ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಅವನ ಲೆಕ್ಕ ವಸೂಲಾಯಿತು

ರೇಖಾ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮುದ್ರಿತ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಶೇಖರ್ ಅವಳ ಮೂಗಿನ ಮುಂದೆ ತಟ್ಟಿದ. “ಇದೇ ಇವತ್ತಿನ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಟ್ಟಿ. ನೀನೇ ಕೌಂಟರ್ ಸೈನ್ ಮಾಡು. ಈಗಲೇ. ಗೇಟ್ ಬಳಿ ಲಾರಿ ನಿಂತಿದೆ.”

ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಆ ಹಿಂಬದಿ ಸರಕು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಬಿಸಿಯೂ ಡೀಸೆಲ್ ವಾಸನೆಯೂ ಒಂದೇ ಆಗಿ ನೆತ್ತಿಗೇ ಅಂಟುತ್ತಿದ್ದವು. ಲೋಹದ ಬಾಗಿಲು ಅರ್ಧ ತೆರೆದಿತ್ತು; ಒಳಗಿಂದ ಪ್ಯಾಲೆಟ್ ಚಕ್ರಗಳ ಗರಗಸರವಿತ್ತು; ಹೊರಗಡೆ ಇಬ್ಬರು ಚಾಲಕರು ಕೈಗಡಿಯಾರ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರೇಖಾಳ ಫೋನ್ ಅವಳ ಕೈದವಳಿನಲ್ಲಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಮಲಗಿತ್ತು; ತೆರೆಗೆ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಬೆಳಕು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅಮ್ಮನ ಮೂರು ಕರೆಗಳು. ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದ ಹಣದ ಮಾತಿಗೆ ಸಂಜೆ ಮನೆಗೆ ಬರಬೇಕೆಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅದೇ ವೇಳೆ ಶೇಖರ್, ಅವಳಿಗೆ ವರಪಕ್ಷದ ಮನೆಮಂದಿಯ ಜೊತೆ ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಬಂಧ ಇರುವುದನ್ನು ದಿನವಿಡೀ ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

“ನಿನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಎಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿ ಹೇಳ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದೀನಿ ಗೊತ್ತಾ?” ಅವನು ಜೋರಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿದ; ಗೇಟ್‌ಬದಿಯ ಗಾರ್ಡ್ ಗೀತಾ, ಖಾತೆ ಹುಡುಗ ಮನೋಜ್, ಟ್ರಾಲಿ ತಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಿಬ್ಬರು ಹುಡುಗರು ಕೇಳುವಂತೆ. “ಅಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತು, ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತು ಇರಬಾರದು. ಬಿಡುಗಡೆ ತಡೆದ್ರೆ ನಿನ್ನ ಕೈಯಿಂದಲೇ ತಡೆಯಾಗಿದೆ ಅಂತ ಬರೀತೀವಿ.”

ಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಲುಗಳು; ಕೆಳಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದ ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ದಪ್ಪ ಪೆನ್ನಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಿದ್ದ: “ಪರಿಶೀಲನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರ ಮೌಖಿಕ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ, ದಾಖಲಾತಿ ಹೊಣೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯದು.” ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಅವನ ಇನಿಷಿಯಲ್. ಅವಳು ಕಣ್ಣೆತ್ತಿ ನೋಡಿದಳು. ಅವನು ಈಗಾಗಲೇ ಬಲೆಗೆ ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದ.

“ಪೂರ್ಣ ಎಣಿಕೆ ಆಗಿಲ್ಲ,” ರೇಖಾ ಹೇಳಿದಳು. “ದಕ್ಷಿಣ ಬೇಯಿಂದ ಬಂದ ಎರಡು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಆಗಿಲ್ಲ.”

“ನಾನು ಹೇಳ್ತಿದಿನಿ ಅಲ್ವಾ, ಬಿಡು ಅಂತ.” ಶೇಖರ್ ಅವಳ ಕೈಯಿಂದ ಹಳೆಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಿತ್ತು, ಹೊಸದನ್ನು ಒತ್ತಿದ. ಕಾಗದದ ಒಣ ಮಡಚಿನ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸಿತು. “ಇಲ್ಲೇ ಇದ್ದವರೆಲ್ಲ ಸಾಕ್ಷಿ. ಇಷ್ಟೊಂದು ದಿನ ನಿನಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಬೇಡವೇ? ಮದುವೆ ಮಾತು ನಡೆಯೋ ಹುಡುಗಿಯಂತೆ ಸರಿ ನಡೆಯೋದು ಕಷ್ಟವೇ?”

ಅವಳ ಗಂಟಲೊಳಗೆ ಏನೋ ಹತ್ತಿತು; ಹೊರಗೆ ಬಂದದ್ದು “ಪಟ್ಟಿ ಕೊಡಿ” ಅಷ್ಟೇ.

ಶೇಖರ್ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಜೇಡರಂತೆ ನಿಂತ. ಅವಳು ನಿರಾಕರಿಸುವಳು, ಅವಳ ಮೇಲೆ “ಆಜ್ಞೆ ಪಾಲಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೊರೆ ಹಾಕಲು ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಅವನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ರೇಖಾ ಪಟ್ಟಿ ಹಿಡಿದು, ಕೆಳಗಿನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಜಾಗವನ್ನು ಬೆರಳಿಂದ ಸರಿಪಡಿಸಿ, “ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರ ಮೌಖಿಕ ಆದೇಶ” ಎಂಬ ಸಾಲಿನ ಕೆಳಗೆ ದಿನಾಂಕ, ಸಮಯ ಬರೆದಳು. ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಣ್ಣ ವಕ್ರದಲ್ಲಿ, “ಆದೇಶ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಬಿಡುಗಡೆ ಪೂರ್ವ ಎಣಿಕೆ ಬಾಕಿ” ಎಂದು ಸೇರಿಸಿ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಸಹಿ ಹಾಕಿದಳು.

ಮನೋಜ್ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಲ್ಲೇ ತಲೆ ಎತ್ತಿದ. ಶೇಖರ್ ಮುಖ ಬಿಗಿದುಕೊಂಡಿತು. “ಹೆಚ್ಚು ಬರೆಯಬೇಡ. ಫಾರ್ಮಾಟ್ ಹಾಗಿಲ್ಲ.”

“ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಇತ್ತು,” ರೇಖಾ ಹೇಳಿದಳು. “ಓದಬಹುದು.”

ಅದು ಆ ಕ್ಷಣದ ಮೊದಲ ಸಣ್ಣ ಮರಳಿ ಹೊಡೆತ. ಅವನ ಹಾಕಿದ ಬಲೆ ಅದೇ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೊಂದು ಗುರುತು ಪಡೆಯಿತು; ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗದ, ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡಬಹುದಾದ ಗುರುತು.

ಅವಳು ಚೆಕ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ಹಿಡಿದು ಬೇಯ್ ಅಂಚಿನ ಮೇಜಿನವರೆಗೆ ಹೋಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಗ್ಲಾಸ್ ಒಂದು ಬಹಳ ಹೊತ್ತು untouched ಆಗಿ ನಿಂತಿದ್ದರಿಂದ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೊಂದು ಕಂದು ವಲಯ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಅದರ ಪಕ್ಕವೇ ಸೀಲ್ ಕತ್ತರಿಸುವ ಚಾಕು, ಮುದ್ರೆ, ಪೆನ್ನು. ಗೀತಾ ಬಾಗಿಲಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ದೇಹ ಒಳಗೆ, ಅರ್ಧ ಹೊರಗೆ ನಿಂತಿದ್ದಳು; ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿರುವವರ ಆ ಬಾಗಿಲಂಚಿನ ತಡೆಹಿಡಿದ ನಿಲುವು. ಚಾಲಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು “ಅಕ್ಕಾ, ಬೇಗ ಮಾಡಿ” ಎಂದನು. ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಟ್ರಾಲಿಯ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಕಾಲು ತಟ್ಟುತ್ತ ನಿಂತ.

ರೇಖಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಕಣ್ಣುಹಾಯಿಸಿ, ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಯಂತ್ರ ಎತ್ತಿದಳು. ಕೆಂಪು ಬೆಳಕು ಒಂದು, ಎರಡು, ಮೂರು ಕೋಡ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಿಯಿತು. ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಸದ್ದುಮಾಡಿ ನಿಂತಿತು. ಐದನೆಯದು ಇರಬೇಕಾದ ಜಾಗ ಖಾಲಿ. ದಕ್ಷಿಣ ಬೇಯಿಂದ ತಿರುಗಿ ತರಬೇಕಾದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಳಗಿಂದ ಫೋರ್ಕ್‌ಲಿಫ್ಟ್ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋದ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸಿತು.

ಶೇಖರ್ ದೂರದಿಂದಲೇ ಗದ್ದಲಿಸಿದ. “ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮುಗಿದಂತೇ ಹಾಕು. ಗೇಟ್ ತೆರೆ. ಲಾರಿ ಹೊರಡಲಿ.”

“ಎರಡು ಬಾಕಿ,” ರೇಖಾ ಹೇಳಿದಳು.

ಅವನು ನಡೆದು ಬಂದ. ಹೆಜ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಜ್ಞೆಯ ಅಹಂಕಾರ ಇತ್ತು; ಜೊತೆಗೇ ಒಂದು ತುಚ್ಛ ನಗು. “ನಾನು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಬಾಕಿ-ಸಾಕಿ ಇರೋದಿಲ್ಲ. ಗೀತಾ, ಗೇಟ್ ಸ್ಲಿಪ್ ರೆಡಿ ಮಾಡಿ. ಡ್ರೈವರ್, ಎಂಜಿನ್ ಆಫ್ ಮಾಡ್ಬೇಡ.”

ಗೀತಾ ಗೇಟ್ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತಂದು ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಳು. ಮನೋಜ್ ಖಾತೆ ರಜಿಸ್ಟರ್ ಹಿಡಿದು ಓಡಿಬಂದ. ಶೇಖರ್ ತಾನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಚಲಿಸುವ ಕೈ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಬಯಸಿದ. ಅವನು ಟ್ರಾಲಿ ಹುಡುಗರಿಗೆ, “ಬಾಗಿಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೆರೆ” ಎಂದ. ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಗಿಲು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದದ್ದು ಒಂದು ಘರ್ಜನೆಯಂತೆ ಕೇಳಿಸಿತು. ಒಳಗಿನ ತಡೆ ಹೊರಗಡೆಗೆ ಬಿಟ್ಟಂತಾಯಿತು.

ಅದೇ ಅವನ ಮಧ್ಯದ ತಪ್ಪು. ಎಣಿಕೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಬೇಯ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು; ಗೇಟ್ ಪುಸ್ತಕವೂ ರಜಿಸ್ಟರ್‌ವೂ ಈಗ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಬಂದಿದ್ದವು. ಹಿಂದಿರುಗಲು ಅಂದಿನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕಾದದ್ದು ಒಂದೇ—“ನಾನು ತಪ್ಪು ಹೇಳಿದೆ”—ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಕೈಕೆಳಗಿನವರು, ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಅವರ ಮುಂದೆ ಮುಖ ಮುಖ್ಯ.

ರೇಖಾ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಯಂತ್ರವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಸಿಕೊಂಡಳು. “ಗೀತಾ ಅಕ್ಕಾ,” ಅವಳು ತಲೆ ತಿರುಗಿಸದೆ ಕೇಳಿದಳು, “ಬಿಡುಗಡೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಎಷ್ಟು ಹಾಕ್ತೀರ?”

ಗೀತಾ ಗೋಡೆಗಡಿಯಾರ ನೋಡಿ ಹೇಳಿದಳು. “ಮೂರು ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು.”

“ಬಾಗಿಲು ಯಾವ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರೆಯಿತು?”

ಗೀತಾ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಶೇಖರ್ ಮುಖ ನೋಡಿದಳು. ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಮಾತು ಹೇಳುವುದೂ ಅಪಾಯ, ಹೇಳದೇ ಇರುವುದೂ ಅಪಾಯ. ಆದರೂ ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಪೆನ್ನು ಹಿಡಿದ ಕೈ ನಿಲ್ಲದೆ, “ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರ ಮಾತಿನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ” ಎಂದಳು.

ಶೇಖರ್ ತಕ್ಷಣ ಕಿಡಿಕಾರಿದ. “ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯೋದು ಬೇಡ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಕು.”

ಆದರೆ ಈಗ ಅವನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಶಬ್ದವೇ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಳಿಸಿತು. ಟ್ರಾಲಿ ಹುಡುಗರು ಚಕ್ರ ಹಿಡಿದ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಚಾಲಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ತಲೆತಗ್ಗಿಸಿ ತನ್ನ ಸ್ಲಿಪ್ ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ನಟಿಸಿದ್ದ. ಮನೋಜ್ ರಜಿಸ್ಟರ್ ತೆರೆಯುವಾಗ ಅವನ ಬೆರಳು ಜಾರಿತು; ಪುಟದ ಮೂಲೆ ಮುರಿದ ಶಬ್ದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿತು.

“ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿ,” ರೇಖಾ ಹೇಳಿದಳು.

ಅವಳು ಕಾಗದವನ್ನು ಮೇಜಿನ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿತು. ಚೆಕ್‌ಲಿಸ್ಟ್‌ನ ಕೆಳಗಿನ ಸಾಲು ಈಗ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಓದಬಹುದಾಗಿ ಇತ್ತು: “ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರ ಮೌಖಿಕ ಆದೇಶ.” ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಅವಳ ಕೈಬರಹ: “ಬಿಡುಗಡೆ ಪೂರ್ವ ಎಣಿಕೆ ಬಾಕಿ.” ಆ ದಪ್ಪ ಗುರುತು ಹಾಕಿದ್ದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಖಾಲಿ ಚೌಕಟ್ಟಿತ್ತು—“ತಪ್ಪು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದವರ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಸಹಿ.” ಅವನು ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟೇ ಮುಂದಿನ ಬಲೆಯ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದ್ದವನಾಗಿದ್ದ.

ಶೇಖರ್ ಕಾಗದವನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆ ಎಳೆಯಲು ಹೋದ. ರೇಖಾ ಕೈ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಧ್ವನಿ ಜೋರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೇ ಮೇಜಿನ ಸುತ್ತಲಿನವರು ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳಿದರು. “ನೀವು ಈಗ ಬಿಡಿ ಅಂದ್ರಿ. ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿದೆ. ಪುಸ್ತಕ ಬಂದಿದೆ. ರಜಿಸ್ಟರ್ ಬಂದಿದೆ. ಎಣಿಕೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದ್ರೆ ಇಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಸಹಿ ಬೇಕು.”

“ನಿನಗೆ ನಿಯಮ ಕಲಿಸಬೇಕಾ?” ಅವನು ಹಲ್ಲು ಒರೆಸಿದ.

“ನೀವು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದ ನಿಯಮವೇ ಇದು,” ರೇಖಾ ಎಂದಳು. “ನನ್ನ ಹೊಣೆ ಅಂತ ಹಾಕಿದ ಸಾಲಿನ ಕೆಳಗೇ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಇದೆ.”

ಅವನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಗದವನ್ನೇ ನೋಡಿದಂತೆ ನೋಡಿದ. ಅವನ ಇನಿಷಿಯಲ್ ಹಾಕಿದ್ದ ದಪ್ಪ ಶಾಯಿ ಇನ್ನೂ ಒಣಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ನೀಲಿಯಾಗಿ ಮಿನುಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ಸುತ್ತಲೂ ನಿಂತವರನ್ನು ಅಳೆಯಲು ತಲೆ ಎತ್ತಿದ—ಗೀತಾ ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ, ಮನೋಜ್ ರಜಿಸ್ಟರ್ ಮೇಲೆ, ಚಾಲಕರು ಕಾಯುವ ಮುಖದ ಮೇಲೆ, ಒಳಗೆ ಅರ್ಧ ತೆರೆದ ಬಾಗಿಲಿನ ಮೇಲೆ. ಯಾವುದನ್ನೂ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಅವನು ಹೊರಬರಲಾರ. ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ “ತುರ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ” ಎಂದು ಅರ್ಧಗಂಟೆ ಹಿಂದೆ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಮುಂದುವರೆಸಿದರೆ ಕಾಗದ ಅವನದೇ ಕತ್ತು ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

“ಸಾಮಾನು ಮೊದಲು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲಿ,” ಎಂದನು ಅವನು, ಈಗ ಗಟ್ಟಿತನಕ್ಕಿಂತ ಬೇಸರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ. “ನಂತರ ನೋಡ್ಕೊಳ್ತೀವಿ.”

“ಪುಸ್ತಕ ಸಮಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ,” ಗೀತಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿದಳು. ಆ ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲೇ ಅವಳ ಮೈಕ್ರೋ-ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು—ನಂತರ ವಿಚಾರಣೆ ಬಂದರೆ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ಸರಿಯಾಗಿರಬೇಕು.

ಚಾಲಕನು ಕೆಮ್ಮಿದ. ಹೊರಗಡೆ ಮತ್ತೊಂದು ಗಾಡಿ ಹಿಂಬದಿ ಲೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾರನ್ ಹೊಡೆದಿತು. ಟ್ರಾಲಿ ಚಕ್ರ ಗರಗಸರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ನಿಂತಿತು. ಬಾಗಿಲು ಪೂರ್ಣ ತೆರೆದಿದ್ದರೂ ಹೊರಡುವ ದಾರಿ ಸ್ಥಗಿತವಾಗಿತ್ತು; ಆ ಸ್ಥಗಿತದ ಮಾಲೀಕರು ಈಗ ಶೇಖರ್ ಅಥವಾ ರೇಖಾ ಅಲ್ಲ—ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿದ್ದ ಕಾಗದ.

ರೇಖಾ ಪೆನ್ನನ್ನು ಎತ್ತಿ ಅವನತ್ತ ತಿರುಗಿಸಿದಳು. “ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಸಹಿ ಮಾಡಿ. ‘ಎಣಿಕೆ ಬಾಕಿಯಿದ್ದರೂ ಬಿಡುಗಡೆ ನನ್ನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ’ ಎಂದು ಬರೆಯಬಹುದು. ಇಲ್ಲವಾದ್ರೆ ಬಾಗಿಲು ಹಿಂತೆಗೆದು ಪುನಃ ಎಣಿಕೆ ಮಾಡೋದು ನೀವು ಬರೆಯಬೇಕು. ಎರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದು.”

ಅವನ ಮುಖದ ಚರ್ಮ ಕಠಿಣವಾಯಿತು. “ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಸೋಕೆ ನೋಡ್ತಿಯಾ?”

“ನಾನೇನು ಸೇರಿಸಲಿಲ್ಲ,” ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು. “ನೀವು ಸೇರಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿ. ನಾನು ಸಮಯ ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ ಅಷ್ಟೇ.”

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಲೆಕ್ಕ ಹೊಸ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಿತು. ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಅವನು ಅವಳ ಮೇಲೆ ಆಡಿದ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಒತ್ತಡಗಳು—ರಜೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿತ, ರಾತ್ರಿ ಪಾಳಿಗೆ ಅವಳ ಹೆಸರೇ ಮೊದಲು, ‘ಅಲ್ಲಿ ಮನೆಯವರ ಜೊತೆ ಮಾತು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ’ ಎಂದು ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ಹಿಡಿತ—ಎಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲಿ ಮಾತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಕೈಯಿಂದ ತಿದ್ದಿದ ಈ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ ಸಾಕಾಗಿತ್ತು.

ಮನೋಜ್ ರಜಿಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಮೇಜಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಗೆ ತಳ್ಳಿದ. “ಸಾರ್, ಖಾತೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡಿ ಹಾಕ್ಬೇಕು,” ಎಂದನು; ಅವನ ಧ್ವನಿ ಈಗ ಶೇಖರ್ ಪರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ಪರವಾಗಿತ್ತು. ಗೀತಾ ಗೇಟ್ ಪುಸ್ತಕದ ಖಾಲಿ ಸಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಬೆರಳಿಟ್ಟು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಎರಡೂ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಒಂದೇ ಕಡೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದವು.

ಶೇಖರ್ ತಡವಾಗಿ ಕಾಗದ ಹಿಡಿದ. “ಕೊಡು,” ಎಂದನು.

ರೇಖಾ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. “ಇಲ್ಲಿ ಓದಿ,” ಎಂದಳು; ಅವಳು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಆ ಗುರುತಿಸಿದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತಟ್ಟಿದಳು. “ಈ ಸಾಲು.”

ಅವನು ಓದಿದ. ಓದದೇ ಇರಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಪೆನ್ನು ಅವನ ಕೈಗೆ ಹೋದರೂ, ಕೈ ಜಾರಿತು. ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರ ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೋಯಿತು. ಅವನು ಕಾಗದ ತಿರುಗಿಸಲು ಹೊರಟ. ರೇಖಾ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆಯೇ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿ ಹಿಡಿದಳು. “ಇಲ್ಲೇ. ಕಾಣಬೇಕು,” ಎಂದಳು.

ಅದು ಮೇಜಿನ ಬಳಿ ಸಣ್ಣದಾದರೂ ನಿರ್ದಯವಾದ ಅಧಿಕಾರ ಬದಲಾವಣೆ. ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಅವನು ಜನರನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಈಗ ಕಾಗದ ತಿರುಗಿಸುವ ಹಕ್ಕೂ ಅವನದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಹೊರಗಡೆ ಹಾರನ್ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಶೇಖರ್ ತಲೆ ತಿರುಗಿ ಚಾಲಕನ ಮೇಲೆ ಕಿರುಚಲು ಯತ್ನಿಸಿದ, ಆದರೆ ಮಾತು ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ನಿಂತಿತು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವನ ಕಿರುಚಾಟದಿಂದ ಲಾರಿ ಹೊರಡದು; ಈ ಸಹಿಯಿಲ್ಲದೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮುಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ಧ್ವನಿ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಂತೆ ಆಯಿತು.

ಅವನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬರೆದ: “ಎಣಿಕೆ ಬಾಕಿ. ಬಿಡುಗಡೆ ನನ್ನ ಮಾತಿನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ.” ಕೆಳಗೆ ಸಹಿ. ದಿನಾಂಕ. ಸಮಯ. ಅವನು ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಕಾಗದವನ್ನು ಎಳೆದು ತನ್ನ ಕಡೆ ತರುವುದಕ್ಕೆ ಯತ್ನಿಸಿದ.

ರೇಖಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬೇಗ ಚಲಿಸಿದಳು. ಅವಳು ಚೆಕ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಗೇ ತಂದು, ಗೀತಾ ಪುಸ್ತಕದ ಸಮಯ ಸಾಲಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ, ಮನೋಜ್ ರಜಿಸ್ಟರ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಕ್ಕ ನೋಂದಣಿ ಗುರುತು ಹಾಕಿದಳು. ನಂತರ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ, ನಿಖರ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಚೆಕ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುಖವನ್ನೇ ಶೇಖರ್ ಕಡೆಗೆ ತೋರಿಸಿದಳು. ಈಗ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಎಲ್ಲ ಗುರುತುಗಳು ಅವನ ಸಾಲಿನ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತಿದ್ದವು: ಮೌಖಿಕ ಆದೇಶ—ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು—ಎಣಿಕೆ ಬಾಕಿ—ಬಿಡುಗಡೆ ಅವನ ಹೊಣೆ.

ಅವಳು ಪೆನ್ನನ್ನು ಕೆಳಗಿಟ್ಟು, “ಇಗಾ ಬಿಡಬಹುದು,” ಎಂದಳು.

ಮೇಜಿನ ಅಂಚಿನ ಚೆಕ್‌ಲಿಸ್ಟ್‌ಡಸ್ಕ್ ಮೇಲೆ ತಿರುಗಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಹಾಕಿದ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು ಈಗ ಅವನ ಹೆಸರಿನ ಕಡೆ ಸಾಲಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದವು; ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಅವಳ ಕೈ ಸದ್ದು ಮಾಡದೆ ಬಿಟ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವು ಅವನ ಹೊಣೆ ಎಂದು ಓದಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದ್ದವು.