ಹಾಕಿದ ಬಲೆ ಅವಳ ಮೇಲೇ ಬಿತ್ತು

ನಂದಿನಿಯ ಎರಡು ಕೈಗಳಲ್ಲೂ ಹೂವಿನ ತಟ್ಟೆ, ಮಿಠಾಯಿಯ ಚೀಲ, ಅರೆಮಡಚಿದ ರಸೀದಿಗಳ ಗುಚ್ಛ ಇರುವಾಗ ವಿಭಾ ಅತ್ತೆ ಅವಳನ್ನು ಬದಿಗೆ ತಳ್ಳಿ, “ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲು. ಮೊದಲಿಗೆ ನಮ್ಮವರು ಇಳಿಯಬೇಕು. ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದರೂ ಬಿಡು, ಮುಖ ಕೆಟ್ಟರೆ ಸಾಲದು,” ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.

ಬೆಂಗಳೂರು ಹೊರವಲಯದ ಆ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಹಾಲ್‌ನ ಬಾಗಿಲು ಮುಂದೆ ಕಾರುಗಳ ಸರತಿ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಡ್ರಾಪ್‌ಆಫ್ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ಹಳದಿ ದೀಪಗಳ ಗುನುಗು, ಜನರ ಮಾತು, ತಾಳಮದ್ದಳೆಯ ತುಸು ಹೊಡೆತ—ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಉಸಿರೇ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುವ ಗದ್ದಲ. ನಂದಿನಿಯ ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಬಳಿ ಹಳೆಯ ಪೆನ್ನಿನ ಕಲೆ ಇದ್ದು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಬೆವರು ಬಿದ್ದು ನೀಲಿಯಾಗಿ ಹರಡಿತ್ತು. ಆ ಕಲೆ ಹೀಗೇ ಉಳಿದದ್ದು ಕಳೆದ ಆರು ತಿಂಗಳು ಇದೇ ಮದುವೆಗಾಗಿ ಸಾಲದ ಕಾಗದಗಳು, ಮುಂಗಡ ಪಾವತಿಗಳು, ಅಡುಗೆಗಾರರ ಕರೆಗಳು, ಬೆಳಗಿನ ಮೆಟ್ರೋ ಹಿಡಿದು ಸೇವಾ ವಲಯದ ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸಂಜೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಮತ್ತೆ ಖರ್ಚಿನ ಲೆಕ್ಕ ಹಿಡಿದ ದಿನಗಳಿಂದ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಈಗ ನೆನಪಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಿರುವುದು ಯಾರು ಮೊದಲು ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದಷ್ಟೇ.

“ನಂದಿನಿ, ನೀನು ಸ್ವಾಗತದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಡ,” ವಿಭಾ ಅತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು, ಸುತ್ತ ನಿಂತಿದ್ದ ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೆ ಕೇಳಿಸುವಂತೆ. “ಕುಟುಂಬದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣುವವರಿಗೂ ಕಾಣದವರಿಗೂ ಅಂತರ ಇರಬೇಕು.”

ಮಾವ ಜಯರಾಮ ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಕಣ್ಣಂಚಿನಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದ, ಆದರೆ ಬಾಯಿತೆರೆಯಲಿಲ್ಲ. ರಘು ಮಾತ್ರ ಎರಡು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಬಂದ. “ಅತ್ತೆ, ಅವಳು ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ—”

“ರಘು, ಈಗ ಅಲ್ಲ,” ಅತ್ತೆಯ ಧ್ವನಿ ಕತ್ತರಿ. “ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದಿಂದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದೆ. ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಬಂಧ ಅಂತದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಹಕ್ಕು ಸಿಗೋದಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಎಲ್ಲ ನಿಲ್ಲಬೇಕು ನಾನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.”

ಆ ಮಾತು ಸುತ್ತಲಿನವರಿಗೆ ಊಟದ ವಾಸನೆಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತಲುಪಿತು. ಹೆಂಗಸರು ಕಣ್ಣು ಸಣ್ಣ ಮಾಡಿ ನೋಡಿದರು. ಒಬ್ಬ ಮಾವಸೋದರ ಕಾರಿನ ಬಾಗಿಲು ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿದ್ದವನಿಗೆ, “ಮೊದಲು ವಧುಮನೆಯ ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿಯರು,” ಎಂದು ಕುಸುರಾಡಿದ. ನಂದಿನಿ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಳು. ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಒತ್ತಿಹೋಗಿದ್ದ ಚೆಕ್ ಸ್ಟಬ್‌ಗಳು ಮಡಚಿ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಹಳೆಯ ಬದುಕಿನಂತೆ ಕಸಕಸದಾಡಿದವು.

ಡ್ರಾಪ್‌ಆಫ್ ವಲಯದ ಬದಿಯ ಕಂಬದ ಬಳಿ ಚೌಕಾಕಾರದ ಲೋಹದ ಫಲಕ ಇತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಂಪು ಅಂಕೆ ತೋರಿಸುವ ಸಮಯ ಫಲಕ, ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಕೀಲಿಸ್ವಿಚ್, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಆಗಮನ ಕ್ರಮಪಟ್ಟಿ ಕ್ಲಿಪ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗೆ ಒತ್ತಿಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು. ವೇದಿಕೆ ನಿರ್ವಾಹಕ ಶಿವು ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಸೂಚನೆ ಕೊಡುತ್ತ ನಿಂತಿದ್ದ. ಯಾವ ವಾಹನ ನಿಲ್ಲಬೇಕು, ಎಷ್ಟು ಕ್ಷಣ, ಬಾಗಿಲು ಎಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಬೇಕು—ಎಲ್ಲವೂ ದಾಖಲೆಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅತ್ತೆ ಅದರ ಬಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೋಗಿ, ಕ್ಲಿಪ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಎತ್ತಿ, “ಇದನ್ನೇ ನಾನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸೈನ್ ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಮೊದಲು ವಧುಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು, ನಂತರ ನನ್ನ ತಮ್ಮನ ಮನೆ, ನಂತರ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಗಳು. ಉಳಿದವರು ನಂತರ,” ಅಂದಳು.

ಅವಳು ನಂದಿನಿಯ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ, “ನೀನು ‘ಉಳಿದವರು’ ಅಂತ ಬರೋದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಹೊರಗೆ ನಿಲ್ಲು,” ಎಂದಳು.

ಶಿವು ತುಸು ತಡಕಿದ. “ಅಮ್ಮ, ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಮೂರು ನಿಮಿಷ—”

“ಹಿಡಿ,” ವಿಭಾ ಅತ್ತೆ ತಕ್ಷಣ ಹೇಳಿದಳು. “ಹಿಡಿಯೋದಕ್ಕೇ ಹಣ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಯಾರನ್ನೂ ಒಳಗೆ ಬಿಡಬೇಡ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ತಡೆ.”

ಅವಳು ಅದನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಒಮ್ಮೆಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಣುವಂತೆ ಕೀಲಿಸ್ವಿಚ್ ಕಡೆ ಬೆರಳು ಚಾಚಿದಳು. ಶಿವು ಕೀಲಿಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿದ. ಕೆಂಪು ಅಂಕೆಗಳು ಮಿಂಚಿದವು. ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವ ಎಸ್‌ಯುವಿಗೆ “03:00” ಬೆಳಗಿತು. ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಬ್ಬನು ಶಿಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದು ಕೈಯಿಂದ ಮಾರ್ಗ ತೋರಿಸಿದ. ನಂದಿನಿಗೆ ಅದು ಕೇವಲ ಅವಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ದಾಖಲಾದ ಹೊರತಳ್ಳುವಿಕೆ.

ಅಲ್ಲೇ, ಮೊದಲ ಓರೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಚಹಾ ಗ್ಲಾಸ್ ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಬಣ್ಣ ಬದಲಿಸಿ ವಲಯದ ಗುರುತು ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ನಂದಿನಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನವೇ ಹಾಲ್‌ಗೆ ಬಂದು, ಹೂದಾರರು ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಬದಲಿಗೆ ಬೇರೆ ಸರಬರಾಜುದಾರನನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅಡುಗೆ ಮನೆಗೆ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ತಲುಪಿದೆಯೇ ಎಂದು ಓಡಾಡಿದಾಗ ಕುಡಿದು ಮುಗಿಸದೇ ಬಿಟ್ಟ ಚಹಾ ಅದು. ಯಾರೂ ಮುಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲರೂ ಮುಟ್ಟಿದ್ದರು.

“ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತರೆ ಸಾಕು,” ವಿಭಾ ಅತ್ತೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದರು. “ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ಮುಖ್ಯ ಕಾರು ಬರೋದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಮುಖಗಳು ಸರಿಯಾಗಿರಬೇಕು.”

ನಂದಿನಿ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಹುಡುಗಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಳು, ರಸೀದಿಗಳ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದಳು, ನಂತರ ನೇರವಾಗಿ ಶಿವುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು. ಅತ್ತೆಯ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅಸಹನೆ ಹೊಳೆದರೂ, ನಂದಿನಿ ಅವಳ ಕಡೆ ನೋಡಲೇ ಇಲ್ಲ. ಶಿವು ತಕ್ಷಣ ತಲೆಯೊಗೆಯುವಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕ ಗುರುತಿನಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ. “ಅಕ್ಕ,” ಎಂದು ಮೃದುವಾಗಿ ಹೇಳಿ, ಕ್ಲಿಪ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಕೆಳಗಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ಕಂದು ಫೈಲಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಗದ ತೆಗೆದು ಅವಳ ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.

ಅದು ಪ್ರವೇಶವಲಯ ಬಳಕೆ ಅನುಮತಿ ಪತ್ರದ ಪ್ರತಿಯಿತ್ತು. ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಲ್ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಾಡುವವರ ಹೆಸರಿನ ಕೆಳಗೆ ಕಪ್ಪು ಮಸಿಯಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿಯ ಸಹಿ ಇತ್ತು—ಮುಂಗಡದ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಅವಳ ಖಾತೆಯಿಂದ ಕೊಟ್ಟ ದಿನ ಹಾಕಿದ ಸಹಿ. ಹಳೆಯ ಪೆನ್ನಿನ ಒತ್ತಿನಿಂದ ಆ ಅಕ್ಷರಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಕುಸಿದಿದ್ದವು. ಶಿವು ತುಂಬಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಯಾರಿಗೂ ಕೇಳಿಸದಂತೆ, “ಅಕ್ಕ, ಮಾಲೀಕರ ಸೂಚನೆ ನಿಮ್ಮ ಸಹಿಗೆ ಬಿಗಿದಿದೆ. ಅಂತಿಮ ತಡೆ, ಬಿಡುಗಡೆ—ನಿಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನೀವು ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಎರಡನೇ ಕೀಲಿಯನ್ನೂ ನಾನು ಹಿಡಿದಿದ್ದೇನೆ,” ಎಂದನು.

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಜಯ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಶಾಂತಿ. “ಎಲ್ಲವೂ ದಾಖಲೆ ಪ್ರಕಾರವೇ ಇರಲಿ,” ಅಂದಳು.

ಶಿವು ಸಣ್ಣವಾಗಿ ತಲೆಯಾಡಿಸಿದ. ಆ ಚಿಕ್ಕ ಹಸ್ತಾಂತರವನ್ನು ವಿಭಾ ಅತ್ತೆ ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅವಳು ಆಗಲೇ ಬಂದ ಮೊದಲ ಅತಿಥಿಯ ಕಾರಿನ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಸಿ ಮಾಲೆ ಹಾಕಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನಳಾಗಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ರಘು ಗಮನಿಸಿದ. ಅವನ ಭ್ರೂಗಳು ಎತ್ತಿದವು; ಅವನು ಒಂದು ಮಾತೂ ಆಡಲಿಲ್ಲ.

ಒಂದು ವಾಹನ, ಇನ್ನೊಂದು ವಾಹನ. ಪ್ರತಿ ಮೂರೂ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಕೆಂಪು ಅಂಕೆಗಳು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದವು, ಮತ್ತೆ ಮರುಹೊಂದಿದವು. ಅತ್ತೆ ಯಾರನ್ನು ಮೊದಲು ಕರೆತರುವುದು, ಯಾರನ್ನು ಕ್ಷಣ ತಡವಾಗಿ ಇಳಿಯಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೇ ಬಾಗಿಲಿನ ಹತ್ತಿರ ನಿಂತು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಂದಿನಿ meanwhile ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರೂ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅವಳನ್ನು ಕಣ್ಣಂಚಿನಿಂದಲೇ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಹೂದಾರನ ಹುಡುಗ ತಟ್ಟೆ ಎಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳಲು ಅತ್ತೆಯ ಕಡೆ ಹೋಗಿ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತು, ಮತ್ತೆ ನಂದಿನಿಯತ್ತ ತಿರುಗಿ, “ಅಕ್ಕ, ಇಲ್ಲೇನಾ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ಅತ್ತೆಯ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಿಕ ಕೋಪ ಹೊತ್ತಿತು. ಅದು ಮೊದಲ ಪುಟಿದ ಛಿದ್ರ.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ದೂರದಿಂದ ಮದ್ದುಳಿಗೆ ಮಿಶ್ರವಾದ ಹಾರ್ನ್ ಕೇಳಿಸಿತು. ರಸ್ತೆಯ ತಿರುವಿನಿಂದ ವರನವರ ಕಾಂವಾಯ್ ಬೆಳಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಳನುಗ್ಗಿತು—ಒಂದು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಾರು, ಹಿಂದೆ ಎರಡು ವಾಹನಗಳು. ಬಂಧುಗಳು ಸಡಗರದಿಂದ ಮುಂದೆ ಸರಿದರು. ವಿಭಾ ಅತ್ತೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಯ ತೇವ ಹೊಳೆಯಿತು. ಇಡೀ ಸಂಜೆ ಅವಳು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದ್ದ ಕ್ಷಣ ಅದು.

“ಶಿವು!” ಅತ್ತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಕರೆದಳು. “ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇವರು ಯಾರು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ? ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಹಿಂದೆ ಸರಿಸು. ನಮ್ಮ ವಿಶೇಷ ಸ್ವಾಗತ. ಇನ್ನೂ ಐದು ನಿಮಿಷ ಯಾರನ್ನೂ ಬಿಡಬೇಡ. ಲೇನ್ ಖಾಲಿ ಇಟ್ಟು, ಅವರ ಕಾರು ನೇರವಾಗಿ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬರಬೇಕು.”

ಶಿವು ಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಅಲುಗಲಿಲ್ಲ. “ಅಮ್ಮ, ಈಗಾಗಲೇ ಒಂದು ವಾಹನ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಇದೆ. ನಿಯಮ ಪ್ರಕಾರ—”

“ನಿಯಮವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳ್ತೀನಿ,” ವಿಭಾ ಅತ್ತೆ ಸಿಡಿದುಬಿಟ್ಟಳು. “ಟೈಮರ್ ವಿಸ್ತರಿಸು. ಈ ನಡುವೆ ಬೇರೆ ಕಾರನ್ನೂ ಒಳಗೆ ಬಿಡಬೇಡ. ಯಾವ ಕಾರಾದರೂ ತಡೆ. ನಮ್ಮ ವರಮನೆ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲೇನ್ ಖಾಲಿ.”

ಅವಳ ಆ ಕೊನೆಯ ಮಾತು ಗಾಳಿ ಕತ್ತರಿಸಿದಂತಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿತು. ಶಿವು ಅವಳತ್ತ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಕ್ಲಿಪ್‌ಬೋರ್ಡ್ ನೋಡಿ, ನಂತರ ಕೆಂಪು ಅಂಕೆಗಳತ್ತ, ನಂತರ ನಂದಿನಿಯತ್ತ ನೋಡಿದ. ನಂದಿನಿ ನಿಂತದ್ದೇ ನಿಂತಳು. ಅವಳು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೂ ಇಲ್ಲ, ತಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಇಲ್ಲ. ಅವಳ ಮೌನವೇ ಸೈನ್ ಮಾಡಿದ ಅನುಮತಿ ಪತ್ರದ ಮುದ್ರೆ.

ಶಿವು ಶಾಂತ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ, “ದಾಖಲೆ ಪ್ರಕಾರ ವಿಸ್ತರಣೆ—ಅಂತಿಮ ತಡೆ,” ಎಂದನು. ಎರಡನೇ ಕೀಲಿಯನ್ನು ಫಲಕಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದ. ಸ್ವಿಚ್ ತಿರುಗಿದ ಶಬ್ದ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ ಹತ್ತಿರ ನಿಂತಿದ್ದವರಿಗೆ ಕೇಳಿಸಿತು. ಕೆಂಪು ಅಂಕೆಗಳು ಮರುಹೊಂದಿದವು. “05:00”.

ಆದರೆ ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಬಾಗಿಲು ಬಳಿಯ ಮೊದಲ ವಾಹನದ ಚಾಲಕ ಬೇಸರದಿಂದ ಎಂಜಿನ್ ಆಫ್ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟ. ಮುಂಚೆ ತಡೆ ಹಾಕಿದ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸರಪಳಿ ಲೇನ್ ಮಧ್ಯೆ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. ವರನವರ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಾರು ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿತು. ಹಿಂಬದಿ ವಾಹನಗಳು ಜಾಮ್‌ನಂತೆ ಒದಗಿ ನಿಂತವು. ಶಿಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತಕ್ಷಣ ಕೈ ಹಿಂದೆಳೆದುಕೊಂಡರು; ಯಾರೂ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಎತ್ತಲಿಲ್ಲ. ನಿಯಮ ಈಗ “ವಿಸ್ತರಿತ ತಡೆ”ಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿತ್ತು—ಯಾವ ವಾಹನಕ್ಕೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಆದೇಶ ಬರುವವರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಇಲ್ಲ.

“ಇದು ಏನು?” ವಿಭಾ ಅತ್ತೆಯ ಧ್ವನಿ ಮೊದಲು ಕೋಪ, ನಂತರ ನಡುಕು. “ಶಿವು! ಇವರನ್ನೇನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದೀಯ? ಅದು ವರನ ಕಾರು!”

ಶಿವು ಈಗ ಮಾತ್ರ ನೇರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ. “ಅಮ್ಮ, ನಿಮ್ಮ ಆದೇಶ ಪ್ರಕಾರ ಪೂರ್ಣ ಲೇನ್ ತಡೆ. ಸೈನ್ ಮಾಡಿದ ಬಳಕೆ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಲೀಕಪಕ್ಷದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ಮಧ್ಯೆ ನಾನು ತೆರೆಯಲು ಆಗೋದಿಲ್ಲ.”

ಅತ್ತೆ ಕ್ಲಿಪ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾದಳು. ಶಿವು ಅದನ್ನು ಎದೆಯ ಹತ್ತಿರ ಹಿಡಿದ. ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರು ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನಂದಿನಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಕ್ಷಣದೊಳಗೆ ವಿಧೇಯತೆ ಬದಲಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲ ಬಂಧುಗಳು ತುರ್ತಾಗಿ ವರಮನೆಯ ಕಡೆ ಓಡಲು ಯತ್ನಿಸಿ ಸರಪಳಿಯ ಬಳಿ ನಿಂತರು; ಒಳಗೆ ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೈ ಯಾರದ್ದೋ ಅರ್ಥವಾಗದೇ ಮಣಿಕಟ್ಟೇ ಹಾಯದಂತೆ ಆಗಿತ್ತು. ಹಾರ್ನ್ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿಸಿತು—ಈ ಬಾರಿ ಉದ್ದವಾಗಿ, ಅಸಹನೆಯೊಂದಿಗೆ. ಅತ್ತೆಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸ್ವಾಗತವೇ ರಸ್ತೆಯ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಅಟಕಿಕೊಂಡಿತ್ತು.

“ನಂದಿನಿ,” ವಿಭಾ ಅತ್ತೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆದಳು. “ನೀನು ಹೇಳು. ಇವನು ಕೇಳ್ತಾನೆ. ಅರ್ಥಮಾಡಿಸು. ಇದು ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಅವಮಾನ.”

ನಂದಿನಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವಳತ್ತ ತಿರುಗಿದಳು. ಆ ಕ್ಷಣ ಸುತ್ತಿನವರ ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ವಿವರಣೆಗಳೂ ನಿಂತವು. ಏಕೆಂದರೆ ಇಡೀ ಸಂಜೆ ಆದೇಶ ಕೊಟ್ಟ ಮಹಿಳೆ ಈಗ ರಕ್ಷಣೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು, ಅದೂ ಸ್ವಾಗತ ಸಾಲಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಹುಡುಗಿಯ ಬಳಿ.

ರಘು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತ. ಮಾತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವನು ಅತ್ತೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ನಂದಿನಿಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ. ಜಯರಾಮ ಮಾವ ತನ್ನ ಅಂಗಿಯ ಅಂಚನ್ನು ಮಡಚಿ ಹಿಡಿದ ಕೈ ಬಿಡಲಾರದೇ ನಿಂತ. ವರನವರ ಕಾರಿನ ಬಾಗಿಲು ಒಳಗಿನಿಂದ ತೆರೆದು ಮತ್ತೆ ಮುಚ್ಚಿತು; ಹೊರಬರಲು ವೇದಿಕೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಯಾರಿಗೂ ಇಳಿಯಲು ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ತಡೆ ಅಲ್ಲ, ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ವಿಳಂಬ.

“ನೀನೇ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದ್ದೀಯಲ್ಲ,” ಅತ್ತೆ ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಕಿಸುಕಿಸು ಧ್ವನಿಗೆ ಇಳಿದಳು; ಆದರೆ ಆ ಕಿಸುಕಿಸೂ ಸುತ್ತಲಿನವರಿಗೆ ಕೇಳಿಸಿತು. “ಇದೀಗ ಪಂಗಡ ತೋರಿಸುವ ಕಾಲ ಅಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಲೇನ್ ತೆರೆಯಿಸು. ನಂತರ ಮಾತಾಡೋಣ.”

ನಂದಿನಿ ಅವಳ ಮುಖ ನೋಡಿದಳು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅವಳ ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಚಿನ್ನದ ಜಿಮಿಕ್ಕಿ ಧರಿಸಿ “ಅತಿಥಿಗಳ ಮುಂದೆ ಇಂಥ ಸರಳದ್ದನ್ನು ಹಾಕಬೇಡ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮುಖ ಅದೇ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮ ಮಾವ ದಾಖಲಾದಾಗ ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳು ಹಾದು ಹೋಗುವ ದಾರಿಯ ದೀಪದ ಗುನುಗು ನಡುವೆ ಔಷಧಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಗ ಒಮ್ಮೆಲೂ “ನಿನಗೆ ಆಯಾಸವಾಯಿತಾ” ಎಂದು ಕೇಳದ ಮುಖ ಅದೇ. ಈಗ ಮಾತ್ರ ಅವಳ ಧ್ವನಿಗೆ ಮೃದುತ್ವ ಹಚ್ಚಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

“ಅತ್ತೆ,” ನಂದಿನಿ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು, “ನಿಯಮವನ್ನು ನೀವು ಹೇಳ್ತೀನಿ ಎಂದಿದ್ದೀರಿ. ದಾಖಲೆ ಪ್ರಕಾರವೇ ಇರಲಿ.”

ವಿಭಾ ಅತ್ತೆಯ ಕಣ್ಣು ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು. “ನೀನು ಇದನ್ನೇ ನೋಡ್ತಿಯಾ?”

“ನಾನು ಏನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ,” ನಂದಿನಿ ಅಂದಳು. “ನೀವು ತಡೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸು ಎಂದಿರಿ.”

ಅತ್ತೆ ಶಿವುವಿನತ್ತ ದೂಡಿಕೊಂಡಳು. “ಕೀಲಿ ಕೊಡು. ನಾನು ಸ್ವತಃ—”

ಶಿವು ತಕ್ಷಣ ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ. “ಅಮ್ಮ, ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸೂಚನೆ ಬೇಕು. ಮಾಲೀಕಪಕ್ಷದ ಕೈಮರಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕೀಲಿಸ್ವಿಚ್ ತಿರುಗೋದಿಲ್ಲ.”

‘ಮಾಲೀಕಪಕ್ಷ’ ಎಂಬ ಒಂದು ಪದವೇ ಸುತ್ತಿನ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು. ಯಾರೋ ಹತ್ತಿರ ನಿಂತ ಸಂಬಂಧಿ ತಿಳಿಯದೆ ನಂದಿನಿಯ ಕಡೆ ಸರಿದರು. ಹೂದಾರದ ಹುಡುಗ ಅವಳು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲದ ತಟ್ಟೆಯನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಅವಳತ್ತ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಕಾಯತೊಡಗಿದ. ವಿಧೇಯತೆ ಯಾರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಈಗ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು.

ವಿಭಾ ಅತ್ತೆಯ ಧ್ವನಿ ಕುಸಿಯಿತು. “ನಂದಿನಿ, ದಯವಿಟ್ಟು. ವರಮನೆ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.”

ದಯವಿಟ್ಟು. ಆ ಪದ ಅವಳ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ, ಬೆಸುಗೆ ಬಾರದ ಪಾತ್ರೆಯಂತೆ ಕೇಳಿಸಿತು.

ನಂದಿನಿ ಶಿವುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು. ಅವನು ಕ್ಲಿಪ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಕಪ್ಪು ಕೀಲಿಯನ್ನು ಅವಳತ್ತ ಚಾಚಿದ. ಅವಳು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. ಸುತ್ತಿನವರು ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅತ್ತೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಕೋಪಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಯ—ತಾನು ಕಟ್ಟಿದ ಕ್ರಮದೊಳಗೆ ತಾನೇ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡ ಭಯ.

ನಂದಿನಿ ಫಲಕದ ಎದುರು ನಿಂತು, ಕೆಂಪು ಅಂಕೆಗಳತ್ತ ನೋಡಿದಳು. “03:11”. ತಿರುವಿನ ಬಳಿ ವರನ ಕಾರಿನ ಹಾರ್ನ್ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕ ತುಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮುರಿದು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಕೀಲಿಯನ್ನು ಬೆರಳ ನಡುವೆ ತಿರುಗಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಶಿವುವಿನ ಕರದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಳು.

“ನನ್ನ ಪರವಾಗಿ,” ಅವಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು, “ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ತಡೆ ಪೂರ್ಣವಾಗುವವರೆಗೆ ಯಾರನ್ನೂ ಒಳಗೆ ಬಿಡಬೇಡಿ. ನಂತರ ಕ್ರಮಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ.”

ಅಂತೆಯೇ ಅವಳು ಸ್ವಿಚ್‌ನ ಕೆಳಗಿನ ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿದ್ದ ಪ್ರವೇಶಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಿ, ವಿಭಾ ಅತ್ತೆಯ ಕಡೆ ನೋಡದೇ ಹಿಂದಿರುಗಿದಳು. ಕೆಂಪು ಅಂಕೆಗಳು ಇಳಿಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದವು—00:02, 00:01, 00:00—ಸ್ವಿಚ್ ಪಕ್ಕದ ಫಲಕದ ಸಣ್ಣ ಮರ್ಮರದಲ್ಲಿ ಎಣಿಕೆಯ ಶಬ್ದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ತಿನ್ನಿಸಿಕೊಂಡು, ಲೇನ್ ಚಳಿಯಾಗಿಯೇ ನಿಂತಿತು.