ఆమెకోసం వరుసే మారింది

“ఆగండి, ఈ వరుస కాదు,” అని గుమ్మం దగ్గర నిలిచిన స్వాగత సిబ్బంది చేతిని అడ్డంగా చాచి మాధవి దారిని మూసేశాడు. పసుపు తోరణాల క్రింద, వెలుగుల కాంతి మెరిసే ఆవరణలో, మిగతా అతిథులంతా నేరుగా ఎర్ర తివాచీ వైపు జారిపోతుంటే ఆమెను మాత్రం పక్కగా, భోజనశాల వెనుక మెట్ల దారి చూపించాడు. అతని వేళ్లు పట్టుకున్న తెల్ల కార్డుపై పెద్ద అక్షరాల్లో “పెళ్లికొడుకు పక్షం – సన్నిహితులు” అని ఉంది; అతను ఆమె చేతిలో ఉన్న కార్డును చూడకముందే తీర్పు చెప్పేశాడు.

మాధవి క్షణం ఏమీ మాట్లాడలేదు. మెట్రో కార్డు అంచు ఆమె పర్సు జిప్పులోంచి బయటికి కనిపిస్తోంది; సాయంత్రం పని ముగించుకుని నేరుగా వచ్చిందని చెప్పే చిన్న మురికి గీత. ఉదయం నుంచీ సేవా రంగం కార్యాలయంలో కస్టమర్ ఫిర్యాదులు, మధ్యాహ్నం చల్లారిపోయిన భోజన పెట్టె, ఇంకా తాగక మిగిలి టీ కప్పు వదిలిన గుండ్రని మచ్చ—ఆ రోజు అంతా ఆమె మీదే ఉంది. అయినా ఈ పెళ్లికి వచ్చిందే వృథా కాదు. ఇంటివాళ్లకు మరియు స్నేహితులకు తెలిసిన సంబంధం అని ఆరు నెలలుగా ఆదిత్య చెప్పుకుంటూ వచ్చాడు. “ఇవాళ మా వాళ్ల ముందు నిలబెడతా,” అన్న మాటకే వచ్చింది.

“నాకు ఇచ్చిన ఆహ్వాన పత్రం చూపిస్తా,” అంది ఆమె చల్లగా.

“అది తరువాత చూడండి మేడం,” అడ్డుకొన్నాడు వాడు, ఇప్పుడో మరింత గట్టిగా. “ముందు ముఖ్యుల్ని లోపలికి పంపాలి.”

ఆ మాటను విని పక్కనే నిలబడి ఉన్న విజయలక్ష్మి గాజులు మోగించింది. పెళ్లికొడుకు అత్తమామల పక్షం నుంచి వచ్చిన ఆమెలో ఆహ్వానం కంటే అధికారమే ఎక్కువగా కనిపించేది. “అయ్యో, వీరిని ఆపు అనిందే నేనే,” అంది, మాధవి వైపు చూడకుండా. “ప్రతి పరిచయం సన్నిహితుల వరుసలోకి రాదు. ఆలస్యంగా వచ్చి నేరుగా ముందుకొస్తే ఎట్లా? పక్క వరుసలో పెట్టండి. తర్వాత చూస్తాం.”

తర్వాత చూస్తాం—ఆమెలోని దయ కాదు, బహిరంగంగా తగ్గించే పద్ధతి. చుట్టూ నిలిచిన బంధువులు తలలు దగ్గర పెట్టుకుని మెల్లగా చూసారు. సరోజ మేనత్త తలుపు చెంపగట్టున ఆగిపోయి, లోపలికా బయటకా వెళ్లలేని చిన్న విరామంలో నిలిచింది. ఆ అర్ధద్వారం ఖాళీ మాధవికే కనిపించింది; తనకోసం ఎవరూ చోటు కట్టలేదని అర్ధమైంది.

“పక్క వరుస ఎక్కడ?” మాధవి అడిగింది.

విజయలక్ష్మి ముఖం మొదటిసారి నేరుగా తిరిగింది. “మెట్ల కింద చివరి వరుస. వేదిక కనిపిస్తుంది. అంతకంటే ఇంకేం కావాలి? అమ్మాయి పెళ్లికూతురు కాదు కదా.”

సిబ్బంది వెంటనే తెల్ల ప్లాస్టిక్ కుర్చీ మీదున్న చిన్న పేరు కార్డు మార్చాడు. మొదట పెళ్లికొడుకు బంధువుల ముందు వరుసలో ఉన్న ఖాళీ కార్డు తీసి, వెనక నిల్వ దగ్గర నుంచి మరో కార్డు తీసుకొచ్చి “మాధవి” అని వ్రాసినదాన్ని మెట్ల నీడ పడే మూల కుర్చీపై పెట్టాడు. అది అంతే—పేరు మారలేదు, స్థానం పడిపోయింది. దగ్గర వాళ్లలో ఎవరో పెళ్లి ఖర్చుల గురించి, “ఇన్ని లక్షలు పెడితే ప్రోటోకాల్ ఉండాలి” అని అనగానే ఇంకొంతమంది నవ్వారు.

మాధవి ఆ కార్డును గమనించింది. తర్వాత ముందువరుసలో నుంచి తీసిన ఖాళీ స్థానాన్ని కూడా గమనించింది. తన కళ్లలో మండింది అవమానం కాదు; ఎవరెవరూ ఎంత సులభంగా తాను మౌనం వహిస్తానని నమ్మారో అదే. ఆమె నేరుగా వెళ్లి మెట్ల కింద పెట్టిన కార్డును తీసుకుంది. సిబ్బంది “అది అక్కడే ఉండాలి” అనకముందే కార్డును మడవకుండా, చిట్లకుండా, తన అరలో చక్కగా పట్టుకుంది.

“ఉండాల్సిన చోటు ఎక్కడో నేను చూసుకుంటా,” అంది.

అది పెద్ద గొడవ కాదు. కానీ చుట్టూ ఉన్న వాళ్లలో ఇద్దరు తలలు వెంటనే తిరిగాయి. విజయలక్ష్మి కళ్ళలో చిన్న అసౌకర్యం మెరుపులా వెళ్లింది. ఆమె గట్టిగా నవ్వి, “బాగుంది, ఇంకా అర్థం కాలేదేమో. ఆదిత్య వచ్చాక మాట్లాడండి,” అంది. ఆ మాటలోనే అసలు దెబ్బ ఉంది—అతను వచ్చేంతవరకూ నీకు స్థానం లేదు.

ఆవరణలో నాదస్వర శబ్దం పెరిగింది. పెళ్లికొడుకు పక్షం నుంచి ఇంకొన్ని కార్లు వచ్చాయి. సిబ్బంది కదలికలు వేగంగా మారాయి. ఎర్ర తివాచీకి ఇరువైపులా నిలబడ్డ ఇద్దరు అషర్లు వరుసలను సరిచేశారు. విజయలక్ష్మి తన చీర అంచు సవరించుకుని ముఖ్య అతిథుల దారి వైపు వెళ్లింది, మాధవిని పూర్తిగా ముగించిన ఫైల్‌లా వదిలేస్తూ.

అప్పుడే రఫీ—స్వాగత నిర్వాహకుడు—ఫోన్ చెవికి అట్టేసుకుని పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చాడు. అతను మొదట విజయలక్ష్మి దగ్గర ఆగబోయాడు. ఆమె చేతిని ఎత్తి, “ఇక్కడికి, ఇక్కడికి,” అని పిలిచింది. కానీ రఫీ కంటి చూపు ఆమె మీద నుంచి జారిపోయి మాధవి చేతిలో ఉన్న కార్డు మీద నిలిచింది. ఫోన్ నుంచి వినిపిస్తున్న గట్టివాణ్ణి విని అతని మెడ గట్టిపడింది. “అవును సార్… వచ్చేశారు? … ఇప్పుడే తీసుకెళ్తా,” అన్నాడు. ఫోన్ కట్ చేసిన వెంటనే అతను ఎవరినీ అడగలేదు. నేరుగా మాధవి ఎదుట ఆగి, స్వరాన్ని తగ్గించి, “మీరే మాధవి గారేనా?” అన్నాడు.

విజయలక్ష్మి ముఖం ఒక్కసారిగా బిగుసుకుంది. “రఫీ, ముందుగా ఇక్కడి పెద్దలను—”

రఫీ ఆమె మాట మధ్యలోనే చేతిని మాధవి దారి వైపు చాచి, “ఈ దారి, దయచేసి,” అన్నాడు. ఆ క్షణం ఆవరణలోని కదలిక దారిమారింది. ఇప్పటివరకు ముందుకు తెరుచుకున్న తివాచీకి అడ్డంగా నిలిచిన తాడు ఎత్తి, మాధవికోసమే లోపలి వలయంలోకి మార్గం ఇచ్చాడు. అతనే ఆమెకు ముందు నడవకుండా, కొంచెం పక్కకు జారుతూ, గుంపు తగలకుండా భుజంతో అడ్డం ఇచ్చాడు. విజయలక్ష్మి పిలిచిన అతిథులు ఒక్క క్షణం ఆగి, ఎవరిని మొదట తీసుకెళ్తున్నారో చూసి తడబడ్డారు.

మాధవి అడుగులు మెల్లగా, కాని వెనక్కి కాదు. వలయం మధ్యకి వచ్చేసరికి అందరూ చూడాల్సిందేనన్నట్టు స్థలం తెరుచుకుంది. అక్కడి నుంచే ఆదిత్య లోపలి ప్రవేశద్వారం దాటుకుంటూ బయటకు వచ్చాడు. పెళ్లికొడుకు తమ్ముడు, నగరంలో పేరున్న నిర్మాణ సంస్థను నడిపే ఇంటి అసలు బలం, ఇంతసేపు వేదిక పనుల్లో చిక్కుకుపోయి ఉన్నాడు. అతని మెడలో వేసిన పూలమాల ఇంకా సరిగా పడలేదు; చేతికి కట్టిన కంకణం నూలు సడిలైంది. అయినా ఎవరి కోసం వచ్చాడో మాత్రం సందేహం లేకుండా నేరుగా మాధవివైపే చూశాడు.

విజయలక్ష్మి వెంటనే ముందుకొచ్చి నవ్వు పెట్టుకుంది. “ఆదిత్య, చిన్న అపార్థం. అమ్మాయి ఆలస్యంగా వచ్చింది. నేను కూర్చోమన్నా—”

“మీరు పెట్టిన చోట కూర్చోమన్నారా?” అని అతను గట్టిగా అడిగాడు. స్వరం అంత పెద్దది కాదు; కానీ చుట్టుపక్కల నిలిచిన బంధువులంతా వినేంత స్పష్టంగా ఉంది. అతను మాధవి చేతిలోని కార్డును చూసి తీసుకున్నాడు. ఆపై మెట్ల కింద ఉన్న మూల కుర్చీ వైపు ఒకసారి చూసి, తిరిగి ముందు వరుసలో ఖాళీగా ఉన్న చోటికి అడుగుపెట్టాడు.

“ఇది ఎవరికి?” అన్నాడు రఫీని చూస్తూ.

“సార్… మాధవి గారికే అసలు—” రఫీ మాట అర్ధంలో ఆగిపోయింది.

“అసలైతే?” ఆదిత్య విజయలక్ష్మివైపు తిరిగాడు. “అసలు స్థానం తీసి నీడలో పెట్టించారా?”

విజయలక్ష్మి చేతులు కంగారులో గాజులు మోగించాయి. “ఇంటి పేరు, బంధం, పెద్దల సమక్షం—అన్నీ చూడాలి కదా. ఇంకా ఏమీ నిర్ణయం కాలేదు. బయట వాళ్ల ముందు—”

“బయట వాళ్ల ముందు కాదు,” అన్నాడు ఆదిత్య. “ఇంటివాళ్లకు మరియు స్నేహితులకు తెలిసిన సంబంధం ఇది. నేను చెప్పాను. నా మాటను మీరే వెనక్కి నెట్టారు. కాబట్టి ఇప్పుడు కూడా అందరి ముందు చెబుతున్నా—మాధవి నా పక్కన ఉండాల్సిన వ్యక్తి. ఆమెను వెనక్కి పెట్టే హక్కు ఇక్కడ ఎవరికీ లేదు.”

ఆ చివరి వాక్యంతో ఆవరణ గాలి గట్టిపడింది. ఎవరూ ఊపిరి బిగబట్టలేదని చెప్పలేం; కానీ కనిపించింది ఒక్కటే—విజయలక్ష్మి ఇప్పటివరకు నిలిచిన మధ్యస్థానం ఒక్కసారిగా ఖాళీ అయింది. ఆదిత్య ఆమె చేతిలోని అతిథుల జాబితా బోర్డును తీసుకుని రఫీ చేతిలో పెట్టాడు. “మార్చండి,” అన్నాడు. “ముందు వరుసలో నా సీటు ఎడమవైపు మాధవి పేరు పెట్టండి. మెట్ల కింద వేసిన కుర్చీ తీసేయండి. అలాగే లోపలి ఆశీర్వాద వరుసలో—ముందు నా పక్షం, ఆమె నా వెంట.”

విజయలక్ష్మి వెంటనే చివరి ప్రయత్నం చేసింది. “అది పెద్దలకు ఎలా కనిపిస్తుంది? ఇప్పుడే ఇలా చేస్తే—”

“ఇప్పుడే ఇలా చేయాలి,” మాధవి మొదటిసారి ఆమెను నేరుగా చూస్తూ అంది. స్వరం కోపంతో విరగలేదు; అంతే కఠినంగా నిలిచింది. “నన్ను ఎక్కడ కూర్చోమంటారో నేను విని వచ్చిన రోజులే పోయాయి. మీరే అందరి ముందు చోటు మార్చారు. అందరి ముందే తిరిగి పెట్టండి.”

అదే ముగింపు గీత. ఆదిత్య ఆమెవైపు తిరిగి కార్డు ఇచ్చాడు. “పేరు మీరు పెట్టండి,” అన్నాడు.

రఫీ అప్పటికే పరుగెత్తి కొత్త కార్డు తెచ్చాడు. మాధవి తన చేతిలోనిది విప్పి సూటిగా సరిచేసింది. మడత పడకుండా కాపాడినందుకే పేరు చదవడానికి అందంగా ఉంది. ఆమె ముందువరుసలో ఆదిత్య పక్కన ఉన్న కుర్చీపై పాత ఖాళీ కార్డు తీసి, తన పేరున్న కార్డును స్వయంగా పెట్టింది. వెంటనే అషర్లు కుర్చీలు జరిపారు. ఎర్ర తివాచీ మీద నిలిచిన వరుస కొంచెం బిగుసుకుని మళ్లీ తెరుచుకుంది. ఇప్పటివరకు విజయలక్ష్మితో పాటు లోపలికి వెళ్లబోతున్న ముగ్గురు బంధువులు పక్కకు తప్పుకోవాల్సి వచ్చింది. ఒక వృద్ధుడు కర్రను నేలపై మ్రోగించి, “ముందు వారే వెళ్లనివ్వండి,” అన్నాడు—ఎవరు ‘వారు’ అనేది చెప్పకుండా.

విజయలక్ష్మి ముఖం మీద వేసుకున్న నవ్వు జారిపోయింది. “నేను కేవలం పద్ధతి—”

ఆమె మాట పూర్తి కాకముందే ఆదిత్య అడుగు వెనక్కి వేయలేదు. విజయలక్ష్మి కోసం వదిలిన దారిలో నిలవకుండా, మాధవి కుర్చీ దగ్గరే ఉన్నాడు. అది చెప్పిన మాటకన్నా పెద్ద నిరాకరణ. ఆమె పక్కన పెట్టిన గాజు నీళ్ల గ్లాసు ఎవరో తొందరలో తాకి ఒరిగింది; తెల్ల టేబుల్‌క్లాత్‌పై నీరు చల్లారిన టీ వలయం లాంటి మచ్చగా పాకింది. విజయలక్ష్మి దాన్ని అరికట్టడానికి గబగబా నాప్కిన్ కోసం చూసింది, కానీ అప్పటికి ఎవరూ ఆమె వైపు ముందుకు రాలేదు.

“ఆశీర్వాద వరుస రెడీ,” అని రఫీ గట్టిగా ప్రకటించాడు. ఇప్పుడు అతని స్వరం ఎవరికి సేవ చేస్తుందో అందరికీ స్పష్టంగా ఉంది. ఇద్దరు అషర్లు తాడు ఎత్తి, మొదటి దారి మాధవి కుర్చీ ముందు నుంచి ఖాళీ చేశారు. పెళ్లికొడుకు బాబాయ్ నిల్చుని ఉన్న చోటు నుంచి అర్ధ అడుగు వెనక్కి జారాడు. పెళ్లికూతురు పక్షం నుంచి వచ్చిన పెద్దమ్మ గుండెలపై ఉన్న పూలదండ సవరించుకుంటూ పక్కకు ఒరిగింది. దారి ఒకరి కోసం కాదు—వరుసను తిరిగి చదవాలని మొత్తం ఆవరణను బలవంతం చేస్తూ తెరుచుకుంది.

మాధవి కూర్చోలేదు. ముందుగా కార్డు పెట్టి, తర్వాత దాన్ని అక్కడే వదిలి నిలబడింది. “ముందు లోపలికి వెళ్దాం,” అంది. అది అనుమతి కాదు; స్థానం స్వీకరించిన వ్యక్తి చెప్పే నిర్ణయం. ఆదిత్య తల ఊపాడు. కానీ ఆమె ముందు నడవకుండా కాస్త వెనక్కి నిలిచాడు.

అది రెండోసారి వరుస మళ్లిన క్షణం. ఇప్పటివరకు అతని వెంట నడవాలని ఎదురుచూసిన వాళ్లందరూ చూసేలా, మాధవి ముందడుగు వేసింది. రఫీ ఆమెకు ముందున్న జనం మధ్య దారి సరిచేశాడు. విజయలక్ష్మి పిలవడానికి ప్రయత్నించిన ఒక అషర్ ఆమెవైపు తిరగలేదు. తివాచీ అంచున నిలబడ్డ ఫోటోగ్రాఫర్ మొదట ఆదిత్యను ఫ్రేమ్‌లో పెట్టబోయి, వెంటనే కెమెరాను సర్దుకుని మాధవి అడుగులకు చోటిచ్చాడు. ఆమె దాటే వరకూ ఎవరూ వరుసను మూయలేదు.

లోపలి మెట్ల దారి చేరేసరికి శబ్దం కొంచెం మసకబారింది. పూలవాసన, నూనె దీపాల వేడి, కొత్త చీరల మగ్గపు మాడి కలిసి నిలిచిన గాలి. ఆ మధ్యలో ఆదిత్య ఆమెకు దగ్గరగా వచ్చి చాలా మెల్లగా అన్నాడు, “నిన్ను ఆపిన వరుసలో నేను నిలబడను.”

మాధవి అతన్ని ఒకసారి చూసింది. “అయితే నిలబడకండి,” అంది. “కానీ ఇక మౌనంగా కూడా ఉండకండి.”

మెట్ల వంపు తిరిగే ల్యాండింగ్‌ ప్యాసేజీలో ముందున్న ఇద్దరు ఒకేసారి పక్కకు జరిగారు. అషర్ తెల్ల యూనిఫాం చేతి అంచు ముందుగా వెనక్కి ముడుచుకుని, గోడకు అంటుకున్నట్టుగా తొలగి ఆమె దారిని ఖాళీ చేసింది. మాధవి పేరు ఉన్న కార్డును ఇంకా అరలోనే పట్టుకుని ఆ ఖాళీ మధ్యగా నేరుగా పైకి ఎక్కింది.