ఖాళీ స్లాట్ నాదే

మెట్రో చివరి మెట్టుపై నుంచి దిగుతూనే మాధవి చేతిలో ఉన్న స్టీల్ డబ్బాను గట్టిగా పట్టుకుంది; లోపల చల్లారిపోయిన ఉప్మా వాసన పలుచగా ఎగసింది. విహాన్‌కి నిన్న రాత్రి జ్వరం వచ్చింది, ఉదయం వంట చేయడానికి అతని పిన్నిగారు చేతులు కాలిపోతున్నాయనిపించాయనే కారణంతోనే ఆమె ఆ డబ్బా తీసుకొచ్చింది. సేవా రంగం శిక్షణ కార్యాలయం మూడో అంతస్తు గాజు తలుపు నెమ్మదిగా తోసి లోపలికి వెళ్లగానే, కౌంటర్ వెనక తన డెస్క్ మీద పెట్టిన పేరుపట్టికను దీప్తి వదిన వేలితో ఎత్తి, పక్కనున్న ఖాళీ స్టూల్‌పై పడేసింది. “ఇవి ఇంటి పనులు బయటకి తెచ్చేయొద్దు, మాధవి. నీకు ఇక్కడ కూర్చోమన్నాం కదా, ఆ మూలలో కూర్చో. ఈ రోజు సార్ అక్కగారి కూతురు వస్తుంది.”

మాధవి క్షణం విహాన్ టేబుల్ పక్కనున్న తుడిచిన నీళ్ల బాటిల్, తన నీలి పెన్ పెట్టే చిన్న గీత, డ్రాయర్ చేతిపట్టుపై ఎప్పట్నుంచో ఉన్న నీలిరంగు మసి మచ్చ—అన్నీ ఒకేసారి చూసింది. అవి ఆమె రోజు మొదలయ్యే చోటు. ఆ డబ్బా పెట్టిన పని కూడా తప్పే అయిపోయినట్టు నిలబడిన గాలి. బయట కారిడార్ దీపం గీగీ మని మోగుతోంది. “డబ్బా మీ కిచెన్‌కి పంపిస్తాను,” అంది మాత్రమే. తన పేరుపట్టిక నేలమీద పడకుండా ఎత్తుకుని, స్టూల్‌పై కాదు, కౌంటర్ చివర నిల్చున్న పాత ఫైలు అలమార దగ్గర నిలబడిపోయింది. కూర్చోలేదు.

దీప్తి వదిన పెదవి మూల నులిపింది. “ఎవరికి ఏం ఎక్కడో నిర్ణయించేది నువ్వా? ఇంటివాళ్లకు మరియు స్నేహితులకు తెలిసిన సంబంధం అని అనుకుని హద్దు మించకు. పని చేయి.”

పని చేయడమే మాధవి నాలుగు నెలలుగా చేస్తోంది. శిక్షణకు వచ్చిన పిల్లల హాజరు, ఫీజు రశీదులు, తల్లిదండ్రుల ఫోన్‌లు, మధ్యాహ్నం టీ బాయ్ రాకపోతే వాటర్ కేన్లు మార్చడం—ఎవరికి కనిపించని చోటు ఆమె చేతి గీతలు ఉన్నాయి. కాని అధికారికంగా ఆమె “తాత్కాలికం”. విహాన్‌తో ఆమెకు ఉన్నది అందరికీ తెలిసిన సంబంధమే, కానీ ఇంట్లో ఇంకా మాట పూర్తవలేదు; అందుకే ఇక్కడ కూడా ఆమె పేరు తాత్కాలికంగా వేలాడుతూనే ఉండేది. ఆమె కూర్చోని ఆ ఫైలు అలమార పక్కనే, తలుపు దగ్గర నుంచొచ్చిన ఓ అమ్మాయి బ్యాగ్‌ను తన డెస్క్ కుర్చీలో పడేసింది. మొదటి రివార్డు లాంటిదిగా, దెబ్బతిన్నట్టు, విహాన్ బయట నుంచి వచ్చి ఒక చూపే చూసి, “ఆ కుర్చీ వద్దు. రిసెప్షన్ రిజిస్టర్ మాధవి దగ్గరే ఉంటుంది,” అన్నాడు. గట్టిగా కాదు; కానీ ఆ అమ్మాయి బ్యాగ్‌ను వెంటనే తీసుకుంది. దీప్తి వదిన కళ్లలో మాత్రం కోపం మరింత ముదిరింది.

ఆ రోజు మాధవి ఎవరికి గుర్తు చేయలేదు. పది గంటలకి వచ్చే తల్లిదండ్రుల ధృవీకరణ పత్రాలు ఎవరి ఫైలులో పెట్టాలో చెప్పలేదు. రేపటి డెమో క్లాస్ జాబితాను ప్రింట్ తీసి కట్టలేదు. మధ్యాహ్నం వరకు కౌంటర్ ముందర ఇద్దరు తల్లులు చెమటతో తడిసి నిలబడి, “మాకు కాల్ వచ్చిందండీ, ఫీజు ఎవరికి ఇవ్వాలి?” అని మూడోసారి అడిగారు. ఆ అక్కగారి కూతురు హైహీల్స్ మోగిస్తూ సీటులో తిరుగుతూనే ఉంది; రశీదు పుస్తకం ఎక్కడో దొరకలేదు. వాటర్ కేన్ ఖాళీ అయి డిస్పెన్సర్ గొంతులో గుల్లుమని శబ్దం వచ్చింది. విహాన్ ఎడమచేత్తో తల మర్దన చేసుకుంటూ, కుడిచేత్తో తప్పుడు ఫోన్ నంబరు రాసాడు.

దీప్తి వదిన ఆ దృశ్యం అంతా బేరీజు వేసినట్టే చూసింది, కానీ మాధవిని కాపాడేలా ఒక్క మాట అనలేదు. బదులుగా కిచెన్ నుంచి పంపించిన అదే స్టీల్ డబ్బాను సాయంత్రం ఆమె టేబుల్ మూలన పెట్టి, “చాలా కోపమైతే ఇలా పనులు వదిలేయాలా? బయట వాళ్లు చూస్తున్నారు,” అంది. డబ్బా ఇంకా తాకనిది. లోపల ఉప్మా రాళ్లలా గట్టిపడిపోయింది.

మాధవి డబ్బాను మూసి బ్యాగ్‌లో పెట్టింది. “నేను వదిలేసినది పని కాదు,” అంది. “నా చోటు వదిలేశాను. తేడా మీకర్థమై ఉంటే చాలు.”

మరుసటి ఉదయం హైదరాబాద్ గాలి వేడెక్కకముందే, కౌంటర్ ఎదుట కొత్త మడతపెట్టే టేబుల్ పెట్టారు. దాని మీద చవక ప్లాస్టిక్ పూలదండ, పక్కనే పాత కంప్యూటర్, కుర్చీకి గుచ్చుకునేలా బయటికి వచ్చిన ఇనుప ముక్క. దీప్తి వదిన చేత్తో చూపించింది. “ఇదిగో, నీకు ప్రత్యేకంగా పెట్టించాం. ఎవరికీ ఇబ్బంది లేకుండా, నీకు కూడా గౌరవం. ప్రధాన డెస్క్ అక్కడే ఉంటుంది.”

మాధవి దగ్గరికి వెళ్లి ఆ టేబుల్ అంచును తట్టింది. అది కంపించిపోయి ఒక కాలు లోపలకు జారింది. పక్కనున్న గోడపై తాత్కాలిక సిబ్బంది పేర్లు కాగితాలతో పెట్టిన బోర్డు ఉంది; వాటిలో ఒక ఖాళీ పిన్ను ఆమె దృష్టికి పడింది. ఆ తర్వాత ఆమె తన పేరుపట్టికను బ్యాగ్‌లోంచి తీసి టేబుల్‌పై పెట్టలేదు. “ఇది నా టేబుల్ కాదు,” అంది స్పష్టంగా.

“అంత పెద్ద విషయం చేసేది ఏముంది?” దీప్తి వదిన గట్టిగా నవ్వినట్టు చేసి చిన్నగా మాట్లాడింది. “ఇంట్లో పెద్దవాళ్లు ఉన్నారు. ముద్ర వేయకముందే ఎవరినైనా మధ్యలో కూర్చోబెట్టడం బాగోదు. నీకోసం సర్దుబాటు చేస్తున్నాం.”

“సర్దుబాటు నాకు కాదు,” మాధవి అంది. “మీ భయానికి.”

విహాన్ అక్కడికొచ్చేలోపే ఆ మాట పడింది. అతని అడుగు ఒక్కసారి ఆగిపోయింది. దీప్తి వదిన అతని వైపు తిరిగి, “చూసావా? నేను తప్పు చేస్తున్నట్టుంది. పని కావాలి, గౌరవం కావాలి, కానీ పరిమితి మాత్రం ఉండాలి,” అంది.

మాధవి అతన్ని చూడకుండా బ్యాగ్‌ జిప్ వేసింది. “నాకు తక్కువ చోటు వద్దు. నా చోటు కాకపోతే నేనిక్కడ కూర్చోను.” అంతే. తర్వాత కౌంటర్ తాళం చెవిని, తరచు ఆలస్యంగా తన దగ్గరికి చేరే ఆ చిన్న వెండి కీని తీసి రిజిస్టర్ పక్కన పెట్టింది. ఇనుప చప్పుడొకటి చిన్న గదిలో బాగా వినిపించింది. “ఇది కూడా మీరే పెట్టుకోండి.”

ఆ మధ్యాహ్నం నుంచి కార్యాలయం గడియారం మెల్లగా కదిలినా గజిబిజి వేగంగా పెరిగింది. మూడు కొత్త అడ్మిషన్లు తిరిగి వెళ్లిపోయాయి; యూనిఫాం కొలతలు తప్పాయి; ఫీజు ఎంట్రీ రెండుసార్లు అయింది. విహాన్ రాత్రికి మాధవికి మెసేజ్ పెట్టలేదు. ఫోన్ కాల్ మాత్రమే ఒకటి, అది కూడా కట్ అయింది. రెండో రోజు సాయంత్రం ఆమె అద్దె ఇంటి కారిడార్‌లో నిలబడి ఉండగా, పసుపు రంగు బల్బ్‌ గలగలమని మోగుతుండగా, అతను వచ్చాడు. చేతిలో అదే తాళం చెవి.

“రేపు రావాల్సిందే,” అన్నాడు. గట్టిగా కాదు, బతిమాలినట్టుగానూ కాదు. “పిన్నిగారు ఇంటికి వాళ్లు వస్తున్నారు. ఆఫీస్ కూడా నడవాలి. కొద్ది రోజులు ఆ బయట టేబుల్ దగ్గర కూర్చో. పరిస్థితి సద్దుకుంటే—”

మాధవి నవ్వలేదు. కారిడార్‌లో పక్కింటి తలుపు లోపల నుంచి టీవీ శబ్దం వచ్చి మళ్లీ మూసుకుపోయింది. “సద్దుకోవాల్సింది పరిస్థితా, లేక మీ నిర్ణయమా?”

అతను తాళం చెవి చూపించాడు. “దీన్ని నువ్వే ఉంచు. అంతే కదా నమ్మకం.”

ఆమె అతని అర చేతిని మూసి తాళం చెవి తిరిగి నెట్టింది. “అందులోనికి వచ్చేందుకు తాళం కాదు కావాల్సింది. చోటు కావాలి.”

అతని గొంతు కాస్త దిగిపోయింది. “ఇంట్లో మాట ఇలా సులభం కాదు, మాధవి. దీప్తి వదినకి కూడా—”

“నాకు తెలుసు,” అంది. “అందుకే నేను బలవంతంగా మీ ఇంట్లో చోటు అడగలేదు. కానీ నేను పని చేసిన డెస్క్ దగ్గర కూడా తాత్కాలికం అయితే, నేను మీకు సౌకర్యం మాత్రమే. మనిషిని కాదు.” ఆమె గుమ్మం తలుపు లోపలికి జారి బిగించింది. తాళం తిప్పిన శబ్దం సన్నగా అయినా నిర్ణయం లాగా వినిపించింది.

మూడో రోజు ఆమె వెళ్లలేదు. నాలుగో రోజు కూడా కాదు. మెట్రోలో వెళ్తూ ఉండే సమయానికల్లా, ఇంట్లో తినకుండా మిగిలిన డబ్బాల్ని ఫ్రిజ్‌లో సర్దేసింది, ఉద్యోగ వెబ్‌సైట్లలో రెండు దరఖాస్తులు పంపింది. మధ్యాహ్నం పిన్నిగారి నుంచి కాల్ వచ్చింది. “అమ్మా, ఈ సాయంత్రం ఒకసారి ఇక్కడికి రాగలవా? ఆఫీస్‌కి కాదు. ఇంటికి. రావాల్సిందే అనను. కానీ రా.”

పిన్నిగారు ఎప్పుడూ గట్టిగా మాట్లాడరు. అందుకే మాధవి వెళ్ళింది. బోయిన్‌పల్లి లోపలి వీధిలో ఉన్న వారి ఇల్లు పాతదే, కానీ ముందు వరండాలో కొత్త ప్లాస్టిక్ కుర్చీలు, లోపల వడ్డన వాసన, స్టీల్ గ్లాసుల ఝణుఝణు. ఎవరో వరప్రసంగానికి రాబోతున్నట్టు ఇల్లు శుభ్రం చేసి ఉంది. ఆమె గుమ్మం వద్ద చెప్పులు తీసేసేలోపే దీప్తి వదిన మెరిసే చీరలో, ముక్కుపుడక పొడుచుకుని, చల్లటి నవ్వుతో ఎదురొచ్చింది.

“ఇప్పుడు అయినా వచ్చావు మంచిది,” అంది. “లోపల బంధువులు ఉన్నారు. నువ్వు కాసేపు కిచెన్ దగ్గర కూర్చో. ఆ తర్వాత ఆఫీస్ విషయమూ మాట్లాడుకుందాం. బయటికి చెప్పాల్సిన మాటలు ఉంటాయి, కాబట్టి జాగ్రత్తగా—”

కిచెన్ దగ్గర. మళ్లీ మూలచోటే. మాధవి గడియారం చూసింది. పిన్నిగారు లోపల ప్లేట్లు సర్దుతున్నారు; విహాన్ హాల్లో ఇద్దరు మామల మధ్య నిలబడి మాట్లాడుతున్నాడు, కానీ కళ్లతో ఆమెను తప్పించుకుంటున్నాడు. దీప్తి వదిన చేతి చూపు నేరుగా వెనక చిన్న స్టూల్ మీద పడింది. అదే క్షణం మాధవికి స్పష్టమైంది—ఇక్కడకు పిలిచింది తిరిగి చేర్చడానికి కాదు, మళ్లీ సర్దుబాటు చేయమని ఒప్పించడానికి.

ఆమె బ్యాగ్ పట్టుకుని తిరిగింది. “నేను కిచెన్ దగ్గర కూర్చోను. ఆఫీస్‌లో బయట టేబుల్ దగ్గర కూడా కూర్చోను. మీరు పిలిచింది పని కోసం అయితే అవసరం లేదు.”

దీప్తి వదిన ఒక్క అడుగు ముందుకొచ్చి గొంతు తగ్గించింది. “ఇప్పుడు వెళ్తే ఎలా కనిపిస్తుందో తెలుసా? పెద్దల ముందు ఒక మడత పడాలి. అంత అహంకారం మంచిది కాదు.”

“అహంకారం మీది,” మాధవి అంది. “నన్ను పక్కదారి కుర్చీలో పెట్టి, అవసరమైనపుడు చేతి పని పిలిచి, తెలిసిన సంబంధమని బయట చూపించి లోపల స్థానమే తీసేయడం—అది నేర్చుకోలేను.”

విహాన్ అప్పుడు విన్నాడు. హాల్లో మాట మధ్యలోనే వదిలి వచ్చాడు. పిన్నిగారు కూడా తలుపు దగ్గరకు చేరారు. ఎవరూ పెద్దగా మాట్లాడలేదు; కానీ వరండాలోని ఫ్యాన్ చప్పుడు కూడా వినిపించేంత దగ్గర ఒత్తిడి. దీప్తి వదిన చేతి గాజులు ఒకదానికొకటి తగిలి మోగాయి. “అంటే వెళ్తావా నిజంగానే?”

“అవును,” మాధవి అంది. “ఈ సారి తిరిగి రావడానికి చిన్న స్టూల్ పెట్టొద్దు.”

ఆమె గుమ్మం దాటేసింది. బయట వీధిలో సాయంత్రపు ధూపం వాసన, ఆవిరి మొక్కజొన్న కరకర శబ్దం, దూరంగా మెట్రో గొంతు. వెనుక నుంచి విహాన్ రావడానికి రెండు క్షణాలు పట్టాయి. “మాధవి,” అన్నాడు. ఆ ఒక్క పిలుపులో మొదటిసారి ఆత్రం వినిపించింది. “రా.”

ఆమె ఆగింది; తిరిగి చూడలేదు. “ఎక్కడికి?” అని అడిగింది.

అతను వెంటనే సమాధానం చెప్పలేదు. అడుగులు దగ్గరపడి మళ్లీ వెనక్కి తిరిగినట్టు వినిపించాయి. తర్వాత అతను లోపలికి మళ్లీ పరిగెత్తాడు. మాధవి గుమ్మం వెలుపలే నిలబడి ఉంది; లోపల గదుల మధ్య కుర్చీలు కదిలిన శబ్దం, ఎవరో “విహాన్…” అని తక్కువగా పిలిచిన స్వరం, గాజు అలమార తలుపు తట్టిన ధ్వని. కాసేపటికి అతను మూడో అంతస్తు కార్యాలయం నుంచి తెచ్చిన నల్ల ప్లాస్టిక్ పేరుపట్టికలు, హాజరు రిజిస్టర్, చిన్న తాళాల గుచ్ఛం చేతిలో పట్టుకుని బయటకు వచ్చాడు.

“ఇక్కడ కాదు,” అన్నాడు. “పైకి రా.”

ఇంటి మొదటి అంతస్తులో వారి శిక్షణ కార్యాలయం చిన్న శాఖలాంటిది—సాయంత్రపు అడ్మిషన్ కౌంటర్. గోడకు ఆనుకుని డెస్క్‌ల వరుస, పక్కనే వేలాడే బ్యాగుల కోసం హుక్స్. మాధవి మూడు రోజులుగా రాని కారణంగా ఆమె చోటు ఖాళీగా ఉండాలి; లేక మరొకరి దుస్తి వేలాడుతూ ఉండాలి. విహాన్ తలుపు తాళం తీసి తెరిచాడు. లోపల లైట్ వేసినప్పుడు పసుపు వెలుతురులో ధూళి గీతలు కనిపించాయి.

మధ్య డెస్క్ మీద నుంచి ఎవరో పెట్టిన ఫైళ్ల గుట్టను అతను నెమ్మదిగా తీసి పక్కకు మార్చాడు. తన చేత్తో మాధవి పేరుపట్టికను డ్రాయర్ మీద దాచిన చోటు నుంచి తీసి, అదే డెస్క్ ముందు అంచుపై పెట్టాడు. కుర్చీని లోపలికి నెట్టలేదు; ఆమె రాక కోసం కొంచెం వెనక్కి లాగి ఉంచాడు. ఆ తర్వాత గోడపై హుక్స్ వరుసలో, ఎప్పటినుంచో ఆమె దుపట్టా వేలాడే చోట మరొకరి తాత్కాలిక కాగితపు చీటీని తీసేశాడు. హుక్ చుట్టూ పాత గీత ఉంది—ఇంక్ తగిలిన వేళ్లతో తరచు తాకిన నీలి మచ్చలా. అతను తన జేబులోంచి చిన్న తెల్ల లేబల్ తీసి, నల్ల పెన్‌తో “మాధవి” అని రాసాడు. చేతి వేగం వల్ల అక్షరాలు కొంచెం వంగిపోయాయి. లేబల్‌ను హుక్ పైన అతికించి, తన వేలితో బిగించి నిమిరాడు.

మాధవి తలుపు దగ్గరే నిలబడి ఉంది. దీప్తి వదిన కింద అంతస్తు నుంచి ఏదో పిలిచినా, ఇక్కడికి రాలేదు. పిన్నిగారి దగ్గర చప్పుళ్లు తగ్గాయి. విహాన్ ఆమెవైపు చూడకుండా అన్నాడు, “బయట పెట్టే టేబుల్ తీసేస్తాను. ఇది ఖాళీగా ఉండదు. నువ్వు రాకపోయినా కూడా ఇంకెవరూ కూర్చోరు. రాకూడదనుకుంటే అది నీ నిర్ణయం. కానీ నీ చోటు… నేను తీసేయను.”

అతను మొదటిసారి ఆమెవైపు చూసినప్పుడు వేడుకోలు లేదు; తన వైపునుంచే కోత పెట్టినట్టు ఒక నిజం మాత్రమే ఉంది. మాధవి నెమ్మదిగా లోపలికి అడుగుపెట్టింది. డెస్క్ అంచుపై తన పాత నీలి పెన్ మచ్చ ఇప్పటికీ ఉంది. ఆమె బ్యాగ్‌ను కుర్చీపై పెట్టలేదు. ముందుగా గోడ హుక్ వరుస దగ్గరికి వెళ్లింది. విహాన్ అతికించిన తెల్ల లేబల్ మూల కొంచెం లేచింది. ఆమె తన గోరుతో దాన్ని సరిచేసి, బ్యాగ్‌లోంచి పేరుపట్టికకు కట్టుకునే చిన్న లోహ హుక్ తీశి, “మాధవి” అన్న లేబల్ కిందే వేలాడదీసింది. హుక్ ఉన్న చోటు పాత మసి గీతకు అచ్చంగా సరిపోయి నిలిచిపోయింది.