నన్నే నెట్టేశారు, చివరికి నన్నే అడిగారు
మధు రెండో చేత్తో రక్తపు సీసా పట్టుకుని, మొదటి చేత్తో రిసెప్షన్పై పడేసిన బిల్లుల కట్టను సర్దుతుండగానే శైలజ కుర్చీని వెనక్కి తోసి లేచింది. “ఈ సాయంత్రం నువ్వే కూర్చో. నాకు బయట వాళ్లు వస్తారు,” అని చెప్పి, తన మెడలోని గుర్తు చీటీని లోపల పెట్టుకుంది. ల్యాబ్ తలుపు దగ్గర పిల్లాడికి వాంతి వచ్చింది; అతని తల్లి కంగారుగా “అక్కా ముందుగా చూసేయండి” అంది. మధు బిల్లులు వదిలి పిల్లాడిని కుర్చీలో నిలబెట్టి నీళ్లు ఇచ్చింది, అదే వేళ శైలజ వేసిన టోకెన్ రిజిస్టర్ ఆమె మోచేతి దగ్గరకి జారింది. ఎవరికి పని, ఎవరికి పేరు అన్న తేడా అక్కడే తేలిపోయేది.
హైదరాబాద్ అమీర్పేట్ మెట్రో నుంచి దిగేసరికి ఆమె ట్రాన్సిట్ కార్డు అంచు మగ్గిపోయింది; ఉదయపు రెండు మార్పులు, మధ్యాహ్నం తప్పిపోయిన భోజనం, సాయంత్రం మళ్లీ అదనపు డ్యూటీ—ఇవి అన్నీ ఆమె ఏప్రాన్ మడతల్లో మిగిలి ఉండేవి. కానీ క్లినిక్లో ఆమెను “పక్కన నిలబడు” అన్నట్టు మాత్రమే చూసేవారు. డాక్టర్ లోపలినుంచి, “రిపోర్ట్ ఫైల్ ఎవరు పంపారు? పేషెంట్ వేచి ఉన్నాడు,” అని అరిచాడు. మధు వెంటనే ఫైల్ తీసి పంపింది. శైలజ తిరిగి చూసి, “అదేంట్రా, నీ పని అయిపోగానే కౌంటర్ కూడా చూడు. నా వాళ్లు వస్తున్నారు,” అంది. తన వాళ్లు—అంటే రవి అత్తయ్య, వాళ్లింటి ఇద్దరు బంధువులు, మధు గురించి నిర్ణయం తీసుకునేలా మాట్లాడేవాళ్లు.
మధు కాసేపు తలెత్తి చూసింది. గాజు తలుపు మీద పాత తుడుపు గీతలు, లోపల వెలుతురు వంకరగా పడి ఆమె ముఖాన్ని రెండుగా విభజించాయి. “పేషెంట్ల లైన్ ముందుగా,” అంది అంతే. మాట పొడగించలేదు. టోకెన్ పుస్తకాన్ని రిసెప్షన్ గాజు మీద తనవైపు లాగి, పిల్లాడి తల్లికి ముందుగా స్లిప్ ఇచ్చింది. శైలజ నిటారుగా నిలబడింది; చిన్న మెలిక పడింది. అది మొదటి చిటుకే—కౌంటర్ గాలి పూర్తిగా ఆమెకే కాదని గమనించాల్సిన చిటుకు.
అదే సాయంత్రం ఏడున్నరకి క్లినిక్ బయట సిమెంట్ బెంచ్ దగ్గర రవి అత్తయ్య వచ్చింది. బంగారు గాజులు మోగేలా చేతులు కదుపుతూ, లోపలికి అడుగు పెట్టక ముందే శైలజను పిలిచింది. “నువ్వేనా ఇక్కడ ప్రధానంగా చూసేది? బాగుంది. ఇలాంటి చోట నిలబడేవాళ్లకి ఓ స్టెబిలిటీ ఉండాలి.” ఆ మాట మధు వినేలా చెప్పింది. మధు కౌంటర్ వెనకే నిలబడి ఉన్నా, ఆమెకు కుర్చీ ఇవ్వలేదు. శైలజ మాత్రం కస్టమర్ ఫైల్ మూసి, బెంచ్ వైపు వెళ్లి కూర్చుంది. కౌంటర్, క్యూలు, నగదు, నమూనాల బ్యాగులు—అన్నీ మధు ముందర పేరుకున్నాయి.
“ఈరోజు కలెక్షన్తో పాటు రేపటి శిబిరం కోసం పాఠశాలకు పంపాల్సిన జాబితా కూడా రెడీ చేయి,” శైలజ తిరిగి వచ్చి ఒక గోధుమరంగు కవర్ ఆమె చేతిలో పెట్టింది. కాగితం చప్పుళ్లు ఎండినట్టుగా వినిపించాయి. “వాళ్లతో నేను మాట్లాడతా. నువ్వు ఈ పని చూడు.” ఆ జాబితా తప్పు అయితే క్లినిక్కి అపకీర్తి; కానీ బయట వాళ్ల ముందర శైలజ చేతులు శుభ్రంగా కనిపించాలి. రవి అత్తయ్య గాజు తలుపు నుంచి లోపలికి ఒకసారి చూసి, “పనివాళ్లు కష్టపడాలి గానీ, అందరినీ ఇంటికెత్తుకురాలేం,” అనింది. మాట బాణంలా వచ్చి మధు కంఠంలో దిగింది. ఎందుకంటే రవితో తనది ఇంటివాళ్లకు మరియు స్నేహితులకు తెలిసిన సంబంధం—కానీ పేరు పెట్టని, గడప దాటనివ్వని సంబంధం.
రవి అప్పుడే బైక్ ఆపి వచ్చాడు. చేతిలో మందుల సంచి, ముఖంలో అలసట. “మధు, నీకు టీ తెప్పిస్తా?” అన్నాడు గుసగుసగా. అతని అత్తయ్య వినకుండా, అతడూ గొంతు పెద్దగా చేయలేదు. అదే మధుకి ఇంకా బాధ. అవసరమైనపుడు ఆమె దగ్గరకు వంగి మాట్లాడే మనిషి, ఎదుటివాళ్లు ఉన్నప్పుడు తన మాటను సగానికి కోసేసేవాడు. మధు సంచి తీసుకోలేదు. “అవసరం లేదు. పాఠశాల జాబితా ముందు ముగించాలి,” అని కౌంటర్ వైపు తిరిగింది. అతను ఒక క్షణం నిలబడ్డాడు; ఆపై లోపలికి వెళ్లి బిల్లింగ్ ప్రింటర్ దగ్గర స్టూల్ లాగి కూర్చున్నాడు. కుర్చీ అతనికే. నిలబడటం ఆమెకే.
రాత్రి ఎనిమిదిన్నరకి పాఠశాల నుంచి ఫోన్ వచ్చింది. రేపటి ఆరోగ్య శిబిరానికి విద్యార్థుల పేర్లు, వయసులు, పరీక్షల క్రమం—అన్నీ ఒకే షీట్లో ఉండాలి. శైలజ ఫోన్ చెవికి పెట్టుకుని, “అవును అవును, పంపేస్తాం,” అని చక్కగా చెప్పి, కాల్ పెట్టగానే పేపర్లు మధు చేతిలో నెట్టింది. “నువ్వు వాళ్ల లిస్ట్ క్లీన్గా రాస్తే చాలు. నేను డాక్టర్తో లోపల ఉన్నాను.” లోపలికి వెళ్తూ రవిని కూడా పిలిచింది. “ఒకసారి రిపోర్ట్ మెయిల్ చూడండి.” మధు ఒంటరిగా కౌంటర్, నమూనా పెట్టెలు, టోకెన్లు, జాబితా, చెల్లింపులు అన్నీ చూసింది. గడియారం మోగినట్టు భుజాల్లో కట్టుదిట్టం పెరిగింది.
పది నిమిషాలకే మధ్య వయస్కుడు ఒకడు ఉలిక్కిపడి లోపలికి వచ్చాడు. “నా అమ్మ చక్కెర పడిపోయింది. వెంటనే పరీక్షా?” అన్నాడు. అతని తల్లి చెమటలతో వంగిపోయింది. శైలజ లోపలే ఉంది; రవి స్క్రీన్ ఎదుట నిలబడి ఫైల్ వెతుకుతున్నాడు. మధు కాగితాలు వదిలేసి వృద్ధురాలిని వీల్చెయిర్కి మార్చి, సుధను పిలిచి గ్లూకోజ్ మీటర్ తెప్పించింది. “ముందు ఈమెను లోపలికి తీసుకెళ్లు,” అని తలుపు తెరిచి పంపింది. అదే వేళ శైలజ బయటికి వచ్చి, మధు టేబుల్పై గందరగోళంగా ఉన్న పాఠశాల జాబితా చూసి ముఖం ముడిచింది. “ఇదేనా ఇంకా? ఒక్క పని కూడా సమయానికి…” అని మొదలుపెట్టింది.
ఆ మాట మధ్యలోనే ప్రింటర్ గుక్కతిప్పుకుంది. రేపటి శిబిరం కోసం సిద్ధం చేసిన బార్కోడ్ స్లిప్లు వరుస తప్పి, ఒకే పిల్లవాడికి మూడు కోడ్లు వచ్చాయి, ఐదుగురి పేర్లు మాయమయ్యాయి. సుధ చేతిలో ఉన్న నమూనా లేబుళ్లు సరిపోలలేదు. బయట ఇప్పటికే ఇద్దరు పాఠశాల ఉపాధ్యాయులు వచ్చి నిలబడ్డారు. “మేడం, బస్ ఎప్పుడో బయల్దేరుతుంది. ఇవాళే ఫైనల్ కావాలి,” అన్నారు. శైలజ ఒక్కసారిగా స్క్రీన్ ముందు కూర్చుంది. రెండు నిమిషాల్లోనే చెమటలు మెరిపించాయి. ఏ ఫైల్ ఏ పిల్లాడిదో పట్టలేక, ఆమె వేళ్లు కీబోర్డ్ మీద తడబడిపోయాయి. రవి దగ్గర నిలబడి చూసి, “పాత నమూనా సంఖ్యలతో కొత్త జాబితా కలిసిపోయింది,” అన్నాడు. చెప్పడమే తప్ప ఏంచేయాలో అతడికి అర్థం కాలేదు.
మధు వృద్ధురాలిని లోపలికి పంపి తిరిగొచ్చేసరికి, కౌంటర్ మీద పత్రాలు గాలికి ఎగిరేలా చిందర వందరగా ఉన్నాయి. శైలజ ఆమెను చూసి, ఈసారి ఆజ్ఞగా కాదు, ఆపదలో ఉన్నట్టు, “చూడవే” అంది. ఆ ఒక్క మాటలోనూ ఇప్పటికీ కుర్చీ ఆమెకే అన్న గర్వం మిగిలే ఉంది. మధు నిలబడి పేపర్లన్నీ ఒక్క చూపు చూసింది. పాత నమోదు సంఖ్యలు ఎర్ర పెన్నుతో గీయబడ్డాయి, కొత్త పాఠశాల జాబితా నీలం షీట్పై ఉంది, కానీ శిబిరపు అసలు షిఫ్ట్ షీట్ మాత్రం శైలజ పర్స్ క్రింద ఇరుక్కుపోయి ఉంది. అదే లేక క్రమం తిరగదు.
మధు పర్స్ వైపు చేయి చాపలేదు. “షిఫ్ట్ షీట్ బయట పెట్టండి,” అంది. శైలజ కనుబొమ్మ ఎత్తింది. “ఇప్పుడు టైమ్ ఇది?” “అదే టైమ్. అది లేక నేను మొదలుపెట్టను,” మధు అంది. స్వరం గట్టిగా లేదు; కౌంటర్పై ఖాళీ నమూనా ట్రేను ఆమె తనవైపు తిప్పిన తీరు చాలు. “ఎవరికి ఏ వరుస, ఎవరి బాధ్యత—అది ముందుగా బయటకు రావాలి. లేదంటే మళ్లీ మీ పేరే, గందరగోళం నా చేతుల్లోనే.”
రవి ఆమె ముఖం చూసాడు. అత్తయ్య ఇంకా బయట బెంచ్ దగ్గరే ఉన్నది; గాజు తలుపు అద్దంలో వారి నీడలు కదిలాయి. సుధ శబ్దం చేయకుండా నిలుచుంది. శైలజ కొద్దిసేపు కదల్లేదు. తర్వాత పర్స్ తీసి కింద ఇరుక్కున్న మడిచిన షీట్ను బయటకు లాగింది. ఆ కాగితం చప్పుడే అక్కడ ఎవరెవరు ఎవరిపై నిలబడుతున్నారో చెప్పింది. ఆమె దాన్ని నేరుగా మధుకు ఇవ్వలేదు; టేబుల్ మధ్యలో ఉంచబోయింది.
మధు వెనక్కి ఒక అంగుళం తగ్గింది. “నా వైపు,” అంది. “ఇక్కడి నుంచి నేను సరిపెడతా. బయట వాళ్లతో మీరు మాట్లాడండి. ఈసారి నా మీద వేసి పేరు తీసుకుపోకండి.” శైలజ పెదవి బిగించింది. బయట ఉపాధ్యాయులు గడియారం చూస్తున్నారు. లోపల వృద్ధురాలి కుమారుడు ఆందోళనగా తలుపు కొట్టాడు. క్లినిక్ ఊపిరాడక నిలిచినట్టయ్యింది—కాని ఆ నిలుపు మాటల వల్ల కాదు, ఒక కాగితం ఎవరికి చేరుతుందన్న దాని వల్ల.
అప్పుడే రవి ముందుకు వచ్చాడు. అతను శైలజ చేతి నుంచి షిఫ్ట్ షీట్ తీసుకున్నాడు. అంత పెద్ద పని చేయడానికి కూడా అతని వేళ్లు క్షణం తడబడాయి; ఎందుకంటే ఇది మాట్లాడటంకాదు, ఎవరిని నిజంగా నమ్ముతున్నామన్న దానికి బహిరంగ ధర ఉంది. అత్తయ్య గాజు తలుపు దగ్గరికి ఇంకొంచెం దగ్గరైంది. రవి ఆ షీట్ను కౌంటర్ చుట్టూ తిరిగి మధు వైపు వచ్చి, ఆమె చేతికి నేరుగా పెట్టాడు. “ఇది నీ దగ్గరే ఉండాలి,” అన్నాడు తక్కువ స్వరంలో. అంతే. గది మొత్తానికి వినిపించే ప్రకటన కాదు. కానీ సుధ పక్కకు జరిగి స్టూల్ను మధు వైపు జరిపింది. ఉపాధ్యాయులు మళ్లీ ఏమీ అడగకుండా షీట్లు ఆమె ముందు పెట్టారు. శైలజ చేతిలో ఖాళీ పెన్ మాత్రమే మిగిలింది.
మధు స్టూల్ మీద కూర్చోలేదు. నిలబడ్డట్టే షిఫ్ట్ షీట్ను సరిచేసి, ఎడమవైపు పాఠశాల జాబితా, కుడివైపు పాత నమోదు పుస్తకం పెట్టింది. “సుధ, కొత్త లేబుళ్లు తీసుకు రా. పాత సంఖ్యలన్నీ రద్దు.” “సార్, మీ అమ్మ నమూనా ముందు.” “మేడం, పిల్లల వయస్సు ఇక్కడి నుంచి చదవండి.” మాటలు చిన్నవి, చేతులు వేగంగా. ఆమె ఒక పిల్లాడి పేరును మరో వరుస నుంచి లాగి సరైన చోట పెట్టింది; బార్కోడ్ క్రమం మళ్లీ నిలబెట్టింది; ఉపాధ్యాయుడి నోటినుంచి వచ్చిన తప్పు అక్షరాన్ని వెంటనే సరిచేసింది. అయిదు నిమిషాల క్రితం పడి పోయిన ప్రవాహం తిరిగి దారిని పట్టింది. ఎవరూ ఆమెను అభినందించలేదు; అవసరం లేకపోయింది. వాళ్లు ఒక్కొక్కరు తమ పేపర్లు ఆమె ముందే పెట్టడం మొదలుపెట్టారు. అదే సరిపోతుంది.
శైలజ ఒకసారి, “నేను చెప్పానుగా—” అని మొదలుపెట్టింది. మధు ఆపలేదు, గద్దించలేదు కూడా. షిఫ్ట్ షీట్పై ఎడమ మూలను తన అరచేతితో నొక్కి, “ఈ రాత్రి ముగిసేంతవరకు ఇది నా దగ్గరే ఉంటుంది,” అంది. “రేపటి శిబిరం బయల్దేరాక తీసుకోండి. ఇప్పుడది ఎక్కడికీ వెళ్లదు.” ఆ నిర్ణయం కౌంటర్ గీతలు మార్చేసింది. శైలజకు చెప్పుకునే ఆలస్యమైన మృదుత్వం వచ్చింది; ముఖంలో కోపం కంటే ఇబ్బంది ఎక్కువ. “మధు, నేను అలా అనలేదూ…” మధు తలెత్తలేదు. “పని ముగిద్దాం,” అంది. అదే ఆమె అంగీకరించిన పరిమితి—పని మాత్రమే, అవమానాన్ని చెరిపేసే సాంత్వన కాదు.
వృద్ధురాలి పరీక్ష అయిపోయింది. ఉపాధ్యాయులు వెళ్లేలోపు పిల్లల జాబితా సిద్ధమైంది. రవి అత్తయ్య లోపలికి మళ్లీ రాలేదు; గాజు తలుపు వెనక ఆమె నిలువు నడుము మాత్రమే కనిపించింది. రవి మౌనంగా నమూనా పెట్టెలు సర్ది మధు పక్కన పెట్టాడు. ఆమె చేతికి తగలకుండా, కానీ దూరంగా కాకుండా. ఆ అంతరమే కొత్తది. మధు షిఫ్ట్ షీట్ మడవలేదు; కౌంటర్ పక్కనున్న క్లిప్బోర్డ్కు బిగించి, బయల్దేరే సిబ్బంది పేర్లు ఒక్కొక్కటి చూసి గీత వేసింది. ఆమె చేతి కదలికల్ని ఎవరూ ఆపలేదు.
రాత్రి చివర్లో క్లినిక్ వెనుక చిన్న ప్రాంగణంలో తాడుపై ఉతికిన ఏప్రాన్లు ఊగుతున్నాయి. మధు తన ఏప్రాన్ తీసి మడవలేదు; ముందుగా జేబులోంచి షిఫ్ట్ షీట్ తీసి మోకాళ్లపై సర్దింది. తర్వాత తాడుకిందనున్న మూలలో నిలబడి, వేడిగా ఉన్న ఏప్రాన్ మడతను అరచేత్తో ఒకసారి నిమిరి, ఆ షీట్ను దాని కింద తన చేతితో నొక్కి పెట్టింది.