ಗೇಟ್ ಪಾಸ್ ಕೈ ಬದಲಾದ ಕ್ಷಣ
“ಅವಳ ಕಾರ್ಡ್ ನವೀಕರಣ ತಡೆ,” ಎಂದು ಕೌಶಿಕ್ ಕೌಂಟರ್ ಮೇಲೆ ಬೆರಳಿನಿಂದ ಟೋಕೆನ್ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿದ ಕ್ಷಣ, ನಂದಿತಾಳ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ನೀಲಿ ಗೇಟ್ ಪಾಸ್ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬೆಳಕು ಮಿನುಗಿತು. ಸಾಲಿನ ಹಿಂದಿನವರು ಕುತ್ತಿಗೆ ಚಾಚಿ ನೋಡಿದರು. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೂಲೆ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತಿದ್ದ ವೃದ್ಧನೂ ಎದ್ದಂತೆ ಆಯಿತು. ನಂದಿತಾಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಾಳಾಗಿ ಮೃದುವಾದ ಅಂಚು ಪಡೆದ ಮೆಟ್ರೋ ಕಾರ್ಡ್ ಇತ್ತು; ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಗೆ ಊಟದ ಡಬ್ಬಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿಯೇ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಬೆಳಗ್ಗಿನಿಂದ ಶಿಫ್ಟ್ ಓಡಿಸಿ ಬಂದ ಭಾರವು ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಜಮಾಯಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೌಶಿಕ್ನ ಮಾತಿನ ರೀತಿ ಮಾತ್ರ, ಈ ಕೌಂಟರ್, ಈ ಸಾಲು, ಈ ದ್ವಾರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅವನೇ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದವನಂತೆ.
“ನಂದಿತಾ, ಬಾಯಿ ತೆರೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ,” ಅವನು ನಗು ಮರೆಸಿದ ಶೀತ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ. “ಮನೆಯವರು ಈಗಲೇ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನಿನ್ನ ಮದುವೆ ವಿಷಯ ಒಮ್ಮೆ ಸರಿ ಅಂದುಕೊಂಡು ಮಾತಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ನೀನು ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಪಾಸ್ಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹಠ ತೋರ್ತೀಯಾ? ಮೊದಲು ಆ ಫೈಲ್ ಮುಚ್ಚು. ನಂತರ ನವೀಕರಣ.”
ಕೌಂಟರ್ ಒಳಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಶಶಿ ಅಕ್ಕ ಅಸಹಾಯಕ ಕಣ್ಣು ಮಾಡಿದರು. “ಸಿಸ್ಟಮ್ನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದೆಮ್ಮ,” ಎಂದರು ಅವಳು, ಆದರೆ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಡುವ ಧೈರ್ಯ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕೌಶಿಕ್ ಈಗಾಗಲೇ ತನ್ನ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಅರ್ಧವಾಗಿ ತೋರಿಸಿದ್ದ. ಬಿಎಂಆರ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯನ ಮಗಳು ಅವನ ಅತ್ತೆಮಗ ಎನ್ನುವ ಸಂಬಂಧ ಇಲ್ಲಿ ಹಲವರಿಗೆ ಗೊತ್ತು. ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಬಂಧದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ನಂದಿತಾಳ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವನು, ಇಂದು ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆಯೂ ಮನೆಯ ಮಾತನ್ನೇ ದಂಡವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ.
“ಯಾವ ಫೈಲ್?” ನಂದಿತಾ ಕೇಳಿದಳು. ಅವಳ ಧ್ವನಿ ಜೋರಾಗಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಂತೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ.
ಕೌಶಿಕ್ ತಕ್ಷಣ ಮಾನಿಟರ್ನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡ. “ನಿನ್ನ ಅಪ್ಪ ತರಬೇತಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮುಂಗಡ. ಪಾಸ್ ಸಂಗ್ರಹ ಘಟಕದ ಹಳೆಯ ಲೆಡ್ಜರ್ಗೆ ಹಾಕಿ ಮರೆಮಾಚಿದ ಖಾತೆ. ಮರಣಾನಂತರ ಬಾಕಿ ಮುಚ್ಚಲೇ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ನೀನೇ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕಿ ಆಗಿ ಕೂತಿದ್ದೀಯಲ್ಲ? ಆ ಬಾಕಿ ತೀರಿಸದೇ ವಿಶೇಷ ಪ್ರವೇಶ ಬಿಡೋ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ. ಬೇಕಿದ್ರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೌಂಟರ್ ಮುಂದೆ ಹೇಳ್ತೀನಿ.”
ಹಿಂದಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಕೈ ಎಳೆದು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ತಂದಳು. ಒಬ್ಬ ಕಾಲೇಜು ಹುಡುಗನ ಟೋಕೆನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಿಂಚುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮುಂದೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಶಶಿ ಅಕ್ಕ ಪರದೆ ಮೇಲೆ ಲೆಡ್ಜರ್ನ್ನು ತೆರೆದರು. ಹಳೆಯ ಹೆಸರು, ವರ್ಷ, ಮೊತ್ತ, ಕೆಳಗೆ ಕೆಂಪು ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ‘ಹಿಡಿತ’. ಹಳೆಯ ಗಾಯವನ್ನು ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ಯಾರೂ ಮುಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ; ಈಗ ಅದನ್ನೇ ಅವನು ಬದುಕಿರುವ ದಂಡವಾಗಿ ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದ.
ನಂದಿತಾಳ ಕಣ್ಣು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಆ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ರವೀಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಪರಿಶೀಲನಾ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಬಂದ ಅಧಿಕಾರಿ; ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ದಾಖಲೆ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಅವನು ಯಾವುದೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಲೋಹದ ಕಡಪೆಯ ಕೀಲಿಯನ್ನು ಬೆರಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸುತ್ತ ನಿಂತಿದ್ದ. ಅವನಿರುವುದೇ ಸಾಕ್ಷಿ, ರಕ್ಷಣೆ ಅಲ್ಲ.
“ಸರಿ,” ನಂದಿತಾ ಹೇಳಿದಳು. “ಲೆಡ್ಜರ್ ಪೂರ್ಣ ತೆರೆಸಿ.”
ಕೌಶಿಕ್ ಮೂಗು ಎತ್ತಿದ. “ಅದನ್ನೇ ಹೇಳ್ತಿದ್ದೀನಿ. ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಸತ್ಯ ನೋಡಿದರೆ ನಿನ್ನ ಮನೆಯವರಿಗೂ ಶರಮ್ ಬರುತ್ತೆ. ನಿನ್ನ ಅಮ್ಮ ನಿನ್ನೆ ಏನು ಹೇಳಿದರು ಗೊತ್ತೇ? ‘ಮಗುವಿನ ಕೆಲಸ ಉಳಿಯಲಿ, ಮದುವೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ’ ಅಂತ. ಒಂದು ಸಹಿ ಹಾಕು. ಟ್ರಸ್ಟ್ ವಿಶೇಷ ದ್ವಾರ ಪಾಸ್ಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಹೆಸರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸು. ಬಾಕಿ ನಾನು ನೋಡ್ಕೊಳ್ತೀನಿ. ಇಲ್ಲ ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತೇ ಇರು.”
ಆಫೀಸಿನ ಗಾಜಿನ ಗೋಡೆಯಾಚೆ ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣದ ಭೂಗರ್ಭದ ಶಬ್ದಗಳು ಅಲೆಗಳಂತೆ ಬಂದು ಹೊಡೆದವು. ನಂದಿತಾಳ ತಣ್ಣಗಾದ ಊಟದ ಡಬ್ಬಿಯಿಂದ ಮೆಂತ್ಯಸೊಪ್ಪಿನ ವಾಸನೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತಿತ್ತು; ಆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಸನೆಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಅವಮಾನ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವಳಿಗೆ ಏಕಾಏಕಿ ಅಸಹ್ಯವಾಯಿತು. ಶಶಿ ಅಕ್ಕ ಲೆಡ್ಜರ್ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಸ್ಕ್ರೋಲ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು ಹೊರಬಂತು—“ಎಂ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ, ಸಂಗ್ರಹಾಧಿಕಾರಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಅನುಮತಿ ಚಾನೆಲ್.” ಅವಳ ಅಪ್ಪನ ಹೆಸರು. ಅದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಉಪ-ಅಧಿಕಾರ ಸಂಖ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಸಿರು ಗುರುತು ತೋರಿಸಿತು.
ಕೌಶಿಕ್ ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ ಮುಂದುವರಿದ. “ನಿನ್ನ ಅಪ್ಪ ಸತ್ತಾಗ ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡವರು ಯಾರು? ನಮ್ಮವರಲ್ಲವೇ? ಈಗ ಒಂದು ವಿಷಯ ಕೇಳಿದರೆ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಹಾಗೆ ನಿಲ್ಲ್ತೀಯಾ?”
ನಂದಿತಾ ಮೊಬೈಲ್ ತೆಗೆದು ಪರದೆ ತೆರೆದಳು. ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು, “ಶಶಿ ಅಕ್ಕ, ಸಂಯುಕ್ತ ಅನುಮತಿ ಇತಿಹಾಸ ತೆರೆಸಿ. ಜೊತೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಚಾನೆಲ್ ದಾಖಲೆಯೂ.”
“ಅದೇಕೆ?” ಕೌಶಿಕ್ ಜಗಳದ ಬೇಸರದಿಂದ ನಕ್ಕ. “ನಾನು ಹೇಳಿದ್ರೆ ಸಾಕು.”
“ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದು ಸಾಲಲ್ಲ,” ಎಂದಳು ನಂದಿತಾ. “ಬಿಡೋದು, ತಡೆಯೋದು ಪರದೆ ಹೇಳಬೇಕು.”
ಶಶಿ ಅಕ್ಕ ಅವಳ ಮಾತಿಗೆ ಮೊದಲ ಸಲ ಅಂಜದೆ ಕೈ ಹಾಕಿದರು. ಇತಿಹಾಸ ತೆರೆದಿತು. ತರಬೇತಿ ಕಾಲದ ಮುಂಗಡ ಮೊತ್ತದ ಎದುರು ಒಂದು ಸಾಲು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಿಂಚಿತು—‘ಟ್ರಸ್ಟ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೆರವಿನಿಂದ ಕಡಿತ ಪಾವತಿ ಆರಂಭ’. ಅದರ ಕೆಳಗೆ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕ ಕತ್ತರಿಕೆಗಳು ಹೋಗಿದ್ದವು. ಕೊನೆಯ ಮೂರು ಕಂತುಗಳು ಬಾಕಿ ಎಂಬ ಗುರುತು ಇದ್ದರೂ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ‘ವಾರಸುದಾರ ಚಾನೆಲ್ ಸಕ್ರಿಯ — ಸ್ವೀಕಾರ ಹಕ್ಕು ಕುಟುಂಬ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಐಡಿ ಮೂಲಕ’ ಎಂದು ಬಂತು.
ರವೀಂದ್ರ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಕೀಲಿಯಿಂದ ಹಿಂಬದಿ ಕಡಪೆ ತೆರೆದ. ಹಳೆಯ ಕಡತ ಹೊರಬಂತು. ಅವನು ಕೌಂಟರ್ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ. ಕೌಶಿಕ್ನ ತುಟಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ನಿಂತಿತು. ಆ ಕಡತದ ಮೇಲೆ ಅವನ ಮಾವನ ಸಹಿ ಇತ್ತು—ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಸತ್ತ ನಂತರ ಉಳಿದ ಸಂಗ್ರಹ ಪಾಸ್ ಅನುಮತಿ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರ ದೃಢೀಕರಣವಾಗುವ ತನಕ ಮಗಳು ನಂದಿತಾಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಹಕ್ಕು. ಕಡತ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದಾಖಲೆ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತ್ತು; ಯಾರೂ ಹೊರತೆಗೆದಿರಲಿಲ್ಲ.
“ಇದು ಸಾಕಾಗೋದಿಲ್ಲ,” ಕೌಶಿಕ್ ತಕ್ಷಣ ಗಟ್ಟಿ ಧ್ವನಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ. “ಪಾವತಿ ಆಗಿಲ್ಲ ಅಲ್ವಾ.”
ನಂದಿತಾ ಅವನ ಮಾತು ಮುಗಿಯುವೊಳಗೆ ತನ್ನ ಮೊಬೈಲ್ನ ಭದ್ರತಾ ಅನ್ವಯಕ್ಕೆ ಅಂಗುಳಿ ಇಟ್ಟಳು. ಶಶಿ ಅಕ್ಕ ಹೇಳಿದ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೊಂದುವ ಹಳೆಯ ಕುಟುಂಬ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಲಿಂಕ್ ಅವಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪರದೆಗೆ ಒಟಿಪಿ ಬಂತು. ಅವಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿದಳು. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲರೂ ಉಸಿರನ್ನು ಹಿಡಿದರು. ನಂತರ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಹಸಿರು ಸಾಲು: ‘ಬಾಕಿ ಮೂರು ಕಂತುಗಳು ಕುಟುಂಬ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಯಾದವು. ಹಿಡಿತ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಬಿಡುಗಡೆ ದಾರಿ: ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಅನುಮತಿ.’
ಕೆಂಪು ಬೆಳಕು ಆರಿತು. ಯಂತ್ರ ಹಸಿರಾಯಿತು. ಶಶಿ ಅಕ್ಕನ ಬೆರಳುಗಳು ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಮೇಲೆ ಜಾರಿದವು. ತಡೆಹಿಡಿದಿದ್ದ ವೃದ್ಧನ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕ ಪಾಸ್ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಹೊರಬಂತು. ಯಂತ್ರದಿಂದ ಕಾರ್ಡ್ ಸ್ಲಿಪ್ ಹೊರಬಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕ ಶಬ್ದವೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಓಡಿತು.
ಕೌಶಿಕ್ ತಿರುಗಿ ಶಶಿ ಅಕ್ಕನತ್ತ ನೋಡಿದ. “ಅದನ್ನು ತಡೆ. ಮೊದಲು ನನ್ನ ಮಾತು—”
“ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗಿದೆ,” ಶಶಿ ಅಕ್ಕ ಅವನತ್ತ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡದೆ ಹೇಳಿದರು. “ಇನ್ನು ಮೇಲಿನ ಚಾನೆಲ್ ಅವಳದು.”
ನಂದಿತಾ ವೃದ್ಧನಿಗೆ ಹೊಸ ಪಾಸ್ ನೀಡಿದಳು. “ಅಜ್ಜ, ಬಲಗಡೆಯ ಗೇಟ್ ಲೇನ್. ಇವತ್ತು ಸಂಜೆವರೆಗೂ ಸರಿ.” ಅದು ಆ ಸಾಲಿನ ಮೊದಲ ಬಹಿರಂಗ ತಿರುವು. ಯಾರೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ವೃದ್ಧನು ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಡ್ ಹಿಡಿದು ಎದೆಗಟ್ಟಿದ ರೀತಿ, ಕೌಶಿಕ್ಗೆ ಕೌಂಟರ್ ಮುಂದೆ ಕುರ್ಚಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಚುಚ್ಚುವ ಗಾಯವಾಯಿತು.
“ಟೋಕೆನ್ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು,” ನಂದಿತಾ ಸಾಲಿನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದಳು. “ಮುಂದೆ ಬನ್ನಿ.” ನಂತರ ಕೌಶಿಕ್ನತ್ತ ತಿರುಗಿ, “ನಿಮ್ಮ ಅರ್ಜಿ ಬೇರೆ.”
“ಏನು ಬೇರೆ?” ಅವನು ಮುಂದೆ ನೂಕಿಕೊಂಡ. “ನನಗೆ ಟ್ರಸ್ಟ್ ವಿಶೇಷ ದ್ವಾರದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೂಹ ಪಾಸ್ ಬೇಕು. ನಾನು ಇಂದು ಪರಿಶೀಲನಾ ತಂಡವನ್ನು ಒಳಗೆ ಬಿಡಬೇಕು.”
“ಅದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ ಅಧಿಕಾರಿಯ ದೃಢೀಕರಣಬೇಕು,” ನಂದಿತಾ ಹೇಳಿದಳು.
“ನಾನೇ ಹೇಳ್ತಾ ಇದ್ದೀನಲ್ಲ!”
ಅವಳು ಕಡತವನ್ನು ಅವನ ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದಳು. “ನೀವು ಕೇಳ್ತೀರಿ. ಬಿಡುಗಡೆ ನಾನು ಮಾಡಬೇಕೋ ಬೇಡವೋ ದಾಖಲೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.”
ಅವನ ಕೆನ್ನೆಗಳು ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣ ತಳೆದವು. “ನೀನು ನನಗೆ ಕಾಯಿಸತ್ತಿಯಾ?”
“ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದ್ದ ನಿಯಮವೇ.” ಅವಳು ಕೌಂಟರ್ ಪಕ್ಕದ ಖಾಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕುರ್ಚಿಯತ್ತ ತೋರಿಸಿದಳು. “ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿ. ಟೋಕೆನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.”
ಆ ಕುರ್ಚಿ ಅಗ್ಗದದು, ಒಂದು ಕಾಲು ಜಾರುವದು, ಆದರೆ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅದು ಗಾದಿಯ ಹೀನ ಅವತಾರವಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಹಿಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗರು ದಾರಿ ಬಿಡದೆ ನಿಂತರು. ಕೌಶಿಕ್ ತಾನೆ ತಡೆಹಿಡಿದ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ಈಗ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಅವನು ಟೋಕೆನ್ ಯಂತ್ರದ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿದಾಗ ಕಾಗದದ ಸಣ್ಣ ಚೂರು ಹೊರಬಂದು ಅವನ ಬೆರಳಿಗೆ ಅಂಟಿತು—ಸಂಖ್ಯೆ 41. ಈಗ 26 ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ನಂದಿತಾ ಮುಂದಿನವರ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ರಿಯಾಯಿತಿ, ಮಾಸಿಕ ನವೀಕರಣ, ಕಳೆದುಹೋದ ಕಾರ್ಡ್ ಮರುಮುದ್ರಣ. ಪ್ರತೀ ಬಿಡುಗಡೆ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹೊಡೆತವಾಗಿ ಕೌಶಿಕ್ತ್ತೇ ಹಿಂತಿರುಗಿತು. ಅವನ ಫೋನ್ ಮರುಮರು ಕಂಪಿಸಿತು. ಒಮ್ಮೆ ಅವನು ತಗ್ಗಿದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, “ಮಾಮ, ಒಂದು ನಿಮಿಷ… ಇಲ್ಲ, ಸಿಸ್ಟಮ್ನಲ್ಲಿ…” ಎಂದು ಹೇಳಿ ನಿಂತ. ಆ ಮಧ್ಯೆ ರವೀಂದ್ರ ಪರಿಶೀಲನಾ ದಾಖಲೆ ತೆರೆದು ಶಶಿ ಅಕ್ಕನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಈಗ ಮಾತಿನ ತೂಕ ಕೌಶಿಕ್ ಬಳಿ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಕಾಗದ, ಪರದೆ, ಮುದ್ರಿತ ಕಾರ್ಡ್ಗಳ ಬಳಿಯಿತ್ತು.
ಸಂಖ್ಯೆ 39 ಬಂದಾಗಲೇ ಕೌಶಿಕ್ ಮತ್ತೆ ಕೌಂಟರ್ಗೆ ನುಗ್ಗಿದ. ಅವನ ದೇಹಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮದುವೆಯ ವರನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಬದಲು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಮಾರಾಟಗಾರನ ಅಸಹನೆ. “ಸಾಕು ಈ ನಾಟಕ. ನನ್ನ ಪಾಸ್ ಬಿಡು. ಹೊರಗೆ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯರು ಕಾಯ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ವಾಹನಕ್ಕೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಒಳ ದಾರಿ ಬೇಕು.”
ನಂದಿತಾ ಪರದೆಗೆ ಅವನ ಅರ್ಜಿ ಕರೆಸಿಕೊಂಡಳು. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ವಿಶೇಷ ಸಮೂಹ ಪ್ರವೇಶ’ ಮಿನುಗಿತು. ಕೆಳಗೆ ಅವನು ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ಪತ್ರದ ಪ್ರತಿಯಿತ್ತು—ಅವನ ಮಾವನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮುದ್ರೆ ಬಳಸಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಶಿಫಾರಸು. ರವೀಂದ್ರ ಅವಳ ಭುಜದಾಚೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ. “ಮುದ್ರೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ,” ಎಂದನು ಚಳಿಯಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ. “ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಪ್ರತಿಲಿಪಿ. ಮೂಲ ದೃಢೀಕರಣ ಇಲ್ಲ.”
ಕೌಶಿಕ್ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕ್ಷಣಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಜಿಗಿದವು. “ಸಣ್ಣ ತಾಂತ್ರಿಕ ತೊಂದರೆ. ಬಿಡಿ ಮೊದಲು.”
“ಇಲ್ಲ,” ನಂದಿತಾ ಹೇಳಿದಳು. ಅವಳು ಅರ್ಜಿಯ ಬಲ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ‘ಅಧಿಕೃತ ದಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ’ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. “ಮೂಲ ದೃಢೀಕರಣ ಇಲ್ಲ. ವಿಶೇಷ ಪ್ರವೇಶ ಅರ್ಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಾಲಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆ.”
“ಹೇಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆ? ಇಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇದೆ.”
“ಅದು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ವಿಷಯ. ಇಲ್ಲಿ ದಾರಿ ಮಾತ್ರ.”
ಅವಳು ದೃಢೀಕರಣ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿದಳು. ಪರದೆ ಮೇಲೆ ಅವನ ಅರ್ಜಿ ಬಣ್ಣ ಬದಲಿಸಿತು—ನೀಲಿಯಿಂದ ಬೂದು. ‘ತಕ್ಷಣದ ದ್ವಾರ ಪ್ರವೇಶ’ ಎಂಬ ಸಾಲು ಅಳಿದು, ‘ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ — 72 ಗಂಟೆ’ ಎಂದು ಬಂತು. ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರಿಂಟರ್ನಿಂದ ಮೂರೂ ಬೇರೆ ಪಾಸ್ಗಳು ಹೊರಬಂದವು: ಪರಿಶೀಲನಾ ತಂಡದ ಅಧಿಕೃತ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕ ನೆರವು ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಗೆ. ನಂದಿತಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿ ಶಶಿ ಅಕ್ಕನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಳು. “ಇವು ಈಗಲೇ ಬಿಡಿ.”
ಕೌಶಿಕ್ ಕೈ ಚಾಚಿದ. “ಮೊದಲು ನನ್ನದು.”
ನಂದಿತಾ ಅವನತ್ತ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. “ನಿಮ್ಮ ಅರ್ಜಿಗೆ ತಡೆ. ಜೊತೆಗೆ ತಪ್ಪು ಮುದ್ರೆ ಬಳಕೆ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲಾತಿ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ.” ಅವಳು ಮತ್ತೊಂದು ಕಿಟಕಿಯನ್ನು ತೆರೆದಳು. “ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ದ್ವಾರ ಪ್ರವೇಶ ನಿರ್ಬಂಧ — ಅರ್ಜಿ ತನಿಖೆ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ.”
ಅವನ ಬಾಯಿ ಒಣಗಿದಂತೆ ಆಯಿತು. “ಅದನ್ನ ಬೇಡ. ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಆಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಕೇವಲ—”
“ಕೌಂಟರ್ ಮುಂದೆ ಬೆದರಿಸಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ ದಾಖಲೆಯೂ ಸೇರಲಿದೆ,” ಎಂದಳು ನಂದಿತಾ. ಶಶಿ ಅಕ್ಕ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ತಲೆಬಾಗಿದರು; ರವೀಂದ್ರ ತನಿಖೆ ಗುರುತು ಹಾಕಿದ. ಪರದೆ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಚಿಹ್ನೆ ಬಿತ್ತು. ಕೌಶಿಕ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ನರಗಳು ಎದ್ದು ಕಂಡವು. ಸಾಲಿನ ಹಿಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದವರು ಈಗ ಅವನತ್ತ ನೋಡುವುದನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಯಾರೂ ಸಹಾನುಭೂತಿ ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. ತಾನೇ ಕಟ್ಟಿದ ನಿಯಮದ ಗೆರೆಯೊಳಗೆ ಅವನು ಮೊದಲ ಸಲ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂಟಿಯಾಗಿದ್ದ.
“ನಂದಿತಾ,” ಅವನು ಧ್ವನಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಹೇಳಿದ, “ಇಷ್ಟು ದೂರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗ್ಬೇಡ. ಮನೆಯವರು—”
“ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮಾತಾಡಿ,” ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು. “ಇಲ್ಲಿ ಟೋಕೆನ್, ದಾಖಲೆ, ದ್ವಾರ.”
ಅವನು ಕೊನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ತಿರುಗಿ ರವೀಂದ್ರನತ್ತ, “ಒಂದು ದಿನದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬಿಡುವು ಕೊಡಬಹುದು. ಮಂಡಳಿಗೆ ಹೇಳ್ತೀನಿ,” ಎಂದ.
ರವೀಂದ್ರ ಸರಳವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ. “ಬಿಡುವ ದಾರಿ ಅವಳ ಅನುಮತಿ ಮೂಲಕವೇ. ನನ್ನ ಬಳಿ ಅಲ್ಲ.”
ಈಗ ಕೌಶಿಕ್ಗೆ ಕೇಳಬೇಕಾದ್ದೇ ಉಳಿದಿತ್ತು. “ಒಂದು ಪ್ರಯಾಣ ಪಾಸ್ ಆದರೂ ಬಿಡು,” ಎಂದನು ಅವಳತ್ತ ನೇರವಾಗಿ. “ಹೊರಗಿರುವವರನ್ನೊಳಗೆ ತರುವಷ್ಟಕ್ಕೆ.”
ನಂದಿತಾ ಅವನ ಅರ್ಜಿಯ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ‘ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಏಕಪ್ರವೇಶ’ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನೂ ತೆರೆದಳು, ನಂತರ ಮುಚ್ಚಿದಳು. “ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲ.” ಅವಳು ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದ ಟೋಕೆನ್ಗೆ ಕರೆಕೊಟ್ಟಳು. “ನಲವತ್ತೆರಡು.”
ಶಶಿ ಅಕ್ಕಗೆ ಹೊರದ್ವಾರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಮೂರು ಮುದ್ರಿತ ಪಾಸ್ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ರವೀಂದ್ರ ನಂದಿತಾಳತ್ತ ನೋಡಿದ. ಅವಳು ಕೌಂಟರ್ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು ಹೊರಬಂದಳು; ಮೊದಲ ಸಲ ಒಳಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವಳಂತೆ ಅಲ್ಲ, ಬಿಡುವ ಅಧಿಕಾರವಿರುವವಳಂತೆ. ಕೌಶಿಕ್ ಸಹಜವಾಗಿ ಅವಳ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ, ಆದರೆ ಹೊರದ್ವಾರ ಲೇನ್ ಬಳಿ ತಡೆ ಗುರುತು ಈಗಾಗಲೇ ಅವನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಭೂಗರ್ಭ ನಿಲ್ದಾಣದ ಗಾಳಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ವಾಸನೆಯಿತ್ತು. ದೂರದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಬಂದು ನಿಂತ ಶಬ್ದ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿದಿತು. ಗೇಟ್ ಲೇನ್ಗಳ ಹಸಿರು ಬಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಂದಿತಾ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಗೇಟ್ ಪಾಸ್ನ ಹಾಳಾದ ಅಂಚು ಬೆರಳಿಗೆ ರಪ್ಪನೆ ತಗುಲಿತು; ಇದೇ ಕಾರ್ಡ್ನ್ನು ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಅವಳು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಳು, ಇಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ದಾರಿಯನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು. ಅವಳು ಅಧಿಕೃತ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ ಪಾಸ್ಗಳನ್ನು ಶಶಿ ಅಕ್ಕನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ತಮ್ಮದೇ ಪಾಸ್ನ್ನು ಸೆನ್ಸರ್ಗೆ ತಟ್ಟಿದಳು. ಬೀಪ್. ಬಾಣ ಹಸಿರಾಯಿತು. ತಡೆಬಾಗಿಲು ಅವಳ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸರಿದು ತೆರೆದಿತು; ಕೌಶಿಕ್ನ ಲೇನ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಗುರುತು ನಿಂತದ್ದೇ ಉಳಿಯಿತು. ನಂದಿತಾ ಒಳಗೆ ನಡೆದು ಹೋಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಪಾರದರ್ಶಕ ಅಡ್ಡಗೋಡೆ ಒಂದು ಗಟ್ಟಿ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಊಗಿ ಮುಚ್ಚಿತು.