳು, ಈಗ ಮನೆಯ ಹುಡುಗಿಯೇ,” ಎಂಬ ಸಕ್ಕರೆಪೂರಿತ ಸುಳ್ಳು ಈ ಜನರ ಮುಂದೆ ಹರಿಯಲಿದೆ.
ರಾಘವ ಮಂಟಪದ ಪಕ್ಕದಿಂದ ಇಳಿದುಬಂದ. ಅವನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ದಣಿವು, ಬೆವರು, ಹೆದರಿಕೆ—all one. ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ಅವನು ಮೌನದಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದ; ಅತ್ತಿಗೆಯ ಮಾತನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸದ ಆ ಮೌನವೇ ನಂದಿನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಟುವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಅವನು ಮೆಲ್ಲಗೆ, “ನಂದು, ಪ್ಲೀಸ್. ಜಗಳ ಬೇಡ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಮಾತಾಡೋಣ,” ಎಂದನು.
ನಂದಿನಿ ಅವನನ್ನೇ ನೋಡಿದಳು. “ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಮಾತಾಡೋದು ನಿಮಗೆ ಸೌಕರ್ಯ. ನನಗೆ ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತದ್ದೇ ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತಿದೆ.”
ಮಂಗಲವಾಯನದ ಮಧ್ಯೆ ಆಂಕರ್ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮೈಕ್ರೊಫೋನ್ ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಮಾವಗೆ ಹೋಗಬೇಕಿತ್ತು. ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆ ದಾರಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದಳು. “ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ತಪ್ಪು ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ, ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ—” ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.
ಅದೇ ಕ್ಷಣ ನಂದಿನಿ ಮುಂದೆ ನಡೆದು ಮೈಕ್ ಅವಳ ಕೈಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. ಚರ್ಚೆಗೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲ; ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಚಳುವಳಿ ಮಾತ್ರ. ಲೋಹದ ದೇಹ ಅವಳ ಬೆರಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟು ಹಿಡಿಯಿತು. ವಲಯ ತೆರೆದಿತು. ಮಂಟಪದ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದವರು ಅರ್ಧ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು. ಹೂವಿನ ಹಗ್ಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಲುಗಾಡಿತು. ಎಲ್ಇಡಿ ತೆರೆ ಮೇಲೆ ನಂದಿನಿಯ ಮುಖ ದೊಡ್ಡದಾಯಿತು.
“ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳಿ,” ಅವಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಂದಳು. “ಈ ನೇರಪ್ರಸಾರ, ಅತಿಥಿಗಳ ಕೂತು ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸರಕು-ಬಿಲ್, ಸಂಪೂರ್ಣ ಓಟ—ಇವೆಲ್ಲ ನನ್ನ ತಂಡದ ಕೆಲಸ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಗೇಟ್ ಬಳಿ ನನ್ನಿಂದ ಕೀಲಿ ಕಿತ್ತು, ನನ್ನನ್ನು ಕೆಲಸದ ಹುಡುಗಿಯಂತೆ ಹಿಂಬಾಗಿಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದವರು ಈಗ ನನ್ನನ್ನು ‘ಮನೆಯ ಹುಡುಗಿ’ ಅಂತ ಕರೀತಾರೆ. ನನಗೆ ಆ ಹೆಸರಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ.”
ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆ, “ಮೈಕ್ ಕೆಳಗೆ ಇಡು,” ಎಂದು ಚಪ್ಪರಿಸಿ ಮುಂದೆ ಬಂತು. ಆದರೆ ಯಾರೂ ಅವಳಿಗೆ ದಾರಿ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಗಣೇಶ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಟ್ರಾಲಿಯನ್ನು ಮಧ್ಯೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬ ಟ್ರೈಪಾಡ್ ಕಳೆದು ಬೀಳದಂತೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದರೂ, ಕಣ್ಣೇ ನಂದಿನಿಯ ಮೇಲೆ.
ನಂದಿನಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು. “ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಬಂಧ ಎಂದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿ, ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ತಳ್ಳುವ ಮನೆಗೆ ನಾನು ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ರಾಘವ—” ಅವಳು ಅವನ ಕಡೆ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿದಳು; ಹೆದರಿಕೆ ಎಲ್ಲರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವಷ್ಟು ತೆರೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿತ್ತು—“ನಿನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲೋದು ಒಂದು ಷರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ. ನನ್ನನ್ನು ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸುವ ಕೈಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಹೆಸರು ಬರುವಾಗ ಮರೆಮಾಡುವವರ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ತೆರೆದಾಗಿ, ಇಂದೇ, ಈ ಜನ ಮುಂದೆ, ‘ನಂದಿನಿ ನನ್ನ ಆಯ್ಕೆ, ಅವಳ ಗೌರವ ನನ್ನ ಮನೆಯ ದಯೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲ’ ಎಂದು ನೀನೇ ಹೇಳು. ಹೇಳಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿದವಳು ಮಾತ್ರ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಚ್ಚು ಇಲ್ಲ.”
ಆವರಣದ ಬಿಸಿ ಗಾಳಿ ಮೈಕ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೀಸಳಿಸಿತು. ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಮಾವ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಪಟ್ಟು ಅಂಗವಸ್ತ್ರ ಕೆಳಗೆ ಜಾರಿತು. ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಮುಖದ ಮೇಕಪ್ ರೇಖೆ ಬೆವರಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತುಹೋದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು. ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಜನರ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರದ ಶಬ್ದ ಹಾಕಲು ಬಾಯಿ ತೆರೆದಳು, ಆದರೆ ಹೊರಬಂದ ಧ್ವನಿ ಚಿಕ್ಕದಾಯಿತು. “ಇಷ್ಟು ಜನ ಮುಂದೆ ಇಂಥಾ—”
“ಇಷ್ಟು ಜನ ಮುಂದೆ ಗೇಟ್ ಬಳಿ ಮಾಡಿದುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ,” ನಂದಿನಿ ಅವಳ ಮಾತನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸಿದಳು.
ರಾಘವನ ಕುತ್ತಿಗೆದಂಡ ಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಗುಂಡಿ ನುಂಗಿದಂತೆ ಚಲಿಸಿತು. ಅವನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆ, ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಮಾವ, ಮಂಟಪ, ತೆರೆ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿದ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಳೆ ಕ್ರಮ ಅವನಿಂದ ಉತ್ತರ ಬೇಡುತ್ತಿತ್ತು; ಹೊಸ ಕ್ರಮ ಉತ್ತರ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಅವನನ್ನೇ ನುಂಗುತ್ತಿತ್ತು. “ಅಮ್ಮ,” ಎಂದನು ಮೊದಲು, ಆದರೆ ಆ ಪದ ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನೇ ತಂದುಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ನೇರವಾಗಿ ಮೈಕ್ ಕಡೆ ತಲೆ ಎತ್ತಿದ. “ನಂದಿನಿ ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯ. ಇಂದು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿಂತಿದ್ದು ಅವಳಿಂದ. ಅವಳನ್ನು ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದದ್ದು ತಪ್ಪು. ನಾನು ಅವಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ—ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಇಲ್ಲ, ಮುಂದೆ.”
ಅಷ್ಟೇ. ವಲಯದ ಓದು ತಿರುಗಿಬಿಟ್ಟಿತು.
ಮೊದಲು ವರಪಕ್ಷದ ದೊಡ್ಡಮ್ಮನೇ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ತಾಂಬೂಲದ ಬಟ್ಟಲು ಹಿಡಿದು ನಂದಿನಿ ಕಡೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದಳು. “ಹಾಗಿದ್ರೆ ಮಗಳೇ, ಇಲ್ಲಿ ಬಾ,” ಅಂದಳು. ಇನ್ನೂ ಕ್ಷಣದ ಹಿಂದೆ ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮೂವರು ಮಹಿಳೆಯರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅವಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿದರು; ಅವರ ದೇಹ ತಿರುಗಿದ ದಿಕ್ಕೇ ಹೊಸ ಸಾಲು ಆಯಿತು. ಗಣೇಶ್ ಸದ್ದುಮಾಡಿ, “ನಂದಿನಿ ಮೇಡಂ, ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ನಿಮ್ಮ ಕಡೆ ಇಡ್ತೀನಿ,” ಎಂದೂ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೇ ಅವಳ ಕೈಮೇಲೆ ತಂದಿಟ್ಟ. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹುಡುಗನು “ಅಕ್ಕ, ಫ್ರೇಮ್ ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಇಡ್ಲಾ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಕೇಳಬೇಕಿದ್ದ ಅನುಮತಿ ಯಾರದ್ದು ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೋಚರಿಸಿತು. ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡೇ ಉಳಿದಳು—ಕೈ ಖಾಲಿ, ಮೈಕ್ ಖಾಲಿ, ಮಾತು ಖಾಲಿ.
ಇನ್ನೂ ಸೋಲನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳು ಸಿದ್ಧಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಲವಂತ ನಗು ತಂದು, “ಸರಿ, ಯುವ ಜನರ ವಿಷಯ ಯುವ ಜನರಂತೆ ಆಗಲಿ. ನಂದಿನಿ, ಕೀಲಿಯನ್ನೇ ಹಿಡಿದುಕೋ. ನೀನೇ ನೋಡಿಕೋ. ನಾವೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಮನೆ ಮಂದಿ,” ಎಂದಳು. ಅದೇ ಕೊನೆಯ ಬಲೆಯಿತ್ತು—ಅವಮಾನವನ್ನು ಒಂದೇ ಮನೆಯ ಒಳಗಡೆಯಿಂದ ತೊಳೆಯುವ ಯತ್ನ.
ನಂದಿನಿ ಅವಳ ಕೈಯಿಂದ ಕೀಲಿಕಟ್ಟನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲರೂ ಇದು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಎಂದುಕೊಂಡರು. ಮುಂದಿನ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕೀಲಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿದ್ಯಾ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಹಸ್ತದೊಳಗೆ ಒತ್ತಿ ಇಟ್ಟಳು. “ಈ ಮನೆಯ ಒಳಗಿನ ಹಕ್ಕು ನೀವು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ,” ಅಂದಳು, ಮೈಕ್ ಇನ್ನೂ ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲೇ. “ನನ್ನ ಷರತ್ತು ಬಾಗಿಲು ದಾಟೋದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ. ಜನ ಮುಂದೆ ಗೌರವ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡರೆ, ಜನ ಮುಂದೆಯೇ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತರ ಸಿಗಬೇಕು. ಕೆಲಸ ಮುಗಿದಿದೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದಿನ ನೇರಪ್ರಸಾರ, ಬಿಲ್, ನಿಯಂತ್ರಣ—ನನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ. ಸಂಬಂಧವೂ ಹಾಗೆ. ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಬೇಡ.”
ಅವಳು ಮೈಕ್ ಆಂಕರ್ಗೆ ಕೊಟ್ಟು ತಿರುಗಿದಾಗ ವಲಯ ಸ್ವತಃ ತೆರೆಯಿತು. ಪಕ್ಕದ ದಾರಿಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಳು. ಕಾರಿಡಾರ್ನ ಟ್ಯೂಬ್ಲೈಟ್ ಇನ್ನೂ ಗುಗುಮನೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ದೀರ್ಘ ಓಟದ ನಂತರ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ಉಳಿದ ಗಟ್ಟಿತನ ಈಗಲೇ ಇಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವ ಸಣ್ಣ ಬದಿದಾರಿಯ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಯಾರೋ ಕರೆಯುತ್ತ, “ನಂದಿನಿ—ಕೀಲಿಯನ್ನಾದ್ರೂ—” ಎಂದು ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಶಬ್ದ ಬಂತು. ಅವಳು ತನ್ನ ಚೀಲದ ಚಿಕ್ಕ ಜೇಬಿನಿಂದ ತಡವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದ ಪ್ರವೇಶ ಕಾರ್ಡ್ನ್ನು ತೆಗೆದು, ಬದಿಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ನೇತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊಕ್ಕಿಗೆ ತೂಗಿ, ತಿರುವು ತಗೊಂಡಳು; ಆವರಣದೊಳಗಿಂದ ಮರಳಿ ಬಂದು ತಾಕಿದ ಧ್ವನಿಗಳು ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಹಿಂದುರಿಗೆದ್ದವು.