ఇప్పుడేమో ఒకే వైపు

పాలు పొర్లిన స్టీల్ గిన్నెను మాధవి ముందుగా పట్టుకుంది; నేల మీద తెల్లటి వలయంగా జారిపోతున్న పాలకు వంటగది తలుపు దగ్గర నిలబడ్డ వాళ్లెవరూ కాలు ముందుకు వేయకముందే ఆమె మోకాళ్లపై కూర్చుంది. అత్తయ్య “అయ్యో, జాగ్రత్త!” అనేసరికి గిన్నెను నిలిపేసింది, గ్యాస్ మంటను ఆపేసింది, పిల్లాడు జారిపోకుండా తన చప్పల్ని తీసి కాళ్లకింద పెట్టింది. హాల్‌లో పెళ్లి విషయం మాట్లాడటానికి వచ్చిన వాళ్లు ఒక క్షణం ఆమె వైపు చూశారు. వెంటనే విహాన్ తల్లి పెదవి ముడిచి, “ఇంటివాళ్లు ఉన్నప్పుడు అలా మధ్యలోకి దిగాల్సిన పని ఏముంది? ఎవరు అడిగారు?” అంది.

మాధవి చేతి వేళ్లపై వేడి పాలు తగిలి ఎర్రబడుతున్నాయి. ఆమె “పిల్లాడు పడిపోతాడు అనిపించింది” అనలేదు. చెప్పినా లాభం లేదని చాలా కాలం క్రితమే నేర్చుకుంది. హైదరాబాద్‌లో ఈ అద్దె అపార్ట్‌మెంట్ బ్లాక్‌లో మూడో అంతస్తు ఫ్లాట్‌కు ఆమె వచ్చే దారి మొదట నోట్స్ కోసం, తర్వాత కాలేజీ ప్రాజెక్ట్ కోసం, ఆ తర్వాత విహాన్ చెల్లెలు సాయి కి గణితం చెప్పడానికి మొదలైంది. ఎవరో ఒకరు అనారోగ్యంగా ఉంటే మందులు తెచ్చేది ఆమెనే; ఎవరికైనా మెట్రో నుంచి ఆలస్యమైతే గేటు దగ్గర పాలు తీసుకునేది కూడా ఆమెనే. ఉపయోగం ఉన్నప్పుడు లోపలికి పిలుస్తారు. మాట బరువు వచ్చే వేళ “బయటి అమ్మాయి” అవుతుంది.

ఆమె తుడవడానికి గుడ్డ వెతుకుతుండగా తలుపు పక్కన ఉన్న విహాన్ కాసేపు కదల్లేదు. అతని ముఖం మీద అలవాటు జాగ్రత్త—ఇంట్లో వాళ్ల ముందు ఏ పక్కనూ బహిరంగంగా నిలబడకూడదనే జాగ్రత్త—నిలిచింది. తర్వాత సింక్ దగ్గర వేలాడుతున్న పాత తువాలాను తీసి ఆమె చేతిలో పెట్టాడు. “ఇది తీసుకో,” అన్నాడు చిన్నగా. అతని తల్లి వినిపించుకునేంత పెద్దగా కాదు, వినిపించకూడనంత చిన్నగా కాదు. అదే ఆ సాయంత్రం మొదటి మినహాయింపు; మాధవి తలెత్తి చూసేలోపే అతను మళ్లీ గోడకు ఆనుకున్నాడు.

హాల్‌లో మాటలు మళ్లీ పెళ్లి ఖర్చుల మీదకే వెళ్లిపోయాయి. “మా అక్క కూతురు బ్యాంకులో ఉంది, వాళ్లవాళ్లు కూడా చూసుకుని మాట్లాడుతున్నారు,” అని అత్తయ్య గర్వంగా చెబుతుండగా, వంటగదిలో మాధవి తుడిచిన నేల మీద పాలు ఇంకా జిడ్డుగా ఉన్నాయి. ఫ్రిజ్‌పై పెట్టిన అర్ధమడిచిన బిల్లుల కట్ట కింద నుంచి ఒక మెడిసిన్ రశీదు జారి పడింది. గత నెల విహాన్ తండ్రి షుగర్ మందులది. డబ్బులు అప్పుడే ఆమె వేసింది; తిరిగి అడిగితే మాటకు పేరు వస్తుందని అడగలేదు. ఇప్పుడు రశీదును మడిచిపెట్టి మళ్లీ ఫ్రిజ్‌పై పెట్టింది. ఎప్పటిలాగే తన చేతి జాడ కూడా తుడిచేసినట్టే.

తర్వాతి మూడు రోజులు ఆమెకు విశ్రాంతి లేవు. ఉదయం డిగ్రీ కాలేజీ ప్రాక్టికల్, మధ్యాహ్నం సేవా రంగం కాల్ సెంటర్‌లో అర షిఫ్ట్, సాయంత్రం సాయి సెమిస్టర్ ఫారం కోసం జిరాక్స్‌లు, ఫోటోలు. విహాన్ మాత్రం తన క్యాంపస్ ప్లేస్మెంట్ కోచింగ్, ఇంట్లో మ్యాచ్ చూసే పెద్దల మధ్య ఊగుతూనే ఉన్నాడు. అతని తల్లి కొత్త పోలికను అందరికీ వినిపించేలా పెంచింది—“మాధవి మంచిదే, పని సంగతి చురుకే, కానీ ఇంటికి వచ్చిన కోడలు అంటే వేరే విషయం.” ఆ తీర్పు వంటగదిలోనో, డైనింగ్ టేబుల్ దగ్గరో, మెట్లు దిగేటప్పుడో ఎక్కడైనా పడేది.

శనివారం రాత్రి సాయి ఏడుస్తూ మాధవికి ఫోన్ చేసింది. కాలేజీ ఫీ చెల్లించకపోతే హాల్ టికెట్ ఆగిపోతుందట. ఇంట్లో పెళ్లి ఖర్చుల మాటలతో డబ్బు బిగుసుకుపోయింది. మాధవి తన బ్యాగ్‌లో పెట్టుకున్న నెల చివరి జీతం కవరును తీసి వచ్చింది. కవర్‌పై బేకరీ పేపర్ ముడుచుకున్నట్టు పొడిగా శబ్దం వచ్చింది. కింద అంతస్తు కారిడార్‌లో లైట్ మోగుతున్న శబ్దం, పాత ఫ్యాన్ గోగ్గురుమనే గాలి మధ్య ఆమె ఆ కవర్ సాయి చేతిలో పెట్టింది. “అక్కా, విహాన్ అన్నకు చెప్పొద్దు,” సాయి అడిగింది. మాధవి తల ఊపింది. చెప్పకపోవడమే మళ్లీ తన పని అయింది.

ఆ ఫీ చెల్లింపు ఇంట్లో వేరే రూపం దాల్చింది. ఆదివారం భోజనానికి వచ్చిన పిన్ని, “అయ్యో, సాయి పని కూడా బయట వాళ్లు చూస్తే తర్వాత మాటలు వస్తాయి,” అని పప్పు గిన్నెను ముందుకు తోస్తూ అంది. ఆ “బయట వాళ్లు” మాధవినే. డబ్బు ఎవరిదో ఎవరూ నేరుగా అడగలేదు; కానీ అవమానం మాత్రం సరైన చిరునామాకే చేరింది. విహాన్ మౌనంగా కూర్చున్నాడు. అతని కళ్ల ముందు నిజం ఉంది, నోటికి మాత్రం తాళం వేసి పెట్టుకున్నాడు. మాధవి ప్లేట్‌లో అన్నం తాకకుండానే లేచి వంటగదికి వెళ్లింది. చేతులెత్తి ఏడవడం ఆమెకు రాదు; బదులు పాత్రలు కడుగుతుంది.

ఆమె కడిగిన చివరి ప్లేట్‌ను స్టాండ్‌లో పెట్టేసరికి విహాన్ వెనుకకి వచ్చాడు. “నువ్వే కట్టావా?” అన్నాడు. మాధవి సమాధానం చెప్పలేదు. సింక్‌లో మిగిలిన నురుగు నీరు చక్రంలా తిరిగింది. అతను మెల్లగా, “ఎందుకు చెప్పలేదు?” అన్నాడు. ఆమె అప్పుడే అతని వైపు తిరిగి చూసింది. అలసటతో భుజాలు వంగిపోయాయి; కాల్ సెంటర్ షిఫ్ట్ ముగిసిన తర్వాత చొక్కా మడతలు గట్టిగా నిలిచినట్టే ఉన్నాయి. “చెప్పితే నువ్వేమన్నా నిలబడేవాడివా?” అంది. మాట తక్కువ, గాయం లోతుగా ఉంది. అతను ఆ మాటకు వెంటనే సమాధానం చెప్పలేక తలుపు చవుకపై వేళ్లతో తట్టాడు. ఆ నిశ్శబ్దం అతనికే చెంపపై కొట్టినట్టైంది.

సోమవారం సాయంత్రం అపార్ట్‌మెంట్ బ్లాక్‌లో వినాయక చవితి నైవేద్యం పంచుతున్నారు. కింద ప్రాంగణంలో పిల్లలు పరిగెత్తుతుంటే, పై అంతస్తు వాకిట్లోంచి అత్తయ్యల కళ్లన్నీ ఎవరు ఎవరితో మాట్లాడుతున్నారో గమనిస్తున్నాయి. మాధవి స్టీల్ బకెట్‌లో నీళ్లు నింపి పూలతొట్ల దగ్గర పెడుతుండగా, ఒక్కసారిగా పై అంతస్తు బాల్కనీ నుంచి మట్టి కుండ కింద పడిపోయింది. కుండ ముక్కలు చెల్లాచెదురై, పక్కనే ఉన్న చిన్న బాలుడి కాలి దగ్గర గుచ్చుకున్నాయి. పిల్లాడు అరిచాడు. అందరూ ఒక్కసారిగా వెనక్కు జారారు.

మాధవి పరుగెత్తి వెళ్లి పిల్లాడిని ఎత్తుకుంది. రక్తం తక్కువే కానీ గాజు ముక్కలు ఉన్నాయి. ఆమె బకెట్ నీటిని దగ్గరకు లాగి కాలి దగ్గర మట్టిని కడగసాగింది. పిల్లాడి తల్లి గాబరాగా ఏడుస్తూ, “ఏం చేయాలి, ఏం చేయాలి” అంటోంది. అత్తయ్యలు మాత్రం ఎవరిని తప్పుపట్టాలో ముందే చూసేస్తున్నారు. “బకెట్ ఇక్కడ ఎందుకు పెట్టింది? ఇదీ ఆ అమ్మాయి పని,” అని విహాన్ తల్లి నిశ్చయంగా చెప్పింది. నేల మీద పడిన కుండ వాళ్ల బాల్కనీదే అయినా, తప్పు తిరిగి మాధవికే చేరింది.

ఈసారి విహాన్ గోడకు ఆనుకోలేదు. మెట్ల మీద నుంచి దిగుతూ నేరుగా మాధవి పక్కనే మోకాళ్లపై కూర్చున్నాడు. “సాయి, ఫస్ట్ ఎయిడ్ బాక్స్ తీసుకురా,” అని పైకి చూసి గట్టిగా అన్నాడు. తర్వాత మాధవి చేతిలోని బకెట్‌ను తన వైపుకి దగ్గర చేసి పిల్లాడి కాలును స్థిరంగా పట్టుకున్నాడు. అతని తల్లి, “విహాన్, పక్కకు రా, వాళ్లు చూసుకుంటారు,” అన్నది. అతను విననట్టే, “పత్తి ఇవ్వు,” అన్నాడు మాధవికే. ఆ ఒక్క క్షణంలో ప్రాంగణం దృష్టి మారింది; ఎవరో బయట అమ్మాయి కాదు, ఎవరో ఒకరి పక్కనే పని చేస్తున్న అమ్మాయి అయింది. మాధవి గాజు ముక్క తీసేటప్పుడు అతని వేళ్లు పిల్లాడి మోకాలిపై మరింత గట్టిగా నిలిచాయి.

పిల్లాడిని క్లినిక్‌కు పంపేలోపు కుండ ముక్కలు, మట్టి, చిందిన నైవేద్యం కలసి ప్రాంగణాన్ని చెత్త మైదానంలా మార్చేశాయి. “ఇవన్నీ వదిలేయండి, వాచ్‌మన్ చూసుకుంటాడు,” అని పిన్ని అన్నది. కానీ వాచ్‌మన్ అప్పటికే గేటు దగ్గర డెలివరీ వాళ్లతో ఇరుక్కున్నాడు. మాధవి వంగి ముక్కలు ఏరడం మొదలెట్టింది. విహాన్ కూడా లేచి మరో ప్లాస్టిక్ తొట్టె తెచ్చాడు. అతని తల్లి ముఖం కఠినంగా మారింది. “ఇంత జనంలో పక్కపక్కనే ఇలా తిరగడం బాగుండదు,” అంది. ఆ మాటలో సంబంధాన్ని చిన్నచూపు చూడటం కంటే, తన నియంత్రణ జారిపోతుందనే అసహనం ఎక్కువ ఉంది.

మాధవి అతని చేతిలోని తొట్టెను తీసుకోలేదు. “నీకు అవసరం లేదు. తర్వాత మళ్లీ నన్నే చూపిస్తారు,” అంది తక్కువగా. ఆ కటువు నేరుగా అతని మీదే. విహాన్ క్షణం తడబడ్డాడు. తన పాత పక్షపాత మౌనం ఇక్కడికీ అతనితోనే వచ్చింది. అయితే ఈసారి వెనక్కు తగ్గితే అదే మళ్లీ ముద్ర కాస్తుందని అతనికి అర్థమైంది. “చూపిస్తే చూసుకోనివ్వు,” అని అన్నాడు. పెద్దగా కాదు; కానీ తన తల్లి వినిపించేంత స్పష్టంగా. తర్వాత అతను వంగి ముక్కలు ఏరడం కొనసాగించాడు.

రాత్రి మరింత గందరగోళంగా మారింది. క్లినిక్‌కి వెళ్లిన పిల్లాడి బామ్మ తిరిగి వచ్చి గట్టిగా అరవడంతో బాల్కనీ యజమానుల మధ్య తగువు మొదలైంది. ఎవరి కుండ, ఎవరి నిర్లక్ష్యం, ఎవరు ఖర్చు భరించాలి అన్న మాటలు మెట్ల మధ్య గాలి బిగిసేలా కొట్టుకున్నాయి. దానికితోడు డైనింగ్ హాల్ నుంచి నైవేద్యం బకెట్లు, వాడిన ఆకులు, చిందిన కుంకుమ నీరు ప్రాంగణం వరకు లాగివచ్చారు. వాచ్‌మన్ ఒక్కరితో సాధ్యం కాదు. అందరూ ఆదేశాలు మాత్రమే ఇస్తున్నారు.

మాధవి మెట్ల మూలన ఉన్న పెద్ద నీలి బకెట్‌ను నీటితో నింపి తీసుకొచ్చింది. తన దుపట్టాను నడుముకి బిగించి, “ముందు కుంకుమ మచ్చలు పోవాలి, లేకపోతే ఎండిపోతాయి,” అని తనకుతానే అన్నట్టుగా చెప్పి నేల రుద్దడం మొదలుపెట్టింది. అత్తయ్య ఆమె దగ్గరికి వచ్చి, “నువ్వు వదిలేయ్. ఇప్పుడే వెళ్లిపో. ఇంత రాత్రి ఇక్కడ ఉండడం సరైంది కాదు,” అంది. పైకి వినిపించేది సంస్కారం, లోపల ఉండేది తోసివేత. మాధవి చేతి కదలిక ఆగలేదు. “ఇప్పుడు వెళ్లిపోతే రేపు ఉదయానికి ఇదంతా నాదే అవుతుంది,” అంది. ఆమె తలెత్తలేదు కూడా.

అదే క్షణం విహాన్ దగ్గర నిలిచిన వాళ్లందరూ అతను ఏం చేస్తాడో చూడటానికి మౌనంగా ఉన్నారు. అతని ముందున్న దారి సులువు—తల్లిపక్కన నిలబడి, “వదిలేయ్, మాధవి” అని చెప్పడం. అప్పుడు మళ్లీ మచ్చలూ, మట్టీ, తప్పూ అన్నీ ఆమె ఒంటిమీదే పడిపోతాయి. మాధవి మాత్రం తన పని ఆపకుండా బకెట్ హ్యాండిల్‌ను ఒక వైపు తిప్పి నేలకి దగ్గరగా పెట్టింది. “అది జారి పడుతుంది. పట్టుకో,” అంది, తలెత్తకుండానే. ఆ ఒక్క మాట ఆహ్వానం కాదు; పరీక్ష. పక్కన నిలబడు, లేక శాశ్వతంగా దూరంగా నిలుచు అన్న గీత.

విహాన్ కాసేపు తన తల్లి వైపు చూశాడు. ఆమె కళ్లలో స్పష్టమైన హెచ్చరిక. పిన్ని పెదవుల మూలలో తీర్పు సిద్ధం. మెట్ల మీద నుంచి సాయి ఊపిరి బిగపట్టి చూస్తోంది. విహాన్ ఆ చూపులన్నిటినీ దాటుకుని ముందుకు వచ్చి బకెట్ మరో వైపు హ్యాండిల్ పట్టుకున్నాడు. నీళ్లు అటూ ఇటూ ఉప్పొంగి అతని ప్యాంట్‌పై చిందాయి. “నెమ్మదిగా పోయ్,” అన్నాడు మాధవికి కాదు, పని మధ్యలో ఉన్న తనకే అన్నట్టుగా. తర్వాత ఇద్దరూ కలిసి బకెట్‌ను కొంచెం ఎత్తి కుంకుమ మచ్చల మీద నీళ్లు జార్చారు. అతను వదల్లేదు.

“విహాన్!” అతని తల్లి స్వరం ఈసారి కోపంతో గట్టిగా పగిలింది. అతను వెనక్కి తిరిగి చూడలేదు. మాధవి బ్రష్‌తో రుద్దుతుంటే, అతను బకెట్‌ను ఆమె కదలికకు సరిపోయేలా ముందుకు, వెనక్కు జరిపాడు. మట్టి గీతలు నీటిలో కరిగి ఎర్రగా పరిగెత్తాయి. మరోచోట ముక్కలు మిగిలి ఉండగా, అతనే ముందుగా చేత్తో సంకేతం చేసి సాయి నుంచి చెత్త తట్టి తీసుకున్నాడు. “ఇక్కడ పోయ్,” అన్నాడు. ఆదేశం ఎవరికి? తన చెల్లెలికీ, తనకీ, మాధవికీ—అందరికీ ఒకే పనిలో భాగమయ్యేలా.

పిన్ని దగ్గరకు వచ్చి తక్కువగా, “ఇది నీకు మంచిగా కనిపించదు,” అనగానే అతను మొదటిసారి తలెత్తి చూసాడు. గొడవ పెట్టే ముఖం కాదు. ఆగని పని ముఖం. “ఇప్పుడు కనిపించేది నేల,” అన్నాడు. అంతే. మాట ముగిసింది. మాధవి చేతిలోని బ్రష్ కాసేపు మందగించింది; అది ఆశ్చర్యం కాదు, బరువు కొంచెం తక్కువైనట్టు వచ్చిన చిన్న విడిచిపాటు.

వాళ్లు ప్రాంగణం సగం శుభ్రం చేసేసరికి ఎక్కువ మంది లోపలికి వెళ్లిపోయారు. పై బాల్కనీల్లో ఇంకా చూపులు ఉన్నాయి, కానీ ఆ చూపులతో పని జరగదు. నీలి బకెట్‌లో నీళ్లు తగ్గిపోయాయి. మాధవి మళ్లీ ట్యాప్ దగ్గరకు లాగింది. విహాన్ ఆమె చేతి దగ్గరే పట్టుకున్నాడు; ఈసారి అనుమతి అడగలేదు, దూరం కూడా పెట్టలేదు. ఇద్దరూ బకెట్‌ను కలిసి మోసుకుంటూ ప్రాంగణం మూలనున్న ట్యాప్ వరకు వెళ్లారు. హాల్వే లైట్ మళ్లీ గుంజున మోగింది. తడిసిన నేలపై వాళ్ల అడుగులు ఒకే జాగ్రత్తతో పడ్డాయి.

ట్యాప్ మూసేసిన తర్వాత మాధవి బకెట్‌ను ప్రాంగణం మూలన పెట్టింది. మూలలో పాత తులసి కుండ, గోడకట్టిన విద్యుత్ మీటర్లు, కింద మసక బల్బు వెలుగు. ఆమె నేలపై మోకాళ్లపై కూర్చుని బ్రష్‌ను బకెట్ అంచుపై వుంచింది. “ఇక్కడిదాకా చాలు,” అంది. అది వెళ్లిపోమనడం కాదు; పని ఎక్కడ వరకో గీత వేయడం. విహాన్ కూడా ఎదురు వైపున కూర్చున్నాడు. అతని చేతిపై ఎర్రటి కుంకుమ మచ్చ పొడిగా పట్టుకుపోయింది. ఆమె చూసింది, ఏమీ అనలేదు.

కొన్ని క్షణాలు వాళ్లిద్దరి మధ్య బకెట్ మాత్రమే ఉంది. దూరంలో గేటు దగ్గర బైక్ స్టార్ట్ అయ్యింది. పై అంతస్తు నుంచి ఎవరో తలుపు మూసిన శబ్దం వచ్చింది. మాధవి బకెట్ హ్యాండిల్‌ను తనవైపు తిప్పి స్థిరంగా ఉంచింది. విహాన్ ఎదురు నుంచి చేయి చాచి మరో వైపు అలాగే పట్టుకున్నాడు. బకెట్‌లో మిగిలిన నీరు ఒక్కసారి అలికిడి చెంది అంచుకు తగిలి మళ్లీ నిశ్చలమైంది.