ఆ రిజిస్టర్ గతాన్నే మార్చింది

“ఆ తాళం చెవి ఇక్కడ పెట్టి వెనక మెట్ల దగ్గర నిలుచో,” అని శారద అత్త గుమ్మం దగ్గరే మధురి చేతిలోని స్టీల్ కీచైన్‌ను రెండు వేళ్లతో లాగేసుకుంది. మామిడి తొరణం కింద పసుపు, కుంకుమలతో కట్టిన బోర్డు వేలాడుతోంది—“వరపక్ష స్వాగతం: కుటుంబ సభ్యులు లోపల.” దాని కింద తెల్ల కాగితంపై పేర్ల జాబితా. నీలి మచ్చలతో సవరించిన ఆ జాబితాలో “మధు—కేటరింగ్ సాయం” అని ఉంది. “మధురి” కాదు. “ఇంటి వాళ్లు” కాదు.

ఆమె చేతిలో మడిచిమడిచీ పలుచబడిన బిల్లు కాగితం ఇంకా ఉంది—మూడురోజుల క్రితం తెచ్చిన పూల అలంకరణ అడ్వాన్స్ రసీదు. డబ్బు మాత్రం ఆమె ఖాతా నుంచి వెళ్లింది. పని ఆమెది. పేరు మాత్రం పనిమనిషి దగ్గరికి తోసినట్టుగా. ప్లాస్టిక్ కుర్చీ మూలలో కూర్చోమని చూపిన చిన్నబ్బాయి కూడా ఆమెను “అక్క, నీ షిఫ్ట్ కిచెన్ కదా?” అని అడిగాడు. మధురి బదులు చెప్పలేదు. బోర్డు దగ్గరికి వెళ్లి ఆ పేరుపై వేళ్లుపెట్టింది. ఇంకో లైనులో “అన్వి—కోడలు పక్క” అని కొత్తగా వేసిన ఎరుపు వలయం కనిపించింది.

“అత్త,” అంది ఆమె, చల్లగా, “నా పేరు మధురి. ఇది ఎవరూ కుదరక సవరించిన తప్పు కాదు. చదివి పెట్టించిన తప్పు.”

శారద అత్త పెదవి చివర నవ్వు పెట్టింది. “ఇంత మందిలో నాటకం వద్దు. నువ్వు ఉపయోగపడితే చాలు, పేర్ల మీద అంత అభిమానం పెట్టుకోకు. ఇంటివాళ్లకు మరియు స్నేహితులకు తెలిసిన సంబంధం వేరు, ఇంటి రిజిస్టర్ వేరు.”

విహాన్ లోపల నుంచి వచ్చి ఆగాడు. క్రీమ్ కుర్తాలో మెరిసిపోయాడు. మధురి ముఖం వైపు చూసి, వెంటనే బోర్డు మీదికి చూసి, ఏమీ చూడనట్టుగా శారద అత్తవైపు తిరిగాడు. “పూజ టైం అయింది. ఆమెను వెనక నుండి పంపించండి.”

ఆ ఒక్క క్షణంలో మధురి చేతి నుంచి తీసుకున్న తాళం చెవి కంటే, అతని చూపు దొంగతనం ఎక్కువ గుచ్చింది. ఆమె తలుపు గడప దాటి లోపలికి అడుగు పెట్టలేదు. బదులు కాగిత జాబితా కుడి మూల ఫొటో తీసి, తన పూల రసీదును దాని వెనక చుట్టి, బోర్డు పక్కనున్న కార్క్ పైన్ కింద నొక్కి పెట్టింది. “ఇది డబ్బు పెట్టిన మనిషి పేరు ఎలా మార్చారో గుర్తు ఉండటానికి,” అంది. చిన్నగానే అంది. కానీ శారద అత్త చెయ్యి పైన్ వైపు లేచింది.

మధ్యాహ్నానికి మధురి మెట్రోలో ఆమీర్‌పేట్ నుంచి బేగంపేట్ దాకా నిల్చునే వచ్చింది. ఫోన్‌లో సేవా రంగం ఆఫీసు గ్రూప్‌లో షిఫ్ట్ మార్చమని ఇద్దరు మెసేజ్‌లు, రఘు నుంచి మూడు మిస్డ్ కాల్స్. ఆమె ఎత్తలేదు. పాత ఇల్లు ఎప్పటినుంచో జూబ్లీహిల్స్ కొండచరియ మీద ఒక అలవాటు మాదిరి కూర్చుంది—తలుపులు కొత్తవి, లోపలి నియమాలు పాతవి. ఆ ఇంట్లో గోడకు గుచ్చిన ప్రతి జాబితా, ఎవరు ఎక్కడ కూర్చోవాలి, ఎవరు ఏ పేరుతో కనిపించాలి అన్నది శారద అత్త చేతిలోనే ముగిసేదని మధురికి కొత్త విషయం కాదు. కొత్తది ఒక్కటే—ఈసారి ప్రతి అంచెలో ఒకే విధంగా ఆమెను నెమ్మదిగా బయటికి నెట్టడం.

సాయంత్రం తిరిగి వెళ్లేసరికి పాకంలో ఇంకో బోర్డు. పెళ్లికొడుకు వాళ్ల వాహనాల పార్కింగ్ నంబర్లు. పేరు ఎదుట వాహనం. “అన్వి—అగ్ర గది.” “విహాన్—పైన.” “మధు—స్టోర్ పక్క.” చదివిన వెంటనే మధురి మెడ బిగిసింది. స్టోర్ పక్కన ఒక ఇనుప ర్యాక్‌పై పాత చిల్లర పుస్తకాలు, పూజా సామాను లెక్కల రిజిస్టర్లు గుత్తిగా ఉన్నాయి. వాటి మీద దుమ్ముతో కప్పబడిన ఇంటి పథకం ఉన్న కార్క్ బోర్డు కూడా ఉంది; ఎర్ర, పచ్చ, నీలి పిన్లు. ఒక పిన్ తీసిన చుట్టు వలయం మాత్రం మిగిలి ఉంది—ఎప్పుడో ఎవరినో ఒక గది నుంచి తీసేసిన గుర్తులా.

“అది చూడకు,” అన్నాడు విహాన్ వెనకనుంచి. “శారద అత్త ఏదో ఎక్కువ చేస్తోంది. నువ్వు ఈ రెండు రోజులు సహించు. తర్వాత నేను మాట్లాడుతాను.”

“ఇప్పుడే మాట్లాడొచ్చు,” అంది మధురి.

అతను దిగువ స్వరంలో అన్నాడు, “ఇప్పుడు పెద్దలు ఉన్నారు. విషయం పెంచితే నీకే మచ్చ. నేను నీ పక్షమే.”

మధురి అతని చేతిలో ఉన్న అతిథి గది తాళం చెవి చూశింది. తనకిచ్చేది కాదు. నియంత్రణ మాత్రం తన పక్షమనే మాటల్లో. అప్పుడే రఘు పక్కదారి నుంచి వచ్చాడు. ఇంటి డ్రైవర్‌గానే ఉన్నా, వాడి కళ్లలో పాత అలవాట్ల జ్ఞాపకం ఎక్కువ. అతను స్టోర్ ర్యాక్ నుంచి పాత బౌండ్ రిజిస్టర్ ఒకటి తీస్తూ, “అమ్మా, ఈ పూజా సరుకుల లెక్కల పుస్తకం ఎక్కడ పెట్టాలి?” అన్నాడు.

విహాన్ అసహనంగా, “అదీ పైన పెట్టు,” అన్నాడు.

రిజిస్టర్ జారిపడి తెరుచుకుంది. మొదటి పేజీ కాదు—లోపలి మధ్యలో. అక్కడ పసుపు రంగు పట్టిన సిరాతో, ఏడేళ్ల క్రితం తేదీ, “ఆశ్రిత గదులు—దసరా అతిథుల కేటాయింపు.” రఘు చదవకుండా మూయబోతుంటే మధురి చేయి అడ్డుకొంది. పేర్లు వరుసగా ఉన్నాయి. “విహాన్.” “శారద గారి చెల్లెలు.” “మధురి—తూర్పు గది.” దాని కింద ఎర్ర గీతతో గీసి, పక్కన కొత్త మసితో “తాత్కాలికం” అని చేర్చారు.

రఘు చదివేశాడు. గట్టిగా కాదు, కానీ వినిపించేంత. వరండాలో పూల హారాలు విప్పుతున్న ఇద్దరు బావమరదళ్ళు ఆగి చూశారు. శారద అత్త మెట్లపై నుంచి దిగుతూ, “ఎవరికి ఏం పని లేదు?” అని గరమైంది.

మధురి రిజిస్టర్ పేజీపై వేళ్లుపెట్టి నిలబడ్డది. “అప్పుడూ నాకు గది ఇచ్చారు. తర్వాత గీత వేయించారు. అంటే ఇది ఆచారం కాదు. మధ్యలో ఎవరైనా మార్చారు.”

శారద అత్త ఒక్క క్షణం జారి, వెంటనే కోలుకుంది. “అప్పుడు పరిస్థితి వేరు. అమ్మాయి రాత్రికి ఇక్కడ పడుకోవడం గురించి మాటలు రావొచ్చు అని పెద్దలే నిర్ణయించారు.”

రఘు, అట్టహాసం చేయని మనిషి, ఈసారి తప్పుకోలేదు. “అప్పుడు పెద్దగారు సంతకం చేశారు కదా. ‘మధురి తూర్పు గది’ అని. నేనే కీ ఇచ్చాను.”

విహాన్ ముఖం గట్టిపోయింది. అతను రఘువైపు ఒక చూపు కొట్టగానే రఘు నోరు మూసుకున్నాడు. కానీ వరండాలో ఉన్నవాళ్లు మళ్లీ రిజిస్టర్ పేజీ వైపు చూశారు. కేవలం పేరు కాదు—తుడిచిన చోట కొత్త మసి. కప్పిపుచ్చిన పని చేతితో పట్టినట్టైంది.

ఆ రాత్రి భోజన టేబుల్ దగ్గర మధురికి కుర్చీ ఇవ్వలేదు. నిల్చుని వడ్డించమనే సంకేతం సరిపోతుందని శారద అత్త అనుకుంది. అన్వి మాత్రం పట్టు చీరలో, కోడలికి మాత్రమే వేసే బంగారు తాడు మెడలో మెరిపిస్తూ పెద్దమ్మ పక్కన కూర్చుంది. విహాన్ ఎప్పటిలాగే రెండువైపులా చూసి మౌనానికి కుర్చీ వేసుకున్నాడు.

భోజనం అయిపోయాక వెనక వాకిట్లో శారద అత్త మధురి చేతిలో ఒక చిన్న కవర్ పెట్టింది. కాగితం మడత శబ్దం ఎండిపోయిన ఆకులా మొరమాడింది. “ఇందులో నీ ఖర్చులు, పైగా కొంచెం. ఇంకా ఆఫీసుకి దగ్గరగా ఒక అద్దె ఇల్లు చూస్తాం. ఇది గౌరవంగా ముగిద్దాం. ఇంట్లోకి రాయబారం చేయొద్దు.”

మధురి కవర్ తీయలేదు. “గౌరవం ఎక్కడ మొదలైంది, అత్త? గుమ్మంలో నా పేరే కోసేశారు.”

“నీకు కావాల్సింది నిలబడే చోటు కదా? ఇస్తాం. కానీ ఈ ఇంట్లో గోడల మీద పేర్లు మార్చొద్దు.” శారద అత్త చేతిని ముందుకు చాచి మరో తాళం చూపించింది—పైన ఉన్న చిన్న సర్వెంట్ రూమ్ తాళం. “ఈ రెండురోజులు అక్కడే ఉండు. ఎవరికీ అసౌకర్యం ఉండదు.”

మధురి తన బ్యాగులోంచి ఉదయం తీసుకున్న స్టోర్ తాళం చెవి బయటకు తీసి ఆమె అరచేతిలో పెట్టింది. ఆలస్యంగా తిరిగిచ్చిన తాళం చెవి చల్లగా గుచ్చింది. “నాకు దాచిన మూల కాదు. నాకు ఎందుకు దాచారో తెలుసుకోవాలి.” అంది. కవర్ కూడా అదే చేతిలో పెట్టేసి వెనక్కి నెట్టింది.

విహాన్ వాకిట్లోకి వచ్చాడు. అతని గొంతు నిదానంగా, కానీ తొందరతో ఉంది. “మధురి, please, ఇది పెళ్లి ఇల్లు. రేపు పండితులు, బంధువులు—”

“అందుకే,” అంది ఆమె. “పండుగల రోజుల్లోనే పాత రిజిస్టర్లు బయటకు వస్తాయి. ఎక్కడుంది పాత ఇంటి పథకం? ఈ కార్క్ బోర్డు ఎవరు తాకారు?”

విహాన్ మౌనంగా ఉండిపోయాడు. మౌనం కాపాడే వాళ్లు చాలా సార్లు నిజం కాపాడరు; సౌలభ్యం కాపాడుతారు. మధురి ఆ రాత్రే రఘును పక్కకు తీసుకెళ్లి అడిగింది. అతను మొదట భయపడ్డాడు. తర్వాత, “పెద్దగారు ఉన్నప్పుడో, గదుల పథకం, పేర్లు, తేదీలు అన్నీ స్టడీ రూంలో బోర్డుకే పెట్టేవారు. పెద్దగారు చనిపోయిన వారం తర్వాత శారద అత్త బోర్డు పిన్లు మార్చింది. పాత కవర్ ఒకటి మేడమీద ట్రంక్‌లో వేసింది,” అన్నాడు.

మరుసటి ఉదయం ఇంట్లో సత్యనారాయణ వ్రతం. గుమ్మం నుంచి పూజా గది వరకూ బంధువుల అడుగులు, పసుపు వాసన, వెండి పాత్రల చప్పుళ్లు. మధురికి లోపల కూర్చోనివ్వలేదు; నైవేద్యం తేవమని వంటింటికి పంపించారు. అదే సమయంలో అన్వి తల్లి అతిథుల ముందర, “ఈ అమ్మాయి ఇక్కడ చిన్నప్పట్నుంచి తిరిగినట్టుంది,” అని నవ్వింది. శారద అత్త వెంటనే, “అవును, ఇల్లువాళ్లకు తెలిసిన పిల్ల. కానీ హద్దు తెలుసు,” అంది.

మధురి పళ్లెం పెట్టి నిటారుగా నిలిచింది. “హద్దు ఎవరు గీసారో ఇప్పుడే చదివి చెప్పుకుందాం,” అంది. ఆమె గొంతు పెద్దగా లేదు. కానీ పూజా గది బయట ఉన్న స్టడీ తలుపు వైపు నడక అందరి చూపుల్ని తీసుకెళ్లింది.

స్టడీ లోపల పాత కూలర్ పక్కన కార్క్ బోర్డు ఉంది. దానిపై ప్రస్తుత గది కేటాయింపుల పత్రం. దాని వెనుక మూల తళుక్కుమనే పాత గోధుమ కవర్. మధురి దాన్ని లాగగానే దుమ్ము ఎగిరింది. శారద అత్త ముందుకువచ్చి, “అది పాత చెత్త,” అంది. చేతి వేళ్లు కవర్ మీద బిగించాయి.

రఘు బిగువుగా అన్నాడు, “పెద్దగారి సంతకం ఉన్న కాగితాలు.”

అంతే. బంధువుల మధ్య పక్కకు జరిగే అలవాటు చోటుచేసుకుంది. ఎవ్వరూ సభ చేయలేదు; కానీ మార్గం ఖాళీ అయింది. మధురి కవర్ తెరిచింది. లోపల ఇంటి పథకం, గదుల పేర్లు, తేదీల చిట్టా, ఒక పాత ప్రవేశ నమోదు పత్రం. మడతల దగ్గర కాగితం తెల్లగా అరిగిపోయింది. పై మూలలో తేదీ, సమయం—“రాత్రి 8:40, దసరా ముందురోజు.” కింద పెద్దగారి చేతిరాత: “మధురి—తూర్పు గది. నా కుమార్తె. అతిథుల ఎదుట బయటి పేర్లతో పిలవవద్దు.”

గదిలో గాలి ఒక్కసారి వేరేలా కదిలింది. అన్వి తల్లి చేతిలోని పసుపు గిన్నె నేలకంటె తక్కువగా దిగిపోయింది. విహాన్ కుర్చీ వెనక్కి తొక్కాడు; ఆ శబ్దం చాలు. శారద అత్త “అది…” అని మొదలుపెట్టింది, కానీ తరువాతి పంక్తి మధురి గట్టిగా చదివేసింది.

“‘ప్రవేశ రిజిస్టర్‌లో సరైన పేరు నమోదు చేయాలి. శారద తాత్కాలికంగా సవరించిన ఎంట్రీ రద్దు.’”

రద్దు. ఆ ఒక్క మాట ఏడేళ్ల తుడిచిన గీతలన్నింటినీ తలకిందులు చేసింది. గుమ్మంలో “కేటరింగ్ సాయం” అని రాసిన చేతి, స్టోర్ పక్క అని కేటాయించిన తత్వం, భోజనానికి కుర్చీ తీసేసిన దైర్యం—అన్నీ అకస్మాత్తుగా అలవాటు కాదు, కల్పించుకున్న దొంగ చరిత్ర అయ్యాయి.

విహాన్ ముందుకు వచ్చి నిదానంగా అన్నాడు, “మధురి, ఈ విషయం ఇక్కడే ఆపుదాం. కాగితం నీ దగ్గరే ఉంచుకో. తర్వాత మనం మాట్లాడుకుందాం.”

ఆ మాటలో మళ్లీ అదే పాత విషం—నిజాన్ని మడిచిపెట్టి ప్రైవేట్‌గా ఉంచమన్న మర్యాద. మధురి అతని వైపు చూడకుండా బోర్డు ముందు నిలిచింది. ప్రస్తుత కేటాయింపుల పత్రం నుంచి నీలి పిన్ తీసింది. ఆ పిన్ తీసిన చోట మసకబారిన వలయం కనిపించింది—ఎప్పుడో ఆమె పేరును తొలగించిన గుర్తు. పక్కనే ఉన్న “మధు—స్టోర్ పక్క” కాగితం మూలను నేరుగా చింపేసింది. కార్క్ మీద గుచ్చిన శబ్దం చిన్నదే, కానీ ఎవరూ మధ్యలో మాట్లాడలేదు.

తర్వాత పాత ప్రవేశ పత్రాన్ని నిటారుగా చాచి, మడతలు సరిచేసి, “మధురి—నా కుమార్తె” అన్న పంక్తి కనిపించేలా బోర్డు మధ్యకు పెట్టింది. పథకంలో తూర్పు గది మీద ఉన్న తొలగించిన పిన్ మచ్చపై తన వేళ్లతో స్థానం చూసి, అదే నీలి పిన్‌ను అక్కడ గట్టిగా దింపింది.

కాగితం నిలిచిపోయింది. తుడిచిన మచ్చ మీదే ఇప్పుడు సరైన పేరు బిగుసుకుంది. ఆమె స్వరం ఇంకా చల్లగానే ఉంది. “ఇక ఈ ఇంట్లో నా పేరును కత్తిరించాల్సి వస్తే, ఈ సంతకాన్ని కూడా కత్తిరించాలి.”

ఆమె చేయి బోర్డు నుంచి మెల్లగా తప్పుకుంది. కార్క్‌పై కొత్తగా గుచ్చిన మ్యాప్ పిన్, పాత చీకటి వలయం మధ్య నిలిచింది. పక్క కిటికీ నుంచి పడిన వెలుతురు ఆ పిన్ నీడను కార్క్ బోర్డు మీద పొడిగించింది; ఆమె చేయి దూరమైన తర్వాత కూడా ఆ నీడ కదలకుండా అలాగే నిలిచి ఉంది.